Zum Inhalt springen

Amt Wessen

Vun Wikipedia

Dat Amt Wessen weer en Verwaltungsrebeed in de Graafschop Heien un later in dat Förstendom Lümborg un dat Königriek Hannover mit Seet in Wessen binnen de Landdrostie Hannover.

Dat Rebeed höört vondaag to de Gemenen Thänhusen, Veern, Blenner un Dörbern in’n Landkreis Veern un to de Gemeen Swarm in’n Landkreis Deefholt.

Dat Leid över dat Amt harr en Amtmann, de twete Beamte weer bet 1816 de Amtsschriever.

Dat lümbörgsche Amt Thänhusen is (allens Stand 1848) in’n Noorden an dat Amt Achem grenzt, in’n Oosten an dat Amt Veern, in’n Süüdoosten an dat Amt Wessen, in’n Süden an dat Amt Heien, in’n Süüdwesten an dat Amt Brooksen un in’n Süüdoosten an dat bruunswiek-wulfenbüttelsche Amt Thänhusen.

Dat Amt Wessen is in’n Noorden an dat Amt Veern un de Stadt Veern grenzt, in’n Süüdoosten an dat Amt Rethen, in’n Süüdwesten an dat Amt Heien un in’n Noordwesten an dat lümbörgsche Amt Thänhusen.

Dat Rebeed üm Wessen hett to dat Bisdom Veern höört un is mit dat Enn von’n Dörtigjohrigen Krieg an de Sweden fullen, de nu de Herrn in Bremen-Veern weren. Königin Christina hett dat Amt Heinrich Leschhorn as Lehn geven, de dat aver 1653 an Thomas von Gerstenberg verköfft hett. Sweden un dat Hartogdom Bruunswiek-Lümborg hebbt 1679 en Vergliek slaten, in den Sweden dat Rebeed von Wessen un ümto an Bruunswiek-Lümborg afgeven hett. In dat Johr is dat Amt mit twee Vaagdien in Dörbern un Huttbargen grünnt worrn.

Ok dat Amt Thänhusen is 1679 von Sweden afgeven worrn, dorbi aver deelt worrn in een Deel, de to dat Förstendom Bruunswiek-Wulfenbüttel höört hett, un een, de to dat Förstendom Lümborg höört hett (Amt Thänhusen). De Lümbörger Deel (mit de Vaagdien Intschen un Swarm) is 1708 mit dat Amt Wessen tohoopslaten worrn. Dat ne’e Amt is denn Amt Wessen-Thänhusen nöömt worrn.

Dat Amtshuus von dat Amt is 1761/1762 boot worrn.

1810 hett Frankriek ünner Napoleon dat Amt innahmen. In disse Franzosentied hett dat toeerst bet to’n 31. Dezember 1810 to dat Departement von de Elv- un Wersermünn in dat Königriek Westfalen höört. Wessen weer dor Seet von’n Kanton Wessen. Von’n 1. Januar 1811 af an hett dat Rebeed to dat Departement von de Wersermünnen un direkt to Frankriek höört. Wessen weer in disse Tied Seet von de Mairie Wessen in’n Kanton Rethen. 1813 müssen de Franzosen dat Amt denn opgeven un de ole Stand is wedderkamen.

De Öörd Oold-Holbm un Varste hebbt bet 1827 noch deelwies to dat Amt Heien höört. 1827 sünd se kumplett ünner de Verwaltung von dat Amt Wessen-Thänhusen stellt worrn.

1848 weer dat Amt so 164,14 km²[1] groot.

Öörd Stand 1848[1]

[ännern | Bornkood ännern]

Öörd ahn egen Nummer hebbt to de Buurschop von dat Dörp mit bihöört, ünner dat se ünnerstaht, un weren dormit nich kumplett egenstännig.

Amt Wessen

Vaagdie Dörbern
OortLüüdHüüsAardStatus
1Baame13321DörpGemeen
Drübber457Dörp
2Dörbern1014157DörpGemeen
3Geesfeld536DörpGemeen
Bössel142Hoff
4Städörp790109DörpGemeen
5Wessen699103DörpGemeen
Hiddenhusen213Hööv
Noke61Hoff
Maschvaagdie
OortLüüdHüüsAardStatus
1Ahnbargen16027DörpGemeen
2Barnstäer12715DörpGemeen
3Döhlbargen16221DörpGemeen
Rie’e12516Dörp
4Groten Huttbargen16623DörpGemeen
5Lüttjen Huttbargen mit’n Hoff Nääshoff14318DörpGemeen
6Hänsch (besteiht ut Achter- un Vör-Hänsch)21224DörpGemeen
7Stäbargen18332DörpGemeen
8Wahnbargen17631DörpGemeen

Amt Thänhusen

Vaagdie Intschen
OortLüüdHüüsAardStatus
1Blenner mit Seestäer52879DörpGemeen
Varste19425Dörp
2Einste28949DörpGemeen
Hidzdörp16722Dörp
3HolbmDörpGemeen
Oold-Holbm14722
Nee-Holbm10318
Aodolshüsen11018Dörp
Goolstörp415Dörp
4Intschen805102DörpGemeen
Reer16227Dörp
Winkel619Dörp
5Ritzenbargen8712DörpGemeen
Aondörp12515Dörp
Neddern Hu’e131Hoff
Vaagdie Swarm
OortLüüdHüüsAardStatus
1Beppen38665DörpGemeen
Nee-Morsen438Dörp
2Morsen46872DörpGemeen
Knickenn39759Dörp
Neddörp15926Dörp
3Swarm1103182DörpGemeen
Bössel18730Dörp
Lüttjen Swarm6112Dörp
Spraken25849Dörp
4Wulmsdörp754116DörpGemeen
Nee Wulmsdörp253Dörp
Wackershusen6310Dörp

1852–1859

[ännern | Bornkood ännern]

Dat Amt Wessen is bi de Verwaltungs- un Justizreform an’n 1. Oktober 1852 in dat Königriek Hannover ut de Buurschoppen Baame, Dörbern, Geesfeld, Städörp, Wessen, Ahnbargen, Barnstaedt, Döhlbargen, Hänsch, Groot Huttbargen, Lüttjen Huttbargen, Stäbargen un Wahnbargen von dat Amt Wessen-Thänhusen un de Öörd Dienshoop un Loohoff von dat Amt Heien nee billt worrn.

Ut de Buurschoppen Beppen, Morsen, Swarm, Wulmsdörp, Blenner, Einste, Holbm, Intschen un Ritzenbargen von dat fröhere hannöversche Amt Thänhusen is dat Amt Swarm nee billt worrn.

As Gericht för dat Amt is to’n 1. Oktober 1852 dat Amtsgericht Wessen inricht worrn.

1859 bi de nächste Verwaltungsreform is dat Amt Wessen oplööst un Deel von dat Amt Veern worrn.[2] Dorbi is dat von de Landdrostie Hannover in de Landdrostie Stood wesselt.

Inwahnertall

[ännern | Bornkood ännern]
JohrInwahners
1810-00-001810[3]3309 Lüüd, 446 Füürsteden
1848-00-001848[1]10965 Lüüd, 1652 Hüüs

Amtsschrievers

[ännern | Bornkood ännern]
  1. 1 2 3 Friedrich W. Harseim, C. Schlüter: Statistisches Handbuch für das Königreich Hannover. 1848, Sied 64: http://books.google.de/books?id=eOI-AAAAcAAJ&pg=PA64
  2. Christian H. Ebhardt: Verordnungen und Ausschreiben für das Königreich Hannover. Hannover 1859, Sied 229
  3. Peter Adolf Winkopp: Der Rheinische Bund. Band 16, Mohr, Frankfort an’n Main 1810, Sied 136: https://books.google.de/books?id=c24IAAAAQAAJ&pg=PA136
De Artikel „Amt Wessen“ is een exklusiven Artikel up de Plattdüütsche Wikiepdia. In anner Spraakuutgaven is de nich to finnen.