Landkreis Rodenborg (Wümm)

Vun Wikipedia
Wesseln na: Navigatschoon, Söök
Wapen Koort
Wapen vun’n Landkreis Rodenborg (Wümm) Laag vun’n Landkreis Rodenborg (Wümm) in Düütschland
Grunddaten
Bundsland: Nedersassen
Kreisstadt: Rodenborg (Wümm)
Flach: 2.070,02 km²
Inwahners: 165.074 (31. Dezember 2007)
Inwahnerdicht: 79,6
Kreisslötel: 03 3 57
Kfz-Kennteken: ROW
Updeelen: 57 Gemenen
Adress vun’n
Kreisverwalten:
Hopfengarten 2
27356 Rotenburg (Wümme)
Websteed: www.lk-row.de
Landraat: Hermann Luttmann (CDU)
Koort
Laag vun’n Landkreis Rodenborg (Wümm) in Nedersassen

De Landkreis Rodenborg (Wümm) is en Landkreis in’n middleren Noorden vun Neddersassen twüschen Bremen, Bremerhaven un Hamborg. Nöömt is de Landkreis na de Kreisstadt Rodenborg (Wümm). In’n Westen grenzt de Kreis Rodenborg (Wümm) an de Landkreisen Veern, Oosterholt un Cuxhoben, in’n Noorden an’n Landkreis Stood, in’n Oosten an’n Landkreis Horborg un in’n Süüden un Südoosten an den Heidkreis. To Stannen kommen is de Landkreis in sien hüütigen Ümfang 1977 as de ollen Landkreisen Bremervöör un Rodenborg (Wümm), de bit to’n 15. Mai 1969 noch Rodenborg in Hannober (Afk.: Rodenborg (Hann.)) heten hett, tohopenleggt weern. Rodenborg harr bit dorhen dat Kfz-Kennteken ROH, Bremervöör harr dat Kennteken BRV.

Geologie[ännern | Bornkood ännern]

Geoloogsch is Noorddüütschland vör ungefäähr 600-500 Millionen Johren tostannen kamen in’t late Proterozoikum, wat to dat Präkambrium rekent warrt. De Landmass, de vundaag Noorddüütschland billt, leeg to de Tiet noch in deepe süüdliche Breden an’n Noordrand vun den Superkontinent Gondwana. De is later twei broken in en Tall vun lüttere un gröttere Lithosphärenplaten. En vun de lütteren Platen, de vun de Wetenschopplers Avalonia nöömt warrt, is na Noorden dreven, wo se in’n Silur vör ruch weg 450-420 Millionen Johren mit den ureuropääschen Kontinent Baltika tohopenstött is. De Kollision hett de Kaledonisch Bargenbilln na Oosten hen wieter maakt, de dorvör al in’n Noorden anfungen harr nu vör ungefäähr 410 Mio. Johren wedder ophöört hett. Wietere Mikroplaten hebbt sik in’t Karbon vör üm un bi 300 Mio. Johren vun Süden her anlagert un dorbi de Variskisch Bargenbilln veroorsaakt. De Resten dorvun billt vundaag de middeldüütschen Bargen.

De Landkreis Rodenborg (Wümm) liggt nöördlich vun de nordvarisk’schen Deformatschoonsfront op dat Lüünborg Massiv, dat to Avalonia höört un domit en Stück vun dat öllere Europa (Paläo-Europa) dorstellt. Dör dat Inwarken vun tektoonsche Kräft is Avalonia later afsackt un hett in’n Perm (vör 299-251 Mio. Johren) dormit Ruum geven för en wiet Seerebeet, dat bit wiet na Middeleuropa vördrungen is. To disse Tiet sünd de Soltvörkamen (Zechsteen) billt worrn, de in’n ganzen Noordddüütschen Ruum to finnen sünd.

Dat Noorddüütsch Becken, as dat Rebeet bit to de Middelbargen ok nöömt warrt, hett sien geografsche Laag in de nafolgend Johren nich mehr ännert, is aver en poor mol anböhrt un wedder afsackt worrn. Vundaag is dat Noorddüütsch Becken mit düchtig veel fast worrn Sediment opfüllt, worut vörmols de Kaledoonsch Bargens bestahn hebbt, de denn aver dör Erosion afdragen worrn sünd. Vun de Bargens is hüüt nix mehr to sehn, man op disse Oort un Wies is de Noorddüütsch Becken bit to 10 km dick mit Sedimenten füllt.

Geografie[ännern | Bornkood ännern]

De Landkreis Rodenborg (Wümm) liggt op Geestland un hett in sien Süüdoosten Andeel an de Lünborger Heid un in’n Süüdwesten an dat Wümmsietland. De Noorden warrt de Kreis dör dat Düvelsmoor un dör dat Oostsietland bestimmt. De Hööch is teemlich gliekblievend.

Historie[ännern | Bornkood ännern]

Dat Kreisrebeet ümfaat historsch den Karn vun de Bisdömer un Kloosters Bremen un Veern. Na de Reformatschoon weern beid Kloosters to Hertogdömer ümwannelt, de toeerst däänsch un later denn sweedsch worrn sünd. De hüütig Landkreis Rodenborg (Wümm) is entstahn, as an’n 1. August 1977 de Ooltkreisen Rodenborg (Wümm) un Bremervöör tosammenslaten weern. De Ooltkreis Rodenborg hett fröher (bit 1969) Rodenborg in Hannober heten un de Ooltkreis Bremervöör weer 1932 dör Tohopenleggen vun de Kreisen Bremervöör un Zeven entstahn.

Na den Tweeten Weltkrieg hett de Ooltkreis Rodenborg de Paatschop för den Landkreis Angerborg in Oostpreußen övernahmen. Bremervöör harr de Paatschap för den Landkreis Stuhm in Westpreußen annahmen. Beid Paatschoppen sünd mit de Kommunalrefoorm op den hüütigen Landkreis Rodenborg (Wümm) överdragen worrn.

Baas von de Kreisarchäologie weer von’n 1. November 1979 bet to’n 31. Januar 2003 Wolf-Dieter Tempel un von’n 1. Februar 2003 af an Stefan Hesse.

Politik[ännern | Bornkood ännern]

De Kreisdag besteiht ut 54 Afordente. Siet de letzten Kreisdagswahl an’n 11. September 2011 sett de sik as folgt tohopen:

Partei 2011
CDU 23
SPD 18
Bündnis 90/De Grönen 7
FDP 1
WFB 3
De Linke 1
NPD 1

Landrääd[ännern | Bornkood ännern]

Tied Landraad
1. April 1885-1887 Theodor Lueder
1887-1888 Franz Heidmann (kommissarsch)
1888-1901 Franz Heidmann
1901-1902 Friedrich von Mettenheim (kommissarsch)
1902-1916 Friedrich von Mettenheim
1916-1917 Heinrich von Müller (kommissarsch)
1917-1920 Heinrich von Müller
1920-1921 Armin von Lossow (kommissarsch)
1921-Oktober 1939 Armin von Lossow
1940-1945 Ernst Drewes
1948- Peter Tobaben DP
1949-1968 Hinrich Brunckhorst DP
1968-1975 Helmut Tietje CDU
1975-1977 Kurt Vajen CDU
1977-1991  ?
1991-1. August 2000 Wilhelm Brunkhorst CDU
Oktober 2000-31. Oktober 2001 Reinhard Brünjes CDU
1. November 2001-2006 Hans-Harald Fitschen CDU
10. September 2006-hüüt Hermann Luttmann CDU

Oberkreisdirekters[ännern | Bornkood ännern]

Tied Oberkreisdirekter
1977-1985 Johannes zum Felde
1985-2000 Gerhard Blume
2000-2006 Hans-Harald Fitschen

Weertschap[ännern | Bornkood ännern]

De Kreis Rodenborg (Wümm) liggt in de Mitt vun de Intogsrebeden vun Hamborg, Bremen un Bremerhaven un höört to dat Metropolrebeet vun Hamborg – dit hett Bedüden in Hensicht op Weertschapshelp. In’n Kreis gifft dat tomeist verarbeidend Industrie (t. B. en Betonwark, Karosseriebo) aver ok en groten Deenstsekter. De ländlich Tourismus maakt sik ok ganz goot, so as Riedurlaub, Waterwannern oder Jagd in de westlichen Lünborger Heid oder in dat Wümmsietland.

Verkehr[ännern | Bornkood ännern]

Iesenbahnverkehr[ännern | Bornkood ännern]

De Historie vun de Iesenbahn in’n hüütigen Landkreis Rodenborg (Wümm) fangt 1873 an. Visselhöövd weer de eerste Stadt, de mit de nieg open maakte Bahn Bremen-Uelzen en Ansluss kreegen hett.

Een Johr dorop neem denn de Hööftlien Hamborg-Bremen vun de Köln-Mindener Iesenbahn-Sellschop ehrn Bedrief op. Rodenborg leeg ok op disse Streck, is aver eerst later to’n Knuttensteed worrn, as de Preuß’sch Staatsbahn 1906 en Verbinnen vun Visselhövede na Zeven schapt harr, de 1908 sogor bit Bremervöör wieter boot weer. As 1928 de Lien vun Rodenborg na Veern vun de Düütsche Rieksbahn dortokeem, harr de Preuß’sche Staatsbahn vun Visselhövede ut al de Nevenstreck na Walsroden open maakt.

De fröhere Kreisstadt Bremervöör weer 1898/99 – ok wedder dör de Preuß’sche Staatsbahn – toeerst mit Bremerhaven un Stood verbunnen worrn. Von disse Streck weer 1902 en Aftwiegen na Harsfeld bit Bookholt boot worrn un 1908 denn de Vebrinnen na Zeven. 1909 keem denn de Lüttbahn Bremervöör-Oosterholt GmbH dorto.

In Zeven hett de Staatsbahn siet 1917 de Lüttbahn Wilst-Zeven-Töst GmbH krüüzt. Disse weer in Tarms al siet 1900 an de Smallspoorbahn na Bremen anslaten, de vun de Bremsch-Hannobersch Lüttbahn AG boot woorn is. Beid Bahnen legen toeerst trennt vuneenanner, bit 1927 in Tarms-Oost in direkten Övergang maakt weer. De Ünfang vun’t Iesenbahnnett werr dormit op 256 km anwussen. De Lüttbahn vun Tarms över Lelendaal na Bremen - Findörp harr den Namen „Jan Reiners“. Nu is dat de Jan Reiners Radweg.

Vun de optellten Bundsbahn- un Lüttiesenbahnstrecken sünd 1992 veele Deelen vun de Iesenbahnen un Verkehrsbedrieven Elv-Werser GmbH to een Nett tohopenfaat worrn, dat alleen in’n Kreis Rodenborg en Läng vun ungefäähr 163 km opwiest. Veele Personenstrecken weern bit dorhen aver al stillleegt. Nadem deelwies Lien wedder open maakt warrn sünd, gifft dat vundaag op 123 km Personenverkehr – 33 km dorvun höört to den „Moorexpress“.

Stratenverkehr[ännern | Bornkood ännern]

Dör den Landkreis Rodenborg (Wümm) verlööpt een Autobahn. Dat is de A 1, de Hamborg mit Bremen verbindt un dorbi dree Opfohrten op’n Kreisrebeet hett. Vun Noorden ut is dat toeerst Sittens, wo de Autobahn an de L 130 anslutt, de bi Hornborg in’n Landkreis Stood an de B 73 föhrt un in de annere Richt bi Scheeßl in de B 75 mündt. An de Opfohrt Boockel krüüzt de A 1 de B 71, de Zeven mit Rodenborg verbindt, un denn kummt noch de Opfohrt Stukenbossel, wo de B 75 verlöpt, de vun Bremen na Rodenborg föhrt.

Bito föhrt ok de Radfeernweg Hamborg-Bremen dör den Kreis, de över de Oortschoppen Sittens, Heeßel un Zeven geiht.

Luftverkehr[ännern | Bornkood ännern]

Rodenborg (Wümm) hett en Regionalflaaghaven. De neegsten groten internatschonalen Flaaghavens sünd in Hamborg, Bremen un Hannober-Langenhagen.

Religion[ännern | Bornkood ännern]

Dat Kreisrebeet is tomeist evangelsch-luthersch instellt. De Karkengemenen höört to de Landskark Hannober. Kathoolsche Gemenen, de to dat Bisdom Hilmessen tellt, hebbt sik sünners na den Krieg bildt tomeist dör de Towannerten vör allen ut Slesien un dat Ermland, aver ok vun Gastarbeiters ut Süüdeuropa oder Utsiedlers ut Oosteuropa. In de letzten Johren geev dat veele, de ut de Karken rutgahn sünd. Dorüm sünd de Karken dorbi, sik nieg to orden. T. B. weern de kathoolschen Karkengemenen vun Zeven un Rodenborg tohopenfaat to de „Seelsorgeenheit Rodenborg-Zeven“. In’n Kreis leevt aver ok veele Muslime, Liddmaten vun Freekarken un Tügen vun Jehova.

Kultur[ännern | Bornkood ännern]

Üm de kulturellen Inrichten vun’n Landkreis kümmert sik de Landschapsverband Stood, wat en indragen Vereen is.

Städer un Gemenen[ännern | Bornkood ännern]

De Gemenen vun’n Landkreis Rodenborg (Wümm). All Namms sünd hoochdüütsch.

(Inwahners an’n 31. Dezember 2007)

Eenheitsgemenen

  1. Bremervöör, Stadt (19.053)
  2. Gnarrenborg (9.513)
  3. Rodenborg (Wümm), Stadt (22.103)
  4. Scheeßl (12.929)
  5. Visselhöövd, Stadt (10.485)

Samtgemenen mit jemehr Liddmatengemenen

Sitt vun de Samtgemeenverwalten *

  1. Bootel * (2.468)
  2. Brookel (1.358)
  3. Heemsbünnen (1.260)
  4. Hemslingen (1.528)
  5. Karkwals (1.268)
  6. Westerwals (800)
  1. Fintel (2.909)
  2. Helsch (819)
  3. Lauenbrüch * (2.171)
  4. Stemmen (942)
  5. Vahl (708)
  1. Alfst (860)
  2. Basdaal (1.480)
  3. Eversdörp (1.122)
  4. Hipst (1.328)
  5. Oerel * (1.879)
  1. Annerlingen (918)
  2. Deins (699)
  3. Farm (720)
  4. Oostereis (952)
  5. Rhaar (1.142)
  6. Sandbossel (837)
  7. Seedörp (746)
  8. Sürsen * (3.431)
  1. Groot Meckels (495)
  2. Homersen (466)
  3. Kalf (573)
  4. Lütt Meckels (935)
  5. Lengenbossel (475)
  6. Sittens * (5.514)
  7. Tiss (854)
  8. Vierden (838)
  9. Woonst (813)
  1. Ahusen (1.847)
  2. Bötersen (1.071)
  3. Hassendörp (1.154)
  4. Hellweeg (1.106)
  5. Horß (1.360)
  6. Reeßen (1.727)
  7. Söttmer * (6.102)
  1. Breddörp (1.168)
  2. Büls (726)
  3. Hepst (1.025)
  4. Karktimk (966)
  5. Tarms * (3.592)
  6. Vörwark (1.089)
  7. Westertimk (620)
  8. Wilst (1.701)
  1. Elsdörp (2.086)
  2. Jeem (2.409)
  3. Heeßel (4.824)
  4. Zeven, Stadt * (13.110)