Elektronegativität

Vun Wikipedia
Wesseln na: Navigatschoon, Söök

Elektronegativität (afkött: EN, Formelteken: ) is en Begreep ut de Chemie. De Elektronegativität gifft an, wo stark en Atom in de Laag is, de Elektronen an sik to treken, de an en cheemsch Binnen bedeeligt sünd. So hett dat Linus Carl Pauling formuleert, as he disse Indelen 1932 inföhrt har.

De EN hangt ü.a. vun den Atomradius un vun de elektrisch Ladung in’n Atomkarn af. Se kann as Maat för de Polarität von een cheemsch Binnen bruukt warrn: Je grötter de Ünnerscheed von de EN von de bunnen Elementen is, desto grötter de Polarität.

Atome, de en grote EN hebbt warrt ok as elektronegativ betekend. Annersrüm sünd Atome mit en lütte EN elektropositiv. Man kann seggen, dat de Elektronegativität in dat Periodensystem tomeist in en Elementgrupp von ünnen no baven un in en Elementperiood von links no rechts tonimmt.

Man dat gifft keen eendüdig Method, de Elektronegativität to meten. Dat liggt to’n grooten Deel doran, dat se sik op dat Verhollen von en Atom in en Eenfachbinnen betehn deit un nich op enkelte Atomen in en Gastostand, as dat bi de Ionisatschoonsenergie oder de Elektronenaffinität maakt warrt. Un an’n End hangt dat ok man dorvun af, ob dor noch annere Atome, un welke Oort vun Atomen sünst noch mit dat Atom verbunnen sünd.

Ünnerscheedlich Indeelen[ännern | Bornkood ännern]

Siet Pauling dat Modell vun de Elektronegativität inföhrt hett, is dat mehrmols verännert un verbetert worrn. An’n meisten warrt hüüt dree Skalen bruukt:

Pauling-Skala[ännern | Bornkood ännern]

Dat Pauling-Modell geiht dorvun ut, dat de Differenz vun de Elektronegativitäten vun twee Atomen A un B en Maat för den ionschen Andeel in jümmer Binnen is. Dorvör is dat nödig, de Dissoziaschoonsenergie von de cheemsch Binnen von de Molekülen A-B, A2 un B2 to kennen. De mutt man sik aver eerst ut Experimenten tosamenklamüstern.

De Differenz vun de EN kriggt man denn ut:

De Elektronegativität is ahn Dimension. Üm ut de Differenz den Weert vun en sünnert cheemsch Element utreken tu künnen, is för Fluor de Weert fastleggt worrn (Referenzpunkt). Dorop warrt de annern Elementen betogen.

För de Elektronegativitäten no Pauling sünd ünnerscheedlich Angaven to finnen. Dorvör gifft dat verscheeden Grünnen:

  • För eenige Verbinnen künnt de Dissoziaschoonsenergien blots swor rutfunnen warrn
  • Fröher wörrn annere Referenzpunkte bruukt worrn: för Fluor un för Waterstoff
  • Fröher wörr an Steed von dat geometrisch Middel dat arithmetrisch Middel bruukt.
  • Un denn gifft dat ok noch ünnerscheedlich Angaven för den Proportschoonalitätsfakter.

Översicht:

Eegenschoppen von de Atome in de Hööftgruppen  in dat Periodensystem (von links no rechts)

=> Atomradius  warrt lütter.
=> Ionisatschoonsenergie  warrt grötter.
=> Elektronegativität  nimmt to.

Gruppe 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
Periode
1 H
2,1
He
 
2 Li
1,0
Be
1,5
B
2,0
C
2,5
N
3,0
O
3,5
F
4,0
Ne
 
3 Na
0,9
Mg
1,2
Al
1,5
Si
1,8
P
2,1
S
2,5
Cl
3,0
Ar
 
4 K
0,8
Ca
1,0
Sc
1,3
Ti
1,5
V
1,6
Cr
1,6
Mn
1,5
Fe
1,8
Co
1,9
Ni
1,8
Cu
1,9
Zn
1,6
Ga
1,6
Ge
1,8
As
2,0
Se
2,4
Br
3,0
Kr
 
5 Rb
0,8
Sr
1,0
Y
1,2
Zr
1,4
Nb
1,6
Mo
1,8
Tc
1,9
Ru
2,2
Rh
2,2
Pd
2,2
Ag
1,9
Cd
1,7
In
1,7
Sn
1,8
Sb
1,9
Te
2,1
I
2,5
Xe
 
6 Cs
0,7
Ba
0,9
La
Hf
1,3
Ta
1,5
W
1,7
Re
1,9
Os
2,2
Ir
2,2
Pt
2,2
Au
2,4
Hg
1,9
Tl
1,8
Pb
1,9
Bi
1,9
Po
2,0
At
2,2
Rn
 
7 Fr
0,7
Ra
0,9
Ac
 
Rf
 
Db
 
Sg
 
Bh
 
Hs
 
Mt
 
Ds
 
Rg
 
Cn
 
Uut
 
Fl
 
Uup
 
Lv
 
Uus
 
Uuo
 
Lanthanoiden *
 
La
1,1
Ce
1,12
Pr
1,13
Nd
1,14
Pm
1,13
Sm
1,17
Eu
1,2
Gd
1,2
Tb
1,1
Dy
1,22
Ho
1,23
Er
1,24
Tm
1,25
Yb
1,1
Lu
1,27
Actinoiden: **
 
Ac
1,1
Th
1,3
Pa
1,5
U
1,38
Np
1,36
Pu
1,28
Am
1,13
Cm
1,28
Bk
1,3
Cf
1,3
Es
1,3
Fm
1,3
Md
1,3
No
1,3
Lr
1,3

   

Allred-Rochow-Skala[ännern | Bornkood ännern]

De Elektronegativität no A. L. Allred un E. G. Rochow waart faaken ok as oder betekend.

De Skala wörr indeelt no de Annahm, dat de Elektronegativität proporschoonal is to de elektrostatsch Trekkraft (Coulombkraft) F, wokeen de Karnladung Z op de Elektronen in de cheemsch Binnen utövt:

wobi r de Atomradius, e de Elementarladung und die effektive Atomtall is.

Dorno sünd de Elektronegativitäten:



Gruppe 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
Periode
1 H
2,20
He
2 Li
0,97
Be
1,47
B
2,01
C
2,50
N
3,07
O
3,50
F
4,10
Ne
3 Na
1,01
Mg
1,23
Al
1,47
Si
1,74
P
2,06
S
2,44
Cl
2,83
Ar
4 K
0,91
Ca
1,04
Sc
1,20
Ti
1,32
V
1,45
Cr
1,56
Mn
1,60
Fe
1,64
Co
1,70
Ni
1,75
Cu
1,75
Zn
1,66
Ga
1,82
Ge
2,02
As
2,20
Se
2,48
Br
2,74
Kr
5 Rb
0,89
Sr
0,99
Y
1,11
Zr
1,22
Nb
1,23
Mo
1,30
Tc
1,36
Ru
1,42
Rh
1,45
Pd
1,30
Ag
1,42
Cd
1,46
In
1,49
Sn
1,72
Sb
1,82
Te
2,01
I
2,21
Xe
6 Cs
0,86
Ba
0,97
La
Hf
1,23
Ta
1,33
W
1,40
Re
1,46
Os
1,52
Ir
1,55
Pt
1,42
Au
1,42
Hg
1,44
Tl
1,44
Pb
1,55
Bi
1,67
Po
1,76
At
1,96
Rn
7 Fr
0,86
Ra
0,97
Ac
 
Rf
 
Db
 
Sg
 
Bh
 
Hs
 
Mt
 
Ds
 
Rg
 
Cn
 
Uut
 
Fl
 
Uup
 
Lv
 
Uus
 
Uuo
 

   

Mulliken-Skala[ännern | Bornkood ännern]

De Mulliken-Skala is 1934 von Robert S. Mulliken vörslan worrn. Dorin warrt de EN as Middelwiert ut de Ionisatschoonsenergie un de Elektronenaffinität utrekend:

De Energie warrt hier in Elektronenvolt angeven.

De Elektronegativitäten sünd dorno:



Gruppe 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
Periode
1 H
2,10
He
 
2 Li
1,28
Be
1,99
B
1,83
C
2,67
N
3,08
O
3,21
F
4,42
Ne
3 Na
1,21
Mg
1,63
Al
1,37
Si
2,03
P
2,39
S
2,65
Cl
3,54
Ar
4 K
1,03
Ca
1,30
Sc
 
Ti
 
V
 
Cr
 
Mn
 
Fe
 
Co
 
Ni
 
Cu
 
Zn
 
Ga
1,34
Ge
1,95
As
2,26
Se
2,51
Br
3,24
Kr
5 Rb
0,99
Sr
1,21
Y
 
Zr
 
Nb
 
Mo
 
Tc
 
Ru
 
Rh
 
Pd
 
Ag
 
Cd
 
In
 
Sn
1,83
Sb
 
Te
2,34
I
2,88
Xe
6 Cs
 
Ba
 
La
 
Hf
 
Ta
 
W
 
Re
 
Os
 
Ir
 
Pt
 
Au
 
Hg
 
Tl
 
Pb
 
Bi
 
Po
 
At
 
Rn
7 Fr
 
Ra
 
Ac
 
Rf
 
Db
 
Sg
 
Bh
 
Hs
 
Mt
 
Ds
 
Rg
 
Cn
 
Uut
 
Fl
 
Uup
 
Lv
 
Uus
 
Uuo
 

   

Annere Indeelen[ännern | Bornkood ännern]

  • Na R. T. Sanderson warrt de Elektronegativität, jüst as bi Allred & Rochow, op de effektive Karnladung betogen.

Born[ännern | Bornkood ännern]

Grundlagen der allgemeinen und anorganischen Chemie von H.R. Christen (hoochdüütsch)

Weblenken[ännern | Bornkood ännern]