Zum Inhalt springen

Messier-Kataloog

Vun Wikipedia

De Messier-Kataloog is en List vun 110 astronoomsche Objekten, de twüschen 1764 un 1782 in en eerste Faten vun den franzööschen Astronom Charles Messier tosamenstellt un later tosamen mit sien Kolleeg Pierre Méchain utwiet worrn is. In den Kataloog staht vör allen Galaxien, Steernhopens un Nevels. De meisten dorvun weern vörher noch nich bekannt to de Tiet.

De Messier-Kataloog weer un is ok hüüt noch vun grote praktische Bedüden. He weer de Grundlaag för’t systemaatsche Utforschen vun Galaxien, Nevels un Steernhopens, und vele vun de Messier-Tallen sünd ok vundaag noch as Beteken för vele vun disse Objekten begäng.

Messier weer vör allen an Kometen intresseert. Bit 1801 hett he twintig ne’e Kometen opdeckt. Bi sien Söök hett je jümmer wedder mol diffuse Placken funnen, de jüst so utsehn deen as Kometen, man jemehr Positschoon an’n Himmel nich ännern. Vunwegen dat de Objekten keen Egenbewegen opwiest hebbt, weer dat wohrschienlich, dat se wiet weg vun dat Sünnsystem stahn müssen.

Üm disse Objekten nich mit Kometen to verwesseln un dorop Tiet to verswennen, hett Messier sik en Kataloog tosamenstellt, in den he disse nevelordigen Objekten, jemehr Positschoon un de sichtboren Egenschoppen fasthollen hett. Dat eerste Objekt („Messier 1“), dat he opschreven hett, weer de Kreeftnevel in’t Steernbild Bull. De Objekten weern dorna ahn sünnere Sorteren in de Reeg vun jemehr Opdecken oder vun’t Opnehmen in’n Kataloog dörtellt. De Andromedanevel, wat en Galaxie in’t Steernbild Andromeda is, hett to’n Bispeel de Beteken M 31.

De egentliche Kataloog vun Messier hett opletzt de Objekten M 1 bit M 103 oplist un weer in dree Delen publizeert:

  • 1774 (M1–M45 in Mémoires de l’Academie 1771),
  • 1780 (M1–M70 in Connaissance des temps 1783)
  • 1781 (M1–M103 in Connaissance des temps 1784)

Vundaag höört ok noch de Objekten M 104 bit M 110 dorto. M 104 hett Messier sülvst vun Hand in sien egen Utgaav vun den Katalog indragen. De Objekten M 105 bit M 109 weern vun Méchain 1781 un 1782 opdeckt un weern in en Breef an Johann Bernoulli ansnackt. M 108 un M 109 hett Messier sülvst bi’t Beschrieven vun’t Objekt M 97 ansnackt, hett jem aver nich as egenstännige Objekten in’n Kataloog opnahmen. En Grund dorför is nich bekannt. All disse Objekten weer eerst later, twüschen 1921 un 1966, vun Wetenschopshistorikers to den Messier-Kataloog torekent mit de Begrünnen, dat se hööchstwohrschienlich in de plaante veerte Faten vun den Kataloog opnahmen worrn weern, de aver nienich rutkamen is.

Sünners de letzten Objekten, de Messier nie künnig maakt hett, man ok en poor annere Objekten, weern later vun verschedene Astronomen (as Wilhelm Herschel) unafhangig vun Messier sien Beobachten noch eenmol nee opdeckt.

De Messier-Kataloog weer nich de eerste vun sien Oort, man dat weer de eerste, de eenigermaten vullstännig un free vun Fehlers weer, dat he ok för praktische Beobachten insett warrn künn. Ok vundaag noch sünd de meisten Objekten ünner de Messier-Beteken bekannt un hebbt keen Egennaam.

As de Kataloog tosamenstellt weer, weer de Natur vun de Objekten noch nich kloor. All dat Forschen, de sik dormit befaat hett, wat dat mit de Galaxien, Steernhopens un Nevels op sik hett, harrn jemehrn Oorsprung in den Messier-Kataloog as ok in den New General Catalogue un den Index-Kataloog. Jüst in Volkssteernwachten un ünner Amateurastronomen warrt de Messier-Kataloog geern bruukt, vunwegen dat de Objekten dor in al mit teemlich lütte Teleskopen oder starke Feernglääs beobacht warrn künnt. Na den Kataloog is de Messier-Marathon afleidt, bi den dat dorüm geiht, in’n Verloop vun bloots een Nacht all Messier-Objekten to beobachten.

Fehlers un Grenzen

[ännern | Bornkood ännern]

De Kataloog bargt hööchstens een Indrag mit en Fehler. De Wetenschopshistorikers sünd sik nich eens, wat dat mit Messier 102 op sik hett: dat is mööglicherwies en verkehrten tweten Indrag to dat Objekt Messier 101 oder en beobachten vun de „Spinnelgalaxie“ NGC 5866, de in moderne Faten vun’n Kataloog as M 102 opföhrt warrt.

Butendem wiest de Kataloog twee Objekten ut, de keen flachige Objekten sünd. Dat een is Messier 40, wat egentlich de Dubbelsteern Winnecke 4 is. Dat annere is Messier 73, wat en Koppel vun Steerns betekent, bi de nich kloor is, da se as en apenen Steernhopen tosamenhöört.

Vele Nevels, de vundaag bekannt sünd, fehlt in’n Messier-Kataloog. Tomeist liggt dat doran, dat se to lichtswack sünd, as dat se dormols beobacht warrn künnen. Dorto tellt to’n Bispeel de Peerkoppnevel un annere hellere Nevels, de later in’n New General Catalogue (1888) un in’n Index-Katalog (eerste Faten 1895, twete Faten 1908) list worrn sünd. Ok annere helle Objekten as de Dubbelsteernhopen h + χ in’n Perseus oder de Hyaden hebbt keen Indrag in’n Messier-Kataloog. Allgemeen sünd de Indrääg begrenzt op Objekten, de nöördlich vun en Deklinatschoon vun −35° staht, also gröttstendeels op de Noordhalfkugel to sehn sünd.

Översichtskoort

[ännern | Bornkood ännern]

De Steernkoort wiest, woans de 110 Messierobjekten an’n Himmel to finnen sünd.


List vun de Messier-Objekten

[ännern | Bornkood ännern]
# Egennaam NGC-Tall Tyyp Afstand
in Lj
Positschoon Steernbild Schienbor Helligkeit
(mag)
Bild
M1 Kreeftnevel NGC 1952 SN-Rest 6.300 5h 34m 32s
+22° 0′ 52″
Bull 8,4
M2 NGC 7089 KSH 36.000 21h 33m 27s
−00° 49′ 24″
Watermann 6,3
M3 NGC 5272 KSH 31.000 13h 42m 11s
+28° 22′ 32″
Jagdhunnen 7,0
M4 NGC 6121 KSH 7.000 16h 23m 35s
−26° 31′ 32″
Skorpion 5,6
M5 NGC 5904 KSH 23.000 15h 18m 34s
+02° 04′ 58″
Slang 5,6
M6 Bottervagelhopen NGC 6405 aSH 2.000 17h 40m 18s
−32° 12′
Skorpion  4,3
M7 Ptolemäus
sien
Steernhopen
NGC 6475 aSH 1.000 17h 53m 48s
−34° 47′
Skorpion 3,3
M8 Laguunnevel NGC 6523 DN 6.500 18h 03m 36s
−24° 23′ 12″
Schütt 6,0
M9 NGC 6333 KSH 26.000 17h 19m 12s
−18° 30′ 59″
Slangdräger  7,7
M10 NGC 6254 KSH 16.300 16h 57m 09s
−04° 05′ 58″
Slangdräger 6,7
M11 Wildantenhopen NGC 6705 aSH 6.000 18h 51m
−06° 16′
Schild 7,0
M12 NGC 6218 KSH 18.000 16h 47m 14s
−01° 56′ 54″
Slangdräger 8,0
M13 Herkuleshopen NGC 6205 KSH 25.100 16h 41m 41s
+36° 27′ 37″
Herkules 5,8
M14 NGC 6402 KSH 27.000 17h 37m 36s
−3° 14′ 45″
Slangdräger 9,5
M15 NGC 7078 KSH 33.000 21h 29m 58s
+12° 10′ 01″
Pegasus 7,5
M16 Aadlernevel NGC 6611 aSH + DN 7.000 18h 18m 48s
−13° 49′
Slang 6,5
M17 Omeganevel NGC 6618 DN 5.000 18h 20m 26s
−16° 10′ 36″
Schütt 7,0
M18 NGC 6613 aSH 6.000 18h 20m
−17° 06′
Schütt 8,0
M19 NGC 6273 KSH 27.000 17h 02m 38s
−26° 16′ 05″
Slangendräger 8,5
M20 Trifidnevel NGC 6514 DN 5.200 18h 02m 23s
−23° 01′ 48″
Schütt 5,0
M21 NGC 6531 aSH 3.000 18h 04m 12s
−22° 29′
Schütt 7,0
M22 NGC 6656 KSH 10.000 18h 36m 24s
−23° 54′ 12″
Schütt 6,5
M23 NGC 6494 aSH 4.500 17h 57m
−18° 59′
Schütt 6,0
M24 Schütt-Wulk IC 4715 Ast. 10.000 18h 18m 24s
−18° 26′
Schütt 11,5
M25 IC 4725 aSH 2.000 18h 31m 42s
−19° 07′
Schütt 4,9
M26 NGC 6694 aSH 5.000 18h 45m 18s
−9° 23′
Schild 9,5
M27 Hantelnevel NGC 6853 PN 1.250
Voss 7,5
M28 NGC 6626 KSH 18.000 18h 24m 33s
−24° 52′ 11″
Schütt 8,5
M29 NGC 6913 aSH 7.200 20h 23m 56s
+38° 31′ 24″
Swaan 9,0
M30 NGC 7099 KSH 25.000 21h 40m 22s
−23° 10′ 45″
Steenbuck 8,5
M31 Andromedagalaxie NGC 224 SpG (Sb) 2.200.000 0h 42m 44s
+41° 16′ 09″
Andromeda 4,5
M32 NGC 221 DwG 2.200.000 0h 42m 42s
+40° 51′ 57″
Andromeda 10,0
M33 Dreeecksnevel NGC 598 SpG (Sc) 2.300.000 1h 33m 51s
+30° 39′ 37″
Dreeeck 7,0
M34 NGC 1039 aSH 1.400 2h 42m 06s
+42° 46′
Perseus 6,0
M35 NGC 2168 aSH 2.800 6h 09m 6s
+24° 21′
Tweeschen 5,5
M36 NGC 1960 aSH 4.100 5h 36m 12s
+34° 08′ 24″
Föhrmann 6,5
M37 NGC 2099 aSH 4.600 05h 52m 19s
+32° 33′ 12″
Föhrmann 6,0
M38 NGC 1912 aSH 4.200 05h 28m 43s
+35° 51′ 18″
Föhrmann 7,0
M39 NGC 7092 aSH 300 21h 31m 48s
+48° 27′
Swaan 5,5
M40 Winnecke 4 Ast. 12h 22m 19s
+58° 05′ 10″
Groot Boor 9,0
M41 NGC 2287 aSH 2.400 6h 46m
−20° 46′
Groot Hund 5,0
M42 Orionnevel NGC 1976 DN 1.600 5h 35m 18s
−5° 23′ 30″
Orion 5,0
M43 de Mairan sien Nevel NGC 1982 DN 1.600 5h 35m 31s
−5° 16′ 12″
Orion 7,0
M44 Krüpp / Praesepe NGC 2632 aSH 500 8h 40m 24s
+19° 41′
Kreeft 4,0
M45 Plejaden NGC 1435 aSH 400 3h 47m 24s
+24° 07′
Bull 4,0
M46 NGC 2437 aSH 5.400 7h 41m 42s
−14° 49′
Achtersteven 6,5
M47 NGC 2422 aSH 1.600 7h 36m 36s
−14° 29′
Achtersteven 4,5
M48 NGC 2548 aSH 1.500 8h 13m 42s
−5° 45′
Waterslang 5,5
M49 NGC 4472 EG 60.000.000 12h 29m 47s
+8° 00′ 00″
Jumfer 10,0
M50 NGC 2323 aSH 3.000 7h 2m 48s
−8° 22′ 36″
Eenhoorn 7,0
M51 Whirlpool-Galaxie NGC 5194 + NGC 5195 SpG (Sc1) 37.000.000 13h 29m 53s
+47° 11′ 41″
Jagdhunnen 8,0
M52 NGC 7654 aSH 7.000 23h 24m 48s
+61° 35′
Kassiopeia 8,0
M53 NGC 5024 KSH 56.000 13h 12m 55s
+18° 10′ 06″
Berenike ehr Hoor 8,5
M54 NGC 6715 KSH 83.000 18h 55m 03s
−30° 28′ 43″
Schütt 8,5
M55 NGC 6809 KSH 17.000 19h 40m 00s
−30° 57′ 54″
Schütt 7,0
M56 NGC 6779 KSH 32.000 19h 16m 36s
+30° 11′ 04″
Lier 9,5
M57 Ringnevel NGC 6720 PN 4.100 18h 53m 35s
+33° 01′ 45″
Lier 9,5
M58 NGC 4579 BSpG (Sb/SBb) 60.000.000 12h 37m 43s
+11° 49′ 04″
Jumfer 11,0
M59 NGC 4621 EG 60.000.000 12h 42m 02s
+11° 38′ 45″
Jumfer 11,5
M60 NGC 4649 EG 60.000.000 12h 43m 40s
+11° 33′ 10″
Jumfer 10,5
M61 NGC 4303 SpG (Sc) 60.000.000 12h 21m 55s
+04° 28′ 29″
Jumfer 10,5
M62 NGC 6266 KSH 22.000 17h 1m 13s
−30° 06′ 45″
Slangendräger 8,0
M63 Sünnbloomgalaxie NGC 5055 SpG (Sb) 37.000.000 13h 15m 49s
+42° 01′ 45″
Jagdhunnen 8,5
M64 Black-Eye-Galaxie NGC 4826 SpG (Sb) 12.000.000 12h 56m 44s
+21° 41′ 00″
Berenike ehr Hoor 9,0
M65 NGC 3623 SpG 35.000.000 11h 18m 56s
+13° 5′ 32″
Lööv 10,5
M66 NGC 3627 SpG 35.000.000 11h 20m 15s
+12° 59′ 22″
Lööv 10,0
M67 NGC 2682 aSH 2.250 08h 51m 18s
+11° 48′
Kreeft 7,5
M68 NGC 4590 KSH 32.000 12h 39m 28s
−26° 44′ 35″
Waterslang 9,0
M69 NGC 6637 KSH 25.000 18h 31m 23s
−32° 20′ 53″
Schütt 9,0
M70 NGC 6681 KSH 28.000 18h 43m 13s
−32° 17′ 31″
Schütt 9,0
M71 NGC 6838 KSH 12.000 19h 53m 46s
+18° 46′ 42″
Piel 8,5
M72 NGC 6981 KSH 53.000 20h 53m 28s
−12° 32′ 13″
Watermann 10,0
M73 NGC 6994 Ast. 20h 59m
–12° 38′
Watermann 9,0
M74 NGC 628 SpG 35.000.000 01h 36m 42s
+15° 47′ 00″
Fisch 10,5
M75 NGC 6864 KSH 58.000 20h 06m 05s
−21° 55′ 18″
Schütt 9,5
M76 Lütt Hantelnevel NGC 650 + 651 PN 3.400 01h 42m 20s
+51° 34′ 31
Perseus 12,0
M77 NGC 1068 SpG 60.000.000 02h 42m 41s
-00° 00′ 48″
Waal 10,5
M78 NGC 2068 RN 1.600 5h 46m 47s
+0° 0′ 50″
Orion 8,0
M79 NGC 1904 KSH 40.000 5h 24m 11s
−24° 31′ 27″
Haas 8,5
M80 NGC 6093 KSH 30.000 16h 17m 02s
−22° 58′ 36″
Skorpion 7,3
M81 Bode-Nevel NGC 3031 SpG (Sb) 11.000.000 09h 55m 33s
+69° 03′ 55″
Groot Boor 8,5
M82 NGC 3034 Irr. G 11.000.000 09h 55m 52s
+69° 40′ 49″
Groot Boor 9,5
M83 süüdl. Füerrad-Galaxie NGC 5236 SpG 20.000.000 13h 37m 01s
−29° 51′ 59″
Waterslang 7,6
M84 NGC 4374 EG (E0) 60.000.000 12h 25m 04s
+12° 53′ 13″
Jumfer 11,0
M85 NGC 4382 EG (E0) 60.000.000 12h 25m 24s
+18° 11′ 27″
Berenike ehr Hoor 10,5
M86 NGC 4406 EG (E0) 60.000.000 12h 26m 12s
+12° 56′ 45″
Jumfer 11,0
M87 Virgo A Galaxie NGC 4486 EG 60.000.000 12h 30m 49s
+12° 23′ 28″
Jumfer 11,0
M88 NGC 4501 SpG 60.000.000 12h 30m 49s
+12° 23′ 28″
Berenike ehr Hoor 11,0
M89 NGC 4552 EG 60.000.000 12h 35m 40s
+12° 33′ 23″
Jumfer 11,5
M90 NGC 4569 SpG 60.000.000 12h 36m 50s
+13° 09′ 46″
Jumfer 11,0
M91 NGC 4548 SpG 60.000.000 12h 35m 27s
+14° 29′ 45″
Berenike ehr Hoor 11,5
M92 NGC 6341 KSH 26.000 17h 17m 07s
+43° 8′ 12″
Herkules 7,5
M93 NGC 2447 aSH 4.500 07h 45m 36s
-23° 52′
Achtersteven 6,5
M94 NGC 4736 SpG 14.500.000 12h 50m 53s
+41° 07′ 09″
Jagdhunnen 9,5
M95 NGC 3351 SpG 38.000.000 10h 43m 58s
+11° 42′ 13″
Lööv 11,0
M96 NGC 3368 SpG 38.000.000 10h 46m 46s
+11° 49′ 10″
Lööv 10,5
M97 Ulennevel NGC 3587 PN 2.600 11h 14m 48s
+55° 01′ 06″
Groot Boor 12,0
M98 NGC 4192 SpG 60.000.000 12h 13m 48s
+14° 53′ 58″
Berenike ehr Hoor 11,0
M99 NGC 4254 SpG 60.000.000 12h 18m 50s
+14° 25′ 00″
Berenike ehr Hoor 10,5
M100 NGC 4321 SpG 60.000.000 12h 22m 55s
+15° 49′ 20″
Berenike ehr Hoor 10,5
M101 Füerrad-Galaxie NGC 5457 SpG 24.000.000 14h 3m 13s
+54° 20′ 53″
Groot Boor 8,5
M102 NGC 5866 EG (E0) 40.000.000 15h 6m 29s
+55° 45′ 47″
Draken 10,5
M103 NGC 581 aSH 8.000 1h 33m 24s
+60° 39′
Kassiopeia 7,0
M104 Sombreronevel NGC 4594 SpG (Sa) 50.000.000 12h 39m 59s
−11° 37′ 23″
Jumfer 9,5
M105 NGC 3379 EG 38.000.000 10h 47m 50s
+12° 34′ 55″
Lööv 11,0
M106 NGC 4258 SpG 25.000.000 12h 18m 58s
+47° 18′ 14″
Jagdhunnen 9,5
M107 NGC 6171 KSH 20.000 16h 32m 32s
−13° 03′ 13″
Slangendräger 10,0
M108 NGC 3556 SpG 45.000.000 11h 11m 31s
+55° 40′ 31″
Groot Boor 11,0
M109 NGC 3992 SpG 55.000.000 11h 57m 36s
+53° 22′ 35″
Groot Boor 11,0
M110 NGC 205 EG 2.200.000 0h 40m 22s
+41° 41′ 07″
Andromeda 10,0
Messier-Kataloog. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.