Wikipedia:Mi fehlt dat Woort/Archiv

Vun Wikipedia
Zur Navigation springen Zur Suche springen

Archiv vun Wikipedia:Mi fehlt dat Woort.

Inholtsverteken

Nehrung[Bornkood ännern]

Mi fehlt dat Woort för Nehrung, dat -ung sprickt ja nich daför, dat dat ok op Platt Nehrung heet. Weet een vun ji dor wat? --::Slomox:: >< 14:59, 2. May 2005 (UTC)

Leider keine Ahnung. Meine vier Lexika geben das nicht her. HeikoEvermann 19:59, 2. Mai 2005 (UTC)

Dat heet ook op Platt "Nehrung". Un wat dat "ung" angeiht, dat is so een Saak. Kümmt op den Dialekt an. T.B. Mekelborger Platt: "Hüsung". Dorbi is dat "ung" nich jümmers liekers dat as dat hoogdüütsche "ung", so as een Suffix, wat ut een Verb een Substantiv mookt. Wo dat Word vun afkümmt is de ole Prussenspraak: Kurische Nehrung abgeleitet vom baltischen Stamm der Kuren und vom altpreußischen "neria" (= "vom Wasser aufgeworfener Landstreifen") [[1]]. Obers dat Word hett sick vun dor in dat plattdüütsche un den hoogdütschen Spraakrebeet utbreed. Ook in Vörpommern ward to een Nehrung op Platt Nehrung seggt. Plattmaster 19:13, 8. Jun 2005 (UTC)

Hügel[Bornkood ännern]

Dat Woort Hügel, wat is dor de best Översetten? Hügel, Hövel, Knüll, Barg? Mien Wöörböker seggt al wat anners. --::Slomox:: >< 14:59, 2. May 2005 (UTC)

  • Sass: Knüll, Bult (kleiner Hügel)
  • Neuber:
    • Knüll (sanfter Moorhügel, grasbewachsener ansteigender Platz, Anger), auch Moorknüll
    • Sandknüll ( sandiger grasbewachsener ansteigender Hügel)
    • Warft (von Menschenhand aufgeworfener Wohnhügel in der Marsch)
  • Harte: Knüll, Bult
  • Hermann-Winter : Hügel

=> Ich denke, Knüll ist ok. HeikoEvermann 19:59, 2. Mai 2005 (UTC)

Vun mien Geföhl her heff ik toeerst an Barg dacht, bi uns in'n Oort heet Oortsdelen to'n Bispeel Barg un Hüttenbarg, un dat is man kuum uttomaken, dat de höger sünd as dat annere Land. Aver de Alpen oder den Mount Everest dor blangen, denn höört sik dat man en beten komisch an. --::Slomox:: >< 13:45, 3. Mai 2005 (UTC)

Bult, Bulten, Bült, Haufe, Hügel, hohes Ackerstück (Plattdeutsches Wörterbuch für das Oldenburger Land)--84.129.200.123 16:16, 24. Mai 2005 (UTC)

Vun den Spraakbruuk is dat so, dat dat tomeist Barg heet, ook wenn dat een lütten Hümpel is. Knüll heff ik twors mol heurt, bloots faaken weer dat nich. Plattmaster 19:30, 8. Jun 2005 (UTC)

Hier noch eine Ergänzung (Ostwestfälisch):

  • Huckel
  • Puckel
  • Anhoichte
  • Brink
  • Knüll
  • Häogheit

Angela H. 22:35, 6. Sep 2005 (CEST)

Zeder[Bornkood ännern]

Gifft dat dor en Woort för? --::Slomox:: >< 14:59, 2. May 2005 (UTC) Kann ik mi nich vörstellen, dat dat dor 'n egen plattdüütschen Woort för gifft, wieldat disse Boom bi uns nich wassen deit. Dat "Z" op Hoochdüütsch is "originaal", dat heet, dat kummt nich dörch de Luudverschuven t->z, dat heet ok, dat dat op Platt nienich "Teder" heten kann. Nederlannsch hett "Ceder" un snackt dat as "Seder" ut.

Ik denk mi, Zeder is ok. HeikoEvermann 19:59, 2. Mai 2005 (UTC)

Abt un Abtei[Bornkood ännern]

--::Slomox:: >< 14:59, 2. May 2005 (UTC)

Nederlandsch hett "abt" un "abdij". Op [2] gifft dat: ahd. abbateia, ebedie; mhd. abbeteie, abbatei, eptey, ebbetige; nhd. Nebenformen abbtige, apptige, abtie; nd. ab(e)die, ebdie, ebbeti(g)e; nl., fries. abdij; rh. abdey.

Diese Fülle von Formen verwirrt mich aber auch. Und im plattdeutschen Sprachraum gab es ga nach der Reformatschoon auch keine Abteien mehr. Ich würde für "Abt" und "Abtei" plädieren. HeikoEvermann 19:59, 2. Mai 2005 (UTC)

Abt un Abtei ahd.abbat = volkslat. abbadem = lat. abbatem, eigentlich ein Lallwort (Kindersprache, Pappa. Opa, Babba)) für "Vater", das aus dem Aramäischen über das Griechische ins Lateinische gedrungen ist, dazu Abtei",ahd. abbateia= lat. abbatia. Ich habe in meinen Übersetzungen ins Plattdeutsche für "Abt" die Form Abbat gewählt (für Äbtissin dementsprechend "Abbatsche"). Ob es diese Formen in den Plattdeutsch sprechenden Klöstern wirklich gegeben hat,weiß man nicht, denn Überlieferungen von Mönchen liegen nur in lateinischer Sprache vor.In einigen mittelniederdeutschen Aufzeichnungen wird Abt mit zwei b, also Abbt geschrieben. Aus einem in mittelniederdeutscher Sprache abgefassten Protokoll des Grafen von Oldenburg aus dem Jahre 1338 zitiere ich: " ....den achbaren praelaten abbet Johan van Rastede...." --G.Meiners 09:58, 25. Mai 2005 (UTC)

Ik heff dat in dat "Mittelniederdeutsches Wörterbuch" vun Schiller/Lübben funnen:

  • Abtei weer "abbedîe/abdie/ab(be)dîge" un
  • Abt weer "abbet/abt"
  • Äbtissin weer "abbedische/abbedisse/abdisse/abadisse/ebbedische/ebbedisse".

Dat heet dat Woort geev dat in de Tiet vun de Middelnedderdüütsche Spraak. Later is dat dann utstarven, wieldat wi in dat protestantsche Noorddüütschland so wat nich hatt harrn.

För Dien Foorm "Abbat" heet dat för mi, dat dat nich richtig is. Wenn wi uns mal vörstellt, dat harr all de Tiet siet de middelnedderdüütsche Tiet so wat geven, dann weer de Foorm ja hüüt nich "Abbat". De Akzent is ja op de eerste Sülv, un över de Tiet kann sik dann dat tweete "a" dor nich so goot hollen. Dat weer ja sogar so, dat dat al in de Tiet vun de middelnedderdüütsche Spraak weg weer. Oder tominnst is dat vun "a" to "e" warrn. Un so is mien Vörslag an Di, dat Du dat ännern deist, na "Abt" oder na "Abbet". Ik finn "Abt" better. Man Abbat geiht nich.

Harlich Gröten, HeikoEvermann 20:35, 2. Jun 2005 (UTC)

Ur-wald, Regen-wald[Bornkood ännern]

Wat is dat beste Woort för solke Tosamensetten? Ehr Holt oder Woold oder noch wat anners? --::Slomox:: >< 14:59, 2. May 2005 (UTC)

Holt meent eher dat "Gehölz" un nich den warklich groten "Wald" (platt: Woold).

Peter Neuber sien Lexikon hett "Regenwoold" opföhrt. Op Nederlandsch is det "Regenwoud" (wo dat "l" verschütt gahn is). Un "Urwald" is dor "Oerwoud" oder "Oerbos". In Anlehnung an die anderen plattdeutschen Wörter auf "Oor-" für hochdeutsch "ur-" wäre ich für Oorwoold. HeikoEvermann 19:59, 2. Mai 2005 (UTC)

Bi uns gifft dat so wennig Woold, dor weet ik nix af :-) --::Slomox:: >< 13:35, 3. Mai 2005 (UTC)

Wat wi Wald nöömt, weer ursprünglich jedet unbebote Stück Land. Noch in dat Oolthoochdüütsche is "'wald'" Wildnis. In dat Ollnborger Land gellt "Wald" as en hoochdüütsch Woort. Hier seggt'n "Busch" oder "Holt". Aver en Översetten för "Neuenburger Urwald" gifft dat nicht. Hier seggt ok de Plattdüütschen "Neenborger Urwald". De Vörsülv "ur" mutt man nich översetten, denn se is öller as dat Hoochdüütsche. "Neenborger Oorwold" weer hyperkorrekt un darum komisch för enen, de Umgangsplatt snackt.--G.Meiners 10:25, 25. Mai 2005 (UTC)

British Empire[Bornkood ännern]

Woans heet dat op Platt ? Britisch Riek ? Britische Riek ? Oder beter British Empire ? Sarcelles 21:28, 26. Apr 2005 (UTC)

kopeert vun Wikipedia:Ik bruuk Hülp --::Slomox:: >< 14:26, 3. Mai 2005 (UTC)
dat "britisch Weltriek" HeikoEvermann 06:13, 5. Mai 2005 (UTC)

Wissenschaftler[Bornkood ännern]

Wissenschaft heet op Platt Wetenschop, man den Wissenschaftler hebb ik nich funnen. Op nederlandsch heet de wetenschapper un op marless.de hebb ik Wetenschopler funnen, man dat Woort hebb ik sünst nich in't Internet funnen. Un all mien Lexika hebbt dat nich. HeikoEvermann 07:09, 7. Mai 2005 (UTC)

Begründer[Bornkood ännern]

Begründer hett de Bedüden Grünner vun ene Religion oder Weltanschauung. Is dat en Grünner ? Sarcelles 23:27, 23. Mai 2005 (UTC)

Ik denk mi, Grünner is goot. In "Wöhrner Wöör" steiht: gründen/begründen => (einen Betrieb, eine Stadt) grünnen. Bispeel: Alf de Twete hatt Lübeck grünnt.
De Person is dann de Grünner, man ik denk dat is beter to seggen "xy hett xz grünnt" as to seggen "xy is de Grünner vun xz". "Grünner" is bloots goot för de Kategorien etc. HeikoEvermann 11:06, 24. Mai 2005 (UTC)

Planten- un Deertnamen[Bornkood ännern]

Gifft dat spezielle Listen oder Sammeln vun Planten- un Deertnamen (woll in Bookfoorm)? Ik söök Begrepen för solke Saken as de Orchidee Grüne Hohlzunge, den Poggenstohl Echter Hausschwamm oder de Bloom Alpenglöckchen. Op Wikipedia:Wöörböker warrt ja welke nöömt, aver de kriggt een ja seker narms. --::Slomox:: >< 17:36, 30. Mai 2005 (UTC)

Dat best doröber finn een bi Evers in Oldenborg (Holsteen)- http://www.blumen-evers.de/ Hinnerk Evers hett dor 4770 plattdüütsche Namen för Planten un Blomen opsammelt. Plattmaster 19:35, 8. Jun 2005 (UTC)

Sonnen-/Mondfinsternis[Bornkood ännern]

Sünnen-/Maanddüüstern? --::Slomox:: >< 17:36, 30. Mai 2005 (UTC)

Dat is man nich so eenfach. Ik hebb dat in mien Lexika nich funnen. In Wöhrner Wöör hett Peter Neuber vörslagen, dat dat "dat Sünndüüster" oder "de Sünndüüsternis" heten kann. Man dor steiht ok "Analogie" bi, dat heet, he hett dat Woort nich funnen und meent, dat dat wohl goot weer.
Finsternis is na den Sass en "Biesternis" un Biesternis heet ok "Finsternis, Dunkelheit, Verwirrung, geistige Umnachtung".
Na "Harte" heet finster "duuster/düüster", man de Sonnenfinsternis is dor ok nich binnen.
Op [[3]] gifft dat "Maandfinsternis". Man warklich tofreden bün ik dormit nich.
Op Nederlannsch heet dat "zonsverduistering". Un dat hett mi op de Idee bröcht, "Sünnverduustern" un "Maandverduustern" to schreven.
Ik denk, wi schöölt dor man lever noch 'n beten över nadenken un eerst op 'n warklich gode idee töven.
Hartlich Gröten, HeikoEvermann 21:58, 30. Mai 2005 (UTC)
Ik bün vundaag in de Staatsbibliothek vun Hamborg ween. Un dor hebb ik in dat Lexikon vun Buurmann (Hochdeutsch-plattdeutsches Wörterbuch) (bassert op ostfreesch Platt) de Sonnenfinsternis funnen: Sünnverdüstern un Maanverdüstern. Ik denk mi blots, dat ü schall lang ween, so as in düüster un schall dann ok so schreven warrn. Un de Maand hett bi Sass en "d". Also "Maandverdüüstern" un "Sünnverdüüstern". Ik gloov, dat is feminin, man dat stünn in dat Lexikon nich binnen.
Dat höört sik good an. Ik dank di! --::Slomox:: >< 15:23, 3. Jun 2005 (UTC)


Ik gloiwe oawer, dat dat "neutrum" es. Verdüüstern hoiert sik up jeiden Fall wie "neutrum" an, sümbs wenn dat häogduitschke Wort "feminin" es. Wat segget de Muddersproaklers dorteo? --Angela H. 22:47, 6. Sep 2005 (CEST)

Krater[Bornkood ännern]

Un weer en poor. Gifft dat dat Woort Krater för Krater oder lever Trechter, wat ik dorför al sehn hebb? --::Slomox:: >< 17:26, 6. Jun 2005 (UTC)

"Buurmann Hochdeutsch-plattdeutsches Wörterbuch" hett för "Trichter" un "Krater" dat plattdüütsche "Trechter", so as in
  • dat hele Land sitt noch vull van Trechters van de Bomben van de lesde Krieg
* sett 'n Trechter up de Buddel, anners kleist du vörbi
Nedderlannsch hett Trechter för Trichter un Bombentrichter, man Krater för den Krater vun en Vulkaan. Un dat is ok mien Vörslag: Trechter för dat, wat een op en Buddel opsett un ok för dat Lock in de Eer vun en Bomb, man Krater för den Vulkaan. HeikoEvermann 21:04, 9. Jun 2005 (UTC)

Walross[Bornkood ännern]

Walross, Waalross? --::Slomox:: >< 17:26, 6. Jun 2005 (UTC)

Hürdenläufer[Bornkood ännern]

Is Hinnenlöper korrekt? --::Slomox:: >< 17:26, 6. Jun 2005 (UTC)

Ik sitt jüst an den Artikel Lichtathletik und stell fast, dat dat’n Hürdenloop aver ok’n Hinnernloop gifft. Dat is woll nich dat Glieke. Ik weer dorüm Hürde eenfach stahn laten un Hürdenlöper seggen. En Hürde is woll en Hinnern, man nich jeed Hinnern is ok en Hürde... --Iwoelbern 15:32, 5. Jul. 2008 (CEST)

Sehenswert[Bornkood ännern]

Sarcelles 21:28, 11. Jun 2005 (UTC)

Messstation[Bornkood ännern]

Sarcelles 21:28, 11. Jun 2005 (UTC)

Tählstation, villicht?

verlegen[Bornkood ännern]

Verlegen vun ene Hööftstadt. Sarcelles 21:28, 11. Jun 2005 (UTC) Sarcelles 21:28, 11. Jun 2005 (UTC)

Op Kölsch seggt een: Die sin von Bunn noh Bälin ömjetrocken, oder og: Die Houpschtadd_es ömmjetrokke. Ik meen, 'Trecke(n)' is en Woort, wat et Mönsterlannische un et Nedersassische und Nedderlansche und et Kölsche kennt. Es es en aktive Form von wat passiv "verlegen" is. Dat is jetz keen Översettning, avver villicht hülpt et, wann eens et med anner wöört secht. --Purodha Blissenbach 13:11, 29. Jun 2005 (UTC)

Sauerland[Bornkood ännern]

Op miene Diskuschoonssiet hett een IP-Bruker dorop henwiesen, dat wi mal Sauerland, mal Suurland bruukt. Kloor is, dat dat eerste Hochdüütsch is un dat twete Platt. Aver mutt dat Suurland oder Suerland heten? Na Sass un wenn een dat as suur as in Süür opfaat, denn is anlehnt an de hoochdüütsche Schrievwies suer richtig, aver in en Egennaam, wo dat ok noch en annern Sinn hett, weet ik nich, wat dor richtig is. Weet een, wat de Suurlänners sülvst bruukt? --::Slomox:: >< 15:23, 15. Jun 2005 (UTC)

Ik frog een (bi e-mail) Et hat keen Betog to süür - Ik glob, dat da en Water oder en Fluss es, de Suur (Sauer, Söör) oder ähnleik heest. --Purodha Blissenbach 14:12, 29. Jun 2005 (UTC)

Ik heb en Antwor krigt. Se schriven:
"Nach unserer Meinung wird es Suerland geschrieben und wie bei Soest oder Coesfeld ausgesprochen. Wir haben noch gesehen, daß Chistine Koch in Wille Raeusen Siuerland geschrieben hat. Es wird je nach örtlicher Mundart unterschiedlich gesprochen und geschrieben. Die Heimatkalender nennen sich De Suerlänner.
Grüße von den Suerlännern."
Wie bi Kevelaer ward dat ae oe ue in disse Namens glich wie aa oo uu utsproken, un do is nich dat "dumpe a" bi, wat og å sriven warn kann, dat oo is wi in Hochdüütsch Prost, zum Wohle!, dat aa is wie in Hoochdüütsch Waben-Bahn. --Purodha Blissenbach 8. Jul 2005 02:16 (UTC)

maritim[Bornkood ännern]

Is hie an de Kant recht ? Sarcelles 03:06, 17. Jun 2005 (UTC)

Nee, is mi nich recht. Schriev mi maal 'n helen Satz op Hoochdüütsch op, wo maritim binnen is, dormit wi sehn köönt, woför du dat bruukst. HeikoEvermann 21:37, 17. Jun 2005 (UTC)

Minderheiten[Bornkood ännern]

Ik löw nich, dat een Minderheiden in Fäll so as die dänischen und sorbischen Minderheiten in Deutschland sagen kann. Wat kann een davör seggen ? Volksgruppen oder Völker is dat ok nich. Sarcelles 21:14, 18. Jun 2005 (UTC)

Dat is ja egentlich keen Fraag, wo di dat plattdüütsche Woort fehlt un de Kontext is weer nich kloor. Minnerheit un Volksgrupp höört sik aver beid nich slecht an, wo liggt dat Problem dormit? --::Slomox:: >< 15:18, 24. Jun 2005 (UTC)
Gaud, ik heb nich woot, dat dat op Platt ok geht ,,Minnerheiten to seggen.

Sarcelles 15:44, 24. Jun 2005 (UTC)

Landkreis / Kreis[Bornkood ännern]

MoinMoin. Heit dat ok Kreis? --Heiko A 06:36, 24. Jun 2005 (UTC)

Moin Heiko, de Sass meent: Kreis (Mathematik) => Krink, man Kreis (Kommunalverfassung) => Kreis.
Man ik weet nich den Grund. HeikoEvermann 11:24, 24. Jun 2005 (UTC)
De Ursprung vun de beiden Wörr is anners (sieh ok de:Landkreis, de:Diskussion:Landkreis). De "Landkreis" is vun dat böhmische Wort "kraj" (=Land) oder slawische Wortstamm "Krai(n)". Ik kenn mi aver nich ut bi böhmsche un slawische Wörr. --Heiko A 11:33, 24. Jun 2005 (UTC)
Ik denk, dat is nich so wichtig. Vundaag gifft dat op Hoochdüütsch dor ja ok keen Ünnerscheed. Man villicht is dat de Grund för den Import. HeikoEvermann 11:50, 24. Jun 2005 (UTC)
As ik Kring för Kreis bruken dei, dor hett Gerold mi eerst mal op de Finger kloppt ;-) Dat mit de Böhmer hebb ik nich weten. --::Slomox:: >< 15:15, 24. Jun 2005 (UTC)

Region[Bornkood ännern]

Na de sass'sche Praxis to de latienschen Wöör op -ion in't Plattdüütsche mutt dat Regchoon(?) heten!? Süht aver na mien Menen en beten komisch ut... --::Slomox:: >< 17:09, 24. Jun 2005 (UTC)

Moin, dor hest Du wat in'n falschen Hals kregen. "-tion" => "-tschoon" (z.B. Informatschoon", "-ktion" => "-schoon" (z.B. "Akschoon"). Man för "-ion" hebbt wi nix seggt. De Sass meent, dat blifft "-ion" (un warrt ok nich to "-ioon". Hartlich Gröten, HeikoEvermann 20:08, 25. Jun 2005 (UTC)
Woso falschen Hals? OK, ik hebb nu sehn, dat Religion in den Sass steiht, aver wenn wi de vun di nömten Regeln logisch foortsett un na de Utspraak gaht, denn is Regchoon logisch. Aver Sass harr woll de lieken Bedenken as ik un hett de Konsequenz dor lever opgeven ;-) --::Slomox:: >< 15:49, 27. Jun 2005 (UTC)
Ik bin jo keen Plattdüütsch Snaker, bloot'n Schriver :-) un ik gloob, een seggt Relijon, Relischon, Religschuun, Regjoun - wat nich te schriven geiht med onsere Schrivung. Dat Kyrillsche ж (Жeнья) oder dat franzöösche J (Journal) wöhrd do brukt. Vun wat ik dat gloob, weet ik nich, ik denk, ik hebb et vilicht een seggn hörn. --Purodha Blissenbach 13:43, 29. Jun 2005 (UTC)

Dolde[Bornkood ännern]

Dolde is en Woort, dat ik nich mal in't Hoochdüütsche bruuk. Prölken bi Kahls Wöörbook vun't mönsterlännsch Platt. Annere Ideen? --::Slomox:: >< 17:09, 24. Jun 2005 (UTC)

Himmelskörper[Bornkood ännern]

Gifft dat noch wat, wat beter is as Hevenskörper? Hevensklüten villicht? ;-) --::Slomox:: >< 17:09, 24. Jun 2005 (UTC)

Sonnensystem[Bornkood ännern]

För'n Artikel över de Klingoonsche Spraak - de Klingoonens leven in en anneret Sunnesystem ? Ik denk, ik heb do bannig vil verkehrt schreven. (-: Villicht gaht bal mol een bei un verbetert disse Siet :-) Ik heb jo nog mehr schriven wolln, avver hab nich weten, wie eens dat seggt. --Purodha Blissenbach 7. Jul 2005 12:56 (UTC)

Sünnsystem denk ik. Aver de Lenk baven is bi mi noch rot!? --::Slomox:: >< 7. Jul 2005 14:32 (UTC)
Nu nich mer :-) Ik heb - ut'n anneren Grund - di Siet graad evens schon sekert, avver nog lang nich allens schreven, wat ik rin hebben well. --Purodha Blissenbach 7. Jul 2005 17:45 (UTC)

Phonem[Bornkood ännern]

heet dat Phonem oder Fonem ? Un de Meertal Phonemens oder bloot Fonem? --Purodha Blissenbach 7. Jul 2005 12:56 (UTC)

Wenn wi den Sass folgt, denn warrt de hoochdüütsche Foorm Phonem bruukt, ofschoonst de internationschonale Trend ja na dat Vereenfachen to Fonem tendeert. Den korrekten Plural kann ik di ok nich seker seggen, na Geföhl segg ik mal Phonemen. --::Slomox:: >< 7. Jul 2005 14:32 (UTC)
Do nemm ik die, Phonemen, gefallt mi og best. --Purodha Blissenbach 7. Jul 2005 17:48 (UTC)

Silbe, Syllable[Bornkood ännern]

wie heet dat in Plattdüütsch, Sylv, Sülv ?? --Purodha Blissenbach 7. Jul 2005 12:56 (UTC)

Sülv is richtig, een Sülv, twee Sülven. --::Slomox:: >< 7. Jul 2005 14:32 (UTC)

Schrivwies bi Länner, Spraak[Bornkood ännern]

In de Sietens, war nu as do sün:

  • 4:9 japansch:japaansch
  • 20:14 italiensch:italieensch
  • 2:1 armensch:armeensch
  • 3:18 Rumänsch:Rumäänsch
  • 6:1 Slowaksch:Slowaaksch
  • 3:3 Slowensch:Sloweensch
  • 9:1 Serbsch:Serbisch
  • 0:0:0:0 Tibetsch:Tibeetsch:Tibetansch:Tibetaansch

u.n.m. Wat shölt ik nemen för de Siet Wikipedia:Babel? Wat is beter, wann et twei Schrievwiesen gifft? --Purodha Blissenbach 7. Jul 2005 12:56 (UTC)

Wenn de Vokal lang is, denn mutt he dubbelt dorstahn, also japaansch oder sloweensch. Bi Italie(e)nsch bün ik mi aver nich ganz seker, dat Dubbel-E süht en beten komisch ut, is aver an sik richtig, denn dat E warrt ja mit utspraken. Bi serb(i)sch bün ik ok en beten an't twiefeln, tendeer aver na serbsch. Bi Tibet bün ik för tibeetsch, de Formen op -ansch sünd, denk ik, dör dat Engelsche beinflusst. --::Slomox:: >< 7. Jul 2005 14:32 (UTC)
Ok, do mak ik dat mal no mien Geföhl, un dat is tomiest de Dubbel-Vokaal un ohn -ansch, -ees'sch. Danke --Purodha Blissenbach 7. Jul 2005 17:44 (UTC)


Nog wat:

  • heet dat Friaul oder Friuul? Snaken di friuulsch oder friaulsch? In de egen Spraak wart "furlan" dor to seggt.
  • Bosnisch oder Bosnesch?
  • Gälisch, Gäälisch, Gälsch oder Gäälsch? Oder is dat hüt jümmers nog Keltsch?
  • Language Code ga, Irish Gaelic, Gaeilge = Irlannsch Gäälsch? Oder beter Gäälsch (Irsch)?
  • Language Code gd, Scots Gaelic, Gàidhlig = Schottsch Gäälsch? Oder beter Gäälsch (Schottsch)?

--Purodha Blissenbach 17:57, 11. Jul 2005 (UTC)

Dat warrt ja jümmer sworer! Also, dat mutt woll Friaulsch ween, de Luutschuven hett dor keen Influss op hebbt. De Namen warrt ja all normalerwies nich bruukt in't Plattdüütsche... Ik segg Bosnisch, Gäälsch na Spraakgeföhl. Un ga, gd lever ahn Klemmen. Aver överhööft keen Garantie dorop... --::Slomox:: >< 21:23, 11. Jul 2005 (UTC)

geografisch, Volkszählung[Bornkood ännern]

Sarcelles 9. Jul 2005 10:48 (UTC)

wieder[Bornkood ännern]

wedder, regional werden teilweise die Formen werrer, weller und weer bevorzugt. Aber wer fragt denn überhaupt? --::Slomox:: >< 10:41, 13. Jul 2005 (UTC)

Magnetisch, Magnetismus, elektromagnetische Welle(n) etc.[Bornkood ännern]

  • Schrieven wi magneetsch un nich: marneetsch, machneetsch?
  • Radio, Funk un Licht sün elektromagneetsche Welln? Oder seggt eens do og Bülg'n to, wann't keen Water is?
  • Bi ~ismus seggt min Gefööl jo ~ismutt, kömmt mi avver merwördich vör.

--Purodha Blissenbach 13:01, 17. Jul 2005 (UTC)

Do giff ik mi sülvs 2/3 vun de Antwoor: Ik heb Elektromagnetisch Bülgen in Bülgenläng funn, so is bloot nog ~ismus nich klor. --Purodha Blissenbach 14:21, 17. Jul 2005 (UTC)

Bülg seegt man bi uns to huus nich in Noordnedersassen. Ik heev dat noch nie hört. Kann man aaber mit leeven. --84.176.133.227 08:11, 24. Feb 2006 (UTC)

Betroffen(er) Opfer[Bornkood ännern]

vun en Katastrophe, Eerbeven oder so. --Purodha Blissenbach 22:58, 30. Jul 2005 (UTC)

Hm, ik segg mal „Opper/Oppers“. Dat gifft kene Oppers, de nich bedrapen sünd, oder? --::Slomox:: >< 23:04, 30. Jul 2005 (UTC)
Op NDR 90,3 seggt de: sounsoveel Lüüd sünd to Schaden kamen/to Malöör kamen. Ik denk mi dat Opper is dat Opperdeert op 'n Altar oder villicht ok de Kollekte in de Kark, man nich de Lüüd, de to Schaden kamen sünd. HeikoEvermann 23:12, 30. Jul 2005 (UTC)

2000[Bornkood ännern]

In de eerste Riegen op de Siet 2000 sin en paar Namens vun Deerten un Planten ut de düütsche Wikipedia, wo ik nich weet, wat eens op Plattdüütsch dorför seggt. Do brug ik een, de dor över kiekt. Hartlichen Dank. --Purodha Blissenbach 22:58, 30. Jul 2005 (UTC)

wieck, wiek, wyk

Bucht

durchfließen[Bornkood ännern]

Sarcelles 10:42, 15. Aug 2005 (UTC)

  • dörfleten,--G.Meiners 15:44, 15. Aug 2005 (UTC)

alphabetisch[Bornkood ännern]

Sarcelles 10:42, 15. Aug 2005 (UTC)

  • alfabetsch, --G.Meiners 15:46, 15. Aug 2005 (UTC)

historisch[Bornkood ännern]

Sarcelles 10:42, 15. Aug 2005 (UTC)

  • histoorsch--G.Meiners 15:46, 15. Aug 2005 (UTC)

Stammsitz[Bornkood ännern]

Sarcelles 10:42, 15. Aug 2005 (UTC)

  • Stammsitt, --G.Meiners 15:48, 15. Aug 2005 (UTC)

untergliedern[Bornkood ännern]

Sarcelles 10:42, 15. Aug 2005 (UTC)

  • indelen oder in'n annern Tosamenhang: unnerdelen,--G.Meiners 15:51, 15. Aug 2005 (UTC)
  • ünnerdelen HeikoEvermann 18:01, 15. Aug 2005 (UTC)

Golf (Meer)[Bornkood ännern]

Is dat op Platt anners ? Sarcelles 20:19, 6. Sep 2005 (UTC)

Nee, dat warrt as Frömdwoort glieks bruukt as in't Hoochdüütsche. Wenn de Lüüd na de Utspraak schrievt, schrievt se deelwies villicht Gulf, aver na Sass (steiht nich binnen, aver afledd) mutt dat Golf ween. Warrt natürlich blots op frömme Rebeden anwennt, in uns Rebeden is dat wohl ehr en Bucht. --::Slomox:: >< 21:22, 6. Sep 2005 (UTC)

Böverflach/Böversiet - ??[Bornkood ännern]

Dat es nich ganz kloar, of dat Böverflach (as in den Artikel) odder Böversiet (as in den Artikel üawer de Bedriefssystemen) hett. --Angela H. 12:20, 7. Sep 2005 (CEST)

Bavensiet steht dat bi Sass. Erfindergeist ?

Sarcelles 11:45, 7. Sep 2005 (UTC)

Naja, genau genommen steht "Bavensiet, [...], Böversiet, [...]" da... ;-) Es ist nur die Frage, ob das bei Rechnern anders ist, denn die Fläche, die eigentlich oben (oder zumindest am "Rand") liegen sollte, ist ja nicht die seitliche Begrenzung des Bildschirms, sondern die im Bildschirm angezeigte Oberfläche... Auf jeden Fall denke ich, es sollte zumindest gleichmäßig sein. --Angela H. 13:59, 7. Sep 2005 (CEST)
Ik bün för Bavensiet. Man: Hett dat de sülve Bedüden ?

Sarcelles 19:38, 7. Sep 2005 (UTC)

De Sass kennt Bavensiet un Bavendeel, man Böverdeel, Böverhemd, Böverlief, Böverstoop (Oberstufe). Un Neuber (Wöhrden) hett ok noch Böverhand, Böverschaal (Oberschale), Böverschenken, Böverwater. Ik bün för 'Böversiet' un so hebbt wi dat bi Linux op Platt ok jümmers maakt. HeikoEvermann 20:10, 7. Sep 2005 (UTC)
Gifft dat en Unnerscheed in'n Bedüden vun Bavenkant, Bavensiet un Böversiet ?

Sarcelles 01:42, 9. Sep 2005 (UTC)

sehenswert[Bornkood ännern]

Wat gifft dat an Wöör, wo vorhannen sünd un dissen Bedüden hebben ? Sarcelles 01:38, 9. Sep 2005 (UTC) Nich fö jedet hoochdüütsche Woort gifft dat en plattdüütsch Woort. Wenn du schrieven willst "De Kark is sehenswert", denn kannst du dat mit en paar anner Wöör goot umschrieven, t.B. "De Kark maakt wat her",oder "Dat lohnt sik, de Kark antokieken".--G.Meiners 09:46, 10. Sep 2005 (UTC)

Weinanbaugebiet[Bornkood ännern]

Sarcelles 19:48, 9. Sep 2005 (UTC) Ik finn, dat Woort lett sik in siene dree Bestanddele goot in Platt översetten: Wien + Anbo + Rebeet = Wienanborebeet.

Jo. Man ik finn dat is to komplizieert. Goot, villicht geiht dat nich anners. Ik weet ja nich, wat Du, Sarcelles, nu an't Översetten büst. Man villicht is dat ok noog to schrieven "in ... warrt veel Wien anboot"? HeikoEvermann 20:12, 10. Sep 2005 (UTC)
För all dat to'n Bispeel, wat in de:Kategorie:Weinbaugebiet binnensteiht, bruukt he wohl doch dat Woort ;-) Ik smeet noch mal Wienborebeet in'e Runn', is tominnst twee Bookstaven körter. Weet aver ok nich, of dat beter is... --::Slomox:: >< 22:07, 10. Sep 2005 (UTC)
Slomox, Wienborebeet is 'n gode Idee. HeikoEvermann 11:35, 11. Sep 2005 (UTC)

Ordnungsnummer[Bornkood ännern]

Ik wüll den Artikel över den franzööschen Bezirk Jura översetten, do fehlt mi dat Woort doför. Sarcelles 20:43, 9. Sep 2005 (UTC)

Plattd.Wörterbuch von Böning: Order, Örder, Odder= Ordnung, Nachricht, Befehl, demnach: Ordnungsnumer = Ordernummer--G.Meiners 09:46, 10. Sep 2005 (UTC)

Moin Sarcelles, ik heff mi dat in de hoochdüütsche, de ingelsche un de franzöösche Wikipedia ankeken. Blots op Hoochdüütsch heet dat "Ordnungsnummer". Op ingelsch hebbt se "number" und op franzöösch hebbt se gor nix. Mien Vörslag: Maak dat nich so komplizeert. Maak dat so as op Ingelsch (Tabell). Oder schriff "Dat Departement Jura is dat 39. franzöösch Departement."

Menge[Bornkood ännern]

In de Mathematik gifft dat den Begreep "Menge" (Ingelsch: set, Nedderlannsch: Versameling). Dat is #n wichtig Rebeet vun de Mathematik un wi bruukt 'n gode Översetten dorvun. Hebbt ji 'n Vörslag? HeikoEvermann 11:38, 11. Sep 2005 (UTC)

Ik heff nu al 'n poor Daag överleggt un in de Böker söcht. Man dat is warklich swor. Ik heff nu "Schoof" funnen. Is dat goot? HeikoEvermann 11:47, 11. Sep 2005 (UTC)
Ron Hahn hett noch "Koppel" vörslagen. Man wi bruukt ja ok noch 'n Woort för de mathematische Gruppe (http://de.wikipedia.org/wiki/Gruppe_%28Mathematik%29). HeikoEvermann 10:09, 12. Sep 2005 (UTC)
Moin tosamen, hebbt ji all denn nu keen Idee un keen Menen dorto? Ik heff nu noch rutfunnen:
  • Schoof kann een bruken as in "en Schoof Kreihen" (as HD: Schar), man dat heet ok HD:"Garbe"/EN:scheaf, un dat is 'n Problem, (en:Sheaf_(mathematics). Man dat is so speziell, villicht is dat för Menge=Schoof nich warklich 'n Problem.
  • Koppel geiht nich, dat bruukt wi för dat mathematische Konzept vun de "Gruppe" (en:Group_(mathematics)
  • Dutt is nich warklich schöön.
  • Grupp (för Gruppe) un Koppel för Menge, man Grupp is villicht ok nich so schöön. Man denn is schoof noch free for sheaf/Garbe
  • Ritt (noch 'n Idee vun Ron), dat Woort heet 'row', 'line', 'group'
Wat wullt ji hebben? Wenn ji keen Menen hebbt, dann is mien Vörslag: Menge => Schoof, Gruppe => Koppel und Garbe/sheaf mutt wi lösen, wenn wi dat mal bruukt, man dat hett mit de Schoolmathematik denn nix mehr to doon. Hartlich Gröten, HeikoEvermann 18:21, 13. Sep 2005 (UTC)
Uiuiui... Vielleicht doch mal "als Mathematikerin" und auf Hochdeutsch - ich denke, die Erklärung wird dann besser (oder klarer):
Also:
  • Ich denke, "Schoof" trifft die "Menge" nicht ganz, weil es auch für "Haufen" stehen kann und eher eine Größenbezeichnung (=viele) ist, während man sich bei "Mengen" ziemlich genau bewußt ist, welche Elemente dazugehören. Warum sollte man nicht bei "Mengde" (erste Möglichkeit nach Sass und auch vom Wortstamm her näher dran) bleiben?
  • "Koppel" klingt auch ein wenig komisch für "Gruppe", denn die hat noch mehr "Struktur" als nur eine "Menge", während "Koppel" als erste Übersetzungen "Schar", "Haufen" liefert, was mir wiederum "strukturlos" erscheint. Von allen hier genannten Wörtern würde ich wahrscheinlich zu "Grupp" neigen.
  • [Bei "Garben" handelt es sich meines Erachtens eher um Haufen, auch wenn diese eigentlich noch mehr Struktur haben, aber das ist immerhin eine "Ansammlung" von Einzelstrukturen mit gewissen "Kompatibilitätsbedingungen", auf die ich hier erst einmal nicht genauer eingehen möchte... - das ist schließlich (meines Wissens) keine Schulmathematik mehr.]
  • Man könnte auch noch mal bei der niederländischen Wikipedia nachsehen, welche Wörter dort gebraucht werden, die sollten ja auch nicht ganz weit "weg" von den niederdeutschen Begriffen sein.
Aholtman 23:01, 13. Sep 2005 (CEST)


Hm, is en swoor Thema. Wenn ik mi de Interwikilinks bi de:Gruppentheorie ankiek, denn schall de Gruppe man ok op Platt Grupp nöömt warrn. Wenn Schoof so good to sheaf passt, denn schall ok dat man so bruukt warrn.
Wenn ik bi de Interwikilinks bi en:set kiek, seggt mi franzöösch fr:ensemble to, dat finn ik good to verstahn un anschaulich. Aver för't Plattdüütsche nich so good to bruken :-( Aver anlehnt an't Engelsche köönt wi doch Sett bruken. Steiht ok in'n Sass binnen. Oder anlehnt an't Düütsche Mengde, warrt ok in't Sweedsche un Däänsche bruukt (sv:mängd, da:mængde). --::Slomox:: >< 21:08, 13. Sep 2005 (UTC)
Hallo Angela, hallo Slomox,
  • Was die "Gruppe" angeht, hatte ich eigentlich versucht, "Grupp" zu vermeiden, weil das ja kein originär plattdeutsches Wort ist. (Der Sass z.B. übersetzt "Gruppe" mit "Köppel/Koppel") Aber andererseits ist ja in vielen Sprachen der mathematische Ausdruck für "Gruppe" ein Import von ebendiesem Wort. Von daher ist es vielleicht gut, da auch konform zu gehen.
  • In dem Fall wäre ja "Koppel" (Schar, Haufen, Gruppe) für "Menge" frei? Bei Lindow (Platt=>HD) steht:
    • 1) Koppel/Köppel: Koppel, zusammengebundene bzw. -gekoppelte Menge, Schar, Gruppe, Ansammlung
    • 2) Weide, Viehkoppel
Das würde doch gut zu dem mathematischen Konzept einer Menge passen, oder?
  • Mengde habe ich in meinem Sass (Ausgabe 2002) und auch in meinen anderen Lexika nicht gefunden. Du meintest aber, das stünde im Sass? Mit -gd-? In den skandinavischen Sprachen heißt das so. Aber auf Platt habe ich das auch bei Google nicht gefunden.
  • Sett (oder auch Satt) bezeichnet meines Wissens nach hauptsächlich eine Steingutschüssel, in der sich bei der Milch der Rahm absetzen sollte.
"Menge" ist wirklich eine harte Nuß, aber wenn wir das hinbekommen, lassen sich eine ganze Reihe von mathematischen Artikeln anpacken. Da wird zwar noch das eine oder andere Wort fehlen, aber ich glaube, die anderen sind nicht so schwer wie "Menge".
Hartlich Gröten, HeikoEvermann 20:19, 14. Sep 2005 (UTC)
Hallo, zusammen!
Tja, wir stehen vor dem schwierigen Problem, daß wir nicht nachvollziehen können, ob je jemand (ernsthaft) Mathematik auf Plattdeutsch gemacht hat... - zumindest scheint es in der Gegend, in der ich lebe, seit dem Beginn des 20. Jahrhunderts nicht mehr üblich gewesen zu sein, daß Schulfächer auf Plattdeutsch unterrichtet wurden, und Artikel oder sonstige mathematische Abhandlungen habe ich auch noch nicht auf Plattdeutsch gesehen.
  • Soweit ich mich (u.a. in der Wikipedia) "schlaugemacht" habe, ist der Wortstamm der "Gruppe" wohl in allen mir bekannten Sprachen erhalten geblieben. Vielleicht sollte man ihn dann auch im Plattdeutschen nicht ändern. (Englisch: "group", Französisch: "groupe", Russisch: "группа" (=gruppa), Niederländisch: "groep").
  • Bei der "Menge" haben wir dagegen eine Reihe von Wörtern mit einigen unterschiedlichen Nebenbedeutungen: Englisch: "set", was eher zu unserem "Satz" (als "Zusammenfassung gleichartiger Elemente") paßt, Französisch: "ensemble", was eine "Gesamtheit" / ein "Ganzes" - "ensemble" heißt aber auch "zusammen" - ist, Niederländisch: "verzameling", was eine gewisse Nähe zur "Versammlung" hat, Russisch: "множество" (=mnojestwo), was vom Wortstamm her Richtung "viel" ("много" (=mnogo)), also "Anhäufung", geht, und andere skandinavische Sprachen, die mehr Richtung Wortstamm "Mengde" gehen, was ich auch in meinem Sass gefunden habe [genaues Zitat folgt...]. Daher wären vermutlich sowohl "Mengde" als auch "Koppel" nicht so schlecht. Gibt es irgendetwas, was dagegen spräche, eine der beiden Versionen auszuwählen (oder beide zu benutzen)?
Aholtman 18:07, 14. Sep 2005 (CEST)
Hallo Angela,
Es ist schon echt schade mit der Mathematik auf Platt. Ich denke, das ging auch über die Grundrechenarten nicht hinaus. Aber die ganzen mathematischen Modelle der letzten 200 Jahre wurden wohl wirklich noch nie auf Platt unterrichtet. Und ich finde diese Frage hochinteressant, weil ich finde, daß Platt in allen wichtigen Bereichen des Lebens ausdrucksfühig sein muß, bis hin zur Wissenschaft.
Ich denke, das mit der Grupp (Pl: Gruppen) geht klar.
Man kann wohl nicht Koppel und Mengde nebeneinander verwenden. Das führt nur zu Inkonsistenzen. Nach langem Brüten tendiere ich derzeit zu "Koppel". Das macht den Zusammenhang der Elemente klar. Für "Mengde" konnte ich bisher gar keine Belege finden. Von daher wäre ich über das genaue Zitat dankbar, um zumindest einen Beleg zu haben.
Hartlich Gröten, HeikoEvermann 18:47, 15. Sep 2005 (UTC)
Hallo, Heiko!
Tja, irgendwie war Plattdeutsch (im Gegensatz zum Hochdeutschen) wohl noch nie die Sprache der Mathematik. Und heutzutage scheint sich auch eher das Englische durchgesetzt zu haben. Das wird wohl daran liegen, daß das Englische von mehr Leuten gelernt und verstanden wird als das Plattdeutsche, und außerdem ist die Mathematik wohl nicht sooo beliebt und außerdem ziemlich breit, was Außenstehenden vielleicht gar nicht so bewußt ist, so daß sich nicht gleich eine große Menge von plattdeutsch sprechenden Mathematikern findet und zusammentut, um dort irgendwas daran zu ändern. Aber kleine Ziele sind ja auch schon mal was, z.B. die Begriffe der Schulmathematik "aufzuarbeiten".
Hier nun noch kurz die Referenz zur "Mengde": Fehrs-Gilde: Der neue Sass - Plattdeutsches Wörterbuch, 3., überarbeitete Auflage (2004), Wachholtz Verlag Neumünster - neu bearbeitet von Heinrich Kahl und Heinrich Thies. [Auf S. 339 haben wir dort: Menge Mengde f, Barg m, ˜en pl, Schoof m+f, Schööv/(Scheuv)/Schoven pl.]
Von meinem (ostwestfälischen) Gefühl her kommt mir "Koppel" nicht so bekannt vor - eher "Biarg" oder "gräoder Batzen", aber ich würde "Menge" dann auch eher im Sinne von "große Anzahl" benutzen, und die ist hier ja nun so nicht gefragt. ;-)
Bleibt noch die Frage, ob man zwei Bezeichnungen verwenden kann: Man kann das natürlich tun - das ist in der Mathematik auch nicht vollkommen unüblich... -, sollte aber dafür sorgen, dass es entweder eine Haupt- und eine Nebenform gibt oder beide als gleichwertig eingestuft werden. Auf jeden Fall sollte dann aber klargestellt sein, daß beides "bekannt" ist. Sonst würde ich lieber bei einer Bezeichnung bleiben.
Hartlich Gröten, Angela 23:10, 15. Sep 2005 (CEST)

Rebeet[Bornkood ännern]

Moin mitnanner. Mi fehlt twars kien Woord, man ik hebb en Fraag to en Woord, dat hier in'd plattdüütsche Wikipedia faken bruukt word. Word bi jo tohuus in jo Platt dat Woord "Rebeet" för dat geografisk "Gebiet" up Hoog bruukt? Ik kenn dat Woord hier in Oostfreesland ok, man wi bruken dat blot för dat Fack-Rebeet. Ik will kien Dwarskopp wesen, man mi rollt dat altied de Footnailen up, wenn ik dat lesen doo. Aobers dat kann bi jo jaar anners wesen, daarum hebb ik docht, dat ik maal nafraagen dee. Wat seggt denn Sass dartoo? Termo 14:50, 30. Nov 2005 (UTC)

De Sass översett dat Woort „Rebeet“ mit Gebiet. De nächste Indrag is denn, glööv ik, ik hebb den Sass nich vör mi liggen, „Rebeet för Landschopsbeschirmen“ Landschaftsschutzgebiet, also ganz kloor en geograafsch Rebeet. Intressant is, dat de Harte den Indrag hett „Op düt Flach weet ik nich bescheed“, also Flach för Fachgebiet bruukt. --::Slomox:: >< 19:50, 1. Dez 2005 (UTC)

In "Plattdeutsches Wörterbuch für das Oldenburger Land" von Hermann Böning steiht dat Woort "Rebeet" nich in. Ik sülvst heff dat Woort ok nich in mien Kinnertiet kennen leert, aver ik kenn dat ut vele ollnborgsche Artikels un Böker. Mehrstens schrieft de Ollnborger dat aver "Rebett" un meent darmit "Gebiet, Revier, Bezirk". In miene Artikels heff ik ok al faken dat Woort bruukt, aver ik geev to, dat mi dar nich ganz goot bi is, eersten vun wegen de verschedenen Schrievwiesen un twetens wiel mi dat as Fremdwoort vörkummt. Aver mit fallt ok kien anner Woort in, dat den geografischen Begriff beter herutstellt. --84.129.251.204 16:44, 4. Dez 2005 (UTC)

Ik kenn ok blot "Rebett", man ik wull de Lü hier neet ok noch mit unnerschedelk Schrievwiesen dörnanner brengen ;-) Termo 09:21, 5. Dez 2005 (UTC)

schleef[Bornkood ännern]

Da du ein plattdeutsches Wort hier reinschreibst, nehm ich mal an, dass du die hochdeutsche Bezeichnung suchst (eigentlich ist die Seite andersrum gedacht). Schleef oder Sleef ist eine Art großer Holzlöffel, kann aber auch für einen Schlingel, Lümmel oder Bengel stehen. --::Slomox:: >< 22:06, 25. Dez 2005 (UTC)

Achja, blot dat sik nüms wunnert, ik snack nich mit mi sülvs, dor weer blot de Överschrift ahn Text. --::Slomox:: >< 22:08, 25. Dez 2005 (UTC)

Deswegen bekommt der Schlingel auch ein paar hinter die Löffel! Susanne

Leistung (Physik)[Bornkood ännern]

Ik bruuk noch 'n poor Wöör för de Physik

  • Leistung: is vunwegen dat -ung gar nich goot. Ok hebb ik dat Verb "leisten" op Platt nich funnen. Sünst kann dat ja villicht de "Leisten" ween, man ahn dat Verb "leisten" geiht dat nich. Op Nedderlannsch hebbt se "vermogen" un so hebb ik över "Vermögen" nadacht, dat hett tominnst kein -ung. Aber ok dat hebb ik in mien Lexika nich funnen. Bloots Nedderlannsch hebb ik as Referenz funnen.
  • För "Spannung" hebb ik "de Spannen" (Peter Neuber sien Wöhrner Wöör)
  • un för "Ladung" hebb ik "de Laden" funnen. (ok bi Neuber)

Vörslääg? Is Vermögen goot? Gifft dat noch annere Ideen? Oder schall ik dat eerst mal mit Vermögen (Physik) proberen un wenn wi noch wat anneres finnt, dann ännert wi dat?

Hartlich Gröten, HeikoEvermann 12:53, 28. Dez 2005 (UTC)

Vun de Etymologie mutt Leistung op Platt Leesten wesen. Dat kummt vun middelnedderdüütsch lēsten un is verwandt mit de Leesten vun'n Schoster. Veel mehr kann ik in'n Momang dorto aver nich bidragen. --::Slomox:: >< 21:19, 28. Dez 2005 (UTC)
Nee, Vermögen is nich goot, as ik dat op de Diskusschoonssiet dorleggt heff. So gresig is dat -ung jo nu ok wedder nich, dat wi uns, üm dat to ümgahn, Wöör utdenken mööt. Un wenn dat -ung nu afsluut wegschall, denn weer woll beter Leisten noch en betere Mööglichkeit - jüst so as bi de annern Bispelen baven. Man, ok dorvun holl ik nich veel. Frömdwöör gifft dat jede Spraak, un wenn dat Sinn hett, denn schüllt wi dat ok so hollen, bevör wi uns den Woortsinn twei maken doot. Jüst in de Wetenschap hett nümms wat dorvun, wenn an'n Enn keeneen versteiht, wat meent is. --Iwoelbern 09:32, 15. Aug. 2008 (CEST)
Kloor, Frömdwöör gifft dat överall. Aver hoochdüütsche Importen gifft dat op Platt al veel toveel. Wenn dat nich afsluuts ween mutt, is dat för uns jümmers beter, na en plattdüütschen Utdruck to söken. Tominnst dat -ung mutt weg (Leisten). Aver ik finn würklich, dat "Vermögen" good is. Dat wat een in de Ümgangsspraak leisten deit, is nämli nich de physikaalsche "Leistung" man de Arbeidt, de een leist hett. Un Vermögen is Arbeit pro Tieteenheit. HeikoEvermann 09:39, 15. Aug. 2008 (CEST)
Ik glööv di dat, dat du dat finnst - anners harrst Du dat jo ok nich schreven... Kiek mol op de Diskusschoon, dor heff ik wat dorto seggt. Ik seh nich recht, dat dat dat glieke is. De Fraag is: Hest Du dat ennerworrns funnen, oder hest Du di dat utdacht?
Noch mol to dat -ung: Ik heff dat en ganze Tiet ok so maakt hatt, dat ik dat "-ung" jümmers kunsequent in de Ennen "-en" wannelt heff. Ik bün dor deelwies wedder vun af, neemlich jüst denn, wenn Wöör dorut tostannen kamt, de dat in annere Bedüden al gifft. Spannen un Laden sünd gode Bispelen dorför. In disse Fäll doot wi uns keen Gefallen dormit, wenn wie dat Versliepen doot, un ik kenn ok nümms, de dat op platt wohrhaftig so seggt. Ik heff dor keen goot Geföhl bi. --Iwoelbern 09:54, 15. Aug. 2008 (CEST)

Ik hebb dat in de nedderlannsche Wikipedia funnen: [4]. Op Nedderlannsch is dat begäng. Un ik denk ok, dat is goot so. Mien Föhn hett vun 1200 W. Dat heet nich, dat he opstunns 1200 W verbruken deit. Dat heet bloots, de kann dat, wenn een den inschalten deit. Un denn kann een seggen, dat dat sien Vermögen is. HeikoEvermann 13:35, 15. Aug. 2008 (CEST)

Saft[Bornkood ännern]

Is mi bi Drinken opfallen. Warrt dat hoochdüütsche Woort Saft so faken bruukt, dat wi dat ok bruken schöölt, oder lever dat plattdüütsche Woort Sapp? Oder sünd beide Wöör lieks good? --::Slomox:: >< 17:05, 19. Jan 2006 (UTC)

Neuber schrifft dorto: "Das alte ND. Wort Sapp ist bereits seit 200 Jahren verdrängt.". Harte führt "Saft/Sapp" auf. Auch die "ostfriesische Botschaft" hat beides. Ik fraag mal op Lowlands-L. Hartlich Gröten, HeikoEvermann 22:01, 19. Jan 2006 (UTC)

Wolfgang Lindow: Plattd. Wörterbuch: Sapp,m.u.n., Saft, Speichel, Schleim Hermann Böning: Plattd. Wörterbuch: Ssapp, Saft (Fruchtsaft=Saft, Ssappipe= Weidenpfeife)

Ik sülfst kann mi darup besinnen, dat wi as Kinner (1938) bi dat Snitzen vun Weidenpiepen sungen hefft " Ssapp-piep, Ssapp-piep mei, de Vagel legtt 'n Ei ...."aver wat ut Früchten utpresst wurr, dat weer "Saft".--84.129.196.240 15:45, 20. Jan 2006 (UTC)

För mi is dat klor: Dat mutt "Sapp" heten. So ward dat hüt tominnest op de Stoder Geest jümmer noch brukt. M. Augustin, Husbrook

Bindung[Bornkood ännern]

Mi geiht dat üm de Bökers. Is de, de dat tohoop kleistert, nu de Bookbinder oder de Bookbinner? Ik glöv ja an de Bookbinner, awer mokt he denn de Binnung oder miehr de Bindung? Is man klar, dat dat ok noch annere Binnungen/Bindungen gifft (frag man din Fru, dann weetst du dat!).

Dat Verb is binnen un de beiden Wöör sünd vun dat Verb afleidt, also mutt dat woll Binner un Binnung wesen. --::Slomox:: >< 15:19, 25. Jan 2006 (UTC)
De Bookbinner is goot. Aber Binnung geiht nich vun wegen dat -ung. Ik mutt dor nochmal in de Lexika söken. HeikoEvermann 15:30, 25. Jan 2006 (UTC)
Bindung is richtig, ok wenn de Handwarker Bookbinner heet. Dat "d" in de indogermaansche Wuddel bhendh is in dat ne'e Plattdüütsch afslepen wurrn, wiel de Lüüd mundfuul warrn. Een, de dat vandaag liekers bruukt, maakt darum nich enen Fehler.84.129.210.250 16:33, 25. Jan 2006 (UTC)
Leve IP, de Bidrääg vun annere Brukers warrt nich eenfach löscht un ännert. Du schriffst dienen Bidrag schöön an't Enn. Ik hebb dat wedder trüchännert. --::Slomox:: >< 16:38, 25. Jan 2006 (UTC)

Förde[Bornkood ännern]

Mi geiht dat üm dat Woortpoor Föör/Fjord (Förde/Fjord). De hoochdüütschen Artikels seggt kloor, Fjord is, wenn en Gletscher den Barg rünner kummt un dor en Daal vun warrt un Föör is, wenn de Gletscher sik op dat Land schuuvt. Aver de Ünnerscheed is woll eerst sekundär opkamen. Denn vun’e Etymologie is dat een Woort un in Däänmark heet de Dinger Fjord, ofschoonst se na de hoochdüütsche Definitschoon Fören sünd. Woans schöölt wi dormit op Platt ümgahn? --::Slomox:: >< 19:42, 3. Feb 2006 (UTC)

Ik denk, dat is op Hoochdüütsch 'n künstlichen Ünnerscheed. Op Ingelsch heet dat Ding bi Flensborg en:Flensburg Fjord. Un in de hoochdüütsche Diskuschoonssiet to Förde heet dat ok, dat dat dissen Ünnerscheed in Skandinavien nich gifft. Förde is Hoochdüütsch un Fjord is skandinaavsch. Un op Platt gifft dat dann ok bloots een Woort. HeikoEvermann 11:30, 4. Feb 2006 (UTC)
Ik denk, dat gifft Naams de dorvon afleed sünd, as t.B. Bremervöör. In't Plattdüütsche wörr ik dorüm Föör seggen --Iwoelbern 22:15, 18. Okt 2006 (UTC)

Ø/Oog/Oie[Bornkood ännern]

Sünd de Begrepen Ø (skandinaavsch), Oog (Freesche Eilannen) un Oie (Griepswoolder Oie) för Eiland etymoloogsch verwandt? Un warrt de hüüt noch aktiv bruukt, ok wenn se nich Deel vun Egennamen sünd (wohrschienlich nich, vun Ø woll afsehn)? --::Slomox:: >< 16:34, 8. Feb 2006 (UTC)

1) Ik denk mi, de sünd verwand, de sünd so liek.
2) Op Sweedsch warrt "ö" ok vundaag noch bruukt. Dat is dat ganz normale Woort för "Einland". Wat Freesch angeiht, weet ik dat nich. Op Platt warrt dat tominnst nich bruukt. HeikoEvermann 20:05, 8. Feb 2006 (UTC)

Wöör ut den Artikel de: Jarosław Kaczyński[Bornkood ännern]

rechtskonservativ[Bornkood ännern]

Sarcelles 17:28, 2. Sep 2006 (UTC)

Een vun de rechte Kant vun de Konservativen. Oder: Een, de bi de Konservativen rechts buten steiht. Ik glööv, Konservativ kann so stahn blieben...---Bolingbroke 21:47, 20. Sep 2006 (UTC)

Politiker[Bornkood ännern]

Sarcelles 17:28, 2. Sep 2006 (UTC)

Dö ik so laten: Politiker.---Bolingbroke 21:48, 20. Sep 2006 (UTC)

oppositionell[Bornkood ännern]

Sarcelles 17:28, 2. Sep 2006 (UTC)

Vun de Opposition/Oppositschoon (Mag ik meist ne ankieken...)---Bolingbroke 21:49, 20. Sep 2006 (UTC)

Komittee[Bornkood ännern]

Sarcelles 17:28, 2. Sep 2006 (UTC)

Spitzenkandidat[Bornkood ännern]

Sarcelles 17:28, 2. Sep 2006 (UTC)

Toppkandidoot. Is natürlich een Neologismus. Geiht ober woll nich anners...---Bolingbroke 21:51, 20. Sep 2006 (UTC)

Wahlchancen[Bornkood ännern]

Sarcelles 17:28, 2. Sep 2006 (UTC)

Chancen bi de Wahl.---Bolingbroke 21:52, 20. Sep 2006 (UTC)

Volkswahl[Bornkood ännern]

Sarcelles 17:28, 2. Sep 2006 (UTC)

verzichten[Bornkood ännern]

Sarcelles 17:28, 2. Sep 2006 (UTC) nich (mehr) willen; nich nödig hebben; ok ohne torecht kamen; missen ---Bolingbroke 22:03, 20. Sep 2006 (UTC)

empfohlen[Bornkood ännern]

Sarcelles 17:28, 2. Sep 2006 (UTC)

vörslahn. an't Hart leggt.---Bolingbroke 21:57, 20. Sep 2006 (UTC)

Weltbild[Bornkood ännern]

Sarcelles 17:28, 2. Sep 2006 (UTC)

Ingenieur[Bornkood ännern]

Sarcelles 17:28, 2. Sep 2006 (UTC)

mischen[Bornkood ännern]

Mi fehlt dor just dat plattdüütsch Woord för. Man ik glöv, dat gifft dat, ik kumm da man blots nich auf. Weet een dat und ward dat ok vertellen?

Mischen passt doch al. Dat is en good platt Woort. Dat gifft denn ok noch mengeleren oder mengeln, vermengeleren, dörmengeln, wenn di dat mehr toseggt. --::Slomox:: >< 15:36, 14. Sep 2006 (UTC)

Königsflügel / Damenflügel[Bornkood ännern]

Is en Begreep ut dat Schachspeel. Is dat Königsflügel oder -flunk? Un heet dat Daamflügel oder Damenflügel oder Daamsflügel? HeikoEvermann 17:56, 20. Sep 2006 (UTC)

Du stellst Fragen. Dat Speel is mit siene hüdigen Regeln eerst populär worrn, as plattdüütsch al ene Eenfache-Lüüd-Spraak weer. Ik weet also gornich, wat dat överhaupt enen Utdruck dorför gifft. Ik speel keen Schach un weet ok nüms, de dat speelt. Flunk is dat nich, dat warrt blots bi Vagels seggt. De Wöörböker kennt noch Flucht, dat Woort kann ik aver graad gornich inordnen. Flögel mag angahn un passt woll opbest. De Nedderlandschen seggt ja ok Flögel. Noch beter is aver, wi finnt en Speler, de ok mal op Platt Schach speelt ;-)
Ach ja, Damenflögel seggt mi opmeist to. --::Slomox:: >< 21:02, 20. Sep 2006 (UTC)

Waterstoff[Bornkood ännern]

Bi de Elementbox för den Waterstoff gifft dat noch 'n Barg vun Wöör ut de Atomphysik, de ik nich weet. De wichtigsten sünd:

  • Half-life / Halbwertszeit
    • nedderlannsch: Halfwaardetijt => Halfweerttiet
    • sweedsch/norweegsch: Halveringstid => Halbeertiet
  • decay/radioaktiver Zerfall
    • nedderlannsch: Radioactief verfall
  • un dorvun:
  • decay mode
  • decay energy
    • sweedsch: Sönderfallsenergi
  • decay product

Hebbt ji 'n gode Idee? HeikoEvermann 22:00, 18. Okt 2006 (UTC)

Dat eerste heff ik al mol irgendwo as Halfwertstiet schreven. Ik denk, dat passt woll.
Dat tweete heff ik mol as Tosamfall betekend. Is ober lütt beten holprig un stimmt ok nich ganz. Is jo man eher een uteenanner fallen. Verfall künn man ober viellich nehmen. Dat passt ok beter mit dat annere Verfallsenergie, -ort un -produkt (Dat kann man ok as Dochterelemente) ümgaan... De Boxen sünd öbrigens temlich fein worrn... --Iwoelbern 22:11, 18. Okt 2006 (UTC)
Halfweertstiet; radioaktiven Verfall (Uteneenfall?); Verfallswies; Energie, de bi’t Verfallen free warrt; wat (Partikels, de) na’t Verfallen nablifft/överblifft. Miene Vörslääg --::Slomox:: >< 16:15, 19. Okt 2006 (UTC)

Flüssigkeiten[Bornkood ännern]

Wat seggt ji dorto? So wat as Flöötigkeiten? Oder gifft dat dor wat betert? --Iwoelbern 08:35, 19. Okt 2006 (UTC)

Dat Woord gift dat up Platt neet, lööv ik. Gift ja ok kien "flüssig". Wi seggen meestieds "dat Natt" of sowat. Wenn wi för sowat all neei Woorden utklabüstern, denn sünd de Texten bold nich mehr up Platt, man up "plattmaakt" Dütsk. Daar mutten wi en bietje uppassen. Termo 09:00, 19. Okt 2006 (UTC)
Fleten Stoff, Stoff, de fleet oder sowat villicht. --::Slomox:: >< 16:19, 19. Okt 2006 (UTC)
Ik heff jüst "flüssig" bi Reuter [5] funnen: "en Herr von Sch., de 'ne ganze königliche Kass' in Oeil-de-perdrix un Chateau flüssig makt hadd, wahnte mit Fru un Kinner as anner ihrliche Lüd' ebenfalls in de Stadt;" HeikoEvermann 22:13, 24. Okt 2006 (UTC)
Un wat is denn dat Hööftwoort dorto? --Iwoelbern 22:19, 24. Okt 2006 (UTC)
Flüssigkeit. Is aver jüst so wenig Platt as flüssig, na mien Menen. Ok Reuter hett af un an mal Hoochdüütschismen bruukt ;-) Grimm seggt: adj. [welchem] in den übrigen dialecten nichts entspricht (un dat is ok dor an to sehn, dat de Nedderlänners dor en ganz egen Woort för hebbt vloeibaar un Vloeistof). Flüssig is en hoochdüütsch Lehnöversetten vun latiensch fluidus. Im Mittelniederdeutschen Handwörterbuch steht vlotich für flüssig; katarrhalisch, blut­flüssig. De Plattdüüutsch-AG vun de Goethe-School Flensborg bruukt fletig. Ik bün mi nu aver gor nich seker, wat dat würklich so in wieden Bruuk is. In de Alldagsspraak is dat Woort ja nich so faken nödig oder kann ahn Möh ümschreven warrn. Dat lööst natürlich allens nich dien Problem för wetenschopliche Texten. Wenn du en kloor defineerten wetenschoplichen Utdruck för Flüssigkeit willst, de för jeedeen glieks to verstahn is: den hett dat Plattdüütsche nich, den mutt sik eerst een utdinken. --::Slomox:: >< 14:27, 25. Okt 2006 (UTC)
Ik harr Marlou dat per Nettbreef fraagt. Se hett mi trüchschreven un meent, dat heet "fleten" (Partizip Präsenz, op Hooch: fließend). Un Hein Thies vun de Fehrsgill hett mi dat an't Telefon ok so seggt. Dat heet för dat Rezeptbispill dann: "In dat fleten Fett warrn hitt maakt:". HeikoEvermann 23:34, 25. Okt 2006 (CEST)

Ach so, op de Lowlands-List vun Ron hett wen schreven, dat in Harte sien Lexikon "fletig" steiht. Dat weer ja en Beleg för den Text vun de Plattdüütsch-AG. Un denn hebb ik noch mal in't Internett dorna söcht:

  • [6]: "disse Zucker smült, ober he warrt nich fletig un de Koken warrt nich natt
  • [7]: "Miteens is 'n Tank mit fletig Gas in de Lucht flagen, hett dat Rode Krüüz uut Bayern vermellt."
  • [8]: "Se hebbt dat fletig Füür vun Phosphor / Phenol heil överstahn un hebbt later ünner Tranen vertellt:"
  • [9]: "Todoten: Veer möre Appeln, de Boskop is de beste för Brootappeln, veer Teelöpel Rosien, veer Teelöpel Marzipoonrohmasse, veer Teelöpel hobelte Manneln, veer Eetlöpel gans fienen Zucker, een Pries Koneel (Zimt) un 40 Gramm fletige Bodder. " (un de Text weer vun Clara Kramer)

Villicht is dat doch nich so verkehrt. Dat Partizip Präsens "fleten" will mi nämlich nich so recht in den Kopp. HeikoEvermann 00:01, 29. Okt 2006 (CEST)

Mi is bi Teken (Liddfööt) noch mol de Flüssigkeit över'n Weg lopen. Ik hebb dor ut' Hollannsch översett. De laat dat -keit oder -heit weg un nehmt vloeistof, just so, as Slomox boven al schreven hett. Ik hebb dorüm in den Artikel eenfach mol Fleetstoff(en) nahmen. Ik meen, dat höört sik noch beter an, as Fletigkeiten.--Bolingbroke 19:05, 2. Nov. 2008 (CET)
Wat een villicht ok för Flüssigkeit seggen kunn: Nattkraam. Heff ik keen Nawies för, aver kummt mi as en natürlich Woord vör. Passt aver ok nich in jeden Kuntext. --::Slomox:: >< 23:50, 30. Mär 2011 (CEST)

gediegen[Bornkood ännern]

So as in de:gediegen, gediegenes Gold. Gifft dat dor wat op Platt för? Nedderlannsch hett "degelijk" un "gedegen". "degelijk goud" un "gedegen goud" gifft dat ok tosamen bi google. Ut [10]:

"1) es ist eigentlich das part. praet. zu gedeihen, urspr. mit kurzem vocal (daher eben das -g), mhd. gedigen, ahd. gadigan, alts. githigan, s. unter gedeihen I, b. im 15. 16. jahrh. auch getigen (2, b. 4), das meint aber eigentlich tigen (s. digen), d. h. mit t- für gd- nach sp. 1606 fg. mnd. gedegen, auch bei Luther"

Un "2) solch gold, silber, zinn, kupfer u. s. w., so noch nie in keinem feuer und keiner scheidung bedürftig gewesen, sondern von sich selbst zu seiner behörlichen substanz und perfection gediehen ist.« auch VEITH gibt eine bergmännische unterscheidung in zwei begriffe. s. schon ADELUNG, der das wort nur in dieser bedeutung kennt. übrigens auch dän. schwed. entlehnt gedigen. eigen ist gediegen für gediegen gemacht: ein nicht gegossenes, sondern mit dem hammer gediegenes bild, statua holosphyrata ALER 856a."

Wat maakt wi dor? HeikoEvermann 19:16, 22. Okt 2006 (UTC)

Hebb jüst noch en Artikel över "gediegen" vun den NDR funnen: [11] HeikoEvermann 19:22, 22. Okt 2006 (UTC)
gediegen as in gediegenes Gold is schier. Kannst Schier Gold seggen, man ok schier Melk, schier Iesen etcpp. Wat du up NDR funnen hest, is ja ganz wat anners. Dat plattdüütsche Woort gediegen mutt woll een Lehnwoort ween un heet ja so veel, as : afsunnerlich. ---Bolingbroke 13:58, 4. Nov 2006 (CET)

Bolzen[Bornkood ännern]

Mi fehlt keen Woort, aver ik heff 'ne Fraag to en Woort. In Westfalen seggt se to'n Kater Bolzen. Nu heff ik in mien etymoloogsch Wöörbook ünner den Indrag Balz leest, dat dat Woort mit noorsch bolt för Heken vun'n Wooldvagel, Kater verwandt wesen schall, woto denn ok westfäälsch Bolzen höörn schall. Dat Problem is blots, dat dat Woort hoochdüütsch wesen mutt. Ans haut dat mit dat z nich hen. Nu is Westfalen aver nich hoochdüütsch. De Lüüd bi't etymoloogsche Wöörbook sünd ja woll nich dumm un mööt sik dorbi wat dacht hebben. Weet een vun jo mehr to de Herkumst vun dat Woort Bolzen för'n Kater? --::Slomox:: >< 19:15, 3. Nov 2006 (CET)

Dat verstah ik nich: Worüm haut dat mit dat "z" nich hen? Wi hefft doch ok de Dönzen, den Dööz, de Üzen? Will man noch eben seggen, datt düt Woort "Bolz" oder "Bolze" ok in Bremen un in dat Land Oldenborg bruukt warrt. För Oldenborg kann een dat bi Hermann Böning nahlesen. Dor steiht ok: "De Katt bolzt", d.h. se is up'n Bolzen ut...---Bolingbroke 13:37, 4. Nov 2006 (CET)
Nee, dat meen ik nich. Kloor gifft dat Zetts in't plattdüütsche (wenn ok nich vele, de würklich inheemsch sünd, kannst diene Wöör ja ok Döns, Dööts un Üüts schrieven ;-) ), aver noorsch Bolt is nich luudschaven, Bolzen is aver luudschaven (so as Holt -> Holz). De Wöör köönt blots verwandt wesen, wenn Bolzen hoochdüütsch is. Oder wenn dor en annern Trick bi is, den ik nich seh. --::Slomox:: >< 14:45, 4. Nov 2006 (CET)

Monarchie[Bornkood ännern]

Ik hebb jüst markt, dat in Königriek de Monarchie to Monarkie ännert is un dat wi al en Artikel över de Monarkie hebbt. Dor will ik geern mal fragen, wat wi dormit maken wullt. Dat gifft ja noch mehr Wöör op "-archie", so as "Hierarchie", "Oligarchie". Wullt wi dat dor ok so maken? Oder wullt wi doch -archie nehmen. HeikoEvermann 21:50, 4. Nov 2006 (CET)

Dat is een gode Fraag. De hangt ok mit dat phoneetsche Schrieven tosamen. Mi persönlich maakt dat jummers Problemen, so wat as "Natschoon" to schrieven un nich "Nation". De Utspraak is natüürlich so, man mütt wi dat ok so schrieven? Ik meen, de Engelschen maakt us dat ok vör: De schrievt "nation" un seggt "Nejschen". Bi Monarchie is dat nu just so: Dat mutt natüürlich Monarkie utspraken weern. Un ok Hierarkie, Oligarkie etcpp. Man schöllt wi dat ok so phoneetsch schrieben? Ik weert nich. Up jeden Fall, dücht mi, mutt dor System achter steken: Wenn wi phoneetsch schrievt, schöllt wi dat allerwegens maken. Wenn wi Natschoon schrievt, denn mütt wi ok Monarkie, Oligarkie, Hierarkie schrieven. Wenn wi dor een beten vun afkaamt (weil anners de Wuddeln vun de Wöör meist nich wedder to kennen sünd), denn so könnt wi dat so stahn laten: Monarchie, Oligarchie etc. Man de Utspraak blifft (kann een dor ja in Klammer achter setten...) Monarkie etc...---Bolingbroke 00:46, 5. Nov 2006 (CET)
De Idee na de Sass'sche Schrievwies is ja, dat Frömdwöör so schreven warrt as op Hoochdüütsch, wenn se so utspraken warrt as op Hoochdüütsch, oder wenn de Ünnerscheed lütt is. Bi -tschoon/-tion is de Ünnerscheed nich lütt un denn is de wichtige Aspekt de, dat de Leser den Ünnerscheed ok sehn kann.
Wat ik egentlich fragen wull, weer: warrt op Platt de "Monarkie" würklich mit "k" utspraken? Op Nedderlannsch is dat tominnst nich so. Dor gifft dat ja ok den ch-Luut. Op Sveedsch un Norweegsch heet dat Monarkie. Un wenn wi weten deit, woans dat utspraken warrt, denn weet wi ok, wat wi dat mit -k- oder mit -ch- schrievt, denn de Ünnerscheed to de hoochdüütsche Utspraak is bi -k- ja so groot, dat een dat denn ok sehn mutt. Bloots dat weet ik nu nich. Ik harr gor nich de Idee hett, dor Monarkie to to seggen, bet ik den Artikel funnen harr. Wat nu? HeikoEvermann 09:25, 7. Nov 2006 (CET)
Ik de dat nich mit "k" utsnacken. Laat uns man ruhig "Monarchie" schrieven. Ik har ok keen Problem dormit, wenn wi dat "-tion" ok so schrieven deen, statt "-tschoon". De Utspraak is doch sowieso överall beten anners...

Atmosphäre[Bornkood ännern]

un ok all de annern "-sphären", de dat so gifft... Schrievt wi de op platt jüst so as in't Hoogdüütsche? Oder maakt wi dor een "-spher" ut? Dat "e" an'n End fallt jo woll weg, oder? --Iwoelbern 16:23, 7. Nov 2006 (CET)

Ik dee dat -sphäär schrieven. --::Slomox:: >< 16:48, 7. Nov 2006 (CET)

Festung[Bornkood ännern]

gifft dat för dat Woort "Festung" en goot plattdüütsch Woort. Ik heff dat nu eerstmol mit Fasten översett, weet ober nich recht, ob dat so blieven schüll... --Iwoelbern 12:10, 28. Nov 2006 (CET)

Fasten? Gommers nee. Dat blifft "Festung" of sowat as "Bollwark", "Dwenger", "Borg/Börg" oder "Schanz". Bi dat Woord "Fasten" krigg ik Smacht... Termo 14:24, 28. Nov 2006 (CET)

Zinn[Bornkood ännern]

Tinn --::Slomox:: >< 19:31, 19. Dez 2006 (CET)

Wuppertal[Bornkood ännern]

Dat steht da as Wupperdal: http://germazope.uni-trier.de/Projects/WBB/woerterbuecher/rhwb/selectarticle?lemid=RZ02596 Sarcelles 15:30, 26. Dez 2006 (CET)

Maakt Sinn. Oder mit dehnten Vokal Wupperdaal. --::Slomox:: >< 13:04, 27. Dez 2006 (CET)

Einfluss[Bornkood ännern]

Ik glöw, dat ,,Macht" dor nich jümmers richtig is. Sarcelles 12:40, 31. Dez 2006 (CET)

Denn kannst du daar en Oversetten as "Infloot" van maken, of du bruukst so moie plattdütske Umschrievens as "he/sien Woord was van Belang" of "was (minner)machtig" of "he was'n wichtig Minsk/Keerl/Froo" of sowat. Termo 02:50, 2. Jan 2007 (CET)
Ik kenn dat as "Influss" (hebbt wi so ok al in't Wikipedia bruukt), oder as "Inwarken" (geern ok as Verb un nich as Substantiv). HeikoEvermann 08:25, 2. Jan 2007 (CET)

Fiefklang - wi sök en naam för en musikkapell[Bornkood ännern]

Dat is ja man jümmers so'n aggewas - Ji merkt, ick snack man noch gor nicht so veel platt, liekers dat ward, wenn ok man nich so gau as ick mi dat wünschen do. Min frag is, ob fiefklang en mix ut platt un hochdütsch is, oder ob wi dat so nem künnt för en plattdütsche naam für en nüe Musikkapell. Wi mokt folklore un wi grüvelt nu schon so lang över en snieke naam. Hebbt ji en idee? Meest is dat bi uns en heel dürchenanner aver dat klingt ganz good, so mit pipen un lyren un mandolas un mundwerk un so'n tüch. Junge lüd op olle wegens. Künnt ji us hölpen?

Fievklang geiht. Worüm schall dat denn ok nich gahn? Fiev is Fiev un Klang gifft dat ok. Veel Spaaß mit Jo'e Musik! Hartlich Groeten!---Bolingbroke 20:52, 3. Jan 2007 (CET)

Zwangsversteigerung[Bornkood ännern]

Auktion/Auktschoon ünner Dwang geiht ja woll nich, oder?---Bolingbroke 22:48, 11. Jan 2007 (CET)

Sass seggt to Versteigerung Aukschoon oder Bool. Wie wer dat mit Dwangsbool? --Iwoelbern 22:56, 11. Jan 2007 (CET)
Bool hebb ik noch nie nich höört. Dat dücht mi n beten gediegen...Bi Neuber steiht dor bi: Alt. Just so, as wenn en Tardel seggt. Aber Dwangsaukschoon: Dat passt, dücht mi...---Bolingbroke 23:20, 11. Jan 2007 (CET)
Jo, dat höhrt sik ok goot an. --Iwoelbern 23:28, 11. Jan 2007 (CET)
Utmieneree. Termo 00:15, 12. Jan 2007 (CET)
Fritz Reuter sien Ut mine Stromtid fangt doch glieks dor mit an, dat Hawermann sien Hoffsteed veraukschoneert warrt. Dor warrt blots Aukschon bruukt. Dat is de normale Utdruck. Nu stickt in dat Woort Aukschoon alleen noch nix vun Dwang, aver wenn de Kontext den Dwang kloor maakt, denn reckt Aukschoon. Dat is dat, wat ik as dat Natürlichste anseh. Utmieneree oder Bool mag ok gahn, de Wöör kenn ik persönlich aver nich. --::Slomox:: >< 17:50, 12. Jan 2007 (CET)
Dat stimmt woll. Man as Lemma för en Artikel langt dat denn doch nich. Aukschoon is dat ja ok, wenn ik mien Bild ut free Stücken nah'n Aukschoonshuus henbringen do. En ganz anner Saak is dat, wenn en ünner Dwang an mien Huus rangeiht, vunwegen dat he sien Geld vun mi torüchhebben will. De Staat is dat denn ja, de düssen Dwang utöven deit. De sett dor bi'n Amtsgericht en Verfahren in'e Gängen un mi warrt wegnahmen, wat ik doch partout beholen will. Ik glööv, de Plattdüütschen nehmt dor dat Frömdwoort Zwangsversteigerung för. Wenn en dat aber up Platt hebben will, dücht mi "Dwangsaukschoon jümmers noch an'n besten. ---Bolingbroke 14:59, 13. Jan 2007 (CET)
Daar mutt ik tegen proten. Dat is bi de Plattdütsken leep raar, dat Woorden up disse Wies tosamensett worden. Wenn ji denn bi en pielliek Oversetten blieven willen, denn was dat "Auktion unner Dwang" (of "Aukschoon", as ji dat schrieven).
Man dat is en Probleem neet blot van dit Woord, man van't Geheel. Een Utdruck as "Auktion unner Dwang" of "Dwangsauktion" bruken de Plattdütsken ok blot, wenn dat anners neet geiht. En Plattdütsken dee neet seggen "Ik kunn neet betahlen un nu bünd mien Saken bi de Dwangauktion", he see seker eheder wat as "Ik kunn neet betahlen, darum hett de Exekutor mien Saken offhaalt un verköfft de nu an de Lü, de daar de meesten Deiten för geven." (Of so wat.)
Wat ik seggen wull: Wi mutten hier uppassen, dat wi uns bi sükse Saken kien "Standard" utdenken, de dat in d' Platt normalerwies gaar neet geven deit of leep raar lett. Amenn bünd sükse Utglieken meesttied Woorden, de dicht an d' Hoogdütske Bruken van de Begreep bünd un denn is dat eherder of later hier kien Platt-Wikipedia mehr, man blot en plaatmaakt Hoogdütsk-Wikipedia.
Mien Menen: Wenn dat för mennig Begrepen moi plattdüstke Utdrücken gift, dann sallen de ok as Lemma bruukt worden, ok wenn villicht den een of anner tweemaal overleggen mutt, waar dat is, wat he söken deit. De Anner Worden of Utdrücken könen denn ja ok in de Artikel schreven un/of as Wiederleidens inricht worden. Denn bi een Saak könen wi seker wesen: Well würkelk mit en Enzyklopädie warken will, kiekt in de dütske, engelske of nederlannske Wikipedia. Well hier inkieken deit, will disse Saken in en moi plattdütske Spraak hebben. Termo 15:58, 13. Jan 2007 (CET)
Sass seggt "Dwangsaukschoon" * http://www.fehrsgill-sass.marless.de/recht.htm -- Knabbe -- 16:35, 22. Jan 2007 (CET)

Ziffer/Zahl[Bornkood ännern]

Hochdüütsch "Zahl" is op plattdüütsch Tall.

Wat is "Ziffer" op plattdüütsch? Oder gifft dat sowat nich?

Worüm: Ik müch verkloren, dat en Postleittall ut en Reeg vun "Ziffern" opbovt is. -- Knabbe--

De Sass swiggt dorto. Ik heff dorto ok keen Idee. Wohrschienlich harr ik dat Woort Ziffer eenfach so övernahmen. En annere Möglichkeit is, dat to ümschrieven: en Reeg enkelte eenstellig Tallen oder so wat in de Oort. --Iwoelbern 16:42, 22. Jan 2007 (CET)
Tipper is't nich ;-) Kummt ja ut dat Araabsche. Un wenn wi över de Grenzen kiekt, denn seht wi, dat de Däänschen, Sweedschen, Nedderlandschen all Wöör bruukt, de vun cifra kaamt. Aver dat kann ja nie schaden, en poor annere Ideen op't Tapeet to bringen: Wenn ik den islandschen Utdruck tölustafur richtig interpreteer, denn bedüüdt de soveel as Tallstaav. Ok schöön, nich. Oder mit Tallteken ümschrieven. --::Slomox:: >< 18:19, 22. Jan 2007 (CET)
Dat is en beten kumplizeert. De annern germaanschen Spraken hebbt wöör, de vun Latiensch "ciffer" aflett sünd. Dat Woort is in't 14. Johrhunnert in't Hochdüütsche kamen un is en Import ut de araabsche Spraak (zifr). Dat heet, de Import is na de Tiet vun de hoochdüütsche Luudverschuven kamen, kumplett mit dat Z. Op skandinaavsch un op nedderlannsch is de eerste Konsonant en "s" (warrt aber op Nedderlannsch "c" schreven). Wenn wi uns nu vörstellt, wat passeert weer, wenn Platt jümmers mit de Naturwetenschoppen op Stand ween weer, denn weer dor "Ziffer" oder "Siffer" bi rutsuert. Ik denk mi aber "Siffer" versteiht nüms. Op Ingelsch warrt "digit" bruukt, dat kummt vun dat latiensche Woort för "Finger". (Fröher hebbt de eenfachen Lüüd ja mit de Fingers tellt...) Un op Islännsch heet dat Woort (dor hett Slomox recht) eenfach "Tall-Bookstaav". Un wieldat dat de Ziffer in de klassische latiensche Spraak nich gifft (dor hebbt se röömsche Tallen bruukt: Bookstaven mit Tallweert), gifft dat op Latiensch denn (na mien Langenscheid) den Neologismus "Nota numeri" un dat meent op Platt ok wedder bloots "Tallteken". Mien Vörslag is, dat wi "Tallteken" bruukt. Dat is eenfach to verstahn. Ziffer weer ok möglich, passt mit dat Z aber nich so goot to en plattdüütsche Tung un föhrt blots jümmers op de Fraag, woso wi dor en hoochdüütsch Woort bruukt. Ach noch wat: De Sass kennt de "Postleddtall" (-ledd-, nich -leit-). HeikoEvermann 23:53, 22. Jan 2007 (CET)
Wat ik mi na't Geföhl noch vörstellen kunn, weer Tiffer Aver dat blots so an'n Rand... --Iwoelbern 00:03, 23. Jan 2007 (CET)
Dat is jo interessant. Ick hevv bi den Vereen "De Plattdüütschen" froogt. De seegt, dat gifft keen plattdüütsch för "Ziffer".
Also is wohl "eenstellig Tall" vernünftig. Oder wie dinkt uns een neet Woort ut, dorbi klingt "Tallteken" ganz good.
Ik neem eerstmal "eenstellig Tall"
Un jo, "Postleddtall" is beter. Knabbe---- 08:32, 23. Jan 2007 (CET)

hauptamtlich/ehrenamtlich[Bornkood ännern]

Wat is t.B. en "hauptamtlich" un en "ehrenamtlich" Börgermeester? --Knabbe 14:19, 26. Jan 2007 (CET)

hööft- un ehrenamtlich weer ik mol seggen... --Iwoelbern 14:24, 26. Jan 2007 (CET)
Dank ok, nehm ik dat eerstmol so --Knabbe 15:08, 26. Jan 2007 (CET)
Du hest in'n Kommentar to diene Fraag schreven: Ünnerschrifft kann ik jümmer noch nich richtig: De Ünnerschrift kummt ganz vun alleen, wenn du --~~~~ achter dien Bidrag schriffst. Dat warrt vun de Software denn automaatsch in de Ünnerschrift ümsett. --::Slomox:: >< 17:28, 26. Jan 2007 (CET)
Dank noch mol. Ik hebb bi mien Instellen noch nicht den richtigen Ökelnaam instellt. Nu geiht. --Knabbe 18:52, 26. Jan 2007 (CET)

Blasenkrebs[Bornkood ännern]

De Vadder vun Thomas Mann is an „Blasenkrebs“ sturben. Wie kann een dat denn öbersetten?---Bolingbroke 19:11, 26. Jan 2007 (CET)

Dat kannst so stahn laten. De Blaas is in Mehrtall Blasen un Krebs as medizinschen utdruckt steiht ok unverännert in’n Sass... --Iwoelbern 19:32, 26. Jan 2007 (CET)
Bi Hermann-Winter steiht dor aver ok Kreeft för Krebs (as Krankheit). Besünners ok för Geschwüre un de:Baumkrebs, aver de Minsch nich utnahmen. Geiht ok. --::Slomox:: >< 15:50, 4. Mai 2007 (CEST)

Schwellenland[Bornkood ännern]

Wokeen hett en Idee, dat Woort Schwellenland to översetten? Ik bün eerstmol bi Swellenland verbleven, dienk mi aver, dat gifft noch betere Vörslääg... --Iwoelbern 23:21, 26. Jan 2007 (CET).

Hm. Swillenland? Vun "answillen" wullt du dat afledden? Wieldat dor de Industrie so groot un dick warrt? Ik weet nich so recht. Dat hoochdüütsche Bild achter "Schwellenland" kummt doch vun de Türschwelle, dat is op Platt de Drempel, de Leed oder de Süll. Leed is mehrdüdig (ok för Hoochdüütsch "Lied"). Wat is mit "Drempelland"? Oder ganz anners: op Nedderlannsch is dat "jong industrieland". Aber mit "Drempelland" is dat Spraakbild tominnst licht to erkennen. HeikoEvermann 23:30, 26. Jan 2007 (CET)
Ik sett dor eerstmol Drempelland in. Ännern kann een dat jümmers noch, wenn noch en betern Vörslag kummt. --Iwoelbern 23:34, 26. Jan 2007 (CET)
Staten, de industriell ophaalt? Oder Ansett-Staten? Industrie-opboen Staten? Jung Industrieland is ok good to verstahn. Aver de nedderlandsche Artikel tominnst heet Newly industrializing country. Dat hoochdüütsche Woort schöölt wi man nich namaken. Wenn wi dat Woort för Woort översett as Drempelland oder Süllland, denn is dat swoor glieks to verstahn un trutzdem höört'n rut, dat wi dor an't Hoochdüütsche kleevt. Wenn wi dat Woort mit Swill- oder Swell- namaakt, denn is dat keen richtig Platt un ok keen richtig Hoochdüütsch. --::Slomox:: >< 15:40, 27. Jan 2007 (CET)
Ick sülvst holl nich veel dorvun, so lange tohopensett’te Nams för Artikels to bruuken. Dat kann man goot in’n Text rinschrieven, aver as Naam för’n Artikel ist dat swoor to finnen, wenn een dorna söken deit. Wenn sik dat mol wat mehr na Hoochdüütsch, kann ik dormit woll üm. Dat is ok nix anners as en Fremdwoort. Vun de Vörslääg finn ik Ansett-Staat an’n besten – dat lett sik ok för’n Artikelnaam goot an. --Iwoelbern 16:37, 27. Jan 2007 (CET)
Tja, dat is wedder wat for usen Fründ Termo. De meent ja, wi schöllt de plattdüütsche Spraak nich up'n Kopp stellen un eenfach blieben. Man wenn een nu würklich en Enzyklopädie upboon will un dor eernsthaftig bigeiht, denn mütt so veel Substantiven nee utprobeert un „inbröcht“ weern...Man ik meen, wi schöllt kieken, ob wi nich doch en beten bi de plattdüütsche Aart blieben könnt un düsse langen Wöör ut'neen trecken? Dat wi nich Drempelland schrievt, man Land an'n Drempel. Oder nich Süll-Land, man Land an'n Süll. Ik glööv, dat kann een ok verstahn: En Land steiht an'e Döör un will rin in de gode Stuuv vun de Industrie-Staaten. Un nu mütt dat öber'n Süll un schickt sik just an dorto. Dat Woort „Drempel" kenn ik up Platt gor nich, bloß ut de Nedderlannen. Dor is dat so'n Sull up'e Straat, dat de Autos afbremsen mütt. Also: Ik meen „Land an'n Süll---Bolingbroke 17:20, 27. Jan 2007 (CET)
Drempel is bi uns begäng. So is dat mit Platt. Wat de een kennt, kennt de anner noch lang nich. Land an'n Süll is mi aber to kumplizeert un dat is ok nich beter to verstahn as Süllland. (Ober Süllland klingt ok nich goot...) Op Ingelsch heet dat NIC (Newly Industrialized Country) un so warrt dat ok bi de UN nöömt. Denn is villicht "nieg Industrieland" dat eenfachste. Un bitte vertell mi nu nich, dat Industrieland ok nich geiht. Op Hoochdüütsch un Nedderlannsch geiht dat. Denn mutt dat bi uns ok mööglich ween. HeikoEvermann 19:16, 27. Jan 2007 (CET)
Wat is so tyypsch doran, plattdüütsch Begreepen uteenanner to trecken? Bi uns to Huus weer dat nich begäng. Een Kökenstohl is een Kökenstohl un nich en Stohl in de Köök. Un en Autobahnkrüüz is en Autobahnkrüüz un nich en Krüüz vun twee Autobahnen. Disse ümständlich tohopenknütt’en Begrepen sünd nich plattdüütsch, sondern wiest blots, dat dat dorvör keen plaattdüütsch Woort geven deit. Un wenn dat so is, denn is dat nödig niege ruttofinnen, sonst warrt Plattdüütsch nich mehr ganz oolt. Ik vör mien’n Deel seh dat hier schon as eernsthaftig Enzyklopädie. Wenn dat blots dorüm güng, eenfach mol en beten platt to schrieven, weer ik ganz seker nich so viel Tiet dorin steken... --Iwoelbern 17:14, 28. Jan 2007 (CET)

Erbbaurecht[Bornkood ännern]

Tja, dor weet ik nich wieder...Ik weet noch nich mol so richtig, wat dat egentlich is...Vun de Saak her: Borecht, dat een arven kann. Wat meent Ji?---Bolingbroke 15:14, 27. Jan 2007 (CET)

Arfpacht oder (na Sass) Arvpacht mutt doch passen, oder? Uns nedderlandsche Bröder nöömt jemehr Admins ok Arfpachen (ok wenn ik nich ganz de Idee dor achter verstah). --::Slomox:: >< 15:49, 27. Jan 2007 (CET)
Kiekt doch mol hier [bi de Fehrsgill]. Dor gifft dat "Arvborecht". --Knabbe 08:06, 30. Jan 2007 (CET)

Gläubiger un Schuldner[Bornkood ännern]

„De wat to kriegen hett“ un „de wat schullen deit“ sünd natüürlich wedder ümständlich ut'een trocken. Hett denn een schöne Substantiven praat? ---Bolingbroke 18:25, 29. Jan 2007 (CET)

Schöön is wat anners, aver Sass kennt woll den Schuldner... --Iwoelbern 18:58, 29. Jan 2007 (CET)
Dat kann ja wohl nich angahn... Al wedder en Lock in uns Spraak. Nich to glöven. Dat mit den Schuldner is wohl so. Dat steiht in den Sass un dat gifft dat ok op Nedderlanns, dor heet dat Schuldenaar. För den "Gläubiger" gifft dat dor den "Schuldeiser", dat Woort gifft dat op Platt wohl nich. Un op "schlau" (bi de Bank) heet dat glieks "crediteur".
Ik kann mi aber gor nich vörstellen, dat dat för den "Gläubiger" keen plattdüütsch Woort gifft. Tominnst in de Hansetiet hebbt se doch so veel Hannel drieven, dor hebbt se dat Woort doch nödig hett. In mien Plattdüütsch Bibel steiht in Lukas 7,41 "Glööbiger". Dat süht för mi aber so ut, as wenn de Översetter ok nich wusst harr, wat he dor nu mit anfangen schull. (Un en Sass hett he ok nich hatt, vunwegen dat "öö".) Ach un in de Plautdietsche Bibel steiht "Doa wea eena dee haud twee, dee am waut schuldich weare". Dor gifft dat dat Woort ok nich. HeikoEvermann 22:44, 29. Jan 2007 (CET)
Noch en Idee: in [12] (nedderlannsch) gifft dat den "Geldgever" ("hypothecaire lening: lening waarmee een onroerende zaak als zekerheid voor de geldgever is verbonden"). HeikoEvermann 22:55, 29. Jan 2007 (CET)
Bi Johannes Jessen, de ja as Autorität gellen deit, heet dat Lk. 7,41: „En Geldmann, de Geld utlehnen dä, harr dat mit twee Mann to kriegen, de em wat schülli wärn“.Dat is nich ganz anners, as bi de Plautdietschen...---Bolingbroke 23:14, 29. Jan 2007 (CET)
Geldmann höört sik goot an. --Iwoelbern 23:22, 29. Jan 2007 (CET)
Kiekt doch mol hier [bi de Fehrsgill]. Dor gifft dat ""Berechtigte, Glöviger; (bi'n Geld) Geldgever, Geldutlehner"". --Knabbe 08:02, 30. Jan 2007 (CET)
Heinrich Stolte bruukt in sien nee Testament in Brockhäger Mundoort ([13] [pdf]) de Wöör Geldmann un Schüllner. Sien Översetten is öbrigens ok al gemeenfree. --::Slomox:: >< 16:04, 30. Jan 2007 (CET)
Un Heiko hett ja wieder baven vun de Hansespraak hatt: Na dat Mittelniederdeutsche Handwörterbuch geev dat: schuldenere debitor, aber auch der, welchem geschuldet wird, Gläubiger, auch Bürge, Gut­sager (ok schulder); schult-here Gläubiger, creditor; rentener hypothekarischer Gläubiger; lovere (loyver) Gläubiger, creditor; ingelder der ingelt zu zahlen hat, Schuldner --::Slomox:: >< 18:37, 31. Jan 2007 (CET)

Beschleunigung[Bornkood ännern]

En Begreep ut de Physik, wo mi nix to infallt... Ik heff hier mol wat lest vun Teilchenbeschleuniger, de denn as Gaumaker översett worrn is. Dat passt ja ok ganz goot sowiet. Aver wenn ik nu Schwerebeschleunigung översetten will, denn warrt dorut en Sworgaumaken. Weet een wat beter’t? Eenfach op Sworkraft uttowieken geiht nich, dat is physikalsch eenfach nich dat sülve... --Iwoelbern 18:04, 30. Jan 2007 (CET)

E. Andersen hett op siene Sieden en Artikel över de Coriolis-Kraft (geiht nich to verlinken vun wegen Frames un is ok en beten swoor to finnen op de Siet). Dor bruukt he dat Woort Beslünigen. Nich dat schöönste Platt na mien Menen, aver geiht. De Nedderlandschen hebbt Versnelling. Versnellen as Verb mag woll ok op Platt gahn, aver dat schönste Platt is't ok nich. In Skandinavien kennt se ok keen inheemsch Woort. Beschleunigung as Saak is ja temlich afstrakt. Wenn wi dor in de mehr konkrete un pragmatische plattdüütsche Spraak en Woort finnen wüllt, denn dee ik anregen, dat wi dor ansett, wo de Minsch Beschleunigung markt. Wenn dat Auto gau anföhrt, denn warrst du in dien Sitt rindrückt. Wenn ik dor nu spontan en Woort för seggen schall, so mehr luudmalerisch, denn dee ik villicht anruppen seggen un Anruppkraft. Dat Woort is ok nich dull, aver mal so as Denkanstoß ;-) --::Slomox:: >< 18:44, 30. Jan 2007 (CET)
Ik hebb noch mal nakeken, woans wi dat in KDE op Platt maakt hebbt: För "Geschwindigkeit" hebbt wi "Gauheit" (nich "Snelligkeit" as in [14] in de "Auto"-Datei un in den Sass). För "Beschleunigung" hebbt wi ok "beslünigen" (Verb) un de "Beslünigen", aber dormit bün ik nich würklich tofreden. Villicht kann een mit "anschieben" (=>anschuven) wat basteln. Kann een seggen "dat Elektron warrt in den Gaumaker bet dicht an de Lichtgauheit anschuven"? Un as Substantiv mal wat nich op "-en": de Anschuuv? HeikoEvermann 20:33, 31. Jan 2007 (CET)
Mi schient dat mit dat "Versnellen" in besten. Dat is vun de Physik her an neutralsten... Bi en Gaumaker mag dat allns noch goot passen, aver anschuven, anruppen und disse Saken, de passt nich so recht op de Swor'beschleunigung'. Na den Sinn vun't Woort is dat passiv, Dor schufft nix, höchstens, dat die Sworkraft trekken deit. Denn künn man dor villicht noch "Sworantrekken" to seggen. Aver dor mag ik "Sworversnellen" meist noch lever. "Sworvergauen" weer ok noch en Möglichkeit, höört sik aver an, as wenn man wat verkehrtes eten hett.. --Iwoelbern 20:50, 31. Jan 2007 (CET)
Wullt wi dat denn mal so fastleggen: versnellen (as Verb) un "de Versnellen", wenn wi dat as Substantiv bruukt?
Un "Gauheit"? Ik denk, dat is ok intuitiv. HeikoEvermann 00:15, 10. Feb 2007 (CET)
Geern... --Iwoelbern 01:07, 10. Feb 2007 (CET)

Waffenstillstandsgesuch[Bornkood ännern]

Is för dat Enn vun den Eersten Weltkrieg wichtig. Un ok noch: "ultimativ"...---Bolingbroke 14:58, 31. Jan 2007 (CET)

Mien Vörslag weer: Wapenstillstandsansöken un för ultimativ künn man drammlich bruken oder mit Nadruck --Iwoelbern 15:14, 31. Jan 2007 (CET)
Dor will ik denn doch dat Utenannertrecken vörslagen ;-) Se hebbt dor üm fraagt, de Wapen stillstahn to laten oder so. --::Slomox:: >< 15:28, 31. Jan 2007 (CET)
Dat stimmt. Aber "Wapenstillstand" bruukt wi tominnst as Lemma. Un op Sweedsch gifft dat dit Woort ok: Vapenstillestånd. HeikoEvermann 20:43, 31. Jan 2007 (CET)

U-Boot[Bornkood ännern]

Wat ik mi al fakener mol fraagt heff... U-Boot is ja en Afkötten. Nu bün ik bet nu noch nich in de Laag kommen, op platt över disse Dingers to vertellen, aver interesseeren deit mi dat denn doch. Warrt dor op platt nu en "Ü-Boot" dorut, oder laat wi dat bi U-Boot? Oder kött wi dat eenfach gor nich af. :-) --Iwoelbern 19:31, 31. Jan 2007 (CET)

Ü-Boot höört sik gresig an... Dor gefallt mi dat denn doch beter, wenn wi hoochdüütsch U-Boot bruukt. Un Militär-Utdrück exporteern, dat deit dat Hoochdüütsche ja wat fakener... Un in'e Noot köönt wi dat ja ok vun Unner afleiden. Dat Woort hett ja nich in all Dialekten en Ü. Dat heet: kort U-Boot oder lang Ünnerseeboot. --::Slomox:: >< 15:53, 1. Feb 2007 (CET)
Bün ik ok de Meenung... Bi U-Bahn gellt seker dat glieke. --Iwoelbern 15:56, 1. Feb 2007 (CET)

Pfründe etc...[Bornkood ännern]

Bi Calvin un nu ok bi dat Osmaansche Riek: Wat is en Pfründe? Dorto noch Lehnwesen un Leibeigenschaft. Ik weet, dat en dat ümschrieben kann, man dat is denn jummers so ümständlich...---84.137.76.80 12:19, 5. Feb 2007 (CET) OH! Harr vergeten, mi antomellen...---Bolingbroke 12:20, 5. Feb 2007 (CET)

Pfründe kummt vun praebenda. Dat Woort steiht in't Middelnedderdüütsche Wöörbook ünner provende, proven. Ut Middelnedderdüütsch proven(de) warrt hüüt Pröven. Dat Woort heff ik noch nich höört hatt, aver Google helpt uns wieder: de:Bad Zwischenahn#Hauptschule Bad Zwischenahn Zu dieser Zeit wurde der Schulunterricht durch die Kirche und durch die Allgemeinheit finanziert. Eltern hatten für Ihre Kinder Schulgeld zu zahlen, das regionsweise unterschiedlich hoch war. Neben dem Schulgeld wurden auch sogenannte Pröven als Bezahlung akzeptiert. Pröven waren Naturalien (z.B. Brot, Eier, Käse), die dem Lehrer neben dem Schulgeld und dem Schulland (oftmals aus der Allmende bereitgestellt) den Unterhalt sicherten. Aver oppassen: Bi de beiden Artikels warrt dat woll gahn, aver wenn bi Calvin nu stahn dee, dat he de Kark för ehr Pfründewesen angrepen dee, denn warrt dat al slechter. Dat Woort hett na mien Menen op Platt nich dissen kritischen Ünnertoon.
För de Leibeigenschaft passt Hörigkeit/Hörigheit, dink ik.
To Lehnwesen: Dat Lehen is op Platt ok Lehn. Dat Woort Wesen is sworer. Dat Plattdüütsche kinnt dat in dissen afstrakten Sinn nich (is mi op jeden Fall so nich bekannt, mal afsehn vun Lehnwöör ut dat Hoochdüütsche). Nu köönt wi dat as Lehnwoort ut dat Hoochdüütsche as Lehnwesen bruken, wi köönt dat ok nich so platte Woort System bruken oder du ümschriffst... --::Slomox:: >< 13:38, 5. Feb 2007 (CET)
Pröven weer en goden Tip. Mi is denn ok infullen, dat de Inwahners vun dat Huus Seefahrt in Bremen Prövener nömmt weert. De wahnt dor un mütt nix för betahlen. In dat Deutsche Rechtswörterbuch hebb ik bi Google ok provene funnen.---Bolingbroke 21:19, 5. Feb 2007 (CET)

Niederung[Bornkood ännern]

...as Geografisch Eenheit an Strööm usw. Dor gifft dat doch seker en schöön plattdüütsch Woort vör... --Iwoelbern 21:52, 5. Feb 2007 (CET)

Neuber (Wöhrner Wöör) hett "Sietland" för "Niederung/Marschland". "Niederwald" is "Busch".
Harte hett: "Niederung: Siedland, Grund, Siek/Sick" un dat Bispill: "achter uns Huus weer en Liet" => "hinter unserem Haus war eine sumpfige Niederung".
Op [15] steiht "Die Aufhöhung erfolgte nicht gleichmäßig und so entstanden ufernah höhere Bereiche, die als "Hohe Marsch" vom niedriger gebliebenen Hinterland, dem "Sietland" (niederdeutsch "siet" = niedrig, tiefgelegen), unterschieden werden."
HeikoEvermann 22:55, 5. Feb 2007 (CET)
Besten Dank. Ik meen, Sietland maakt sik goot... --Iwoelbern 23:02, 5. Feb 2007 (CET)

Siebenbürgen[Bornkood ännern]

Dat Land vun de ungaarsch Minnerheit in Rumänien: Sevenbörgen? ---Bolingbroke 22:52, 6. Feb 2007 (CET)

Ik harr nu Sövenborgen seggt, aver dat Woort an sik is woll good so. --::Slomox:: >< 14:28, 7. Feb 2007 (CET)
Dat is ja nu keen Deel vun't plattdüütsch Spraakrebeet. Ik bün dorför, dat nich to översetten. Un wenn Di dat to hoochdüütsch is, denn kannst Du ok Transsylvanien seggen. HeikoEvermann 19:36, 7. Feb 2007 (CET)
Mutt man villicht nich översetten, aver ik denk, man kann, wenn dat teemlich düdlich is, woher dat Woort kummt. Mi is dat eens. Aver wenn översetten, denn weer ik Sövenborgen seggen. Seven is woll mehr dat, wat een deit und nich de Tall (Sand seven, t.B.).
Dat Nedderlandsche kennt ok Zevenburgen. Översetten is also nich kumpletten Tüdelkraam. --::Slomox:: >< 16:06, 8. Feb 2007 (CET)

Veilchen[Bornkood ännern]

Gifft dat för de Plantenoort Veilchen en plattdüütsch Beteken? --Iwoelbern 21:40, 13. Feb 2007 (CET)

Viool, Pl. Violen ---Bolingbroke 22:19, 13. Feb 2007 (CET)
Danke! --Iwoelbern 22:30, 13. Feb 2007 (CET)

Bewegung[Bornkood ännern]

so, as movement. Arbeiterbewegung, politische Bewegung etc....---Bolingbroke 22:19, 13. Feb 2007 (CET)

Snackt wat gegen Bewegen? --Iwoelbern 22:30, 13. Feb 2007 (CET)
Ingangsetten weer de Bedüden ok goot drapen, is aver en teemlich ümständlich Woort. --Iwoelbern 22:34, 13. Feb 2007 (CET)
Nee, Bewegen is up Stee. Man Ingangsetten is heel wat anners, dat geiht neet. Heel selten hebb ik ok Beweging höört, abers dat word neet mehr bruukt vandag, lööv ik. Man villicht gift dat ok anner beterde Woorden, kummt denn up an, wat för en Bewegen dat is (t.B. Uprohr of so). Man bi de politisk Bewegen geiht nix an Bewegen vörbi. Termo
Bi Sass giift dat en Arbeiderbewegen. Kiek mol dor [bi de Fehrsgill]. --Knabbe 11:15, 14. Feb 2007 (CET)

Fassade[Bornkood ännern]

Weet een en schöön plattdüütsch Woort för Fassade? --Iwoelbern 20:19, 14. Feb 2007 (CET)

Bi Marlou ehr Websieden gifft dat "Wi wüllt uns mal de hoge Fassaad vun de Kirch ankieken." ([16]). Is dat plattdüütsch noog för uns? Dat Woort Fassade hett ja en spezielle Bedüden un ik hebb dor ok op Hoochdüütsch keen gode Synonymen för funnen. "Vorderseite" is ja nich datsülvige as "Fassade". HeikoEvermann 21:56, 14. Feb 2007 (CET)
Ik kann dormit üm... --Iwoelbern 22:04, 14. Feb 2007 (CET)

-these[Bornkood ännern]

Wöör, de op -these endt, as t.B. Synthese, Hypothese, Prothese etc. ... Wat maakt ji dorut in’t Plattdüütsche? Dat -e an’n End dücht mi nich so recht platt. Ik weer dat villicht -thees schrieven. Wat seggt ji dorto? --Iwoelbern 22:51, 15. Feb 2007 (CET)

-thees is goot. Hebbt wi al in Gnaagdeerter bruukt: "De Thees, dat de Meerswien un ehr Verwandte en egen Taxon buterhalv vun de Gnaagdeerter dorstellt, is toeerst 1991 vun Graur, Hide un Li in en Artikel..." HeikoEvermann 23:54, 15. Feb 2007 (CET)


Natschon oder Natschoon[Bornkood ännern]

Wu is dat richtig? Eastfrisian, aka: 212.204.77.151 09:41, 19. Feb 2007 (CET)

Dorto steiht wat in de Diskuschoon vun Internatschonale Astronoomsche Union. Natschoon is richtig, aver Mehrtall is Natschonen... --Iwoelbern 10:25, 19. Feb 2007 (CET)
Substantiv: Natschoon, Mehrtall: Natschonen, Adjektiv: Natschonal/natschonale/natschonalen. HeikoEvermann 10:26, 19. Feb 2007 (CET)

Danke212.204.77.151 11:33, 19. Feb 2007 (CET)

wurrd oder wurd[Bornkood ännern]

Ik mark dat bi mi sülvst, Mal schriev ik dat mit een "R", denn mit 2 "R". Wat seggt Sass? Eastfrisian 22:03, 20. Feb 2007 (CET)

Wenn ik dat richtig seh, denn heet dat buten Oostfreesland ward/warrt, nich? wurrt schall denn de beste Schrievwies wesen na Sass. Dat d an't Enn warrt na Sass-Regeln jüst as op Hoochdüütsch t schreven, ok wenn d etymoloogsch beter weer. Denn dat is ja desülve Endung as engelsch -ed, de op Hoochdüütsch blots vun wegen den Luudwannel d -> t as t schreven warrt. Aver denn müssen wi ok Düüdschland un Tied schrieven. --::Slomox:: >< 23:35, 20. Feb 2007 (CET)

Kawennsmann[Bornkood ännern]

Kawennsmann is wat groodes - jo. Aber kann mi dat eener genauer verteln? Igg weet niemol ob dat nu richti schreven is.

Fast... Kaventsmann hebbt wi dat hier schreven. Dat is een düchtige Waterbülg... --Iwoelbern 13:17, 22. Feb 2007 (CET)

Gefreiter un Meldegänger[Bornkood ännern]

För den Hitler-Artikel: Gefreiter as hoochdüütsch Frömdwoort oder lever as in nedderlannsch "Korporal"? Un denn weer he in den Eersten Weltkrieg "Meldegänger". Wat seggt een dor denn nu an'n Besten to? ---Bolingbroke 13:30, 22. Feb 2007 (CET)

In disse ole Tied hett dat wohl "Einjähriger"; in platt: "Een-Jahrs-Suldat"'? Susanne

De Utdruck kummt as Gefrieter in dat Book Ut’m Noatangsche von A. Boldt (S. 28) vör. En tweet Steed is Johann Rist sien Perseus, in den de Reeg de Narrenkop nam mik inß an vor ein gefrieter Capperal vörkummt. --::Slomox:: >< 19:21, 25. Mai 2010 (CEST)

Räteregierung/Räterepublik un Dolchstoßlegende[Bornkood ännern]

Bruuk ik ok för den Artikel öber Hitler. Schall ik dat as Frömdwöör so laten?---Bolingbroke 21:06, 22. Feb 2007 (CET)

de:Dolchstoßlegende hett en Interwikilenk op nedderlannsch: nl:Dolkstootlegende. => Dolkstootlegend
de:Räterepublik hett en Interwikilenk op nedderlannsch: nl:Radenrepubliek. Hoochdüütsch "Rat" => "Raat", aber villicht ok as Mehrtall. Villicht ok "Raatslüüdregeren"? HeikoEvermann 23:12, 22. Feb 2007 (CET)
Bi "Dolch"" hebb ik in Neuber sien Wöörbook as en olet Woort "Pook"" funnen. Hebb ik noch nich höört, aber kennt dat en vun Jo? In'n Sass steiht dat ja ok...Raatslüde klingt goot un paßt up Platt ok goot, man ik hebb dor een Problem mit: In usen demokraatschen Stadtstaat Bremen sünd de Raatslüde just keene revolutschonären "Räte", man hoochanstännige börgerliche Senators...---Bolingbroke 11:32, 23. Feb 2007 (CET)
Pook heff ik ok noch nie höört. To de Raatslüüd: Dat Problem, wat Du hest, liggt an de Saak sülvst. In de Nazitiet sünd jo eenige Begrepen, de an sik för anstännige Saken staht, för jümmer Propaganda messbruukt warrn. Dor künnt de Senators nix för, man dat wiest blots eenmol mehr, wat vun Dübels in de NS-Tiet an'n Wark weern... --Iwoelbern 11:39, 23. Feb 2007 (CET)
Dor hest du sunner Twiefel recht. Man in düsse Saak hölpt us dat ok nich wieder: "Raat"" oder "Raatsmann" is ja keen Woort ut de Nazitiet, man vun de Revolutschoon in Russland her. Dor heet Raat "Sowjet". Mit Senator hett dat wenig to kriegen, is ehrder so wat as en "Arbeiderraat"...---Bolingbroke 11:48, 23. Feb 2007 (CET)
Jo, de Räte in Räterepublik sünd nich de Lüüd (so as in Geheimrat), dat sünd de Gruppen (so as in Bundesrat). Raadslüüdrepubliek passt denn nich. Räädrepubliek passt wat beter.
Bi Dolchstoßlegende weet ik nich. Kannst villicht eenfach so laten. Hm, vör 80 Johr geev dat villicht en plattdüütsch Woort, dat to begäng weer (de Deel mit -legende woll nich, aver de Dolchstoß), aver woneem schasst dat hüüt finnen? Över Politik hebbt de Plattdüütschen to de Tiet seker snackt, aver opschreven hebbt se nich veel. --::Slomox:: >< 13:01, 23. Feb 2007 (CET)

Schwangerschaftsabruch[Bornkood ännern]

---Bolingbroke 02:00, 26. Feb 2007 (CET)

Mal as Bispeel: Fröher hett de § 218 dat Afdrieven verbaden. Froonslüüd, de doch afdreven hebbt, müssen bet to fief Johr in Tuchthuus. As Verb un as unspezifisch Substantiv mutt dat doch gahn. Dat spezifische Substantiv a la Se harr ene Afdrievung süht aver nich so schöön ut... Aver dat geiht ja good in Verbalstil un as Lemma geiht Afdrieven. --::Slomox:: >< 02:54, 26. Feb 2007 (CET)

Empfängnisverhütung[Bornkood ännern]

---02:00, 26. Feb 2007 (CET)

Verhöden, so steiht dat sogor in’n Sass --Iwoelbern 09:24, 24. Jul 2007 (CEST)

Gerinnung[Bornkood ännern]

...fehlt mi. Dor fallt mi nix to in. Noch beter weer en Woort för Gerinnungsfaktor... --Iwoelbern 20:36, 27. Feb 2007 (CET)

villicht künn man dor so wat in de Oort as Klutenmakers bruuken? --Iwoelbern 21:03, 27. Feb 2007 (CET)
Ik meen ja jummers, dat weer beter, en olet Woort to nehmen, ok wenn dat meist vergeten is. För 'gerinnen' gifft dat up Platt 'stollen' un 'stremmen'. Ik kenn de beiden Wöör nich, ik harr 'stocken' seggt, man dat is woll vun Hoochdüütsch hernahmen. Stollen un stremmen hebb ik bi Hermann Böning, Ollnborger Wöörbook funnen. Up Nedderlannsch heet dat just so: 'stollen' un 'stremmen', de Subst. 'stolling' un 'stremming'. 'Stremmen' heet bi Böning: 'Milch gerinnen lassen', also dick weern laten, as bi Karmelk. Ik finn, wi schööt de olen Wöör nehmen, ok wenn de nich mehr faken bruukt weert. Neologismen weert ja ok nich faken bruukt. Denn behöllt de Spraak doch wat vun ehr egen Aart. Hebb ik ja ok al bi Tardel/Wörpel seggt...'Faktor' dä ik uplösen: 'Wat dat Bloot stremmt' oder 'Wat dat Bloot stollen lett'---Bolingbroke 00:28, 28. Feb 2007 (CET)
Dor heff ik nix dorgegen. ’n betere Idee heff ik jo ok nich... Man as eegen Lemma finn ik jo disse tohopen setten Saken nich so schön. Aver hülpt in dissen Fall woll nix... --Iwoelbern 00:33, 28. Feb 2007 (CET)

Schiefer[Bornkood ännern]

Moin tosamen! Weet een en plattdüütsch Woort för den Steen Schiefer. Op de steiht, dat kumm villicht vun’t middelnedderdüütsch schiver - irgendwat in de Richten mutt dat woll wesen... --Iwoelbern 00:30, 12. Mär 2007 (CET)

Jo, Schever oder Schiver mutt dat heten oder Schever/Schiversteen, kiek ok Schiller-Lübben. --::Slomox:: >< 12:21, 12. Mär 2007 (CET)
"Schiefer" is "dat Lei". Termo 17:40, 12. Mär 2007 (CET)
Stimmt. Dat Lei kenn ik ok. Nedderlannsch heet dat ok Lei. Man dat is de griese Steen. Holten Lei gifft dat nich, glööb ik...---Bolingbroke 18:54, 12. Mär 2007 (CET)
Bi Lindow steiht "Lei" as oostfreesch. In't "kleines hamburgisches Wörterbuch" steiht "Schever". Wat nu? Schever is villicht lichter to verstahn, wenn een dor gor nix vun kennt. Bolingbroke, kennst Du Lei ut Bremen? Un wat meenst Du mit "Holten Lei"? HeikoEvermann 20:27, 12. Mär 2007 (CET)
In den Lenk, den Slomox baven angeven hett warrt dat Schiver' mehr op Schindel to'n Dachdecken betogen. Dat is nich ganz dat, wat ik meen, aver dorvun kummt woll de Beteken. De Nedderlänners hebbt dat ok as Leisteen. Ik sülvst heff Lei ok noch nich höört, aver en Wiederleiden schüll man op jeden Fall inrichten. Dat gifft in de Mineralogie den Utdruck Schieferung de beschrifft, woneem de Struktur un Föög vun en Steen is. Dorför wull ik op aver schoon Schivern bruken - för den Steen is mi dat eens, ünner watvun Naam wi dat schrievt. --Iwoelbern 20:37, 12. Mär 2007 (CET)

Weichsel[Bornkood ännern]

De Stroom in Polen. De heet op Latien Vistula, op Poolsch Wisła. Dat heet hoochdüütsch Weichsel is en luudverschaven Woort. An de Weichsel hebbt Plattdüütsche leevt. Also is dat temlich wohrschienlich, dat de Stroom ok en plattdüütschen Naam hett, de wohrschienlich nich luudverschaven is. Weet dor een wat to? --::Slomox:: >< 19:35, 22. Mär 2007 (CET)

Heff de Antwoort nu endlich funnen. Hier warrt seggt:
Am Nogat onn am Wießelstrand
Doar es mien leewet Heimatland.
Dat seggt en Danziger. Passt also. Wießel. --::Slomox:: >< 13:05, 29. Nov. 2007 (CET)

Künstler[Bornkood ännern]

As Böverbegreep vun Moler, Steenhuer usw. --Knabbe 11:06, 5. Apr 2007 (CEST)

Dat weer ik eenfach as „Künstler“ laten. De Kunst hebbt wi jo ok so ut dat Hoochdüütsche övernahmen. --Iwoelbern 11:20, 5. Apr 2007 (CEST)
„Künstler“. ---Bolingbroke 13:55, 5. Apr 2007 (CEST)

Veranstaltungszentrum[Bornkood ännern]

"Veranstaltungszentrum" = Utrichtensoort, oder gifft dat wat beteres? --Knabbe 08:46, 25. Apr 2007 (CEST)

Dat Zentrum künn man as Middelpunkt ümschrieven, Dat Utrichten finn ik nich so schöön. Dat lett sik an, as wenn man dor wat doon mutt. Veranstalten? Denn weer dat en Veranstaltensmiddelpunkt (oder -oort, dat geiht seker ok) --Iwoelbern 09:56, 25. Apr 2007 (CEST)

Gedenkstätte[Bornkood ännern]

"Gedenkstätte" wie in Holocaust-Gedenkstätte. Holocaust blifft wohl Holocaust? --Knabbe 08:46, 25. Apr 2007 (CEST)

Vun’n Geföhl her seggt ik mohl Gedenksteed --Iwoelbern 09:40, 25. Apr 2007 (CEST)

Achselhaare[Bornkood ännern]

Moin!

De Begreep ist mi jüst över’n Weg lopen. Ik weer dorut Asselhoor maken, bün aver nich ganz seker. Wat seggt ji? --Iwoelbern 19:53, 27. Apr 2007 (CEST)

Dorto nochmal en late Antwoord: Woord för de Achsel is Armkuhl. Dat Achselhaar dee ik denn mit Hoor in de Armkuhlen oder - noch eenfacher - as Hoor ünner de Arms utdrücken. --::Slomox:: >< 22:14, 18. Feb. 2010 (CET)

Stroom[Bornkood ännern]

Moin tosamen!

Ik hebb dor mol en Saak, de wi mol klären schulln... dat hoochdüütsche Fluss översett wi op nds mit „Stroom“, und wat anners hebbt wi dor nich, so wiet ik dat bit jetzt sehn do. Goot, bi Strööm as de Elv, de Werser oder de Donau kann ik mi dormit woll torecht finnen, aver bi lüttere Waterlööp finn ik dat en beten to överkandidelt. Gifft dat nich noch annere Wöör? Nu hebbt wi bi uns vör de Huusdöör de Ramm, bi in’n Artikel Wiegersen as Ramm (Stroom) verlenkt is. Dat is man so'n beten Water blots, dat’n dor macklich in stahn kann. Dor weer ik nu vörslahn, sowat as „Beek“ to beteken, wat na Sass jo dat Woort för en Bach is. Maakt Sinn, wull ik menen. Blifft jümmers noch de Fraag: Gifft dat nich noch irgendeen Woort dat twüschen Stroom un Beek to liggen kuumt? De Ramm geiht as Beek dör - keen Fraag! De Elv is’n Stroom - ahn Twiefel! Aver to’n Bispeel de Oost? Dat is gewiss keen Beek mehr, aver is dat dorüm glieks en Stroom? Ik weet nich....--Iwoelbern 00:48, 3. Mai 2007 (CEST)

Ik meen, datt ik ok all mal "Floot"" sehn hebb (wat man denn aber mit "Flut" (Gezeiten) verwesseln kunn). Bi uns in Oostfreesland gifft dat aber ok noch de Beteknung "Deep". Blots een paar Gedanken.Eastfrisian 06:34, 3. Mai 2007 (CEST)
De Ramm as Beek to beteknen is wohl goot. Neuber hett in sien Wöhrner Wöör noch "Au" un "Water". Villicht kann een "Water" bruken, wenn een allgemeen blieven will. HeikoEvermann 09:11, 3. Mai 2007 (CEST)
Wenn di dat nu üm de Oost geiht: de geiht as en Stroom dör, kiek ok Osten Strohm (en Geversdörper vun 1770 schall dat doch woll weten). To de Fraag na en Twischending weet ik aver ok nix to seggen. --::Slomox:: >< 15:50, 3. Mai 2007 (CEST)
Grimm dorto (Wöörbookindrag bi Schambach; de hett dat Göttingische Idiotikon schreven): 'wâter ... jedes stehende oder flieszende gewässer, also auch der flusz, wofür unser plattd. kein eigenes wort hat' SCHAMBACH. Stroom schall ok mehr so'n beten betere Spraak wesen un nich ganz volkstümlich. Ik nehm an de Plattdüütschen hebbt en Woort för Fluss eenfach nich bruukt. Wenn se vun en Stroom snacken deen, denn hebbt se den Naam bruukt. Un vun Strööm as geograafsche Gattung snacken, dat weer en beten to afstrakt, dor deen se sik nich mit befaten. Beek un Stroom geiht ja beid, Floot mag ok stimmen, warrt bi uns aver nich seggt. To Floot höört woll uns Fleet. Is aver ok keen Woort dat good to ' Fluss allgemeen' passt. Schiller-Lübben to Floot un to Fleet. --::Slomox:: >< 16:27, 3. Mai 2007 (CEST)
Dat is intressant to hören. Bi uns to Huss weer dat ok so, dat dat Woort för Fluss nich bruukt weer. Man hett halt ok bi uns jümmer den Naam bruukt. Ik dacht al, ik denk villicht al to hoochdüütsch. Man wenn dat keen annert Woort gifft, denn verklort dat jo doch en Deel... Ok Beek weer bi uns so an sik nich seggt, ok dor harr man jo jümmer en Naam praat. Aver tomindst af un an keem dat Woort mol vör.
Wat weer denn mit „Flaat“? Ik meen, dat plattdüttsch Woort för Guss weer „Gaat“. weer tohopenpassen denn... --Iwoelbern 16:44, 3. Mai 2007 (CEST)
Flaat? Hest du dat nu in Analogie to Gaat billt oder gifft dat dat Woort würklich?
Gaat warrt ja as Goot utspraken (ofschoonst dat Woort nich veel bruukt warrt, ik kenn dat vör allen as Deel ut dat Woort Gotenlock, wat fröher en Lock in de Wand vun de Köök weer, dor kunn een dat Schöttelwater utgeten, dat dat na buten fleten dee), villicht is denn Floot de korrekte Analogie? Flaat heff ik op jeden Fall noch nich höört. --::Slomox:: >< 17:17, 3. Mai 2007 (CEST)
Dat is en Analogie. Ik weet nich, of dat Woort existeert. Gaat kenn ik ok in den Bruukt, de du seggt hest. Aver bi uns tuhuus weer dat en Ünnerscheed in de Utspraak vergleken mit Floot, wat ik as Flut un nich as Fluss düüd harr - steiht jo so ok bi de Tied binnen. Oder ok as'n Stormfloot.
Fleet is seker noch'n Mööglichkeit. Dor heff ik mi aver ok jümmers beten wat anners ünner vörstellt. So wat as'n doden Arm vun’n Water. Fleet gifft dat doch as Naamsdeel veel in Hamborg. Weet een, wovun dat afleidt is? --Iwoelbern 17:44, 3. Mai 2007 (CEST)
Stimmt, Floot is Flout un Gaat is Goot/Gååt, de passt nich tohoop...
Afleidt is Fleet vun Floot (oder Floot vun Fleet?). Schiller-Lübben seggt bi dat Woort vlôt: 1. Fluß (= vlêt, nach der bekannten Vertauschung von e und o). De höört also tohoop. Fleet/Fleth, dat is ja vör allen en Woort an de Küst un för Waterweeg, de faken nich natürlich sünd (fleten doot de aver mehrsttiets, dood sünd se normalerwies nich). As Synonym to Fluss passt dat nich so good. --::Slomox:: >< 18:27, 3. Mai 2007 (CEST)

Na Lindow meent "Beek" : "Bach, kleiner Wasserlauf" un dat gifft en groten Barg vun Ortsnaams op -beek: Haltstenbek, Ammersbek, Hagenbek etc. Dat warrt faken bruukt. Un villicht is de Stroom gor nich so verkehrt un dat Problem is bloots, dat wi bi Stroom to Hochdüütsch denkt. Na Sass meent plattdüütsch "Stroom": "Strom, Fluss, Zuggraben". Ik weet ja nich, wat en Zuggraben is, aver na [17] is so en Zuggraben nich dull. Wat is denn dat Problem, wenn na en Beek glieks de Stroom kummt? Op Hoochdüütsch is dat doch ok so, ik meen mit Fluss un Bach. Wonehm höört de Bach op un wonehm fangt de Fluss an? Ik bün inns op de Bramau paddeln wesen un na de:Bramau is dat en "Nebenfluss" vun de Stör. Blots dor wonehm wi anfangen hebbt, weer de man bloots so wiet as uns Kanus lang weern. För mi is dat ok noch keen "Fluss". HeikoEvermann 23:06, 3. Mai 2007 (CEST)

Na mien Verschääl bruukt wi ok nich veel ännern. De Ramm kann mientwegen ünner Beek stahn un nich ünner Stroom.
To'n Zuggraben hebbt wi en lütten Artikel: Togschloot. --::Slomox:: >< 14:26, 4. Mai 2007 (CEST)
  • Goot, wohrschienlich denk ik doch blots eenfach to hoochdüütsch... --Iwoelbern 14:30, 4. Mai 2007 (CEST)

Wu schrifft man denn nu de Tall "5"[Bornkood ännern]

Ik hebb de all in WP as fiev un as fief sehn. Een dorvan kann ja woll blots richtig wesen. Sowieso sullen wi bi de Tallen dat all glieker hemm. Ik schrief meestens: een, twee, dree, veer, fief/fiev, sess (statt söss), söben, acht, negen, tein (oder teihn?). Anner Ideen? Eastfrisian 15:27, 4. Mai 2007 (CEST)

Wenn ik mol den Sass bemöh, denn steiht dor: een, twee, dree, veer, fief, söss, söven, acht, negen, teihn --Iwoelbern 15:35, 4. Mai 2007 (CEST)
Konflikt bi dat Bearbeiden:
Ik heff nu nich in'n Sass nakeken (wat Iwoelbern ja nu daan hett), aver dat mutt egentlich fief wesen. Bi fiev müss dat ja hoochdüütsch fünb wesen (so as bi halv/halb). Vun de Utspraak maakt fief/fiev ja keen Ünnerscheed, dorüm bün ik mi ok nich ganz seker.
De ganze Reeg: een, twee, dree, veer, fief, söss (ik segg süss, wat blot mit söss as Basis geiht, bi sess as Basis müss dat ok sess utspraken warrn), söven (ik segg ok söben, is aver ja en regelmäßigen Wannel vun söven na söben), acht, negen, teihn (na Sass mit h vun wegen dat hoochdüütsch in zehn ok en h hett, nödig is dat aver ans nich unbedingt). --::Slomox:: >< 15:43, 4. Mai 2007 (CEST)

Vorgabe[Bornkood ännern]

"Vorgabe" is en Begreep t.B. ut dat Go-Speel. De Speler, de nich so goot is, kriegt en "Vorgabe", dat heet, he bruukt nich so veel Punkten to maken as de stärkere Speler. => Is dat en Vörgaav? Oder gifft dat dor noch annere platte Wöör för? HeikoEvermann 21:33, 6. Mai 2007 (CEST)

Ik denk, dem steiht nix in’n Weg... Wat anneres fallt mi nich in, bit op Bonus. Aver dat is nu ok nich jüst Platt... Villicht maakt sik Togaav ganz goot. Dort warrt jo Punkte togeeven sotoseggen... --Iwoelbern 21:45, 6. Mai 2007 (CEST)

Dienstleistung[Bornkood ännern]

Un noch beter: "Dienstleistungssektor". Ik hebb eerst mol "Deenstleisten" nahmen un "Rebeet vun de Deenstleisten". Dat is natüürlich nich besunners schöön. Man wat de Wöör angeiht, is dat möglich, oder? Hett een vun Jo en annern Vörslag oder en schöner Woort?---Bolingbroke 11:58, 8. Mai 2007 (CEST)

Deenstleisten harr ik ok seggt, weer ik so laten. För Sektor fallt mi in'n Oogenblick ok nix beteres in... --Iwoelbern 12:23, 8. Mai 2007 (CEST)
De Nedderlandschen seggt to Dienstleistung eenfach blots Dienst. Denn is dat de Deenstsektor. Spoort op jeden Fall dat -ung ;-) --::Slomox:: >< 14:12, 8. Mai 2007 (CEST)
Aver hebbt wi nich normalerwies de Ennen op -or denn as -er? As in Direkter, Dokter usw.? Oder is dat keen Regel? --Iwoelbern 15:57, 8. Mai 2007 (CEST)
Ik glööv, dat is vör allen bi latiensche Wöör, de dör den Volksmund ümformt sünd. Persepter, Paster (aver dor ok Pastoor), Kanter, Dokter, Direkter de sünd ok in'n Volksmund begäng un an de plattdüütsche Luudstruktur anpasst worrn. Bi Sektor is dat anners. Ik bün mi dor also nich ganz seker. Ik will nich so seggen un ok nich so, ik weet dat nich. Amenn sünd wi dor jo doch al sprachschöpferisch in'e Gang, wenn wi överhaupt Sektor un annere nich-volksdömliche Wöör bruukt, överhaupt Weertschopswetenschoppen op Platt behannelt. Wenn wi Sektor rutlaten doot un en platt Woort bruukt, denn föhrt wi tominnst blot en nee Begreep un keen neet Woort in. Villicht Deenstflach oder so. Aver ok wenn wi dor denn keen neet Woort in dat Plattdüütsche inföhrt, is Flach doch en beten weniger dörsichtig as Sektor, denn de Leser is ja dat Woort Sektor ut de Standardspraak wennt. Allens nich ganz eenfach. --::Slomox:: >< 16:30, 8. Mai 2007 (CEST)
IK finn Deenstsekter (ok mit -er) goot. Un de Idee hebbt de Lüü vun de Fehrs-Gill ok al hett: [18] un denn op Weertschop klicken. => "Deenstsekter". Laat uns dat mal so bruken. HeikoEvermann 21:28, 8. Mai 2007 (CEST)

Tripel[Bornkood ännern]

Is en mathemaatsch Woort för dree Tallen, de tosammenhöört. Ik bruuk dat för "Pythagorean triple"/"Pythagoräishches Tripel". Op Nedderlannsch heet dat "Pythagorese drietallen" un so hebb ik mi fraagt, wat wi eenfach "Tripel" övernehmen wullt, oder op wi dor ok en plattdüütsch Utdruck för hebbt. Kiekt mal op de Interwikilenken vun en:Pythagorean_triple un vertellt mi, wat ji denkt. Hartlich Gröten, HeikoEvermann 00:06, 15. Mai 2007 (CEST)

Ik kenn tomindst nix op plattdüütsch. Man künn dat maken as de Nedderlänners un Dreetall dorvun afleiden. Man Tripel is woll teemlich begäng ok in annere Spraken. Ik gah mehr in de Richten, dat Tripel bitobeholln nu denn ok de högeren Oorten to övernehmen as n-Tupel (Quadrupel usw.) --Iwoelbern 00:15, 15. Mai 2007 (CEST)

Aachen[Bornkood ännern]

Schall dat würklich "Aachen" heten, as in us Lemma, oder mött dat doch "Aken"" ween oder "Aaken"?---Bolingbroke 00:19, 15. Mai 2007 (CEST)

Meerschweinchen[Bornkood ännern]

Dor kenn ik keen Plattdüütsch Woort för. Sünd dat Meerswienken oder hebb wi ok wat egen plattdüütschet? --Iwoelbern 23:55, 15. Mai 2007 (CEST)

"Meerswietje" seggen wi. Termo 20:06, 17. Mai 2007 (CEST)
"Meerswietje" oder "Meerswientje" as in [19]? HeikoEvermann 00:31, 18. Mai 2007 (CEST)
Dat "Meerswienken" hebb ik op [20] funnen. HeikoEvermann 00:33, 18. Mai 2007 (CEST)
Oder eenfach blot Meerswien. --::Slomox:: >< 14:22, 18. Mai 2007 (CEST)

Hirnblutung[Bornkood ännern]

Jens Böhrnsen siene Fro is an Hirnblutungsturben: Brägenblöden? Oder wat schall man dor seggen?---Bolingbroke 23:18, 18. Mai 2007 (CEST)

Ik harr dat mit "e" schreven, aver an sik mutt dat woll so heten. Dat is en sünneren Fall vun’n Slaganfall. Dat künn man ok schrieven, is aver nich ganz nipp un nau denn. --Iwoelbern 23:24, 18. Mai 2007 (CEST)

Öörd mit Ümluden[Bornkood ännern]

Mi fehlt keen Woort, ik heff en Fraag to de Schrievwies: Dat Hoochdüütsche hett bi de offiziellen Naams vun Öörd ja all de Ümluden an'n Woortanfang dör Ae, Oe, Ue ersetzt: Aebtissinwisch, Oebisfelde, Uelzen etc. Ik weet nu nich, wat de Grund weer, ik kann to dat Thema in't Internett nix finnen, aver ik glööv, dat gellt för ganz Düütschland un so wied ik weet, gifft dat narms Utnahmen vun disse Regel. Intressant is ok de Naam Oed-Öhling in Öösterriek, de Regel gellt also würklich blot för den eersten Bookstaven.

Schöölt wi disse Regel op Platt ok anwennen? Plattdüütsche Naams köönt jo ok Ümluden dor hebben, wo dat hoochdüütsche keen hett. Wi hebbt bet nu blot een Oort mit Ümluud an'n Anfang: Üür (dor hett dat hoochdüütsche aver ok een: Uehrde). Mit oplööst Uemluud hebbt wi blot Uerdinger Linie. Oer-Erkenschwick is keen Ümluud, dat is en Dehnungs-E.

Schull dat also Uelzen oder Ülzen wesen? --::Slomox:: >< 17:34, 22. Mai 2007 (CEST)

1) wat den Grund angeiht: Fraag doch mal op Lowlands-L, dor gifft dat jümmers wen, de so wat weten deit.
2) egentlich is mi dat eendoont, bloots Ueue- oder Oeoe finn ik nich so dull. Un so hebb ik de Präferenz, dor den Umlaut to bruken. HeikoEvermann 18:19, 22. Mai 2007 (CEST)
In’n Twiefel weer ik de offizielle Beteken vörtehn, wiel dat Egennaams sünd. Wenn een dorna söcht, warrt he woll toeerst dorna kieken. Aver de Inwand mit dat dubbelt ue is woll ok wohr. Dat sütt nich goot ut. --Iwoelbern 18:33, 22. Mai 2007 (CEST)

Geschoss[Bornkood ännern]

Schießen is scheten - dat is sowiet klor. Aver wat seggt wi to dat Geschoss? En Geschaat? --Iwoelbern 22:38, 23. Mai 2007 (CEST)

Dat blifft normalerwies bi "Geschoss", wenn dat kien Woorden gift för besünner Geschossen, so as "Piel" (Pfeil) of "Hagels" (Schrot). Dat blifft ok bi "Kugel" in't Plattdütske. Termo 22:49, 23. Mai 2007 (CEST)
Dat gifft Sammel- oder Överbegrepen as Wurfgeschoss oder Mantelgeschoss. Denn meenst Du, de Wöör schüll ik so övernehmen, as se sünd? --Iwoelbern 22:55, 23. Mai 2007 (CEST)
Wenn sük för d' eerste Deel van dat Woord neet en platt Woord anbeden deit, denn so overnehmen. Man as ik dat hier al faken seggt hebb: Bi sükse Woorden un Texten alltied uppassen, of man dat up Platt so ok seggen deit. Man as Fackwoord geiht dat seker anners neet. Termo 23:07, 23. Mai 2007 (CEST)

Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation[Bornkood ännern]

Bi us steiht dat ünner dat Lemma Römsche Riek vun de düütsche Natschoon. Mi dücht dat verkehrt. Ik müch dor lever Hillig Röömsch Riek vun Düütsche Natschoon hebben. Wat meent Ji? Denn möss dat verschaven weern...---Bolingbroke 17:32, 31. Mai 2007 (CEST)

Ik slut mi an --Iwoelbern 17:51, 31. Mai 2007 (CEST)

Eichel[Bornkood ännern]

Bi den Penis: "Ekel"? Nedderlannsch: "eikel"...Ik weet nich...---Bolingbroke 01:42, 3. Jun 2007 (CEST)

Sass sleiht för Eichel Eckel oder Ekel för. Oder ok Ecker - aver dat is na mien Spraakbruuk woll mehr dat wat an de Bööm hangt, Also ik denk, Ekel kann’n so nehmen. Oder wi nehmt dat latiensche Fackwoort Glans, man dor finn ik Ekel doch noch wat beter. --Iwoelbern 01:45, 3. Jun 2007 (CEST)

Gebärmutter[Bornkood ännern]

Boormudder?---Bolingbroke 01:42, 3. Jun 2007 (CEST)

Gebärmudder harr ik seggt, seker bün ik mi aver ok nich. Woort mutt dat aver geven, weniger anatomisch bi'n Minsch, aver de Kei hebbt ja faken Probleme mit jemehr Gebärmuddern (hett mal een 'n na buten stülpte Gebärmudder sehn? Süht nich schöön ut...), dor mööt de Buurn en Woort för hebben. --::Slomox:: >< 16:55, 4. Jun 2007 (CEST)
De Sass seggt "Geboort" för Geburt, woans heet denn gebären? Mi dücht ok meist, as wenn dat so blifft. Denn weer Gebärmudder ok richtig. --Iwoelbern 17:01, 4. Jun 2007 (CEST)
Dat gifft en Nadrag to [21], en Datei "Wöör üm de Heelkunn", den hett mi Hein Thies al as Datei geven, man de is noch nich in't Internet to lesen. Dor hett he Beermod(d)er". Dat is ok nich wiet weg vun Nedderlannsch "baarmoeder". HeikoEvermann 20:42, 4. Jun 2007 (CEST)
Hier en Bericht ut Doasdörp (Landkreis Horborg), in den en olen Buur von Kutt un Mudder snackt un dor Scheide und Gebärmutter (von en Koh) mit meent. --::Slomox:: >< 07:55, 1. Feb. 2016 (CET)

Lineare Algebra[Bornkood ännern]

Een Fraag to de Mathematik: Is dat op Platt de "lineare Algebra" oder de "lineore Algebra"? HeikoEvermann 20:55, 4. Jun 2007 (CEST)

Ik weer lineaar seggen un denn even lineare --Iwoelbern 21:09, 4. Jun 2007 (CEST)

erfüllen[Bornkood ännern]

as in "More formally, a vector space is a set on which two operations, called (vector) addition and (scalar) multiplication, are defined and satisfy certain natural axioms which are listed below." ut en:Vector space.

De Vörsülv "er-" is nich platt. Nedderlannsch hett "verfullen". Wat nu? HeikoEvermann 00:04, 7. Jun 2007 (CEST)

Dat weet ik nich; nögen künn man seggen (genügen), man dat is nich ganz dat glieke. Oder en Axiom nakamen; vullfüllen (as dat engelsche "fulfill"). Dat weern so mien Vörslääg --Iwoelbern 00:38, 7. Jun 2007 (CEST)
un welk natürliche Axiomen genöge deit, villicht? --::Slomox:: >< 15:28, 7. Jun 2007 (CEST)

Islam[Bornkood ännern]

Woans schrieft wi dat? Islam oder Islaam ? --Iwoelbern 14:16, 7. Jun 2007 (CEST)

Hett sik verkloort. Den Artikel Islam gifft dat al... --Iwoelbern 14:41, 7. Jun 2007 (CEST)

"ß"[Bornkood ännern]

Wat ik mi jüst so fraagt heff: Gifft dat in’n Plattdüütschen egentlich dat "ß" oder schrievt wi dat jümmers mit dubbelt s? --Iwoelbern 14:33, 9. Jun 2007 (CEST)

Gifft dat. Bi Spaaß to'n Bispeel. Spaass un Spaas seht all beid en beten komisch ut. Boßeln, Struuß. --::Slomox:: >< 15:25, 9. Jun 2007 (CEST)
Heeßel un Scheeßl nich to vergeten! Hm, vun de Orthografie nich ganz eenheitlich, nich? Heeßl, Scheeßel, Scheeßl, Heeßel. --::Slomox:: >< 15:29, 9. Jun 2007 (CEST)
Wegen de Öört hebb ik fraagt... :-) Stimmt, ist nich eenheitlich. Änner ik mol... --Iwoelbern 16:14, 9. Jun 2007 (CEST)
villicht änner ik dat ok nich. Ik seh jüst, hoochdüütsch „Heeßel“ kummt vun de Hasselnööt, wiel man bi „Scheeßel“ dorvun utgeiht, dat dat vun Scheslah afleidt is. Denn weer dat gor nich so unsinnig, wenn dat nich liek schreven warrt. Bi uns warrt bi Scheeßl dat e achtern versluckt - dorüm harr ik dat weglaten... --Iwoelbern 16:21, 9. Jun 2007 (CEST)
Vun'e Utspraak is Heeßel/Scheeßl nipp un nau dat sülve. Un Heeßel kummt ja ok nich eenfach vun Hasel, dat kummt vun Haselloh. Un ik nehm doch an, dat loh un lah all beid vun dat ole Woort för Woold oder Holt kaamt, oder? Aver recht hest du doch, normieren köönt wi de Naams doch nich all. Ik maak aver Redirects. --::Slomox:: >< 17:12, 9. Jun 2007 (CEST)
Ik heff dor noch een Heeßel mit to sett. Dat is op Hoochdüütsch Heeslingen warrt aver op Platt jüst so utsnackt... --Iwoelbern 17:30, 9. Jun 2007 (CEST)

Weiche[Bornkood ännern]

Mh eisenbahnweiche mit handhebel.jpeg

Gifft dat op Platt en Woort för so wat? HeikoEvermann 17:23, 16. Jun 2007 (CEST)

Ick segg dorto Week (Mtl. Weeken), utsnackt as dat 'ee' in Deel oder free. --Iwoelbern 19:27, 16. Jun 2007 (CEST)
Jüst so as week (weich). --Iwoelbern 19:28, 16. Jun 2007 (CEST)
Ach, ik hebb noch in den Neuber wat funnen: Wiek. ( Für Straße, Schiene oder Kanal). Dat kummt ja ok nich vun "weich" man vun "ausweichen" und dat heet op Platt "wieken". HeikoEvermann 22:38, 16. Jun 2007 (CEST)
Dat is wohr, aver utsnacken do ik dat to Huus tatsächlich Weeken. Aver för en Nakieksel is Wiek seker beter... --Iwoelbern 23:31, 16. Jun 2007 (CEST)
Ik scheff jüst mol in't wiktionary op de luschert. De seggt dat ok so. Man dat kann ok bedüden, dat wat nageven deit oder formt warrn kann. Dat passt dorop jo ok. Denn ligg ik jo nich so ganz verkehrt :-) --Iwoelbern 23:33, 16. Jun 2007 (CEST)
Fröher hebb ik ok jümmers dacht, de Weiche kummt vun "weich", aber dor is ja nix weich. De Scheen is ut Stahl un de is jümmrs hoort. Mutt se ok ween, för de Töög, de dor föhrt. HeikoEvermann 23:57, 16. Jun 2007 (CEST)
Nee, dat nich, aver se kann sik ümformen un dormit en annern Weg inslahn. En beten Philosophie dorachter...Man, dat hoochdüütsch Woort kummt vun utwieken. Dat is schon so, as Du seggst. --Iwoelbern 00:00, 17. Jun 2007 (CEST)
Heiko, seggt ji hoort? Bi uns is dat kort un heet hatt, jüst as dat Hatt in't Liev oder kott, swatt. --::Slomox:: >< 15:52, 18. Jun 2007 (CEST)
Hest recht. HeikoEvermann 18:02, 18. Jun 2007 (CEST)

Wi seggt in Hus för dat Hoogdütsche Woort `Weiche´ ok up Platt `Weiche´. Men as wi dat Woort lehnoversetten willt, süll dat een `Wiek´ ween mötten van ut- or ofwieken, in de Sinn van ofleden. Interresant is mischien, dat de Weiche in't Hollandsche `de Wissel´ nöömt wödt, ümdat de Tog (de Trein) dor de Schiene (het Spoor) wesselt. Bierlink

Mission[Bornkood ännern]

Misschoon oder Mischoon? Ik hebb bitherto Misschoon bruukt, vunwegen dat nah mien Meenen dat eerste 's' stahn blifft un blooß dat tweede mit dat 'i' un dat 'o' to 'scho' tohopengeiht...---Bolingbroke 12:07, 18. Jun 2007 (CEST)

Tagungsstätte[Bornkood ännern]

oder ok 'Tagungshaus'. Ik hebb 'Huus, wo een sik ok mol en paar Daag tohopensetten kann', man dat is mi en beten üm. Weet een wat Beters?---Bolingbroke 12:07, 18. Jun 2007 (CEST)

Wat kumpakt’ fallt mi dorto nich in. ’n beten körter weer Steed oder Huus to’n Drapen --Iwoelbern 12:31, 18. Jun 2007 (CEST)
Wenn een dat Woort bi LEO ingifft, denn is to sehn, dat dat sogor na Engelsch swoor to översetten is. Gifft twee Indrääg in de Foren, de üm un bi teihn Vörslääg maakt, wat dat Tagungshaus op Engelsch wesen kann.
De Tagung is op Platt as Dagfohrt vörhannen (besünners för de Bemsen-Dagfohrt (Bevensen-Tagung)). Nu is bi Dagfohrt veel düüdlicher as bi Tagung, dat dat genau een Dag is. So'n Tagungsstätte is ja nich blot för Tagungen, man ok för Kongresse un Kumferenzen, oder is dor en Ünnerscheed twischen Kongresszentren un Tagungsstätten? Kumferenzhuus villicht? Huus för Snackrunnen? ;-) En ganzen Neologismus, vun mi jüst utdacht: Möötsnack för Tagung, vun möten un snacken. --::Slomox:: >< 17:27, 18. Jun 2007 (CEST)

Häuptling[Bornkood ännern]

As bi de Inboren in olle Kulturen oder as bi de Indianers... --Iwoelbern 17:01, 23. Jun 2007 (CEST)

Hööftling oder Baas vun ? Eastfrisian 17:27, 23. Jun 2007 (CEST)
Jo, den Hööftling harr ik ok al överleggt. --Iwoelbern 17:28, 23. Jun 2007 (CEST)
Wat seggt denn de Oostfreesen? In dat Middeloller sünd de doch ok vun 'Häuptlingen' anföhrt wurrn. Wie hefft se de denn nömmt? Ik dö ja ehrer 'Anföhrer' seggen oder 'Baas'. 'Hööftling' is natürlich schöön, dücht mi avers doch en Kunstwoort...---Bolingbroke 18:08, 23. Jun 2007 (CEST)

En Hoovdling, mennig Hoovdlingen. Termo 18:21, 23. Jun 2007 (CEST)

Denn sünd wi na Sass'sch Schrievwies wedder bi’n Hööftling, wenn ik dat richtig seh... --Iwoelbern 18:27, 23. Jun 2007 (CEST)

Ik mag ja dösig wesen, man wenn ji dat na d' anner Schrievwies anners, dann bünd ji bi "Hooftling". Anners ännern ji neet de Schrievwies, man de Dialekt. Termo 18:45, 23. Jun 2007 (CEST)

Ut de:Häuptling: "Das deutsche Wort Häuptling wurde im 17. Jahrhundert vor dem Hintergrund des Kolonialismus aus einem historischen Titel ostfriesischer Territorialherren auf überseeische lokale Oberhäupter übertragen". Aver dat ingelsche Woort (un de weern ja de, de mit de Indianers to doon harrn) is "chief" un dat is op Platt "Baas". Aver wenn ji würklich wullt un "Hööftling" importeren wullt, ok. Blots: sünst sünd Wöör op "-ling" op Platt ja ror. HeikoEvermann 19:51, 23. Jun 2007 (CEST)
De Sweden bruukt Hövding, de Nedderlänners seggt Stamhoofd. „Stammhööft“ kunn ik mi in’t plattdüütsch ok woll vörstellen, wenn dat -ling nich so geern sehn is. Den Baas finn ik nich so schöön, dat is mi to allgemeen. Un wenn de Freesen, den Hoovdling kennt, denn seh ik dor doch en Tosamenhang. --Iwoelbern 20:00, 23. Jun 2007 (CEST)
Denn is mi de Hööftling aber lever as de Hoovdling. HeikoEvermann 20:39, 23. Jun 2007 (CEST)
Dat seh ik ok so, wiel dat de Sass'sche Form is. As ik segg: Man künn noch över Stammhööft nadenken as dat de Nedderlänners hebbt. Dat weer denn dat "Stammesoberhaupt", dat maakt ok Sinn. --Iwoelbern 20:43, 23. Jun 2007 (CEST)
Wat Stürenburg schrifft: Hövdling, Hövetling Häuptling, Hauptmann, Capitain (von Hövd = Haupt - caput - und ing oder ling = Sohn, Gesell; siehe Hingsthövdling; gleichbedeutend ist Hauding, Hading = den als Hauptperson eine Sache angeht; O. LR. p. 26). --::Slomox:: >< 13:12, 7. Mär 2010 (CET)

Oberst[Bornkood ännern]

bi't Militär: Schall dat bi Oberst blieven, oder schall dor Böverst vun maakt weern, oder Kolonel?---84.137.99.252 14:36, 20. Jul 2007 (CEST) Schiete. Harr vergeten, mi antomellen...---Bolingbroke 14:37, 20. Jul 2007 (CEST)

Mi dücht meist, dat schülln wi laten as dat is. --Iwoelbern 14:48, 20. Jul 2007 (CEST)

innanner vs. inmekaar un elk vs. jeder[Bornkood ännern]

Ik had wall maal de Fraag, of dat good is, as ik inmekaar, utmekaar, vörmekaar schrief oder of dat innanner, utnanner, vörnnanner ween mött. Dat sölde Probleem steelt sik bi elk oder ieter un jeder. Is dat mehr so'ne verhollaunschte Form de wi in de Graafschup Beynthem kennt, oder is dat anners wor in Dütschland ok best to begiepen? --Bruker:Bierlink 28. Juli 2007 (CEST)

also ik meen Utnanner, vörnanner usw. Ich segg ok meest jeder, aber elk is bi uns in Oostfreesland ok nich unbekannt. ieter kenn ik dorgegen överhoopt nich. Hope this helps Eastfrisian 18:16, 28. Jul 2007 (CEST)
'Keen keen Hollandsch kennt, kennt keen inmekaar, glööv ik. Schall nich heten, dat du dat nich bruken dröffst. Aver wenn du na Begriepen fraagst, denn: is sworer to begriepen. --::Slomox:: >< 18:25, 29. Jul 2007 (CEST)

Island vs. Iesland[Bornkood ännern]

Ik hebb mi vör'n Maand dit Wöörbook `Der neue Sass´ kofft (wat ik för een nederdüütsch Wörderbook bettien 'nen raren Titel finn... men ja). Dor hebb wi ok de `Regeln für die Niederdeutsche Schreibung´, de, so finn ik, best logisch sünd. Problematisch finn ik't aber wenn disse logischen Regels all to konsequent topasst wödt. Island, wat ja een nederdüütsch Woort is, wödt nun in't Nederdüütsche (schlötten Silbe) met ie schreven men in't Hoogdüütsche wödt kurios genog wieter as Island schreven, un nicht Iesland (eenkels mutt dat dan ja sogar Eisland ween). Mischien geht disse Kritik wall 'en bettien wiet, men viellicht is dat ene Idee üm ok mehr up traditionelle Schrievwiesen, so as Voss, Tied, good, Freeheed ümdat't de Freeheden sünd torüg to griepen. In't Hoogdüütsche wödt ok nich alltied alles phonetisch weergeven t.B.: sechs wödt as seks utspröcken or richtig wödt, gor nich richtig, as richtich utspröcken.

rrrrrrrrrrrrrichtiiiiiig . Deiht nichts to Saak, aber passt good. För dat anner moot sück (sik?) de Fachlüüd to ütern. Eastfrisian 22:33, 28. Jul 2007 (CEST)
Voss is na Sass richtig (ok wenn dat blot per Extraregel is). Iesland steiht nich binnen, schrievt wi hier in de Wikipedia aver kunsequent Iesland. Dat t an't Woortenn is ja egentlich Deel vun dat Luudschuven vun 'd' na 't' bi de hoochdüütsche Luudverschiebung. Dorvun müss dat plattdüütsch 'd' wesen. Man Sass seggt, dat dat mit 't' beter weddertokennen is för den Hoochdüütsch wennten Leser. Ik harr dat ok lever mit 'd' (un schriev dat faken ok so, bi welk Wöör), aver Sass verlangt dat anners. Un wi wüllt uns ja egentlich nich uns egen Regeln utdenken. --::Slomox:: >< 18:35, 29. Jul 2007 (CEST)

Paradigmenwechsel[Bornkood ännern]

Hallo, weet wel, wo ik dit Woord good oversetten kann? Eenfach Paradigmenwessel,oder mischien Paradigmenverannern? Et is een Fakbegreep för dat Verannern vun de Sicht up Tohoophääg(?) in de Wetenschop. Ok in't Hollandsche heet dat Paradigmaverandering. --Bierlink 14:39, 30. Jul 2007 (CEST)

Paradigma is as en Frömdwoort nich so licht to översetten un kann so stahn blieven. Wechsel is op platt Wessel. (Ver)ännern geiht woll ok. Ik de Paradigmenwessel nehmen. --Iwoelbern 14:45, 30. Jul 2007 (CEST)
Oder de Eentall: Paradigmawessel? HeikoEvermann 20:21, 30. Jul 2007 (CEST)

Zusammenhang[Bornkood ännern]

In uns Graafschupper Platt süll ik Tohaapehaung seggen. Is dat dan een Tohoophang( Pl. Tohoophääng)?--Bierlink 15:11, 30. Jul 2007 (CEST)

Tosamenhang bruukt ik dorför faken. Tohopenhang geiht ok, höört sik aver ’n beten klapprig an, finn ik persöönlich. --Iwoelbern 14:47, 30. Jul 2007 (CEST)
Ik bün för Tosammenhang. HeikoEvermann 20:22, 30. Jul 2007 (CEST)
Wöörbook-Nawiesen för Tohoophang gifft dat in'n Versuch eines bremisch-niedersächsischen Wörterbuchs, Band 2, S. 655 (Tohopehang) un in Ludolf Parisius sien Mittelmärkisches Plattdeutsch, S. 145 (Tohóopehang). --::Slomox:: >< 18:18, 30. Nov. 2010 (CET)

Aufmerksamkeit[Bornkood ännern]

Meenschen, wat doch'n mooi düütsch Woord. Blots kenn ik dor anners kin nederdüütsch Woord för as `Andacht´. Dat is een old Woord, dat froger dat sölve betekende, men wat vundaag mehr na Kerkböökien klinkt. Is `Andacht´ O.K.?--Bierlink 15:24, 30. Jul 2007 (CEST)

Mien Sass seggt Acht dorto, dat is jo teemlich dicht dorbi. --Iwoelbern 18:28, 30. Jul 2007 (CEST)
Wat is mit Upmarksomkeet ? Upmarksom gifft dat ja all. Acht un Andacht gifft dat in't Hoochdüütsch ok.Eastfrisian 20:06, 30. Jul 2007 (CEST)
Ik bün al mit dat Adjektiv "upmerksom" oder tominnst "opmerksam" nich tofreden. Na sass is "aufmerksam" op Platt "waak, op de Wacht, ümsichtig". Neuber hett för "Aufmerksamkeit" dat Woort "Acht". Nedderlannsch hett "aandachtig, oplettend" un för dat Substantiv: "aandacht, oplettendheit". Un so bün ik mi nich seker, wat "opmerksam" original Platt is. Gifft dat dorför en histoorschen Beleg? Tominnst op Sweedsch gifft dat "uppmärksam", dat heet, dat kann angahn, dat dat op Platt so wat ok gifft, aver 'n beten komisch süht dat ut.HeikoEvermann 20:28, 30. Jul 2007 (CEST)
Histoorschen Beleg hebb ik nich, man bi uns wurrd dat so seggt (wat nichts heet). Eastfrisian 20:44, 30. Jul 2007 (CEST)
Opmarksam bruukt al Fehrs: [22]. Bi Schiller-Lüben steiht ünner merken, dat „merket mi“ hört mir aufmerksam zu bedüden dee: [23]. Middelnedderdüütsch is opmerksam wohrschienlich also nich.
Wat aver ja nix för de annern Wöör bedüden deit. --::Slomox:: >< 20:52, 30. Jul 2007 (CEST)
wenn een nipp un nau tohöört, wenn annerseen wat seggt, denn markt he op – in den Tosamenhang bruuk ik dat mitünner ok. In uns Gegend warrt ok woll opmarksom seggt, man ik glööv, dat is ut dat Hoochdüütsche överdragen. --Iwoelbern 20:56, 30. Jul 2007 (CEST)
Däänsch opmærksom kummt vun hoochdüütsch aufmerksam na Gyldendals. För Sweedsch is dat sülve antonehmen. Un för Platt denn woll ok. --::Slomox:: >< 21:01, 30. Jul 2007 (CEST)

Upmarken. Termo 19:12, 31. Jul 2007 (CEST)

Ik hebb dor nu man eens ene `Opmerksomheed´ vun maakt. --Bierlink 21:36, 2. Aug 2007 (CEST)

Verhältnis[Bornkood ännern]

Dat "Verhältnis" is en Woort, dat wi in de Mathematik faken bruukt. Een Bispill: De Krinktall Pi. Pi is dat "Verhältnis" twischen den Ümfang vun den Krink un sien Dörmeter. Wi hebbt "Verhältnis" al af un an op nds.wikipedia.org bruukt, aver ik weet nich, wat dat so goot is. In mien Lexika is dat nich binnen un so richtig platt klingt dat nich. Wat meent ji dorto? HeikoEvermann 00:02, 3. Aug 2007 (CEST)

Mien Sass seggt dorto "Proportschoon". Also: Pi is de Proportschoon twischen den Ümfang vun den Krink un sien Dörmeter. --Knabbe 07:49, 3. Aug 2007 (CEST)
Mien Sass seggt dat ok :-) Ik heff dat Woort Proportschoon ok fakener al bruukt, wenn dat t.B: üm Mengdenproportschonen geiht... --Iwoelbern 19:36, 3. Aug 2007 (CEST)

Bi uns in Hus segg wi wall eens `Ät vehoolt sik dor to äs ...´ (dat `ä´ is uttosprecken as a in engl. average). Dat süll dan een `Verholen´ ween, wat een Woord is, dat ik ok een betien ra finn. Do man `Proportschoon´. Latiensche Lehnwöör könnt gor nich verkeert Pattdüütsch ween. --Bierlink 21:07, 3. Aug 2007 (CEST)

Doppelkopf[Bornkood ännern]

Gifft dat en plattdüütsch Naam för dat Koortenspeel "Doppelkopf"? Op Speel hett de Bruker Plattmaster al 2004 "Dubbelkopp" indragen. Dat Woort hebb ik aver sünst narms funnen. Weet ji wat dorvun? HeikoEvermann 22:04, 9. Aug 2007 (CEST)

Dubbelkopp... Jümmer geern speelt... :-) --Iwoelbern 22:40, 9. Aug 2007 (CEST)

Neuenkirchen, Neunkirchen, Neukirch un annere[Bornkood ännern]

In hoochdüütsch gifft dat:

  • Neuenkirchen (veele)
  • Neunkirchen (veele)
  • Neukirchen (bannig veele)
  • Neuenkirch (een)
  • Neunkirch (een)
  • Neukirch (veele)

Wenn ik dat richtig leest heff, kummt de Naam jümmers vun "nee" (neu) un nie vun "negen" (neun). Ik dach dat müss heeten:

  • Nee'enkarken
  • Neenkarken
  • Neekarken
  • Nee'enkark
  • Neenkark
  • Neekark

Man blots de Lüüd in "Neuenkirchen (Altes Land)" seggt "Neekark (Olland)" und nich "Nee'enkarken" "Neenkarken" oder sowat.

Wat dücht jo? --Knabbe 10:24, 17. Aug 2007 (CEST)

Ik heff al in en poor Artikels den Oort in’n Landkreis Soltau-Fallingbossel verlenkt. Dor heff ik Ne’enkarken bruukt. --Iwoelbern 10:43, 17. Aug 2007 (CEST)
Ik glööv dat best is, wenn wi vun all disse Naams Redirects op ene enkelte vun de Formen maakt (mientwegen Neenkark) un dor schriffst du denn al de Naams jümmer jüst so op, as de in de enkelten Öörd bruukt warrt.
To'n Bispeel so:
Neenkark (vun ne’e Kark) is in verschedene Naamsformen de Naam vun
  • Neekark, Gemeend in’n Landkreis Stood, Neddersassen,
  • Ne’enkarken, Gemeend in’n Landkreis Soltau-Fallingbossel, Neddersassen,
  • ...
--::Slomox:: >< 12:45, 17. Aug 2007 (CEST)
Denn mok ick dat wie hier bi Neenkark. Schull wohl gohn? --Knabbe 14:52, 17. Aug 2007 (CEST)

Sichel[Bornkood ännern]

Hett dor jüst een en fein plattdüütsch Woort vör? --Iwoelbern 14:01, 17. Aug 2007 (CEST)

In mien Wöörböker heff ik Sickel för Brannenborg funnen. Mag en beten vun de Nedderlänners kamen, de hebbt sikkel. Ut Hansetieden mutt dat Sekel heten. Heff ik aver narms en Belegg för funnen. Ans geiht villicht ok lütt Seeß. --::Slomox:: >< 14:42, 17. Aug 2007 (CEST)
Schall in’n Tosamenhang mit Mondsichel wesen. Ik denk Sickel schall woll klor gahn. --Iwoelbern 14:47, 17. Aug 2007 (CEST)
Dücht mi doch to gediegen, rein hollannsch! Plattdüütsch weer dat en Neologismus. De mutt avers nich ween, wenn wi egen Wöör hefft. Bi Neuber hebb ik funnen: Sich, Pl. Sichen, bi Hermann Böning staht Segg, Seeg, Seegt, Seew, Sicht un dat gifft noch en Henwies up Sech, wat en lüttjet Mest an'n Ploog is. Ik meen, Sich weer goot, oder ok Segg oder Sicht. ---Bolingbroke 15:41, 17. Aug 2007 (CEST)
Dat schall mi eens wesen, denn nehm ik Sich. Dat eenzig wat ik gor nich müch, sünd disse tohopensetten Begrepen. --Iwoelbern 15:46, 17. Aug 2007 (CEST)
Du meenst, du wullt lever Maandsich nehmen un nich Den Maand sien Sich? Oder just annersrüm? Ik mag dat ja lever, wenn dat en beten üm is un nich so tosamenbackt...---Bolingbroke 15:49, 17. Aug 2007 (CEST)
Dormit künn ik ok noch leven to Noot. Aver ok dat mag ich nich so geern bruken, wenn dat üm lenken geiht. Dat maakt sik as Lemma nich fein. Aver ik harr in dissen Fall de lütt Seeß meent. Den Maand sien lütt Seeß höört sik nu wohrlich nich schöön an. :-) --Iwoelbern 15:59, 17. Aug 2007 (CEST)
Dien Woort, Bolingbroke, höört to de:Sech (Landtechnik). Wat nich heten schall, dat dat för Sichel nich richtig is, man dat Woort kummt oorsprünglich vun dit Ploogmetz. --::Slomox:: >< 16:04, 17. Aug 2007 (CEST)
Sense heet bi uns Seis. Falls ji dat bruukt. Ober fröher hett man ok mit Sicht un Bikk arbeit. Un de Sicht weer sowat as en Sichel. Eastfrisian 17:59, 17. Aug 2007 (CEST)

Satz[Bornkood ännern]

Mi fehlt keen Woort, man en ganzen Satz: Weet een vun jo en Bispeel för en plattdüütsche Phraas, de vun Lüüd bruukt worrn is, de kene Stüern betahlen wullen? Dat geev dat fröher ja fakener. De Landsherrn hebbt ne'e Stüern fastsett un de Lüüd hebbt sik dor gegen oplehnt un en Revolte maakt, schöön mit Slachtroop. Kunn ik mi to'n Bispeel för Freesland good vörstellen, de harrn dat ja jümmer mit jemehr Freeheit. Lever dood as Slaav is en Bispeel, man de Stüern schöölt in dat Zitat in vörkamen. Schall so'n Oort plattdüütsch Gegenstück to no taxation without representation wesen. Hett een en Idee? --::Slomox:: >< 22:46, 1. Sep 2007 (CEST)

Ut de Geschicht weet ik dor nix. Dat güng ja üm "The colonists complained that taxes were imposed by Parliament without the consent of the colonists, which violated the traditional rights of Englishmen dating back from the Magna Carta. " un dat is doch so wat as "de Stüern, de sett wi sülvst fast" oder "de Stüern maakt wi sülvst". Aver dat Lemma schall man de ingelsche Satz ween un Platt bloots de Översetten. HeikoEvermann 07:51, 2. Sep 2007 (CEST)
Nee, dat Lemma schall dat ok nich wesen. Wenn du dat weten wist: Ik heff mi nu vörnahmen, dat Speel en:FreeCol (Kloon vun Sid Meyer sien Colonization) op Platt to översetten. Dat geiht dor jo üm disse Tietperiood vun dat eerste Besiedeln bet na de Unafhängigkeit. Un in dat Speel gifft dat dat denn bitieden mal, dat de König de Stüern ropsetten deit. Denn gifft dat twee Mööglichkeiten: Du seggst Jo un betahlst de högeren Stüern oder du röppst den König in dat Original entgegen No taxation without representation! un betahlst de Stüern denn nich. Un je nadem seggt de König denn, dat he ditmal noch fründlich wesen warrt un dat nächste Maal gifft dat Arger oder he kummt ut Europa röverseilt un haut di diene Kolonie in Gruus un Muus. Un dor wull ik, wenn dat geiht, en histoorsche, plattdüütsche Anspelung maken, de to de noorddüütsche Historie passt. To'n Bispeel heff ik ut Liberty or death! as Bestätigung för dat Utropen vun de Unafhängigkeit Lever dood as Slaav! maakt. Passt ja ganz fein. Sowat söök ik. --::Slomox:: >< 14:24, 2. Sep 2007 (CEST)

Piek bi de Speelkoorten[Bornkood ännern]

Is dat Piek oder wat bruukt ji dorför? Hartlich Gröten, HeikoEvermann 23:19, 4. Sep 2007 (CEST)

Ik segg ok Piek, vun mien Vadder kenn ik aver ok Schippen - harr'n wi jo al mol över snackt... --Iwoelbern 23:38, 4. Sep 2007 (CEST)
Stimmt. Is al lang heer un vunnacht is dat al laat. HeikoEvermann 23:43, 4. Sep 2007 (CEST)

ethnographic region[Bornkood ännern]

Wat is dat op Platt ? Sarcelles 21:14, 8. Sep 2007 (CEST)

Ethnograafsch Rebeet is mien Vörslag... --Iwoelbern 21:28, 8. Sep 2007 (CEST)
Mien ok. Eastfrisian 21:32, 8. Sep 2007 (CEST)
Solang du nich mehr Kontext giffst, is ethnograafsch Region/Rebeet de eenzig möögliche Vörslag. Mit en beten Kontext gifft dat villicht ok noch wat beters. --::Slomox:: >< 21:47, 8. Sep 2007 (CEST)
Bi Dzūkija dee ik eenfach schrieven is een vun de fief groten Regionen in Litauen. Dat ethnographic is nich so wichtig. --::Slomox:: >< 13:42, 10. Sep 2007 (CEST)

Dzūkijan[Bornkood ännern]

Dat is een Woort in en:Dzūkija. Dat wüll ik översetten. Sarcelles 17:25, 9. Sep 2007 (CEST)

Wat wull Du dor groot översetten? Dat is doch en Egennaam.
Dzūkijaasch oder Dzūkijasche Dialekt schüll dat woll wesen...--Iwoelbern 18:18, 9. Sep 2007 (CEST)

South Aukštaitian[Bornkood ännern]

Dat is een Woort in en:Dzūkija. Dat wüll ik översetten. Sarcelles 17:26, 9. Sep 2007 (CEST)

Süüd Aukštaitisch oder Süüd Aukštaitische Spraak vermodt ik mol... --Iwoelbern 18:19, 9. Sep 2007 (CEST)

slavicization[Bornkood ännern]

Dat is een Woort in en:Dzūkija. Dat wüll ik översetten. Sarcelles 17:31, 9. Sep 2007 (CEST)

Ik dee den Satz so översetten: Op den oosten Deel vun Dzūkija, de hüüt Deel vun Wittrussland is, hebbt de Slawen stark inwarkt un dor leevt nu mehr Polen un Wittrussen as Litauers. Dat afstrakte Woort slavicization bruukst du gornich. --::Slomox:: >< 13:39, 10. Sep 2007 (CEST)

entity[Bornkood ännern]

Sarcelles 11:27, 19. Sep 2007 (CEST)

Kontext! Ans kann ik anners nix seggen as Entität. --::Slomox:: >< 12:55, 19. Sep 2007 (CEST)
Geiht noch jümmer üm Dzūkija, ne? Wilna, Lida un Olita sünd de gröttsten Städer in Dzūkija. Olita warrt mehrsttiets as de Hööftstadt vun Dzūkija ansehn, ok wenn Dzūkija polietsch nie en egenstännig Rebeet wesen is. Egentlich is de twete Satz blots de Entschulligung dor för, dat dat Woort Hööftstadt in'n wieden Sinn bruukt warrt. Wenn een schrifft Olita warrt as dat histoorsche Zentrum vun Dzūkija ansehn., bruukst disse Entschulligung gornich. --::Slomox:: >< 13:13, 19. Sep 2007 (CEST)

Bad Karlshafen un Sieburg[Bornkood ännern]

De hessen-kasselsche Landgraaf Karl hett üm 1700 rüm den Oort Sieborg an de Werser grünnt. Later hett de denn den Naam Karlshafen kregen. Tomeist sünd dor eerst Mol Hugenotten hentagen, de franzöösch snacken döen. Amtsspraak in Hessen-Kassel weer Düütsch. Hüdigendags is dat ok Düütsch. De Naams sünd also Bad Karlshafen un Sieburg. Man dat liggt an'e Werser, nöördlich vun Hannoversch-Münden. Wenn ik nu en Artikel verfaten do, schall dat Lemma Bad Karlshoben ween oder Bad Karlshafen? Un schall Sieburg Sieborg heten oder Sieburg?---Bolingbroke 19:32, 19. Sep 2007 (CEST)

Wenn dat kien seker un beleggt platt Naam daarför gift, denn sall dat na mien Menen bi d' dütske Naam blieven. Termo 21:55, 19. Sep 2007 (CEST)
En Beleg kann ik för Karlshoben bi Clara Kramer-Freindohl finnen: [24]. Is nu aver nich jüst dat Platt vun Hessen. Platt snacken doot se dor op jeden Fall, tominnst fröher hebbt se't daan. Un en Naam harrn de plattdüütschen för de Öörd gewiss. Ans helpt blot, en Minschen to fragen, de dor in de Neegd leven deit. Dat Hessen-Nassauische Wörterbuch helpt ok nix, dat is noch nich bi K för Karlshafen. --::Slomox:: >< 23:14, 19. Sep 2007 (CEST)
Ik meen, dat is nich kritisch, Namensdelen in’t Plattdüütsche to överdregen, wenn dat eendüdig is, woneem se herkamt. Dat heet, ut hafen weer ik (na Sass) den „haven“ maken un ut burg en „borg“. Dat holl ik för legitim. Iwoelbern 23:20, 19. Sep 2007 (CEST)
Ik geev di recht, man will ok seggen, dat een dor ok mit op de Nees fallen kann. Börg seggt de Oostfrees, Buorg de Westfaal villicht. Wi wüllt ja na Mööglichkeit echte Naams un de köönt ok bums mal ganz anners wesen, as een denken deit. --::Slomox:: >< 00:44, 20. Sep 2007 (CEST)
Ik hebb mol an den Heimatverein Helmarshausen schreven. Helmarshausen is en Stadtdeel vun Karlshoben, man öller as de Stadt süms. Mol sehn, wat de dorto seggt...---84.137.126.160 12:56, 20. Sep 2007 (CEST)
Vundage hebb ik nu en Nettbreef ut Noordhessen kregen, wat düsse Öörd (un en paar dor ümto) angaht. De kümmt nu nich vun Helmarshusen, wo se gor keen Platt snackt, man ut Dringelborg/Trendelburg, wat nich wiet weg is. Dor steiht nu to lesen:

#Trendelburg heißt auf platt: Dringelborg

  1. Gottsbüren Chottsbüren /Stadtteil von Trendelburg
  2. Eberschütz Äwerschütte/
  3. Deisel Deßel /
  4. Langental Langendoahl/
  5. Helmarshausen Helmarshusen
  6. Karlshafen Korlsfhoawen

Die umliegenden Städte und Gemeinden (was mir auf die Schnelle einfällt)

  1. Hofgeismar Geismar
  2. Hombressen Humbressen/Stadtteil von Hofgeismar
  3. Carlsdorf Koareldorp/ Stadtteil von Hofgeismar
  4. Immenhausen Immenhusen
  5. Grebenstein Grebensteen
  6. Udenhausen Ungenhoasen/Stadtteil von Grebenstein
  7. Liebenau Lebenogge
  8. Haueda Hoggede /Stadtteil von Liebenau
  9. Lamerden Loamerden

So spreekt se de Naams dor baven ut. Schöllt wi dor nu bi blieven un de so övernehmen? Oder mütt wi de Diphtongen rutnehmen un dat Ganze na Sass ümschrieven? Ik bün för: So laten!---Bolingbroke 13:03, 4. Okt 2007 (CEST)

Jo, so laten. Aver ik nehm an dat f in Korlsfhoawen höört dor so nich hen, oder? Wees bedankt, Bolingbroke, dat du di dor üm kümmert hest. --::Slomox:: >< 13:29, 4. Okt 2007 (CEST)
Bolingbroke, wat an Fragen heff ik nu noch: Du schriffst Helmarshusen, wo se gor keen Platt snackt. Helmarshusen liggt doch to'n Noorden vun Dringelborg? Dor mööt se doch Platt snacken (oder küern)!?
Hebbt se di ok wat seggt, wo dor in de Gegend de Grenz na dat Hessische langsgeiht? Dat dee mi bannig intresseren, de exakte Grenz, Dörp för Dörp. Wat höört Plattdüütschland to, wo doot se al babbeln... Ik weet nu nich, wo scharp de Grenz dor ünnen is, man dor steiht, dat dat verstahn över de Grenz swoor fallen schall. Nu weren de Lüüd bi'n HR bestimmt kene Linguisten un hebbt en beten överdreven, aver ünnerscheden mutt man dat ja könen. Wilhelmshausen is Platt un Knickhagen al Hessisch. Doot wi dor noch mehr Grenzöörd tohoopkriegen? --::Slomox:: >< 01:11, 10. Okt 2007 (CEST)

Altersheim (Seniorenheim)[Bornkood ännern]

= Olenhus --Knabbe 15:07, 20. Sep 2007 (CEST)

Öllersheim, Olenheim, Seniorenheim, Olenhuus, Seniorenhuus (dor heet sogor een offiziell so). Gifft dat all en poor Maal bi Google, söök di ut, wat sik opbest anhöört ;-) --::Slomox:: >< 16:06, 20. Sep 2007 (CEST)
Olenhuus mag ik an'n leevsten höörn...---Bolingbroke 23:37, 20. Sep 2007 (CEST)
Un noch en Nadrag: Oll´n-tau-Huus [25] --::Slomox:: >< 13:04, 19. Jan. 2013 (CET)

Roovkoperer[Bornkood ännern]

Op hachpachen.de gifft dat T-Schörten mit plattdüütsch Text: To'n Bispeel Hamborger Bottervogel oder en beten appeldwatsch Minga Bottervogel un denn ok Hamborger Roovkoperer. Ik heff mi böös wunnert, worüm ik en T-Shirt dregen schull, dat mi as Verbreker utwiesen deit (fief Johr Knast, seggt de Werbung). Aver denn heff ik markt, dat geiht nich üm Roovkopeern (also Roovkopérer), dat kummt vun kopern, also en beten Sass'scher schreven kapern (Roovkóperer), en Raubkaperer un dat schull denn en Pirat wesen. Heff dat Woort nich kennt. Ik heff glieks na dat Woort googlet un heff ok twee Sieden funnen, de dat Woort so bruken doot, man dat is mi nich kloor, wat se dat vun dat T-Shirt övernahmen hebbt oder wat se dat so kennt hebbt. Un bi een vun de beiden Sieden is ok glieks de sülve Fehler passeert, de mi passeert is. Mien Fraag: Hebbt sik dat Woort Roovkoperer nu de Lüüd vun hachpachen.de utdacht oder gifft dat dat Woort würklich? --::Slomox:: >< 12:49, 21. Sep 2007 (CEST)

För'n Seerover kenn'k blot noch dat Woord "Kaper" (een Kaper, mennig Kapers). Man dat höört man neet faken un sowat as "Roovkaper" hebb ik noit höört. Termo 15:50, 21. Sep 2007 (CEST)

Wahlkreis[Bornkood ännern]

in wecke Artikels gifft dat dat Woort ,,Kieskring". Dat is keen richtiget Platt. Sarcelles 21:13, 27. Sep 2007 (CEST)

Laat dat beter bi "Wahlkreis". De "Kring" hett neet völst to doon mit de "Kreis" in`d Verwalten. Termo 22:05, 27. Sep 2007 (CEST)

ne'e or niege[Bornkood ännern]

In de Artikel Niege Testament´ kiek ik äytieden een betien ra tegen dat `niege´ an. Ik kenn dat blots als `ne'e´. Ik woll wall maal weten, wor de Vorm `nieg´ vandan kummt. De Vorm `nieg´ kummt ik hier up Wikipedia ok wall fäker tegen, men mi is disse Vorm heelmaals frömd. Minne Fraag süll dan ween, wor in Noorddüütschland segg man `nieg´ un wo mött ik dat utspecken. Eenfach nieg or niech? --Bierlink 22:40, 27. Sep 2007 (CEST)

Wenn du vun Bremen ut na Noordoosten geihst, denn heet dat toeerst nee (mit lang e), denn kummt noch op disse Siet vun de Elv nei (mit Diphthong) un denn op de anner Siet Elv in Holsteen nie (mit lang i). Un wenn du denn noch wieder geihst, na Mekelborg to, denn fangt de Lüüd an, dor noch en g mittosnacken in dat Woort (in Delen vun Mekelborg ok nied). Ik glööv, dat is en g, in nieger to'n Bispeel, aver en ch in niegst. Seker bün ik mi aver nich. Bliev bi nee/ne'e, is op uns Sied dat beste ;-)
Bi uns, dat heet twischen Elv un Werser, gifft dat ok noch neet för nee (neit un nei utspraken, aver in de Schrift do ik dat nich utdrücken): Bispeel (ut'n Landkreis Horborg). --::Slomox:: >< 23:08, 27. Sep 2007 (CEST)
Is twors bäten laat, heff dat nu oewer ierst seihn: In Mäkelborg ward "nie" seggt (is ook in Holstein so - hett Slomox ja all schräben).In Westen heit dat: "nie maken, nie'e (oder nie, ganz selten niege) Schauh, de niedn (ook nien) Schauh". In Osten (Scheid to Vörpommern) seggen s' "nie maken, niege (oder nie) Schauh, de niegn Schauh". Dat ward denn /g/ utspraken: "in den flektierten Formen erscheint meist ein Gleitlaut, der im O[sten] -g-, im W[esten] -d- ist: DIETZ 126 bezeugt nie, niet, nieg oder niej (Ro[stock], Gü[strow] Anf. 19. Jh.)." Reuter hett /g/: "So wahnte nu Dörchläuchten in sine nige Paleh" (Dörchläuchting) "nieg" (ward mit /ç/ [niech] seggt) und "niet" sünd wat seltener. "Wat gifft Nies/Niegs?" (Osten [mit /x/]) Denn Ünnerscheid kannst ook seihn an "niedlich" und "niegelich" (hochdüütsch "neugierig"). Geef't all früher: "eyne nye Capellen" (Schlutup 1436, [26]), "des schölen alle Jahre in erer Tosamenkunfft des Dingsdages na Palmarum nye Holtvögde verordnet werden" (Sarzbüttel, 1619) [27], "Wy borghermestere vnde ratlude der stad tho deme Nyenkalande, nye vnde olt" (Neu Kalen) [28] --IP-Los 13:22, 4. Sep. 2008 (CEST)

district municipality[Bornkood ännern]

Wat is dat op platt ? Sarcelles 15:22, 7. Okt 2007 (CEST)

Kontext? Wat för'n Land? --::Slomox:: >< 11:52, 9. Okt 2007 (CEST)

Litauen. Sarcelles 20:10, 9. Okt 2007 (CEST)

Sarcelles, du fraagst hier na district municipality un denn seggst du Litauen? Is nich böös meent, man schriev doch, dat du na en Woort för rajono savivaldybė söchst. Dor kann nich jeder wat rutlesen, aver denn weet wi tominnst, wo wi na kieken mööt, wo dat üm geiht.
Savivaldybė is de Gemeen, rajono is dat Rayon oder de Kreis. Se hebbt in Litauen 1994 en Reform vun de Gemenen hatt. Dor hebbt se ut welk vun de olen Kreise oder Rajons ene eenzige Grootgemeen maakt. Dorvun doot de Dinger also Rajon-Gemeen heten. In Litauen doot se faken noch jümmer Rajon heten. De Lüüd laat dat savivaldybė faken weg. Ik dee hier bi uns Kreisgemeen dorto seggen. --::Slomox:: >< 22:02, 9. Okt 2007 (CEST)

Abgelegenheit[Bornkood ännern]

Wat is dat op platt ?Sarcelles 15:25, 7. Okt 2007 (CEST)

Kontext? Aufgrund seiner Abgelegenheit ist der Ort ...: De Oort is wied af vun’n Schuss. Dorvun is he .... Ümschrieven. --::Slomox:: >< 11:41, 9. Okt 2007 (CEST)

Symbolics[Bornkood ännern]

Wat is dat op platt ? Sarcelles 15:26, 7. Okt 2007 (CEST)

Kontext? --::Slomox:: >< 11:52, 9. Okt 2007 (CEST)
Wappen is de Kontext. Sarcelles 21:40, 21. Okt 2007 (CEST)
Wat mit "Teken". Termo 22:24, 22. Okt 2007 (CEST)

Bevölkerungsdichte[Bornkood ännern]

Wat is dat op platt ? Sarcelles 15:27, 7. Okt 2007 (CEST)

Wi hebbt welk Tieden Inwahnerdicht bruukt, in welk Infoboxen to'n Bispeel. Geiht, aver wenn dat nich unbedingt nödig is (so as bi dat Label bi de Infoboxen), denn versöök man, ahn dat Woort uttokamen. Die Bevölkerungsdichte des Landes beträgt X ...: In dat Land doot in’n Dörsnitt op jeden Quadratkilometer X Lüüd leven. --::Slomox:: >< 11:52, 9. Okt 2007 (CEST)

Schild (Heraldik)[Bornkood ännern]

Wat is dat op platt ? Sarcelles 15:28, 7. Okt 2007 (CEST)

Jüst dat sülve. Schild. --::Slomox:: >< 11:37, 9. Okt 2007 (CEST)

zentralisiert[Bornkood ännern]

Wat is dat op platt ? Sarcelles 15:29, 7. Okt 2007 (CEST)

Kontext? --::Slomox:: >< 11:52, 9. Okt 2007 (CEST)
,,although now a centralised companies buying out what people gathered are also popular."

Sarcelles 21:43, 21. Okt 2007 (CEST)

ok wenn nu Ünnernehmens veel vun dat zentral opköpen doot, wat de Lüüd sammelt hebbt. --::Slomox:: >< 22:04, 21. Okt 2007 (CEST)

Heraldik[Bornkood ännern]

Wat is dat op platt ? Sarcelles 15:29, 7. Okt 2007 (CEST)

Heraldik oder Wapenkunn. Man Wapenkunn kunn jüstso good de Kunn vun all Wapen wesen, de Ünnerscheed Wappen/Waffen is op Platt ja nich dor. Dorvun is Heraldik villicht beter. --::Slomox:: >< 11:39, 9. Okt 2007 (CEST)

administrative[Bornkood ännern]

Wat is dat op platt ? Sarcelles 15:29, 7. Okt 2007 (CEST)

Kontext? --::Slomox:: >< 11:52, 9. Okt 2007 (CEST)
,,has never been defined as a political or administrative unit".

Sarcelles 19:07, 22. Okt 2007 (CEST)

"Eenheid van d' Verwalten" of sowat. Termo 22:24, 22. Okt 2007 (CEST)

Lebensstil[Bornkood ännern]

Wat is dat op platt ? Sarcelles 15:30, 7. Okt 2007 (CEST)

Kontext? Ahn Kontext fallt mi anners nix in as Levensstil. --::Slomox:: >< 11:43, 9. Okt 2007 (CEST)
Leevoort villicht? --Iwoelbern 12:43, 21. Okt 2007 (CEST)
,,Lithuania is divided into 5 ethnographic regions, corresponding to the rural lifestyle,"

Sarcelles 19:09, 22. Okt 2007 (CEST)

"Levenswies" of beter "Wies van't Leven". Termo 22:24, 22. Okt 2007 (CEST)

Kämpfer[Bornkood ännern]

Wat is dat op platt ? Sarcelles 15:31, 7. Okt 2007 (CEST)

Kämper ?--Eastfrisian 18:59, 7. Okt 2007 (CEST)
Kontext? Krieger villicht? Vun wat för'n Tiet snackt wi denn? --::Slomox:: >< 11:44, 9. Okt 2007 (CEST)
Un ok wenn dat en hoochdüütsch Woort is: Kampf un Kämpfer warrt ok fakener op Platt so seggt. --::Slomox:: >< 11:46, 9. Okt 2007 (CEST)
In't Wappen vun Dzukija.

Sarcelles 21:44, 21. Okt 2007 (CEST)

För mi süht dat na en Ridder ut. Man ik kenn de Blasonierung nich. --::Slomox:: >< 21:54, 21. Okt 2007 (CEST)

aussterben[Bornkood ännern]

Wat is dat op platt ? Sarcelles 15:31, 7. Okt 2007 (CEST)

Utstarben/Utstarven--Eastfrisian 19:09, 7. Okt 2007 (CEST)

district[Bornkood ännern]

Wat is dat op platt ? Sarcelles 15:32, 7. Okt 2007 (CEST)

Kontext? Wat för'n Land? --::Slomox:: >< 11:52, 9. Okt 2007 (CEST)
Litauen.

Sarcelles 21:44, 21. Okt 2007 (CEST)

Also rajono. Ik dee Kreis seggen. --::Slomox:: >< 21:50, 21. Okt 2007 (CEST)

transscription[Bornkood ännern]

Wat is dat op Platt ? Sarcelles 15:56, 7. Okt 2007 (CEST)

Dat muss Översetten wesen. Eastfrisian 19:10, 7. Okt 2007 (CEST)
Nee, Översetten is verkehrt. Ümschrift deit ehrder passen. Is di de Ünnerscheed Transkripschoon/Transliteratschoon wichtig? Denn villicht Ümschrift na de Luden/Bookstaven oder sowat. Man dat beste is, wenn du versöchst, dat Woort gornich to bruken. Wenn du to'n Bispeel царь (transcription tsar) hest, denn schriev doch to'n Bispeel царь (mit latiensche Bookstaven schreven Zar). --::Slomox:: >< 11:37, 9. Okt 2007 (CEST)

Schildkröte[Bornkood ännern]

Hebbt wi för disse Deertenoort een fein plattdüütsch Woort? --Iwoelbern 12:42, 21. Okt 2007 (CEST)

Schildpadd oder Schildkrööt. Dat eerste is dat öllere, dat twete woll so'n beten ut dat Hoochdüütsche. --::Slomox:: >< 14:14, 21. Okt 2007 (CEST)

Kakerlake[Bornkood ännern]

Wat seggt wi denn dorto? --Iwoelbern 21:16, 21. Okt 2007 (CEST)

Kackerlack, Kackerlaak is ja man al de nedderdüütsche Naam för Hoochdüütsch Küchenschabe. --::Slomox:: >< 21:48, 21. Okt 2007 (CEST)

Naams för Dörper un Städer in de Provinz Freesland[Bornkood ännern]

Nehmt wi de freeschen Naams oder de nedderlannschen, de offiziell gellen doot? Oder nehmt wi de Naams ut nds-nl? Bispeel Workum: nl:Workum, fy:Warkum, nds-nl:Wörkem? Un dat geiht so dör för meist jeden Naam.---Bolingbroke 14:06, 23. Okt 2007 (CEST)

Ik denk, de nedderlännschen un frees’schen Naams maakt hier nich recht Sinn. Dat hier is de plattdüütsche WP, also schülln wi ok plattdüütsche Naams bruken. Wohrschienlich naakt de Naams ut nds-nl:WP an’n meisten Sinn. Problem is blots, wenn dat keen offiziellen plattdüütschen Naam geven deit.
Ich seh jüst den ne’en Artikel Wûnseradiel, dor gefallt mit dat û ok nich so recht. Dat gifft dat in de plattdüütsche Schrieveree jo an sik nich. --Iwoelbern 15:21, 23. Okt 2007 (CEST)
Wenn dat en Nedersaksischen Naam för de Oort gift, denn sall de wall bruukt worden. Dat mag ja wall besünners in de Stelligwerfen un dat Kollumerland so wesen. Anners meen ik, dat wi de offiziell Naam bruken sallen un daar köön sük de Steden ja upstünds sülvst utsöken, of de nederlannsk of freesk Naam offiziell wesen sall. Termo 16:37, 23. Okt 2007 (CEST)

Siedlung[Bornkood ännern]

Wat is en Siedlung, so as t.B. in de:Bet El: "Bet El (hebräisch: בית אל) ist eine jüdische Siedlung im Westjordanland" oder as in en:Eastern Settlement "The Eastern Settlement (Old Norse: Eystribygð, Icelandic: Eystribyggð) was the larger of the two areas of Greenland settled in approximately 984 AD by Norse farmers from Iceland"? HeikoEvermann 23:44, 23. Okt 2007 (CEST)

Dor fallt mi keen sünner’t Woort to in. Ik harr dat mit Oort ümschreven. Villicht kann man Ansiedeln bruken. --Iwoelbern 23:47, 23. Okt 2007 (CEST)
Dat is mal wedder richtig swoor. Bi Lübben (Middelneddersassisch) hebb ik Ansedel/Ansetel för "Ansiedlung" funnen. Nedderlannsch bruukt "Nederzetting". HeikoEvermann 00:03, 24. Okt 2007 (CEST)
Dor kummt mi Ansedel ’n beten beter vör... --Iwoelbern 00:19, 24. Okt 2007 (CEST)
Ron hett "Wahnsteed" vörslaan. Dat finn ik noch beter. HeikoEvermann 23:37, 24. Okt 2007 (CEST)

Spielmannszug[Bornkood ännern]

Gifft dat dor en Woort för? Glööv ik doch...---Bolingbroke 19:33, 27. Okt 2007 (CEST)

Kenn ik vun uns Sportfesten fröher blots as Speelmannstog. --Iwoelbern 19:39, 27. Okt 2007 (CEST)
Un dor finnt sik ok en poor Sieden bi Google to mit dat Söökwoort "Speelmannstog". Mit "Speelmannszug" jüstso veel, aver wi sünd ja mööglichst en beten konservativ. --::Slomox:: >< 17:42, 7. Nov 2007 (CET)

Graaf/Greev/Greve[Bornkood ännern]

Bi us in Bremen gifft dat ja keen Amtsadel. Man in ole Tieden geev dat hier den Gohgreven. Hebb ik ok ut de Gegend vun Hannobersch-Münnen al höört. Diekgreven kenn ik ok. Bi Peter Neuber hebb ik leest, dat in Dithmarschen, tominnst fröher, Greev för Graaf seggt wurrn is. Wi is dat denn bi Jo? Is Graaf möglicherwiese doch bloß de hoochdüütsche Form?---Bolingbroke 10:42, 29. Okt 2007 (CET)

Ik harr na Geföhl ok Graaf seggt. So heff ik dat ok al mol in en Artikel bruukt, stieht glööv ik ok in'n Sass. --Iwoelbern 11:40, 29. Okt 2007 (CET)
Sass meent: Graaf. Neuber (Wöhrner Wöör) hett "Greev (Mt: Greven) ok as Diekgreev, aver ok "Groof" (na Sass'sche Schrievwies: Graav). Dat Middelnedderdüütsch Lexikon hett "greve/grave" as in dink-, dik-, holt-, licht-,spelgreve. Villicht maakt wi dorvun en Redirect Greev => Graaf, maakt den Hööftartikel as Graaf (wieldat de Sass dat so bruukt) un in de Artikels maakst Du dat so as du wullt. HeikoEvermann 23:21, 29. Okt 2007 (CET)

Sehenswürdigkeit[Bornkood ännern]

Hett een dorför en feinen Utdruck? --Iwoelbern 14:23, 30. Okt 2007 (CET)

Saken, de dat Ankieken weert bünd. Termo 14:41, 30. Okt 2007 (CET)
Ik schriev in miene Stadt- un Dörpartikels jummers: Wat een sik ankieken kann/schall---Bolingbroke 14:59, 30. Okt 2007 (CET)

Furt[Bornkood ännern]

Woans schrievt wi Furt op plattdütsch? Fort as dat in Frankfort is, oder mehr anlohnt an Ennen as in Bremervöör? --Iwoelbern 12:06, 3. Nov 2007 (CET)

In dat middelnedderdüütsch Lexikon is dat "vort" un na Kluge sien etymoloogsch Lexikon is dat in de middelhoochdütsche Tiet ok "vort" wesen. Oolsassisch: forth un dat Woort is vun Noorden na Söden wannert. Ik denk, dat is eendüdig: Fort. 85.177.143.239 13:56, 3. Nov 2007 (CET)

ganz poor Wöör[Bornkood ännern]

So, ik weer ja nu man en ganze Tiet hier nich aktiv un dor hebbt sik en poor Wöör bi mi stapelt, de mi fehlen doot. För Help bün ik dankbor ;-)

erfüllen[Bornkood ännern]

einen Wunsch erfüllen, dat weer fein, wenn mi dor een en Tipp geven kunn.

"vulldoon" dee ik seggen. Anners sowat as "de Wünsk wahrmaken". Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)
...’n Gefallen doon weggt wi bi uns to Huss faken. --Iwoelbern 19:14, 7. Nov 2007 (CET)
Maken, wat he/se hebben will/sik wünscht---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)

Schürhaken[Bornkood ännern]

heet op engelsch poker un in en Wöörbook heff ik Plattdüütsch ok Poker funnen. Aver wo kummt de Utdruck her? Un kennt ji noch mehr Wöör för Schürhaken/poker?

"Poker" kenn ik ok wall, man ok "Prökel" of "Hellhaak". Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)
Poker kennik nich. Ik harr dorto Füerhaken seggt. --Iwoelbern 19:14, 7. Nov 2007 (CET)

Poker/n kummt vun "Pochern";hdtsch.: stochern. Susanne

Erfahrung[Bornkood ännern]

Wenn ik seggen will Erfahrung ist sehr wichtig im Berufsleben, wat gifft dat dor för Wöör, de op Erfahrung passen doot?

"Erfahrung/Erfahren" kann so stahn blieven, man dat gift ok sowat as "Unnerfinnen" of eenfach "Kunn". Villicht so "Dat is van Belang, dat he al Kunn in d' Beroop updoon hett." Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)
Dor hett Sass den Vörslag Insichten. --Iwoelbern 19:14, 7. Nov 2007 (CET)
Kunne. Oder: Dor weet he/se wat vun af. Dor weet he/se Bescheed vun---Bolingbroke

lila[Bornkood ännern]

Gifft dat en speziell Woort för lila oder is dat blot lila (en lilane Bloom)?

"Sangen" of "Blausangen". Ik weet neet so recht, wo ik dat schrieben sall, denn dat word meesttieds mit en scharp s an d' Begünn proot. Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)
Dat kummt vun sanguin, oder? Kannst du dor mal en Bispeel geven, wat för'n Klöör dat genau is? Per CSS oder mit en lütt Bild oder sowat. --::Slomox:: >< 21:21, 18. Nov. 2007 (CET)
Waar dat wegkummt, kann'k di neet seggen. Ik hebb upstünns ok kien Woordenboken daar, waar ik nakieken kunn. Ik weet blot, dat dat för "lila" bruukt word. Un wo dat nip un nau utsücht, dat weet ik ok neet, umdat ik so 'n Klörenfehlsüchtigheid hebb. Deit mi leed. Termo 22:05, 18. Nov. 2007 (CET)
vigelett --Iwoelbern 19:14, 7. Nov 2007 (CET)

Trennschirm[Bornkood ännern]

Dor weet ik ok keen good hoochdüütsch Woort för. So'n Schirm, achter den sik een ümtehn kann, to'n Bispeel. Raumtrenner seggt'n dor villicht to, weet ik nich.

Dat is stuur. Normalerwies dee ik sowat as "utnannerbrengen" för trennen seggen, man dat passt hier neet. Dat blifft dat seker bi "Ruumtrenner" of sowat. Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)
Du meenst en Paravent oder ok Spaansch Wand --Iwoelbern 19:14, 7. Nov 2007 (CET)
Spaansche Wand---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)

kleben[Bornkood ännern]

To'n Bispeel bi en Figur ut Potzlaan, de kaputtbraken is. Wenn de weer heel maakt warrn schall, wat warrt denn mit de Figur maakt? Warrt se kleevt oder liemt oder wat gifft dat ans för Wöör?

För dat tosamenkleven bit Rumtütern kenn ik beid Worden, man "liemen" bruuk ik mehr bit Holtwark. Anners kenn ik noch dat Woord "placken". Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)
kleven oder anbacken --Iwoelbern 19:14, 7. Nov 2007 (CET)
Nee, "anbacken" is anners wat. Dat maakt een, wenn he wat an en Pinnwand anspiekt of an d' Wand kleven deit, man neet, wenn he wat Kötts weer tosamen plackt. Termo 19:49, 7. Nov 2007 (CET)
stimmt, in so’n Fall seggt wi bi uns wedder tohopenbacken --Iwoelbern 20:10, 7. Nov 2007 (CET)
De twee Delen weert tosamenbackt oder an'nannerbackt---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)

Gefährtin[Bornkood ännern]

To'n Bispeel so as in Lebensgefährtin oder die liebe Freundin und Gefährtin, die meine Frau mir immer war. En Woort för Gefährte so as in Herr der Ringe - Die Gefährten dee mi villicht ok al helpen.

För de "Lebensgefährtin" must du wall bi sowat as "sien Wiev", "sien Fründin", "sien Ollske" of sowat blieven. Un so'n Aard van "Kumpels" bünd de "Kulantjes". Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)
Fründin. Wenn dat en Mann weer: Macker---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)

erleichtert[Bornkood ännern]

erlichtert un verlichtert heff ik dor, weet een noch wat, wat sik authentischer anhöört? ümschrieven: Dat güng em wedder goot, as dat un dat passeert weer oder: Dor weer he/se froh, as düt un dat passeert weer/üm weer/vörbi weer---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)

Leben retten[Bornkood ännern]

Lett sik recht licht mit Leven redden översetten. Aver weet een noch wat anners, en Synonym, dat sik good anhöört?

Blot sowat as "ut de Nood ruuthelpen". Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)

ampatt[Bornkood ännern]

ampatt, dat is al plattdüütsch, kann mi dor een opkloren, wat dat exakt bedüden deit? In'n Harte, glööv ik, steht dat as überhaupt, hier as aber, jedoch un denn is hier noch de Satz He denkt, he is so klook, aber de Westphälinger krigg he ampatt nich to finnen.

ik kenn dat Woort nich...---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)

wallen[Bornkood ännern]

as in wallendes Haar.

Ik de "wellen" seggen. Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)
De hett oorntlich Hoore, Siene/ehre Hoore könnt sik sehn laten/wasst all dör'nanner etc, ümschrieven also...---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)

Lichtung[Bornkood ännern]

in'n Woold.

Geiht blot over't umschrieven. "En free Stee in d' Wold." Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)
Up nedderlannsch hett Lichtung ok open plek, also free Steed, open Steed/Pleck, anners weet ik ok nix, bloß dat för allens jummers de Hoochdütschen Frömdwöör nahmen weert, de meisten Lüde seggt bestimmt Lichtung ---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)

vorwurfsvoll[Bornkood ännern]

Dat musst du eets mit dat Verb henkriegen, also mit "vörsmieten" of "vörhollen". "Sie sah ihn mit vorwurfsvollem Blick an" - "Se keek hum an, as wenn se hum wat vörhollen wull". To'n Bispööl. Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)
He keek ehr an, as wenn he ehr wat vör to smieten harr---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)

Frauchen[Bornkood ännern]

Gegenstück vun Herrchen. Herrchen kannst op Platt ok seggen, aver Frauchen höört sik för mi denn doch to hoochdüütsch an.

großzügig[Bornkood ännern]

is groottöögsch. Dat lett aver en beten naöversett, ik harr lever wat, wat nich so dicht bi dat hoochdüütsche is.

"geevsk", "gull", "ruum in't Geven" Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)
riev kenn ik dor noch --Iwoelbern 19:14, 7. Nov 2007 (CET)
rieve heet bi us ehrer verschwenderisch. Geevsch, he/se gifft geern wat af/her---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)

zottelig[Bornkood ännern]

so as in ein zotteliger Hund. "tusig". Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)

de ik ruuch to seggen --Iwoelbern 19:14, 7. Nov 2007 (CET)
Mit Hoor as Wierdraht, mit Hoor, de all dör'nanner staht, Den sien Fell seeg ut, as en Wischmob, also wedder ümschrieven---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)

Hochstapler[Bornkood ännern]

So'n Hochstapler as to'n Bispeel de Hauptmann vun Köpenick.

Schojer of Schubbjack. Dat meent tominnst sowat as Bedreger. Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)
Schubberjack kenn ik ok as en Mann, wo een sik nich up verlaten kann. Een de seggt, he weer dat, is dat avers nich. een de sik dick maakt, een, de sik as en (groden Mann)...henstellt---Bolingbroke

Hall, hallen[Bornkood ännern]

kannst dat ok op Plattdüütsch so seggen? Seine Schritte hallten, als er durch die große Halle schritt

"schallen" is wall de Utdruck daarvör in't Platt. Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)
blifft so as dat is, meen ik. --Iwoelbern 19:14, 7. Nov 2007 (CET)
schallen---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)

Mieder[Bornkood ännern]

Ik kenn dat Woort Mieder man wat dat genau is, dat müss ik eerstmal nakieken de:Mieder. Dor steiht to'n Glück wat vun Es wird heute noch in Volkstrachten [..] getragen, dat lett mi toversichtlich wesen, dat dat dor en plattdüütsch Woort för gifft. Weet dor een wat?

Blifft na mien Menen bi "Mieder". Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)
Mieder---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)
Ik heff nu noch en annert Woord funnen: Liefstück. --::Slomox:: >< 15:46, 6. Mär 2010 (CET)

Borte[Bornkood ännern]

Gifft dat dor en speziellen Utdruck för?

"Boor", "Borde" of beste "Behangsel". Termo 19:21, 7. Nov 2007 (CET)

...[Bornkood ännern]

Dat weer al allens ;-) Schöölt bedankt wesen för joon Antwoorten. --::Slomox:: >< 18:19, 7. Nov 2007 (CET)

Füllung[Bornkood ännern]

Weet ji en fein Woort för de Füllung vun wat to Eten, to'n Bispeel bi'n Braden oder bi en Bontje? Also bi'n Braden kannst Füllsel seggen, geiht dat ok bi'n Bontje? --::Slomox:: >< 13:37, 26. Nov. 2007 (CET)

Hm. Dat blifft bi "Füllung" of word to "Füllen" of "Füllsel". Man of dat allens för't Eten gellt, weet ik neet. In d' Köken hebb'k neet so de Künn... Termo 16:45, 26. Nov. 2007 (CET)
Worüm nich Füllsel? Oder:wat dor in is, oder: Dor warrt wat in füllt...---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)

Spion/Spitzel[Bornkood ännern]

Dat Woort Spitzel is bairisch-öösterrieksch, seggt Grimm un is bi uns blot eenmal in Hansetieden bekannt se hebben dat spitzel von der kerken geworpen. Bedüüdt dor aver nich jüst dat sülve... Spion mag passen, man villicht hett ja noch een en fein Woort. --::Slomox:: >< 13:37, 26. Nov. 2007 (CET)

De Sass hett "Snüffler", Harte hett "Snüffelnees". Helpt dat wieder? 85.179.199.207 23:18, 26. Nov. 2007 (CET)
Snüffelnese is bestimmt beter as Snüffler. Ik dö Spion nehmen.Oder ümschrieven: Een, de (stickum) wat unkunkeleren deit...---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)

Gummiwulst/rubber bulge[Bornkood ännern]

So'n Ding bi de Bahn (de:Gummiwulst) oder ok lütter to'n Afdichten in't Köhlschapp oder bi Saken, wo keen Water rinkamen dröff. Weet dor een en fein Woort, dat uttodrücken, oder eenfach Gummiwulst? --::Slomox:: >< 13:37, 26. Nov. 2007 (CET)

wreet[Bornkood ännern]

Un denn noch een Saak: kennt ji bi jo dat Woort wreet? Ik will man nich seggen, wat dat bedüden schall, dat ji an de Fraag unbefangen rangaht ;-) --::Slomox:: >< 13:37, 26. Nov. 2007 (CET)

"wreed" (na Sass schrieven ji ja meest en "t" an d' Enn) is sowat as "quaad", "böös" of "gemeen". Meenst du dat? Termo 16:45, 26. Nov. 2007 (CET)
hebb ik noch nie höört---Bolingbroke 01:19, 27. Dez 2007 (CET)
Un wat sall't nu bedüden? Termo 18:00, 29. Dez 2007 (CET)
Dat Wuurt giff't bi uns nich miehr. Giff't bloß in olle Dokumente. Chyträus hett dat hatt, oewer bloß noch as "austerum" (streng, herb). Früher hemm s' denn ook von "wreet unde bose" schräben und hett woll ook "falsch" bedüüdt: "ick was up mi sulven gram unde wret" (Schiller/Lübben). Un denn künn dat woll ook noch "krumm" heiten: "wrede stubben". --IP-Los 15:27, 29. Apr. 2008 (CEST)
Hebb ik tofällig bi Böning funnen: freet, wreet tüchtig, stark, üppig. Mi geiht et wreet Mir geht es sehr gut. --Bolingbroke 17:32, 6. Nov. 2010 (CET)

Wellensittich/Sittich[Bornkood ännern]

mnd. sedek, sedik. Is dor wat vun nableven, heet dat ok op Platt Sittich oder gifft dat dor ans Wöör för? --::Slomox:: >< 13:57, 28. Nov. 2007 (CET)

Hebb ik noch nienich vun höört. Aver "Bülgsedik" kann ik mi egentlich nich vörstellen. Fraag doch mal op LL-L. HeikoEvermann 21:56, 28. Nov. 2007 (CET)
Över Bülgsedik hebb ik vun Harten lacht! Ik denk mol, de Lüde nehmt dor dat hoochdüütsche Woort Wellensittich. Man mi is upfullen, dat in veel Spraken sowat as Parkiet to Sittich seggt warrt: Nedderlannsch: Parkiet, engelsch: Parakeet, öller: paroquet, Schootsch Gäälsch: Paracait, Spaansch:Periquito. Up Nedderlannsch heet Wellensittich Grasparkiet. Ik hebb avers nich rutfunnen, wo de Wuddel vun dat Woort Parkiet sitten deit. De latiensche Naam is ja Melopsittacus undulatus. Dor stickt dat Woort psittacus is, översett in Düütsch: Sittich. Undulatus heet: dor sind Wellen an. De düütsche Naam is also översett ut den latienschen, de üm 1805 to'n eersten Mol vun en engelschen Forscher bruukt wurrn is. Wegen Melopsittacus undulatus heet de Vogel in de skandinaavschen Spraken denn ok Undulat. Mien Menen: En echten plattdüütschen Naam gifft dat nich. Nu könnt wi dat maken as de Dütschen un den latienschen Naam översetten: Denn kümmt dor so wat, as Wellensittick, mientwegen ok Wellensedik bi rut. Man för wiß nich Bülgensedik...Oder wi kriegt rut, wo dat annere Woort Parkiet herkümmt un bruukt dat just so, as vele, un ganz verschedene Spraken dat maakt. Villicht könnt wi dat ja eenfach vun de Nedderlanners afkieken un dor Grasparkiet to seggen? Nee utfinnen mütt wi dat Woort glööv ik up jeden Fall. Noch en Fraag: Hefft de nedersaksischen Frünnen dor woll en Woort för? ---Bolingbroke 17:15, 3. Dez 2007 (CET)

Woortspeel mit wat to eten un Alkohol[Bornkood ännern]

Op Engelsch heet butterscotch Karamell. Nu heff ik en Woortspeel mit butterscotch un scotch in dat Engelsche, wat ik bi't Översetten behollen will. Weet dor een en goden Ansettpunkt för en plattdüütsch Woort för wat to eten (opbest wat Sööts), wat sik toglieks ok na Alkohol anhöört? Dat beste, wat ik betherto funnen heff, dat is Juchheiwater, wat Bruus bedüden deit, aver ok för Alkohol stahn kunn. Aver ik bruuk beter en Woort, wo würklich en echten Utdruck för Snaps oder ans en Duunmaker insteckt. Hett een en Idee? --::Slomox:: >< 14:11, 28. Nov. 2007 (CET)

Wie wöör't mit Brootkuurn oder Köörnerbroot. --Knabbe 14:47, 29. Nov. 2007 (CET)

deliziös[Bornkood ännern]

Ik heff vör en Tiet in en Wöörbook mal en plattdüütschen Utdruck leest, de vun deliziös/delicious/délicieux kummt so as Kraasch vun courage kummt. Ik kann mi aver nich mehr besinnen, wo dat weer un wo dat Woort heten dee (weer kuum weddertokennen, glööv ik). Hett een en Idee? --::Slomox:: >< 14:11, 28. Nov. 2007 (CET)

Lücke[Bornkood ännern]

Wat hebbt wi dorför in’t Plattdüütsche? Ik wull toeerst „Lock“ nehmen, man dat is nu mol nich dat lieke... --Iwoelbern 22:07, 2. Dez 2007 (CET)

"Gatt" dee ik seggen. Anners - as ik dat faken meen - umchrieven. "free Stee" of sowat. Termo 23:53, 2. Dez 2007 (CET)

Dat geev just en Konflikt bi'n Bearbeiden. Ik harr just datsülvige schreven, wat nu ok Termo seggt hett: :Wie weer dat denn mit dat schöne Woort Gatt, wat nich datsülvige is, as Lock, man dicht bi un dor mehr den Aspekt vun Dörgang mit bi hett? ---Bolingbroke 23:58, 2. Dez 2007 (CET)
Bruken wull ik dat in den Tosamenhang mit de Planetenringen, wo dat ok Lücken twüschen de enkelten Ringen geven deit. Ik hebb Gatt ok mal mol höört, kann dat aver nich ganz inorden. Wenn ji meent, dat dat in dissen Tosamenhang passen deit, denn nehm ik dat... --Iwoelbern 00:03, 3. Dez 2007 (CET)
Noch mol ik... Also, in’n Sass steiht woll wat to Gatt, neemlich dat, wat ik ok dorünner verstahn harr. Dat is aver nich ganz dat, wat ik utdrücken wull... --Iwoelbern 11:59, 3. Dez 2007 (CET)
Un wat steiht daar?
Anners musst du dat umschrieven. "Lücke" is up Dütsk seker ok neet best daarför. Anners schriff wat as "daar is Bott tüsken". Termo 14:32, 3. Dez 2007 (CET)
Twee Bedüden sünd dor nöömt: eenmol as Begreep för en enge Dörfohrt un denn as en Begreep för't Morslock - wovun ik dat kennt heff, in'n Tosamenhang as 'n Schimpwoort: ...nehm dien Gatt dor weg... --Iwoelbern 15:07, 3. Dez 2007 (CET)


welke de Ümloopbahnen vun de Partikels in jemehr Ringsystemen mit düdliche Lücken uteneen hollt oder in enkelte Ringen konzentereert. ->
de de Ümloopbahnen vun de Partikels in jemehr Ringsystemen in enkelte Ringen scheedt. Dee dat nich gahn? --::Slomox:: >< 15:38, 3. Dez 2007 (CET)
Jo, dat geiht woll. Ik harr noch wat socht vör dat Lemma Kirkwoodlücke, man ik denk, dat kann mit Kirkwoodünnerbreken woll ümschreven warrn. --Iwoelbern 17:19, 3. Dez 2007 (CET)

Ik harr denn noch Gliev harrt, aber dat passt hierbi ok nich.Eastfrisian 19:03, 3. Dez 2007 (CET)

Gleichschaltung[Bornkood ännern]

Wat seggt wi dor denn to, wenn wi dor en Lemma vun maken wüllt? Blievt wi bi dat Frömdwoort? ---Bolingbroke 23:41, 7. Dez 2007 (CET)

„Gliekschalten“ oder „Gliekmaken“ harr ik dorvun maakt --Iwoelbern 23:44, 7. Dez 2007 (CET)
"Gliekschalten" is beter as "Gliekmaken". Aver maak dat man platt. HeikoEvermann 10:33, 8. Dez 2007 (CET)

Pint(o)[Bornkood ännern]

Is dat Tofall, wat ik bi pt:Pinto lees (Gíria popular para pênis, Ümgangsspraak för Penis), oder wo kummt uns Woort Pint vun af? --::Slomox:: >< 17:31, 10. Dez 2007 (CET)

Dor bün ik överfraagt... --Iwoelbern 17:43, 10. Dez 2007 (CET)

Neemönster/Niemünster[Bornkood ännern]

Wat is de richtige Naam ?

Niemünster oder Neemönster worrn beide bruukt. Sarcelles 20:46, 19. Dez 2007 (CET)

De Lüüd in Niemünster seggt Niemünster. Na Eenheitssass is dat aver Nee-. Bi dat ü bün ik nu nich ganz seker, is dat etymoloogsch en ö oder en ü? Dat kummt, glööv ik, vun monasterium un denn is de etymoloogsche Sass-Form mönster un münster is en Regional-Sünnerform ö -> ü so as to'n Bispeel bi'n Naam Wölbern/Wülbern (en anneret Bispeel fallt mi jüst nich in). Aver ik bün ja sounso för de Naams so as vör Oort, also Niemünster. --::Slomox:: >< 21:55, 19. Dez 2007 (CET)

Unternehmensberater[Bornkood ännern]

Wat is en "Unternehmensberater" op Platt? HeikoEvermann 22:19, 20. Dez 2007 (CET)

Ünnernehmensberader dee ik eenfach bruken. Ans weet ik nix. Kontoorrinsnacker oder Managertuusterer villicht, aver ik glööv, Seriösität strahlt dat nich ut ;-) --::Slomox:: >< 22:44, 20. Dez 2007 (CET)

Import[Bornkood ännern]

Wat gifft dat as Wöör ör ,,Import" ? Sarcelles 23:07, 20. Dez 2007 (CET)

An sik snackt nix dorgegen dat as Frömdwoort bitobehollen, aver dat gifft ok Inföhr as Översetten vun „Einfuhr“. --Iwoelbern 23:18, 20. Dez 2007 (CET)
Import.---Bolingbroke 14:46, 26. Dez 2007 (CET)

Gest[Bornkood ännern]

In'n Artikel över den Klaben hebb ik funnen, dat dat noch keen Artikel över Gest geven deit. Nu woll ik een schrieven. Man wie schall ik denn schrieven, wie dat mit de Verwandtschop vun de Gest utsütt? To de Poggenstöhl höört se doch woll nich to. Dat sünd ehrder de Dinger, de een eten kann. Heiko E. hett dor in de Diskuschoon schreven, Swamm weer (ok na Menen vun de Fehrsgill) dat betere Woort. Bi de Dütschen staht Hefe un Pilz beide ünner „Pilze“. För Plattdüütsch dücht mi dat en beten afsunnerlich, wenn Gest bi de Poggenstohl stünn. Bi de Engelschen is dat updeelt twuschen „Fungus“ (müch ik geern mit „Swamm“ översetten) un „mushroom“ (=„Poggenstohl“), bi de Hollänners hefft se „schimmel“ (ok fungi) un „paddestoel“. Ik dö de verscheden Pilzfamilien ok geern ünnerdelen in Poggenstöhl un Swämm. Wat meent Ji dor denn to?---Bolingbroke 14:46, 26. Dez 2007 (CET)

Dat gifft denn aver ok noch de Porifera, de Swämm ünner de See (dat wi de dor nich bi översehn doot).
Swamm steiht aver egentlich ok för de Fruchtkörper vun de Pilze. Dat is also ok noch nich veel anners as Poggenstohl. Ut de:Schwammerl: Gemeint sind damit nicht alle Pilze im biologischen Sinn, sondern die Fruchtkörper essbarer Pilzarten (siehe Speisepilz) und ihrer ungenießbaren oder giftigen Verwandten (siehe Giftpilz). Dat geiht dor nu üm en bairischet Woort, aver etymoloogsch kaamt Schwammerl un Swamm all beid vun de swammige Konsistenz vun de Fruchtkörper. Dor geiht denn al ehrder Schimmel. Bi Schimmel mööt wi ok den Bedeutungsumfang erweitern, wenn wi dat för all Soorten Pilze bruken wüllt, aver dor steiht tominnst de Etymologie nich in'n Weg. Dat Woort Pilz warrt ja ok fakener op Platt bruukt. Is aver ganz kloor hoochdüütsch. Un sogor dor noch en temlich jung Woort. Aver dor is wenigstens de erweiterte Bedeutungsumfang al etableert.
Was aver ok kloor is: De Minschen hebbt al jümmer Pilze kennt. Ehrdat sik de Pilz in't Hoochdüütsche breed maakt hett, geev dat en Reeg annere Begrepen för Pilz. Un ok dat Plattdüütsche harr bestimmt noch mehr Wöör as Poggenstohl, Swamm, Schimmel un Pilz. Villicht in't Middelnedderdüütsche mal söken gahn... Villicht köönt wi dor noch wat utgraven, wat ahn Bedeutungsumfangserweiterung utkummt. --::Slomox:: >< 15:03, 27. Dez 2007 (CET)
Dat middelnedderdüütsche Lexikon helpt uns nich. Nedderlannsch hett nl:Schimmels un dor heet dat "De schimmels of zwammen (Latijn: Fungi) vormen een van de zes rijken in de traditionele biologische taxonomie". Dat heet, Swamm is ok op nedderlannsch för dat hele bioloogsche Riek begäng. Ik glööv ok, Swamm is beter as Schimmel. HeikoEvermann 21:12, 27. Dez 2007 (CET)

United States Minor Outlying Islands[Bornkood ännern]

Wat sünd de "United States Minor Outlying Islands" (WP-DE: de:United States Minor Outlying Islands, WP-en: en:United States Minor Outlying Islands. De annern Spraken hebbt dat faken översett:

  • nl: "Kleine afgelegen eilanden van de Verenigde_Staten"
  • Norsk: "De forente staters små fjerntliggende øyer"

Wat maakt wi? Översetten oder nich översetten? Un wenn översetten, denn woans? Villicht "De Verenigte Staaten ehr lütte afsiets leggen Inseln" oder so wat? Hartlich Gröten un frohe Wiehnachten, HeikoEvermann 21:22, 26. Dez 2007 (CET)

De Verenigte Staaten ehr lüttje Eilannen, de en beten af sünd oder De V.S. ehr lüttje Eilannen, de en beten butenvör liggt ---Bolingbroke 00:47, 27. Dez 2007 (CET)
Lütte aflegen Eilannen vun de Verenigten Staten dee ik bruken --::Slomox:: >< 15:53, 27. Dez 2007 (CET)

Heinrich der Löwe[Bornkood ännern]

Man ok annere Herrschers mit den Naam Heinrich, as Heinrich VIII. vun England etc. Bi us löppt de Fent ünner Hinnerk de Lööw. Dat dücht mi unglücklich. Hinnerk is natüürlich en plattdüütschen Naam, man tominnst bi us en richtigen Buernnaam. Ik kann mi nich vörstellen, dat en Herrscher sien Söhn so en Naam gifft oder dat de Lüde em so ropen hefft. Villicht hefft siene Mackers em so ropen, besunners, wenn se wat drunken harrn...De Herrschers mütt en Herrschernaam hebben, de Lüde wüllt jem ehrn Herrscher mit Respekt nömen. Ik söök nu also na en annere Form vun den Naam. In usen Artikel Hinnerk staht noch Hinrich, Hendrik un Henrik. Leider is düsse Artikel vun mi. Man liekers: Ik slah nu vör, dat wi vör de verscheden Herrschers den Naam Henrik oder Hinrich bruukt. Wat meent Ji dor denn nu to?---84.137.89.164 18:30, 29. Dez 2007 (CET) (Dat is Bolingbroke, de vergeten hett, sik antomellen...)

Bolingbroke, dat harrst ok överschrieven kunnt. Worüm geiht Heinrich de Lööw nich? Eastfrisian 20:04, 29. Dez 2007 (CET)
Harr de ole Marten Luder nich na Erfurt gahn un harr in Griepswoold studeert, denn harrn wi nu villicht twee düütsche Staten mit twee düütsche Spraken un deen em Hinrik nömen. Harr Klaas Groth mehr Spood hatt mit sien Idee vun en ne’e nedderdüütsche Spraak, de vull gellen deit, denn harr he in disse ne’e Spraak nu ganz gewiss Hinnerk heten.
Denn dat ganze hett dor ja ok nix mit to doon, wie se em ropen hebbt. He is ok nich Enrique ropen worrn un liekers seggt de Spaanschen to em Enrique. De Naams kaamt vun de „Normalformen“ vun’n Naam in de enkelte Spraak.
Wi hebbt nu keen Marten Luder in Griepswoold un keen Klaas Groth mit Visionen, de wohr worrn sünd, hatt. Wi hebbt keen vulle Literaturspraak. Wi hebbt dorvun ok keen „Normalform“. Bi uns Wikipediaarbeit mööt wi uns de Normalformen sülvst en beten trechbögen.
Ik sülvst keen Problem mit Hinnerk. Bi Hinrich mutt ik seggen, dat dat vun’n Luudstand en hoochdüütschen Naam is (ok wenn he ok Plattdüütsch vörkummt).
Aver dat beste is woll, dat wi nich ganz op dat Dröge nadenken doot. Hinnerk weer en Brunswieker. Wi hebbt de Brunswieker Riemkröönk un allerhand annere ole Geschichstwarken ut de öllere Tiet. Schöölt wi also man rutkriegen, wat dor insteiht, un denn hebbt wi en Basis. --::Slomox:: >< 20:22, 29. Dez 2007 (CET)
@Eastfrisian: Dat is nu ganz gewiss nich de plattdüütsche Naam. En Basis, en plattdüütschen Naam to nehmen, hebbt wi. --::Slomox:: >< 20:24, 29. Dez 2007 (CET)
Na, ja...De ganze Sake is nich so eenfach. Dat warrt jedeen kloor, wenn he sik vörstellt, wi schullen Elisabeth I. nu Lieken I. nömen, wiel dat de plattdüütsche Naam is. Dat is Platt, man dat is ok lachhaftig. Ok up Platt heet düsse Fro nu mol Elisabeth. Ik fraag mi af, ob dat nich ok för Heinrich so gellen schall, as Eastfrisian vörsleiht. Du hest ja recht, Slomox, dat Hinnerk noch de Form is, de us hüdigendags an'n meisten plattdüütsch vörkummt. Ofschoonst Hinrich doch ok en plattdütschen Naam is (un Hendrik oder Henrik gor nich). Man dat hüdige Platt is ja ok mit de Johrhunnerten würklich up'n Hund kamen. Dat seht wi doch, wenn wi hier Artikels schrievt un Formen finnt un finnen mütt, wo jeden Plattsnacker seggt: Dat kennt wi nich, dat is gor keen Platt usw. Dat hefft wi us doch ok as Upgave vörnamen, dat wi de Sprake wedder en beten in'e Gangen kriegt. Also ok, dat wi nee Formen utfinnt, oder ole wedderfinnt. Hinnerk ducht mi en hennusselte Form vun Hendrik. Na, ja, denn versöök dat mol mit de middelnedderdütschen Krönken. Mol sehn, wat dor in steiht!---Bolingbroke 01:18, 30. Dez 2007 (CET)
Lieken is ok nich de Normalform to Elisabeth. Dat gifft gorkeen echte Normalform vun Elisabeth för dat Plattdüütsche, jüstso as dat keen Standard för dat Plattdüütsche gifft (Normalform hängt mit Standard tohoop). Lisbeth kummt noch opneegst an ene plattdüütsche Normalform ran. Un Hinnerk is dat, wat för Heinrich opneegst an de Normalform rankummt.
Wat nu den Löwen angeiht, dor heff ik nu al wat funnen, wie se em nöömt hebbt, as he leven dee: [29]. Heinricus oder Henricus. Op Latiensch versteiht sik, denn to de Tiet weer Volksspraak ja noch keen Mood. He weer ja man en Sassen un en Beyern. Heinricus höört villicht mehr to dat Bairische un Henricus to dat Sassesche.
Mit de Kröönken mutt ik nu noch wieder kieken. De hebbt ja noch mehr Belang för uns as de ullen Oorkunnen op Latiensch. --::Slomox:: >< 02:15, 30. Dez 2007 (CET)
Duert ja towielen en beten länger bi us...Midderwielen hebb ik in middelnedderdüütsche Texte tominnst funnen, wie düsse Naams, as Heinrich un Friedrich in de Tieden heten hefft, as Nedderdüütsch en Kontoor- un Rechtspraak ween is, kiek Hier: Henric oder Hinrick, Frederick etc. Ik fraag mi, of wi for Könige un grote Herren nich eenfach de middelnedderdüütschen Naams nehmen schöllt. Dat is dormols ja de leste Tied ween, wo dat noch en „offiziellen“ Naam for so'n Aart Lüde geven hett, de nich hoochdüütsch ween is.--Bolingbroke 21:40, 27. Dez 2010 (CET)

Scheinleistung, Heizlüfter[Bornkood ännern]

För dat Vermögen (Physik) fehlt mi noch

  • Scheinleistung un
  • Heizlüfter

Hartlich Gröten, HeikoEvermann 21:17, 31. Dez 2007 (CET)

Wenn wi för Leistung wedder Vermögen sett, denn dee ik schienbor Vermögen seggen. Aver ik mutt seggen, dat ik dat Konzept, wat is Scheinleistung, nich ganz dörblickt heff ;-)
För Heizlüfter fallt mi nix in, wat nich en glaskloren Neologismus is. Bruuk eenfach Heizlüfter. Ans kannst ok överleggen, wat de Afsnitt Bispelen överhaupt nödig is. Integral för dat Verstahn vun Vermögen is de List ja nich. --::Slomox:: >< 15:41, 2. Jan. 2008 (CET)

Nochmol Heinrich:Engelsche Köningen[Bornkood ännern]

Hier an annere Steed nochmol, man dat Problem is datsülbige, as baven. Dat is överhaupt nich mööglich, de Königen vun England (oder Frankriek oder Düütschland) Hinnerk to nömen. As ik baven al seggt hebb, is dat en Buernnaam. Un twaars en, de noch nich toveele Johren up'n Buckel hett. Jedenfalls is he woll in't Middelöller un in de Renaissance un in't Barock noch nich updükert. Ik hebb mol nakeken in Peter Koster siene „Chronik der Kaiserlichen Freien Reichs- und Hansestadt Bremen 1600 - 1700“. De is woll up Hoochdüütsch rutgeven, man dor finnt sik ok middelnedderdüütsche Urkunnen in. Besunners is düsse Kröönk en Born för plattdüütsche Naams, so as de dormols begäng weern. Allerhand vun de Naams de up nds.wikipedia upföhrt sünd, sünd dor ok to lesen. Besunners interessant dücht mi nu düt: De Naams vun de engelschen Königen weert dor an en Steed eenmol nömmt. Wat usen Naam Heinrich angeiht, so steiht dor: Henricus. Henricus III., Henricus IV. (Just so bi Richard: Richardus). Also just so, as Slomox för Heinrich den Löwen rutfunnen hett. Överhaupt is bi de Naams vun all Amtspersonen in düsse 100 Johren to sehn, dat dor geern dat Suffix vunwegen de Hoheit -us anbackt warrt. Also ok Börgermesters vun Bremen oder Amtsschrievers, Syndici usw. hett Henricus un nich Heinrich. Hinnerk weer dor ganz unmöglich. Denn dat güng düsse Lüde ja üm Ehr un Hoheit. De wullen se in jem ehren Naam utdrücken. Dor konnens e sik un jem ehr Königen ja nich Hinnerk nömen. Dat geiht ja liek in de annere Richtung. Dat dat Volk möglicherwiese Hinnerk to en Henricus seggt hett, glööv ik eerst, wenn een mi wiesen kann, dat dat düssen Naam dormols al geven hett. Fazit: Dat weer woll mööglich, dat wi de engelschen Königen Henricus nöömt. Un ok vun Henricus de Lööw snackt. Dat weer jedenfalls de histoorsche Schrievwies.

Man ik hebb nu noch wat funnen, wat mi villicht noch beter gefallt. Wenn de Schrievwies Henricus vunwegen dat latiensche Enne nich as plattdüütsch gellen schall, hebb ik funnen, wat se (tominnst in Bremen) in dat 16., man ok in dat 14. Johrhunnert för den Naam Heinrich bruukt hefft. Dat wunnert mi nu ok, man dat weer de Form Henrich. Een denkt ja, dat is en hoochdüütsch Suffix: -ich. As bi Hinrich. Man vergliek mol mit den engelschen Naam Henry. Dor liggt Henrich nu würklich nich wiet vun af. De Ton liggt ja woll up dat e.

Jedenfalls gifft dat middelnedderdüütsche Urkunnen, dor weert verscheden Naams uptellt, dormank nie nich de Naam Heinrich, ok nich, as ik woll dacht harr, Henrik oder Hendrik, eerst recht nich Hinnerk, ok nich Hinrich, man Henrich: „§1: Van Johann Heinen Huese vort aver den Grasmarkt dal tho...Henrich von Brinchem Huse....“ (Statuten to dat grote Waterrad in de Werser vun 1385). „Anno 1559 is Henrich Esich, Arends Söhne, un Wilm Meyer, Borger tho Bremen...“ (ut dat Johr 1559). „Anno 1570...tho Henrich Sprengers Huse...“. Allerdings staht düsse Urkunnen al in de Kröönk vun Koster un ik weet nich, ob de Naams ok in dat Originaal so dor staht. Dor möss ik in't Staatsarchiv nakieken. Dor hebb ik avers in'n Momang keen Tiet to. Dorüm mütt dat eerst mol langen: In fröher Tieden weer de Naam Heinrich in Bremen in de plattdüütsche Form Henrich bekannt. Dorüm finn ik dat nu sehr passlich, wenn wi düssen Naam Henrich för de Königen vun England, Frankriek usw. bruken döen un ok för Henrich de Lööw. Natüürlich klingt dat en beten ooltmoodsch. Man dat paßt doch, geiht ja ok üm't Middelöller...---Bolingbroke 21:08, 2. Jan. 2008 (CET)

De beten weniger afslepen un öllere Form vun Hinnerk is Hinderk. De Eesten hebbt dissen Naam as Hindrek övernahmen. Hendrik is ok nedderdüütsch.
Intressant is disse Siet över Henrich Hinckenhoff gen. Risse. Spellingsvarianten: Hindrig Rissen (1700), Hindrig (1705, 1707, 1710), Hennerich Rissen (1716, 1717), Henrich (1719, 1740 bij huwelijk Franciscus), Henr. (1722), Henricus (1725) De Hinnerk-Vörform Hindrig un Henricus doot sik also nich utsluten.
De Henricus is mi op jeden Fall to gediegen. Denn köönt wi de Engelschen ok glieks Henry nömen. Henry kummt ünner Plattdüütsche düüdlich fakener vör as Henricus.
Latien harr in ole Tieden en temlich hogen Status, dat is gorkene Fraag. Veel Lüüd hebbt blangen de egentlichen Naams in Volksspraak latiensche Naams bruukt, vör allen bi't Schrieven. Un dor weer Henricus denn de latiensche Normalform. Dor kannst du nich ut sluten, dat Henrich dor denn de plattdüütsche Form to wesen is. Ok ut en Henderk is op Latiensch en Henricus worrn (tominnst solang de Lüüd noch wüssen, dat Henderk verwandt is mit de hen/hin-rîg/rîk-Grupp).
För Hinrik laat sik ok ole Oorkunnen finnen, de dat so bruukt, den gefallt mi Hinrik noch beter as Henrich (un ok Hinrich gefallt mi beter as Henrich). --::Slomox:: >< 00:04, 3. Jan. 2008 (CET)
Bün ik ok mit inverstahn. Wie weer dat denn mit Hinrich de Lööw, Hinrich I., II. III. IV. etcpp.?---Bolingbroke 01:29, 3. Jan. 2008 (CET)
Kiekt doch mal op de Interwikilenken vun de:Heinrich VIII. (England). Dor is to lesen, woans dat de annern Spraken maakt hebbt. Dor gifft dat t.B. en walieschen "Harri", en finnschen "Henrik", en nedderlannschen "Hendrik", un en en norweegschen, däänschen un sweedschen "Henrik". Uns skandinaavschen Süsterspraken sünd sik enig: Henrik. Un de neegste Verwandte vun Platt, dat nedderlannsche hett "Hendrik". Ik bün dorför, dat wi uns ut disse twee een utsöken deit. HeikoEvermann 20:03, 3. Jan. 2008 (CET)
[30] ünner Wessel: In dussem jare [1063] wart gesat van dem keiser Hinrick dem veerden.... Ik heff bi Google jümmer na Hinrik söcht. Aver mit c is ja noch veel beter! Is meist so'n Oort Google-Schibboleth. Finnst meist blot Sieden mit Betog op de ole plattdüütsche Tiet. Dat is doch ok beter as dat halfhoochdüütsche Hinrich, oder? --::Slomox:: >< 15:45, 2. Mär 2008 (CET)

Eidechsen[Bornkood ännern]

Gifft da dorför en platt Woort?? --Iwoelbern 20:44, 13. Jan. 2008 (CET)

Jo, bi K. W. Kahl sünd Abdisse un Hiëgdisse to finnen, bi Herrmann-Winter blangen dat ut dat Hoochdüütsche övernahmene Eidechs ok Älditsch, Älditz, Äditz, Haiditsch, Heiditsch, Hekdis, Ellerhecks, Erditz, Ellritz (opfallen deit de Neegd to Hexen mit de Wöör Ellerhecks un Haagdisse (etymoloogsche Wuddel för dat Woort Hex)). Un dat gifft bestimmt noch mehr ;-) --::Slomox:: >< 21:58, 13. Jan. 2008 (CET)
Eevtaske btw. Heevtaske. Termo 22:57, 13. Jan. 2008 (CET)
Un ünner welken Begreep schüll man dat Verlenken? --Iwoelbern 22:00, 13. Jan. 2008 (CET)
Bi Steernbild hebbt wi "Eerdkrüper" un ik meen, dat steiht so ok in den Sass. (Den hebb ik bloots opstunns nich op den Disch.) Op Nedderlannsch is dat "Hagedissen" (Mehrtall) un dat gifft dor ok en "Zandhagedis". Wat is denn dor de Eentall? Hagedis oder Hagedisse. En "e" an't Enn geiht ja egentlich nich. Op een mutt wi uns as Lemma fastleggen. Un nu? HeikoEvermann 23:05, 13. Jan. 2008 (CET)
In’n Sass steiht nix, dor harr ik al to Anfang nakeken... --Iwoelbern 23:12, 13. Jan. 2008 (CET)
Hermann Böning hett Steertüze, so kenn ik dat ok. Man dat warrt ok för Pielepoggenbruukt. Peter Neuber hett för Dithmarschen Eerdslieker. Man dat hebb ik süms noch nich höört...---Bolingbroke 00:05, 14. Jan. 2008 (CET)
Lowlands-l harr dat Woort ok al: [31] --::Slomox:: >< 12:30, 14. Jan. 2008 (CET)
Dor giff't (geef't) all in Mäkelborg väle Wüür vör, Äditz (Norden), Äfditz von Woren bet Malchin, Älditz in Stargard bet nah Parchen ranner. Un denn gifft dat noch Ell-, Ill-, Ele-, Eller-, Edel-, Iddelditz (ook -ditsch) in Stargard, in Ludwigslust Häw-, Häwe-, Häwer-, Hätietsch, -ditsch. In Westen würd dat denn oewer ook noch ümschräben mit Veirfäutsch (-bein, -faut), Veirtietsch, -disch, in Boizenborg heit sei ook noch Äwtasch, in Klütz Äwtatz un in Rostock Ädicks (Äldicks) (Mecklenburgisches Wörterbuch, Bd. 1, Sp. 80). --IP-Los 15:45, 29. Apr. 2008 (CEST)

Oase[Bornkood ännern]

Ik nehm mol an, dat dat op platt keen Woort för Oase geven deit. Man müss dat woll dorüm so laten as en Frömdwoort, man dat höört sik nich so fein an, finn ik. Schüll man dorvör nich villicht en plattdüütsch Begreep söken, dat wi an de Steed bruken künnt? Ik dach dor an Gröönsteed. Aver villicht hett dor een noch’n beteren Vörslag. Wat denkt ji? --Iwoelbern 11:29, 14. Jan. 2008 (CET)

Ik dee Oaas bruken (heff ik so ok al in Artikels bruukt). Wenn du en Neologismus hebben wist, villicht Wööstenborn? --::Slomox:: >< 12:56, 14. Jan. 2008 (CET)
Mit Oaas künn ik woll ok klor kamen... --Iwoelbern 13:14, 14. Jan. 2008 (CET)
Bün ik ok för. HeikoEvermann 20:28, 14. Jan. 2008 (CET)

Verletzung[Bornkood ännern]

Wat gifft dat dorför op Platt? So ganz allgemeen, also een Woort, dat nich blots op en Wunnen passt... --Iwoelbern 22:25, 20. Jan. 2008 (CET)

To Hansetieden geev dat sêrnisse [32] (wat hüüt Sehrnis heten dee), seringe, serige (Sehren), sericheit, sêrheit (Sehrheit), serede (Sehrd(e)), seregede, sereget (Sehrchde?) [33], sêr, sere (Sehr). Aver ik mutt togeven, dat ik bi keeneen vun disse Wöör seggen kann, dat de hüüt noch in wiederen Bruuk sünd (wenn överhaupt). --::Slomox:: >< 04:10, 21. Jan. 2008 (CET)
Doch, dat gift dat noch. En "Verletzung" is bi uns en "Sehr" of'n "Besehrnis", een "besehrt" sük of'n anner un daarbi "deit he sük sehr". Termo 07:30, 21. Jan. 2008 (CET)
Dat höört sik doch gor nich slecht an... Dormit kann ik wat anfangen. --Iwoelbern 08:31, 21. Jan. 2008 (CET)
Ik hebb dat Problem hüde noch mol bi den Artikel över Arjen Robben harrt. He konn nich mitspelen, wiel he verletzt ween is. Dat Woort Sehr warrt in't Oosfreesche bruukt, bi us (un in Ollnborg) al nich mehr. Denn, glööv ik, kennt se dat noch wieter weg vun dor gor nich mehr. Hier warrt dat hoochdüütsche Frömdwoort bruukt, oder de Saak warrt ümschreven (He hett en gegen't been kregen etc.). Schöllt wi nu würklich besehren usw. as dat nee plattdüütsche Standardwoort för verletzen (künstlich) inföhren? Oder gifft dat noch annere plattdüütsche Wöer? Oder umschrieven? Hett sik wehdaan? Hett wat afkregen?--Bolingbroke 13:31, 21. Mai 2010 (CEST)
Dat geiht ok nich jümmer, aver in dissen Fall geiht dat good: Eenfach schrieven, wat he hatt hett. Arjen Robben hett sik en Knaken in'n Middelfoot braken. --::Slomox:: >< 13:49, 21. Mai 2010 (CEST)
Ik heff besehrt nu al fakener bruukt. Vun Huus ut kenn ich dat aver ok nich. Wi seggt denn ok meist verletzt, wat aver kloor hoochdüütsch is. Ik heff mit dat Woort Sehr oder besehrt an sik keen Problem (in’t Hoochdüütsche gifft dat ok noch den Utdruck Versehrheit, wat jo ok in de Richt geiht), ’n anner’t plattdüütsch Woort dorför kenn ik nich. Wenn een dat in’n Text ümschrieven kann, is dat ok fein. Aver geiht man nich jümmer, un denn finn ik besehrt gor nich so verkehrt. --Iwoelbern 14:17, 21. Mai 2010 (CEST)

Grammatikfraag[Bornkood ännern]

Op de Sieden vun dat plattdütsche Afdeel vun de Uni Kiel ([34]) warrt een mit Ji weest hartlig willkomen op us Huussieden in't Internet! begrööt. Kummt blot wi dat en beten kruus vör? Ji weest? Ji sünd willkomen oder Weest willkomen, oder? Oder bün ik nu ganz dör'n Wind? Sünd de Unilüüd in Kiel en beten tüdelig oder warrt dat annerwegens würklich so seggt? --::Slomox:: >< 04:10, 21. Jan. 2008 (CET)

Ik dee dat noit so seggen, nee. Man ik wunner wunner mi faken, wat hier umto Kiel so seggt word. Villicht sall dat wat ollmodsk wesen of is en bietje petüt. Termo 08:02, 21. Jan. 2008 (CET)
Dat höört sik för mi na’n Imperativ an: Seien Sie gegrüßt. Ik harr aver de Wöör anners rüm schreven Weest ji... oder da ji ganz weglaten. --Iwoelbern 08:38, 21. Jan. 2008 (CET)
.Nee, dat kann ook Präsens sien: "veraltete Formen zu wäsen: ji wäst, sei wäsen (neben siet und sünd), (Meckl. Wb.) Dat gellt nu oewer man bloß vör dat Mäkelborgsche. Lasch, Mnd. Gr., S. 246 un Schiller/Lübben hemm bloß "sint", usw. Ook dat nds.-bremische Wb. hett dat nich in. Mag also bloß vör einige Regionen gellen un noch wat jünger sien.--IP-Los 14:54, 13. Nov. 2008 (CET)

Friedrich[Bornkood ännern]

Noch mol woller en Königsnaam, as baven bi Heinrich. Friedrich gifft dat up Platt as Fiete, Fietje, Fidi, Freerk, Früderk un Frerich, dorto Freesch as Fedde(r). Man en König Fidi I. geiht ja woll gor nich!De Grundform is, dücht mi, Frederik. Man dat warrt up Platt nargens bruukt.Wat vun Naam schöllt wi de Königen denn nu geven: Frederik? Friedrich? Oder Frerich?---Bolingbroke 12:18, 21. Jan. 2008 (CET)

Dat eerste, wat mi in’n Sinn kamen is dorto weer Freerk, man Frerich lett sik ok goot an. --Iwoelbern 12:37, 21. Jan. 2008 (CET)
Denn nehm ik Frerich, as bi Frerich I. Barbarossa

Eroberer[Bornkood ännern]

As in Wilhelm, der Eroberer: Willem, de dat Land innahmen hett is mi to lang, för en Binaam. Is ja keen Indianer...---Bolingbroke 15:45, 24. Jan. 2008 (CET)

To Hansetieden hett dat erover(e)n/eröver(e)n heten [35]. Willem, de Eröverer/Eroverer/Eroberer schull dat denn heten. --::Slomox:: >< 16:43, 24. Jan. 2008 (CET)
Intressant is övrigens, dat de Sweedschen Erövrar hebbt un de Däänschen Erobrer. Dat ene stammt ut de Hansetiet, dat annere ut de hoochdüütsche Tiet. --::Slomox:: >< 16:45, 24. Jan. 2008 (CET)
In de Nedderlannen seggt se Willem, de Veroveraar - passt all! --Iwoelbern 16:47, 24. Jan. 2008 (CET)
In de freesche Wiki hefft se Willem, de Oermasterder. Gifft dat up Platt dat Woort övermeestern? Gifft dat woll, heet avers doch ehr soveel, as ünnerkriegen, oder? Dat Problem is woller mol, dat wi up Platt an sik nich so veel Substantiven bruukt. Dat Woort Övermeesterer gifft dat nich un Ünnerkrieger klingt ok afsunnerlich. Man erovern hefft wi just so wenig, as verovern. Erobern un Eroberer warrt woll bruukt, man dat is eendüdig en Frömdwoort. Schöllt wi dat liekers nehmen? An sik gefallt mi övermeestern för erobern an'n Besten, man de Lüde lacht sik een, wenn wi hier so'n „Neeplatt“ togange bringt...---Bolingbroke 17:14, 24. Jan. 2008 (CET)
övermeestern seggt mi nix, harr ik aver ok mehr as so wat wi ünnerkriegen verstahn. Ik denk, dat passt nich so recht. As platt maakt Frömdwoort füll mi noch annekteeren in, höört sik as Binaam aver ok nich goot an. Willem, de Innehmer weer noch'n Möglichket, mag ik aver ok nich geern höörn. Veroverer oder Ver(b)överer seegt mi noch an'n eersten to... --Iwoelbern 17:32, 24. Jan. 2008 (CET)
Menno. Wat gefallt jo denn nich an miene Wöör? Dat is echtet Platt un lett sik bet to de Hansetieden trüchverfolgen. Nu hett de Plattdüütsche nich so'n groten Eroberungswillen un bruukt dat Woort nich so faken, aver liekers hebbt wi dit Woort un dat deit jüst dat bedüden, wat wi söcht. erövern/erovern. erövern is en beten mehr Standard - Utgliek - Sass un erovern is en beten mehr de Kompromissform to dat Hoochdüütsche (erobern phonoloogsch anpasst an dat Plattdüütsche). Nu fangt dat Woort mit er- an un dat Plattdüütsche is bekannt dorför, dat dat meist keen Wöör mit er- hett, aver de Blick in'n Schiller-Lübben lehrt, dat eerst dat moderne Plattdüütsch den groten Deel vun de Wöör mit er- afleggt hett (un wenn wi nich blot op Küstenplatt kieken doot, denn süht dat ok noch wedder anners ut). Mehr as dörtig Sieden Wöör mit er-! Dat gifft keen Woort för erobern dat op Platt allgemeen is. Wi mööt op jeden Fall en Woort bruken, dat nich ut de Alldag-Spraak kummt. Un dor is mi denn reaktiveren lever as utdenken oder nee utlehnen. Tominnst, wenn dat Verstahn dor nich ünner lieden mutt un dat mutt dat hier nich, ganz in'n Gegendeel. --::Slomox:: >< 18:31, 24. Jan. 2008 (CET)
Wat hest Du denn? Mi gefallt de Wöör doch. :-) Is blots dat V wesen, dat ik noch vöran stellt harr. Bi erklären bruukt wi doch ok verkloren, dücht mi so... --Iwoelbern 18:37, 24. Jan. 2008 (CET)
Lübben hett in sien middelnedderdüütsch Lexikon op Siet 515 "voroveren" un ok "voroveringe"="Eroberung". Na de Standardvokalverännern siet diesse Tiet bün ik vör "verövern", aver dat Problem is ok, dat dat so nich bekannt is. HeikoEvermann 09:11, 25. Jan. 2008 (CET)

Strafvollzug[Bornkood ännern]

In den Bremer Senat geev dat mol en Senator för Rechtspflege und Strafvollzug---Bolingbroke 15:49, 4. Feb. 2008 (CET)

Rechtspleeg un Knast villicht ;-) --::Slomox:: >< 18:31, 4. Feb. 2008 (CET)
Rechtspleeg un Straafwesen harr ik vörtoslahn... --Iwoelbern 18:53, 4. Feb. 2008 (CET)
De Vörslag vun Ingo klingt nich slecht. Eastfrisian 19:58, 4. Feb. 2008 (CET)

Salzlake[Bornkood ännern]

Weet een, wat Lake op plattdüütsch is? --Iwoelbern 19:50, 15. Feb. 2008 (CET)

Dat Woort is plattdüütsch! Lake is ut dat Plattdüütsche in dat Hoochdüütsche kamen un höört to Hoochdüütsch Lache un Engelsch lake. Bedüüd toeerst lütt See, Pütt. Över de lütten solten Seen an de noorddüütsche Küst (Punkt twee ünner de:Lake) stünn dat denn vör allen för Soltwater. Un över den Hieringshannel vun de Hanse hett sik denn de Bedüden mit Soltwater wieder utbreedt. Ok na Süden. Also: Laak. Oder wenn dat düüdlicher maakt warrn schall: Soltlaak oder Pökellaak. --::Slomox:: >< 21:24, 15. Feb. 2008 (CET)
So heff ik mi dat woll dacht hat mit Laak, weer mi aver nich seker. Dat -e hett mi dörenanner bröcht... --Iwoelbern 21:29, 15. Feb. 2008 (CET)
Naja, in'n Süden (ungefähr desülve Gegend as in de Wenker-Koort Aap/Ape/Aff/Affe seggt se ok Lake dorto. --::Slomox:: >< 10:39, 16. Feb. 2008 (CET)

Exekutive un Legislative un Judikative[Bornkood ännern]

Dor gifft dat woll verscheden Möglichkeiten. Een kann bi de Wöör blieven, just so as de sünd. Denn sünd de mit de hoochdütschen un engelschen Wöör övereen. De Nedderlanners, Norwegers un Dänen hefft al en Partizip, as: uitvoerende macht, udövende macht etc. Partizip könnt wi nich goot maken, oder? Hööchstens uplösen: Macht, de ut-fören/öven deit. Dat versteht avers numms. Oder schöllt wi de Frömdwöör verplattdüütschen: Exekutiev, Judikatiev? Ik weet ne recht...---Bolingbroke 14:28, 21. Feb. 2008 (CET)

Vör dat Problem stünn ik ok al mol. Ik weet gor nich mehr, wat ik maakt heff. Ik glööv, ik heff de Wöör laten as se sünd. Wenn ik mi dat ankiek, mutt ik seggen, dat verplattdüütschen gefallt mi an’n wenigstens. Man, de Saak mit dat Partizip finn ik nich slecht. Utövend, Gesettgevend un Rechtsnackend Macht - worüm egentlich nich? Aver de Frömdwöör schüll man tomindst as Wiederleiden behollen. --Iwoelbern 14:39, 21. Feb. 2008 (CET)
De Wenker-Atlas hett nu leider kene Koort to dat Partizip Präsens, dat is schaad. Wat sik seggen lett: För en groten Deel vun dat Plattdüütsche is dat Partizip Präsens nich mehr produktiv, siet dat al in temlich fröhe Tiet mit'n Infinitiv tohoopfullen is (nadem dat -d wegfullen is). Dat gifft en poor faste Utdrück, in de sik dat Partizip Präsens hollen hett: fleten Water, kaken/kakendig Water, tokamen Week, sitten Moors. De Ostfalenpost hett in de Utgaven 40, 42 un 43 vun dat Thema hatt (sünd all op't Internett natolesen). In de Volksspraak is dat as dood antosehn. Hett sik aver ok een mellt, de seggt hett, dat bi Göttingen dat Partizip Präsens noch bruukt warrt. Wi sünd nu aver all Noordneddersassen un för uns is dat Partizip Kunstspraak. Schullen wi also vermeiden.
Un wenn, denn ok Rechtspreken un nich Rechtsnacken, meen ik :-) --::Slomox:: >< 15:59, 21. Feb. 2008 (CET)
An un for sik geiht mi dat en beten, as Iwoelbern. Utövend Macht, Gesettgevend Macht un Rechtsprekend Macht höört sik egentlich goot an. De Wöör gifft up Platt nich, dat is woll wohr, man de konn dat geven, oder? De klingt jedenfalls, as wenn se Plattdüütsch weern un dat gefallt mi...Wi weer dat denn, wenn wi dat lang vergeten Partizip woller ut'n Schapp hoolt? ---Bolingbroke 13:58, 22. Feb. 2008 (CET)
Wobi mi dat d ann Enn nu ok noch egal is. Wenn dat wegfallt sünd wi wedder bin Inifitiv, man de Begreep höört sik jümmer noch meist gliek an. --Iwoelbern 14:01, 22. Feb. 2008 (CET)
Dat is nu jümmer de Fraag: woveel Innovation is toveel Innovation? Ik mutt togeven, dat ik ok al fakener de Schuuv wedder opmaakt heff. An un för sik is mi dat aver lever, wenn wi mit dat arbeiden doot, wat wi an uns Spraak hebbt, ahn dor Flicken optosetten. --::Slomox:: >< 19:24, 22. Feb. 2008 (CET)

Wewolk[Bornkood ännern]

Hüüt mal annersrüm: Ut Fehrs sien Maren: Na den bunten Harvst keem as ümmer de Winter in slowitten Mantel un sülvern Kroon, un as dat Fröjaar em utspannt harr, wokern as ümmer Gras un Kruut; Blomen slogen de reinen klaren Ogen op, Swolk, Haadbar un Wewolk trocken in, de Nachtigal sung in selige Andacht, de Wind wööl in 't Halmfeld un weeg bi Lerchenleed un Himmelblau dat Saatkorn groot. Allens allerbest, aver wat för'n Vagel is de Wewolk? --::Slomox:: >< 18:16, 14. Mär 2008 (CET)

Ik kenn dat Woort nich un hebb dat ok noch nienich höört. Man Hermann Böning hett in sien Wöörbook in den Süüdollenborger Deel Wielwaal, Wi'ewaal, Wiwagel (un) Wigewagel. In't noordollenborger Land heet de bloß Wigelwagel. Up Nedderlannsch: wielewaal. Düsse Vogel is Oriolus Oriolus, up Düütsch: Pirol. Mi dücht, Fehrs sien Wewolk schall woll desülbige Vogel ween...---Bolingbroke 00:19, 16. Mär 2008 (CET)
Jo dat höört sik good an. Dat kann good angahn. Wenn aver noch een annere Ideen hett, denn seggt dat man. Perfekt passt de Wöör ja nich (eenmal e, annermal i; un denn eenmal g-l un annermal lk). De Ünnerscheed is nich allto groot, aver groot noog, dat dor villicht doch mehr achtersteckt. Besten Dank aver al, Bolingbroke --::Slomox:: >< 02:19, 16. Mär 2008 (CET)
Doch, du hest Recht, dat mutt de Pirol wesen. Bi Grimms hebbt se wedewal. Un dor is nu Wigelwagel en Variant vun. Un Wewolk höört denn woll to de Variant, de ünner Wiedewalch steiht. Dat Woort hett woll temlich veel Volksetymologie afkregen un dorvun sünd de Wöör so verscheden. Nochmal velen Dank, du harrst allens richtig ;-) --::Slomox:: >< 02:50, 16. Mär 2008 (CET)
Na, dat freut mi ja. Unner wat for'n Lemma scholl denn en Artikel stahn? Bi Grimm heet dat ja, de Grundform weer woll wiedewal, allens annere weern Varianten. Wie seht Ji dat denn?---84.137.122.67 16:55, 16. Mär 2008 (CET)
wiedewal is aver Hoochdüütsch! Plattdüütsch is wedewal. Dat helpt uns aver ok noch nix, wenn hüüt nüms mehr wedewal seggt. Nehm eenfach een vun de Naams (de di opbest gefallt) un denn kummt in'n Artikel ene List vun de annern Varianten. --::Slomox:: >< 17:59, 16. Mär 2008 (CET)

Aufklärung[Bornkood ännern]

Meent is: Dat Tietöller vun de Aufklärung. Dor gifft dat ok al en lange Diskuschoonsiet to. Man ik meen, dat schöllt wi hier nu mol vör'n Dag kriegen. Dor gifft dat verscheden Vörslääg: Opkloren (bi Sass), Opklären, Opklärung, oder bi dat Hoochdüütsche Woort blieven. Dat düch mi avers nu ganz verkehrt. Jedenfalls wüss ik nich, worüm wi nu just bi düt Woort, wat to kriegen hett mit Licht, Wetenschup, moderne Tieden usw., vör de ganze Wiki-Welt wiesen schollen, dat us dor nich to richtig wat to infallen deit? Dat wi dor keen egen plattdüütschet Woort för hefft? Nu hebb ik in en Vörlaag vun dat Ministerium för Unnericht in Sleswig-Holsteen (weet leider nich mehr, wo dat stünn) leest, bi Klaus Groth geev dat Geschichten över de Unoperklärte Tid. Mol dorvun af, dat de vun Sass noch nix afwüss: En schöön Woort is dat ok nich. Man ik bun vundeswegen dor doch up kamen, dat aufklären wat mit erklären to doon hett. Up Platt: verkloren. Schöllt wi dat Tietöller nich slichtweg Verkloren nömmen, oder Tietöller vun de Verkloren?---84.137.122.67 17:12, 16. Mär 2008 (CET)

To operklärt mal Referenzen: [36] Groth sien De Sünndagmorgen vun 1852:

Ik weet ni, wa dat rut schall mit de Tid.
Dat gährt un wöhlt vun ünnern bet na baben,
Dat's all as een Getös', as in en Imkorf.
Dat's jüs ni häßli, un se nährt sik all,
Ik weet ni mal, wa't moegli - een vun annern,
De all nix hebbt un dochen allens mitmakt;
Un operklärter ward se, dat's gewiß,
Un afpoleert bi all dat ewi Driben;
Ok is dat rech en drifti munter Lèben,
Vun morgens fröh bet abends lat to gang:
Doch ward mi't all to larmdi un to lud.
Een ward to Mot, as fahr man opt Carussel:
Wenn man ok still sitt, dreiht man doch herum,
Un endli löppt de Borrn een ünnern Föten. -

Groth sien Rumpelkamer ut'n Quckborn (oldwikisource:Rumpelkamer):

Dar sitt de ole Tid to drömn,
De künnt de operklärten Herrn
Gottlof! mi doch ni operklärn.

...

Un Abends brennt der langs den Stig
An jede Pahl en glasern Lüch.
Ja, ja! so ward wi afpoleert,
An alle Ecken operklärt. -

Dat is doch al wat. Denn is dat tominnst keen Neologismus. Verkloren gefallt mi ok nich. Dor hebbt bestimmt noch mehr Lüüd op Platt över disse Tiet schreven, wi mööt disse Texten blot finnen. Een Grund mehr, dat wi an'n Wikiborn wiederarbeiden doot. Dat is dat beste Middel, dat wi uns nich all de Möh nochmal maken mööt, de richtigen Wöör to finnen, wo annere al lang en fein Woort för funnen hebbt. Noch sünd disse Wöör in Biblioteken un private Bökerschappen versteken, aver wi köönt jem wedder vörhalen! --::Slomox:: >< 18:15, 18. Mär 2008 (CET)

Eisenach[Bornkood ännern]

Wie schall de Stadt heten? Hoochdüütsch Eisenach, na Fritz Reutern Isenack (oldwikisource:De Reis’ nah Konstantinopel: Vörwoort) oder den Middelweg Isenach (oldwikisource:Dom büst du då?)? De letzten beiden wahlwies ok mit Iesen-. --::Slomox:: >< 17:51, 18. Mär 2008 (CET)

Un bi Schiller-Lübben steiht isenack as eine Art Kleiderstoff (aus Eisenach?). --::Slomox:: >< 18:00, 18. Mär 2008 (CET)
Iesenack dücht mi vernünftig.... --Iwoelbern 16:38, 19. Mär 2008 (CET)

Flecken[Bornkood ännern]

Is dat en Plattdüütschet Woort? Ik meen, as Woort för en grötter Dörp oder en Minnerstadt? Ik hebb leest, dat de allerwegens in Neddersassen Flecken heet. Oder mössen de up Platt Placken heten? Dat weer doch wedder en Fall för usen Middelöller-Spezi: Flecken hett dat just in de Tiet doch veel geven, denn mutt dat doch ok middelnedderdüütsche Wöer dorför geven. En Henwies: Bi den Hoochdüütschen Artikel över Minderstadt hebb ik funnen, dat dat fröher in Westfalen den Naam Wigbold för dat geev, wat bi us hüdigendags Flecken heten deit. Kann angahn, dat Wiegbold nu dat ole plattdüütsche Woort för Flecken weer. Placken dücht mi nu bloß as en Trüchöversetten ut dat Hoochdüütsche...---Bolingbroke 12:32, 19. Mär 2008 (CET)

Tsüh, harr ik man eersten noch en beten fudder leest: Nu hebb ik ok noch funnen, dat de Flecken in Westfalen ok noch den annern Naam Freiheit harrt hefft. Kann also ok angahn, dat wi in't Middelnedderdüütsche bi Freeheit (oder wie schrifft sik dat dor) lannen doot...Also: Ik glööv ja ehrder nich an Placken. Avers mol sehn...---Bolingbroke 12:37, 19. Mär 2008 (CET)
Wigbold höört to de:Weichbild. In'n Schiller-Lübben staht vlecke un placken all beid in, aver bi beide nix to'n Oort. Mien dtv Etymoloogsch Wöörbook maakt etymoloogsch keen Ünnerscheed twischen den Oort un den Smuddelfleck un dorvun mutt dat to vlecke höörn. Placken is woll würklich verkehrt.
To vriheit steiht hier wat, to wigbeld hier. --::Slomox:: >< 18:20, 19. Mär 2008 (CET)
Ik bün woll en beten dösig, man ik hebb nu just nich verstahn, wat du meenst. Wulltu seggen, Flecken is richtig? Un wat hett dat mit dien dtv-Etymologie to doon? Verkloor dat doch noch mol even een Dummen...Wat dor över Wigbeld usw. steiht, is intressant. Leider geevt de neen Wöerböker dor woll gor nix her...---Bolingbroke 20:32, 19. Mär 2008 (CET)
Jo, Flecken dücht mi richtig. In mien Wöörbook steiht en Indrag to Fleck, Flecken in. Achter dat Lemma steiht denn jümmer kort, wat dat Lemma bedüden deit: „von der Oberfläche sich abhebende Stelle, loses Stückchen, Ortschaft, bildlich Fehler, Makel“. Dat bedüüdt, dat de Oortschop un de Stell, de sik afheevt, een un datsülve Woort sünd un nich vun twee verschedene Wöör vun afkaamt. Denn steiht in'n Indrag mnd. vlek, vlecke in. Dat f is in dat Woort nich dör verschavene Luden rinkamen, dat weer al jümmer dor (ooldnoorsch hett ok f). Placken is also gornich mit Flecken verwandt (ok wenn dat so utsehn mag). --::Slomox:: >< 20:54, 19. Mär 2008 (CET)
Wat? Dat verstah ik nu nich. Wenn Du meenst, dat beids dat sülve Woort is, denn mutt dat doch jüst Placken heeten. "Bildlich: Fehler Makel" dat is doch nix anners as’n Plack. So sütt dat de Sass tomindst ok... --Iwoelbern 21:03, 19. Mär 2008 (CET)
In Oostfreesland blifft de Flecken een Flecken, steiht ok so in Woordenbook. Also de Oortskupp. Man of dat oll Platt is, dat weet ik neet. 62.227.49.185 21:48, 19. Mär 2008 (CET)
Placken bedüüdt Stell, de sik rutheevt un Flecken bedüüdt ok Stell, de sik rutheevt. Flecken bedüüdt aver tosätzlich Oort mit bestimmte Rechten. Dat is reinen Tofall, dat de Wöör all beid Stell, de sik rutheevt bedüden doot, denn se sünd liekers nich verwandt (oder tominnst blot wenn wi bet na de indogermaansche Tiet trüchgaht). De twete Bedüden vun Flecken hebbt se nich gemeen. --::Slomox:: >< 21:51, 19. Mär 2008 (CET)
Dat mit de twete Bedüden kann’s hollen as Du wull. Wenn ik ’n schöne Landschap bekieken do, denn kann en Dörp ok ’n Makel wesen. Kann ok wesen, dat de Begreep twee verscheeden Bedüden hebben kann - Homonyme gifft dat jo noch annere. Wat seggt se denn bi jo in’n Landkreis? --Iwoelbern 21:59, 19. Mär 2008 (CET)
Gewiss, dorvun kummt dat ok bestimmt. Nich unbedingt Makel, man Stell, de sik ut de Landschop rutheevt. Aver eben blot bi Flecken hett sik dit Bedüden inbörgert. Bi Placken nich.
Bi uns kennt se all beids för den Makel. För den Oort weet ik dat nich, Harsfeld is doch to wied weg. --::Slomox:: >< 22:17, 19. Mär 2008 (CET)
Hest ja ok na Freiheit fraagt: [37] Nobers! Wänn so dä Piäpperpotthastgerück dör dä Stroten van use olle Freiheit tüt, dann weit en jeder, et es Sup-Peiter. Kennt se also ok noch jümmer. --::Slomox:: >< 19:09, 21. Mär 2008 (CET)
Un to Flecken/Placken noch wedder: De Nedderlandschen hebbt ok nl:Vlek (nederzetting). --::Slomox:: >< 22:32, 31. Mär 2008 (CEST)
Ik heff to Oostern min Öllern besocht un jem mol dorna fraagt. Wohrhaftig seggt se ok blots Flecken un nich Placken. Mutt ik mi woll inbillt hebben... --Iwoelbern 23:28, 31. Mär 2008 (CEST)

Gebietskörperschaft un Rechtspersönlichkeit[Bornkood ännern]

Wenn een över Fragen vun Verwalten un Recht schrieven will, denn so geiht dat woll nich ahn substantivhaftige Spraak...---Bolingbroke 12:39, 19. Mär 2008 (CET)

Is dor en Ünnerscheed twischen Rechtspersönlichkeit un Rechtsperson? Dat twete müss doch gahn.
Gebietskörperschaft, pfuh. Dat is en Utdruck vun dat düütsche Recht, den gifft dat ans narms so. Gornich bruken, solang dat man geiht, un wenn't wesen mutt, denn so laten. Wat beters weet ik nich. --::Slomox:: >< 18:34, 19. Mär 2008 (CET)
vörsichtig inplattdüütschen villicht to Rebeetskörperschaft? --Iwoelbern 18:37, 19. Mär 2008 (CET)
Wenn Persönlichkeit datsülvige is (jedenfalls hier), as Person, denn schall dat doch mööglich ween, dat Körperschaft datsülvige is, at Körper. Un dat weer ja denn dat Lief. Een Woort, as Rebedenlief kann ik mi dor nu avers gor nich vörstellen. Dat weer en Monster. Man villicht kann dat ut'neentagen weern: de Rebeden sünd vun/vör dat Recht as en Lief ansehn wurrn oder De Gemarken weert vun/vör dat Recht tohopenfaat as en Lief?---Bolingbroke 20:32, 19. Mär 2008 (CET)
Höört sik nich dull an :-) Villicht schriffst du mal diene hoochdüütschen Sätz dorto op. Villicht warrt dat denn ehrder wat. --::Slomox:: >< 20:42, 19. Mär 2008 (CET)
Ik denk, dat is mehr in’n physikaalschen Sinn meent: Körper as en Gebilde, so as dat bi Himmelskörper to verstahn is. Ik weer dor nich op den Gedanken kamen, dat as Himmelslief to beteken.
Man künn dor villicht noch en Rebeetsliefschop ut maken. Ümschrieven geiht natürlich jümmer, maakt sik aver nich fein, wenn dat as Lemma bruukt warrn schall. --Iwoelbern 20:50, 19. Mär 2008 (CET)
Nadem ik op de mol in Körperschaft rinluschert heff, mutt ik seggen, kummt dat woll doch mehr vun Körper in’n sinn vun Lief... --Iwoelbern 20:54, 19. Mär 2008 (CET)
Ik hebb mol eenfach den Artikel Eenheit vun dat Rebeet nömmt. Ik mag de Genitiven nich so geern, as in Staatsrecht etc. Anners konn een woll ok Rebeetseenheit nehmen. Nu hebb ik in Knabbe sien Artikel Landkreis just leest: Rebeetsverband. Dat güng woll ok. Mit Staatsrecht weet ik avers nich so richtig Bescheed. Is en Verband oder en Eenheit beter för en Körperschaft? Mi schall't egol ween. Man eerst mol en beten över snacken, ehr wi dat verschuuvt...Un bi Körperschaft des öffentlichen Rechts slah ik Eenheit vun dat apentliche Recht vör. Höört sik en beten verdwars an, man leest mol den Hoochdüütschen Artikel: Dat is Afkatenspraak, de mutt dat ok geven...---Bolingbroke 00:51, 1. Apr. 2008 (CEST)
Wat hollt ji vun Korporatschoon an Steed vun „Körperschaft“ - dücht mi, as harr dat den glieken Woortstamm mit dat latiensch corpus. Wobi mi Rebeetsverband ok gefallen künn... --Iwoelbern 01:26, 1. Apr. 2008 (CEST)

keusch, Keuschheit[Bornkood ännern]

Kennt een dorför en plattdüütch Woort? --Iwoelbern 15:44, 19. Mär 2008 (CET)

Schiller-Lübben hett kûsch as Kognaat, dat ok jüst so as dat mhd. bruukt warrt ([38]). Aver is vun dit Woort nu ok noch wat nableven? Ik heff noch nix funnen.
Du wist wat hebben, wat exakt op de:Keuschheit passt, oder? Oder mehr so na jungfräulich, enthaltsam? Bi dat eerste dee ik denn eenfach Küüschheit nehmen. --::Slomox:: >< 18:55, 19. Mär 2008 (CET)
An’n Enn schall dat dorto jo ok mol’n Artikel geven. Dorüm lever gliek dat passend Woort... Küüschheit is doch ok nich slecht... Bruukt warrt dat Woort woll vundaag nich mehr so faken. ;-) --Iwoelbern 19:24, 19. Mär 2008 (CET)
Küüschheit, dat weer ja man ok mehr en Thema bi de Kark un bi de Börgerslüüd. Dat eenfache plattdüütsche Buurnvolk hett sik över so abstrakte Werte keen Kopp maakt. Wenn't Betttied weer, weer't Betttied, dat regelt sik vun sülvst ahn Preddigen vun küüsch wesen. Nich, dat se all glieks in'e Kist stegen sünd, ik nehm an, dat duur länger as vundagigendaags, aver dat weer eenfach keen groot Thema. --::Slomox:: >< 20:11, 19. Mär 2008 (CET)
Na, ik weet nich: Ik bün vundagen in Bassen ween un hebb mi de Stiftskarken ankeken. De doren Deerns wüssen bestimmt wat vun dat, wo hier na fraagt is. Weern ja nich allens bloß Buerndeerns hier in'n Noorden. Ik meen ok: küüsch un Küüschheit klingt ne slecht, man höört hebb ik dat noch nich. Nedderlannsch heet dat kuis. Dat Woort is en vun de velen, de in de plattdüütsche Spraak verschütt gahn sünd, glööv ik. Anners mutt een villicht seggen: trüchhöllern, se hett sik teert. Man dat is natüürlich keen Lemma weert...---Bolingbroke 20:22, 19. Mär 2008 (CET)
Ik denk ok, mit Küüschheit as Lemma künnt wi wat anfangen... --Iwoelbern 20:33, 19. Mär 2008 (CET)
Aver mit de Nonnen in Bassen is dat doch ok al länger her, oder? Hett dat na Napoleon noch veel ole Kloosters geven in Plattdüütschland? Un wannehr sünd de Nonnen vun Plattdüütsch na Hoochdüütsch as Ümgangsspraak övergahn? Un hebbt se överhaupt in jemehr Ümgangsspraak över sone Themen snackt? --::Slomox:: >< 20:39, 19. Mär 2008 (CET)
Sülvst wenn se doröver snackt hebbt, warrt se dat nich wietervertellt hebben, man villicht, dat se en Daagbook schreven hebbt... --Iwoelbern 20:41, 19. Mär 2008 (CET)
Passend Woorden, de in dit Tosamenhang up Platt bruukt worden of wurren, bünd seker "Tucht" (as Hoog "Zucht"), Schaamachtigheid "(to Hoog "Schamhaftigkeit"), man ok, dat Minsken "süver" (of "söver", Hoog "sauber") bünd. Daar kunn man dat Nomen "Süverheid" van maken. "Kuusch" of "Küüsch" hebb'k noit höört. "Söver" hebb ik tolesd eerst weer höört, man dat was freesk. En jung Froo wurr daar as "stolt un söverlik" betekent, umdat se nix mit'n Mann harr, as hör dat vörsmeten wurr. 62.227.49.185 21:39, 19. Mär 2008 (CET)
Ik hebb mal in de Bugenhagen-Bibel (överarbeidt 1885 vun Johannes Paulsen) un in dat plattdüütsch Niee Testament vun Schade nakeken
Bi Luther steiht "Keusch" in Gal 5,23 (Bugenhagen: Keuschheit, Schade: Trüchhollen) un in Tit 2,5 dor hett Bugenhagen för "keusch" sittsam schreven. Schade schrifft "anstännig".
De Elberfelder hett "keusche Jungfrau" in 2 Kor 11,2: Bugenhagen hett dor "reine Jumfer", Schade hett "hillig".
In welken Sinn söchst Du na "keusch".
Un dat dat dat Woort küüsch op Platt gifft, dat glööv ik nich. HeikoEvermann 22:35, 19. Mär 2008 (CET)
Ik söök en naue Översetten, de as Lenk un as Lemma döögt --Iwoelbern 22:41, 19. Mär 2008 (CET)
Na, Heiko, wenn du Bibel seggst: Wat ik bi Heinrich Stolte ([39]) funnen heff:
Gal 5,23: Wat doe Goest Geoes bringet, est auk bekannt: Loefte, Froöde, Fruide, Geduld, Fründskop, Geothoet, Glauwe, Sachtmeot, Kuüskhoet.
Tit 2,5: doe süöt soe anleren, dat soe iaren Mann un iare Kinner loef häwwet, sittsam un kuüsk send, iar Hius in Ordnung hault, un iaren Männern laiwet
2 Kor 11,2: oene Briut iawergiewen, an der niks iutteosedden est
Alltohoop kummt 16 Maal kuüsk vör! Also doch küüsch :-) --::Slomox:: >< 00:00, 20. Mär 2008 (CET)
Un de Grunnenger Bibel ([40]) gifft Eastfrisian (weer he doch mit de IP, oder?) in 2 Kor 11,2 mit süver recht, dor heet dat zuvere. --::Slomox:: >< 00:05, 20. Mär 2008 (CET)
OK, denn nehmt wi küüsch. HeikoEvermann 00:09, 20. Mär 2008 (CET)
Ik harr do nichts mit to doon (nix: IP), aber "küsch" schient mi ok richtig to wesen. Eastfrisian 16:14, 20. Mär 2008 (CET)
Noch en lütten Nadrag: dat Woord zipp bedüüdt ok sowat in de Oord. Nich keusch so as en Nunn keusch is, man prüde un trüchhollern. --::Slomox:: >< 03:11, 8. Mär 2010 (CET)

Flüchtling[Bornkood ännern]

...wat nehmt wi dorför? Oder laat wi dat eenfach so stahn, as dat is. --Iwoelbern 13:49, 1. Apr. 2008 (CEST)

stahn laten...---Bolingbroke 14:07, 1. Apr. 2008 (CEST)
Lü, de se van tohuus wegjaggt hebben. 62.227.50.166 14:54, 1. Apr. 2008 (CEST)
Nee! To’n een sünd nich all wegjaagt. Welk gaaht ok ut egen Andriev. Un to’n annern, is dat nix för en Lemma. --Iwoelbern 15:21, 1. Apr. 2008 (CEST)
Dat hangt en beten dorvun af, woför du dat Woort bruukst. Verdreven Lüüd is good för Lüüd, wenn anner Lüüd een rutsmeten hebbt, so as t.B. in de Oostrebeden. Wenn een sülvst weglopen deit, kann een ok "Utneiher" bruken (kummt ut Neuber sien Book). HeikoEvermann 23:46, 1. Apr. 2008 (CEST)
Dat is ok vun Sinn her tomindst richtiger. Wegjaagt oder Verdreven is aver nich jümmer richtig. Weglopen mag noch angahn - dor is wegjaagt oder freewillig gahn nich fastleggt. Aver wenn ik op disse Siet wat schrieven do, denn heff ik tomeist in’n Achterkoppen, dat wi en Begreep bruukt, de jichtens ok as Lemma döögt. --Iwoelbern 23:59, 1. Apr. 2008 (CEST)
Wenn du blot na en Begreep söchst, de as Lemma döggt, denn nehm Flüchtling. Flucht is ok en plattdüütsch Woort un -ling as Sülv to'n Woortbillen is ok good plattdüütsch. Welk Dialekten hebbt de Sülv -ling afslepen to -el (ut Düümling warrt denn Dümel), aver annere hebbt ehr behollen. Flüchtling passt also un geiht denn ok övereen mit all de annern germaanschen Spraken. --::Slomox:: >< 00:20, 2. Apr. 2008 (CEST)

Volkstümliche Musik[Bornkood ännern]

Volkstümliche Musik warrt faken ok eenfach Volksmusik to seggt. Aver Volksmusik is noch wat anners as Volksmusik. Volkstümliche Musik is Marianne un Michael oder de Wildecker Herzbuben oder sowat. Volksmusik is Musik, de vun dat Volk maakt warrt, Kinnerleder, Hochtietsleder un all sowat. Dorvun mööt wi en extra Woort för volkstümliche Musik hebben. Volksdömliche Musik höört sik nich an. 'Keen weet wat beters?

Un denn noch glieks en Fraag, de nich direkt en Woortfraag is: Bün ik överhaupt richtig, wenn ik Fiede Kay bi de volkstümliche Musik insorteer? --::Slomox:: >< 03:59, 2. Apr. 2008 (CEST)

Över den Ünnerscheed heeff ik mi noch nienich en Kopp üm maakt. --Iwoelbern 11:51, 2. Apr. 2008 (CEST)
De Unnerscheed is gewaltig. Volksmusik is sowat, wat in Bayern Alpha wiest warrt: Dree Deerns vun'n Buernhoff speelt up de Zither ole Leeder. Man gifft ok nee Volksmusik, de vun so'n Wuddeln rutwussen is. Hugo von Goisern maakt sowat. Volkstümliche Musik gifft dat in'e ARD bi de Volkstümliche Hitparaad etc. Kannst di nich anhöörn...Dat gifft plattdüütsche Gruppen, de maakt bestimmt ehrder Volkstümliche Musik. Ik meen, Godewind weer so een. Fiete Kay döen wi postum Unrecht, wenn wi em dormank insorteern wullen. He maakt plattdüütsche Folkmusik, wat noch wedder wat anners is. Ik dö em unner Leedermaker faten. Just so, as Hannes Wader, Knut Kiesewetter, Helmut Debus un wat dor noch is...To Volkstümliche Musik fallt mi nich just veel in, villicht eenfach Düütschen Slager"" oder Folkpop oder Volks-Slager (höört sik gresig an, is avers ja ok gresig...)---Bolingbroke 15:04, 2. Apr. 2008 (CEST)
Na, aver Slager un volkstümliche Musik sünd noch düchtig verscheden. Dat künnt wi nich tohopenkehren... --Iwoelbern 15:12, 2. Apr. 2008 (CEST)

Gewächshaus[Bornkood ännern]

Ik heff jüst mien Sass nich bi de Hand... Steiht dor wat to dit Woort binnen? Oder is dat al mol jichtenswo besnackt worrn? Wasshuus höört sik nich schön an, denk ik. Gröönhuus villicht? --Iwoelbern 11:50, 2. Apr. 2008 (CEST) Ach jo, Drievhuus... hebb ik sülvst al brukkt, ik Schaap! --Iwoelbern 12:44, 2. Apr. 2008 (CEST)

Wi seggen daar "Glashuus" to. Hebb'k nett nochmaal nakeken, da steiht sogaar in't Woordenbook. Termo 15:56, 2. Apr. 2008 (CEST)

Gaumen[Bornkood ännern]

Wat maakt wi dorvun? Warrt dorut Gumen (analog to Daumen un Dumen)? --Iwoelbern 20:18, 3. Apr. 2008 (CEST)

Nee. Dor gifft plattdüütsche Wöör för. Dat Woort Böhn oder Böön finnt sik bi Peter Neuber för Dithmarschen un bi Hermann Böning för Ollborg. Is woll begäng. Karl Emil Schade hett in sien Oolt Testament jummers wedder Gabels un en mol Kekelreem, wat avers ja wat anners is...Gabels hebb ik noch nich höört. Söök di wat ut, ik dö Böön seggen. ---Bolingbroke 21:07, 3. Apr. 2008 (CEST)
Jau, Böhn of Gagel. Termo 21:10, 3. Apr. 2008 (CEST)


Hm, in’n Sass finn ik ünner Gagel „Zahnfleisch“, un ünner Böhn steiht „Dachboden“ (wat jo nich ganz afwegig is...) --Iwoelbern 21:14, 3. Apr. 2008 (CEST)

Jo, Dachboden heet ok Böhn. Termo
Jo, dat kenn ik woll ok so. --Iwoelbern 00:08, 4. Apr. 2008 (CEST)
Böhn is Dachboden UN Gaumen. Gagels is Zahnfleisch, man heet denn een vun Jo al mol dat Woort Gabels höört? Hangt dat mit Gagels tosamen?---Bolingbroke 10:13, 4. Apr. 2008 (CEST)
hebb ik noch nich höört... Aver ik nehm denn mol Böhn --Iwoelbern 10:40, 4. Apr. 2008 (CEST)
Gawel/Gabel steiht in dat Holsteensche Idiotikon (dat Book bi Google Böker) op Siet 7 as Utspraak-Variant vun Gagel so as se in Sleswig un Eiderstedt begäng is. Osselgagel warrt dor mit palais de boeuf översett un dat nu is franzöösch för den Gaumen (fr:palais (anatomie)). Gagel is Zahnfleisch un Gaumen tohoop. --::Slomox:: >< 21:34, 4. Apr. 2008 (CEST)
Un Richey sien Idioticon Hamburgense (dat Book bi Google Böker, Siet 18) bestätigt denn ok dat, wat een sik al meist denken kunn: Böhn ... Decke ... Daher wird auch der obere Gaumen im Munde de Böhn genannt. Passt also good to Gaumen. Kannst allens beids nehmen, Gagel un Böhn. Wat beter passt, kummt woll op'n Kontext op an. --::Slomox:: >< 21:55, 4. Apr. 2008 (CEST)
Wat mi jüst mol intresseert: Snackt ji dat ok Böhn ut? Un Öllern harrn dat mehr mit’n 'm' an’n Enn, wenn se vun’n Dachböhm snacken deen... --Iwoelbern 23:23, 4. Apr. 2008 (CEST)
Bi uns is dat en n. Wenn dat bi jo aver m utspraken warrt, denn is dat so ok richtig. Gifft mehr Wöör, bi de sik n un m afwesselt. börnen/bör'n un börmen/börm’. Bodden is nedderlandsch bodem un engelsch bottom. Dat kummt fakener vör. --::Slomox:: >< 23:34, 4. Apr. 2008 (CEST)

Heidschnucke[Bornkood ännern]

Dat is doch bestimmt nich de plattdüütsche Naam, oder? Kümmt hier een ut de Heid? Hermann Böning hett Snuck(e) oder ok Heidsnuck(e). Man enerwegens bi us hebb ik al Heidschnuck leest. Wo schall dat denn heten? Ik dö an'n leevsten Snucke schrieven...---Bolingbroke 21:23, 9. Apr. 2008 (CEST)

Mien Lüüd tohuus seggt Heidschnuck, wat nich heten mutt, dat dat nich noch annere Wöör gifft. Mi is dat eens - dorvör hebbt wi de Wiederleidens... --Iwoelbern 21:36, 9. Apr. 2008 (CEST)
Danneil hett för de Oltmark Snuck för Mutterschaf (also dat, wat du nu as Auschaap hest. Nehm ik an, 'k harr Auschaap ans noch nich höört ;-) ). Dorvun müss denn ja Heidsnuck beter wesen. --::Slomox:: >< 23:45, 9. Apr. 2008 (CEST)
Auschaap he'ck ook noch nie hüürt. Ick kenn bloß dat Aulamm, dat ist oewer kein "Mutterschaf". "Au" hett woll früher mal "Mutterschaf", "Schaf" heiten (gotisch awi). So'n Aulamm is bi uns 'n Schap, dat noch kein Lämmer krägen hett. Ward ook Zifflamm tau seggt. --IP-Los 15:00, 29. Apr. 2008 (CEST)

Moderhinke[Bornkood ännern]

Dat is en Klauensüke bi Schaap. Weet een den plattdüütschen Naam?---Bolingbroke 21:23, 9. Apr. 2008 (CEST)

Plattdüütsch hebb ik jummers noch nich funnen. Man up Engelsch heet de Süke Foot rot un up Bokmal-norweegsch fotråt, beides weer up Plattdüütsch ja woll Footrott. Oder is Klauenrott beter? Oder schöllt wi noch töven un fudder söken?--Bolingbroke 18:43, 15. Apr. 2008 (CEST)
Ick heff mal 'n oll Schäper hürt, dei hett bloß dat hochdüütsche Wuurt seggt, giff't woll kein plattdüütsch Wuurt vör. --IP-Los 11:29, 27. Mai 2008 (CEST)
Jüst bi Brinckman leest:
Jarrlings un Aulamms, sühst,
krieg all de Lähm –
un dat jütsch Höwt is güst
grad as vördem.
Ik heff nu kene Ahnung, wat Lähm genau is, aver en Schaapkrankheit mutt dat ja op jeden Fall wesen. --::Slomox:: >< 15:10, 5. Jul. 2008 (CEST)
Dat höört sik jüst so an, as wenn mein Vadder seggt „Dat Schaap lahmt“. Dat heet glööv ik nix anners, as dat dat Schaap nich recht oppedden kann. Ik denk, dat is keen Krankkheit, man mehr en Symptoom... --Iwoelbern 15:27, 5. Jul. 2008 (CEST)

Widerrist[Bornkood ännern]

En afsunnerlich Woort. Ik weet nich mol richtig, wat dat bedüden schall. Bi Peter Neuber hebb ik Schuft funnen (bi Arbeitsveeh), up Hollannsch heet dat schoft. Schöllt wi Schuft nehmen (ik harr dat Woort noch nich höört...) oder weet een en anner Woort?---Bolingbroke 22:32, 9. Apr. 2008 (CEST)

Schufft passt. Kann ok Schullerblatt bedüden, aver dat sitt ja nu ok direkt blangenbi. --::Slomox:: >< 23:40, 9. Apr. 2008 (CEST)

Bi uns seggt wi 'Hiele'. --Bierlink 12:40, 25. Apr. 2008 (CEST)

Paarhufer[Bornkood ännern]

Wat Schaap un anner Veehtüüch sünd. Wat schöllt wi dor denn to seggen?--Bolingbroke 18:36, 15. Apr. 2008 (CEST)

"Paar" is op platt Poor, un "Huf" is Hoof. Ik de dat eenfach tohopensetten: Poorhover. --Iwoelbern 00:14, 16. Apr. 2008 (CEST)

Flaschenzug[Bornkood ännern]

Weet een en plattdüütsch Woort för den Flaschenzug? Dat Flasche is in den Fall en Beteken för den Holler vun de Rullschiev un hett woll nix mit Buddel to doon. --Iwoelbern 12:56, 26. Apr. 2008 (CEST)

Kattrull. Termo 13:58, 26. Apr. 2008 (CEST)
Gifft ok Talje. Un för dat Ravensberger Platt finnst du Wuinen bi Google. --::Slomox:: >< 14:52, 26. Apr. 2008 (CEST)
De Begreep Talje warrt an sik blots in de Seefohrt bruukt - oder is dat bi de Plattdüütschen anners? --Iwoelbern 17:03, 26. Apr. 2008 (CEST)
Ik kenn Talje un Block. Block kenn ik avers bloß vun de Seilschipperee. Peter Neuber hett för Dithmarschen dat Woort Tokel (Mt:-n), hett avers ok Talje dorbi un Block ok. Hermann Böning hett för Ollenborg Takel, dat Verb is (up-)takeln. Up Hollannsch heet dat takel un katrol. Dat is woll ok in Oostfreesland begäng. Jedenfalls is Talje woll nich bloß in de Seefohrt tohuse.--Bolingbroke 21:23, 26. Apr. 2008 (CEST)

Kurbelwelle[Bornkood ännern]

Noch so en technisch Woort. Sass seggt dorto Dreihass, man ik denk, dat is nich akkerat. To’n een hebb ik Dreihass all bruukt as Översetten vun Drehachse oder Rotationsachse, wat nich dat glieke is as Kurbelwelle - un to’n annern ligt mi in’n Sinn, dat ik in den Tosamenhang jümmer dat Woort „...well“ höört heff. Dreihwell mach woll angahn, aver Dreihbülg heet dat doch woll nich, wat? --Iwoelbern 17:57, 26. Apr. 2008 (CEST)

Nee, de Bülg laat wi dor lever rut ;-) Well passt, dat mutt nu nich unbedingt en Ass wesen, de Gelenkwelle bi'n Trecker is ok 'n Well. Groten Deel Lüüd seggt wohrschienlich Kurbelwell. Villicht gifft dat aver noch wat beters, ik kann't nich seggen. Aver mal so seggt: Op Engelsch is dat en crankshaft. crank is nu uns krängen, wat een vör allen ut de Seefohrt kennt. Villicht helpt dat een, villicht ok nich ;-) --::Slomox:: >< 19:25, 26. Apr. 2008 (CEST)
Ik heff nu eerstmol Dreihwell nahmen. Ik kenn an sik ok blots de Kurbelwell - wohrschienlich gifft dat nix anners op platt. Aver ik heff jüst noch so'n Ding funnen, womit ik nix to maken weet:--Iwoelbern 19:39, 26. Apr. 2008 (CEST)
Ik kenn ok bloß Kurbelwell. Neuber hett dat ok, man he nömmt ok noch de Dreiherwell.

Gebläse[Bornkood ännern]

Dor hett Sass nix to. Man künn dat mit Blaasaparot ümschrieven. Wat mit jüst noch infallt weer en Püüster (vun Pusten), man dat Woort warrt bi uns ok faken as Ökelnaam vör en Flint, Gewehr bruukt. Wat meent ji? --Iwoelbern 19:39, 26. Apr. 2008 (CEST)

Ik glööv, Püster weer richtig. Wi seggt dat ok jummers to'n Blaasbalg, jedenfalls bi't Grillen oder Füermaken.--Bolingbroke 21:23, 26. Apr. 2008 (CEST)

Vertalen[Bornkood ännern]

Kan der ene de zinne: 't Platduutse artikel van de maond vertalen? Is dat: Dat plattdüütsche utwählte Artikel dissen Maand of wat aanders? (kiek mar bie ons op de veurpagina) Servien 21:49, 4. Mai 2008 (CEST)

Ik vreuge m'n trouwens of waorumme 't Hööftsiet (mit een T) is in plaose van Hööftsied of Hööfdsied (mit een D), 't meervoud is toch mit een D? Servien 21:55, 4. Mai 2008 (CEST)
De plattdüütsche utwählte Artikel dissen Maand oder de utwählt Artikel (vun) dissen Maand (op Plattdüütsch) (tweemal Adjektiv in een Reeg höört sik nich good an, beter uteneentrecken).
Dat t in Hööftsiet kummt vun Johannes Sass sien Schrievwies. Sass hett en Regel, de dat Plattschrieven för Lüüd mit hoochdüütschen School-Achtergrund lichter maken schall: Wenn en Woort/Woord op Hoochdüütsch op t utgeiht, denn schall dat ok op Plattdüütsch so wesen. Sass meen, anners kunnen de Lüüd sik dat nich marken. Dorvun schall dat to'n Bispeel na dat hoochdüütsche Vörbild gut op Platt goot heten. Dat is de gresigste Regel in Sass sien Schrievwies överhaupt. Wenn dat na mi geiht, denn dee disse Regel foorts rutfallen. Ik sülvst schriev ganz faken ok etymoloogsch un nich na Sass: Woord, good, rood, dood un nich Woort, goot, root, doot. Un de Flexionsformen wiest dat ok, dat de Regel keen Sinn hett, denn dor geiht dat blot mit d: Woorden (ok Wöör kunn nich Wöör heten, wenn dat Woord etymoloogsch en t harr), gode, rode, dode. --::Slomox:: >< 23:42, 4. Mai 2008 (CEST)

Üm mi laat den 'utwählten' ok men weg. Gewoon 'de plattdüütsche Artikel vun de Maand'.--Bierlink 20:14, 6. Mai 2008 (CEST)

Dat geiht nu gornich ;-) Blot wenn du vun Sleswig weg büst. vun den/vun’n oder van de. Mientwegen denn plattdüütsch Artikel van de Maand. --::Slomox:: >< 21:52, 6. Mai 2008 (CEST)

Ik heb men probeert dat een bettien so utsehn to laten, as hier meesttieden schreven wöd. Misschien heb ik dor ok grammatikaal een anner Gefööl bi. Ik sölls had dor 'deyn plättdüütschen Artikel van de Maand' vun maakt. Men net sölven... --Bierlink 01:05, 7. Mai 2008 (CEST)

Wat grappig da-k Bierlink noen zoveule makkelijker begriepen kan (neet vremp a-j kieken naor wao-j vandaon koemen op de kaorte)! Op de veurpagina steet noen oek 't Platduutse artikel van de maond, mit een Platduutse titel derbie... Wat de T angeet in Hööftsiet, ik hadde al zo'n idee dat 't Duutse invleud was op de spelling, is neet arg hendig, bie 't schrieven, lik m'n. Servien 17:19, 9. Mai 2008 (CEST)

Staude[Bornkood ännern]

Bi Klaus Groth schall dat woll Pull heten. Hebb ik noch nie nich höört. Kennt een vun Jo dor en Woort för?--Bolingbroke 13:42, 5. Mai 2008 (CEST)

quellen/aufquellen[Bornkood ännern]

Wat hebbt wi dörfor? De Quelle ist jo nu ’n Born, aver aufquellen heet jo wohrschienlich nich opbornen... Dat woort bruukt ik in’n Tosamenhang mit de Venus. Dor gifft dat en sünnere Form vun Vulkanen, de as Quellkuppen betekent warrt. --Iwoelbern 21:00, 8. Mai 2008 (CEST)

Du kannst na mien Menen dat Woord "quellen" bruken, wenn du dicht d'rbi blieven willtst. Man de verleden Tied is neet regelmatig: he quellt, he quul he hett quulen (sücht sünnerbaar ut, man is so in uns Schrievwies. Weet neet, of na Sass kwuul schreven word.) En anner Woord mag "riesen" wesen (as ingelsk "to rise"). Denn hebb ik nett noch wat funnen, waar ik toeerst neet up komen was bi "aufquellen", dat is "utdejen" (van "dejen" - "gedeihen"). Also sowat as "ausgedeihen", meent sowat as "groter worden" of sük "utdehnen" (segt man dat up Platt? Lett neet moi). Wenn du direktemang "Quellkuppen" bruukst, denn bliff daarbi. Anners kannst du sowat maken as "riesen Vulkanen" of "Vulkanen, de utdeet/riesen sünd" of sowat. Munter, Termo 21:24, 8. Mai 2008 (CEST)
Jo hest recht, "opquullen" hebb ik ok al höört. Nu weet ik dat wedder... --Iwoelbern 21:32, 8. Mai 2008 (CEST)
Quell as Synonym för Born geiht ok op Platt. (Un nee, Sass bruukt ganz normal qu un nich kw.) Ans hett Termo ja al allens seggt. --::Slomox:: >< 21:38, 8. Mai 2008 (CEST)

överhööft[Bornkood ännern]

Vundaag fehlt mi mal keen Woord, vundaag heff ik en Woord toveel. Mal sehn, wat ji dor vun seggt. Dat Woord överhööft, gifft dat dat överhööft? Oder, wenn ik recht heff: Gifft dat dat överhaupt? Ik geev to, ik heff dat ok al bruukt, sogor wieder baven op jüst disse Sied. Aver dat heff ik eerst in de Wikipedia dat eerste Maal sehn un vun hier övernahmen. Ut de sprakene Spraak kenn ik blot överhaupt. Dat gifft bi uns normalerwies nich mal dat Woord Hööfd. In de normale Alldagsspraak heet dat bi uns Hauptschool, Hauptbahnhoff un so wieder. Wenn ik överhööft bi Google ingeev, denn gifft dat 102 Sieden. Wenn ik denn aver KDE op Platt un Wikipedia utsluten do, denn blievt ganze dree Stück över. Un glieks de eerste: Ik segg gor nich, dat ik alles 100% verstaan heff, un klor snack ik överhööft nich Platt. Nich jüst dat, wo een Beleg to seggen kann. Un de annern beiden Sieden sünd jüstso Sieden, de vun temlich junge Lüüd kaamt, de wohrschienlich ok nich jüst en goden Beleg sünd. Un denn blifft gornix mehr na. Ik heff en beten den Verdacht, dat wi hier so'n beten Intucht dreven hebbt un een bi'n annern dat Woord utlehnt hett. Wi wullen all dit gresig hoochdüütsche haupt vermeiden un hebbt dorbi en Woord erschaffen, dat dat ans narms gifft. 31 Sieden spuckt de Wikipedia-Söök aktuell ut för överhööft. Schöölt wi dat Woord nich lever utmerzen un dor överhaupt för bruken (wenn ik Wikipedia un KDE utnehm, spuckt Google 732 Sieden för överhaupt ut, un denn kene Comics un Stomper-Fans, dat sünd Groth un Fehrs, Heinrich Ohm un 'keen nich allens) oder dat Woord ok dör annere Utdrück ersetten, wenn dat jüst passt? Un wenn ji noch weten wüllt, wie ik dor to kamen bün, mi dat Woord mal genauer antokieken: ik heff dör Tofall sehn, dat se in de Nedderlannen ok en Woord för überhaupt hebbt. Dat heet nich overhoofd, dat heet dor ok überhaupt. --::Slomox:: >< 03:52, 9. Jun. 2008 (CEST)

Ik hebb dat ok so övernommen (mangels Sass). Wenn dat aber ännert wurrd, denn moot ok all mit "Hööftstadt" ännert wurrn. Völ Spass domit. Eastfrisian 06:20, 9. Jun. 2008 (CEST)
Ik harr dat Woort mol in’n Sass naslahn und dor steiht blangen överhaupt ok överhööft binnen an tweete Steed. To geven schient dat dat denn also woll. Bi uns in’n Huus seggt wi överhaupt. Ik heff mi in de Twüschentwuet woll an dat överhööft gewöhnt, heff vun dorher aver ok keen Problem, överhaupt to schrieven... --Iwoelbern 08:49, 9. Jun. 2008 (CEST)
Wenn överhööft ännert warrt, heet dat nich automaatsch, dat ok Hööftstadt ännert warrn mutt. Nedderlandsch is dat ja ok so: überhaupt un hoofdstad. Bi uns warrt Hauptstadt seggt, aver dat heet ja nich, dat nich villicht annerwegens Hööfdstadt seggt warrt. --::Slomox:: >< 13:56, 9. Jun. 2008 (CEST)
Bi Hööftstadt gifft dat de Neddersassisch Verfaten as Beleg. De is vun 1998 un hett dat gewiss nich ut de Wikipedia övernahmen. Bi överhööft gifft dat gornix. Un denn kummt dor noch een Saak to: överhaupt kummt in de Ümgangsspraak vör, de Begreep Hööftstadt kummt in de normale plattdüütsche Reed man kuum vör. Wenn wi also Hööftstadt bruukt un dat Woord hett dat vörher noch nich geven, denn hebbt wi wat toföögt un de Spraak bereichert. Wenn wi aver överhööft nee in de Spraak inföhrt, denn hebbt wi wat an de vörhannene Grundsubstanz ännert. --::Slomox:: >< 16:52, 9. Jun. 2008 (CEST)
As ik baven al schreven heff: in’n Sass steiht dat ok binnen. Wenn also een wat inföhrt hett, denn de Sass un nich wi... --Iwoelbern 17:00, 9. Jun. 2008 (CEST)
Ik segg jummers överhaupt un hebb överhööft noch nie nich höört, man bloß up de Siet vun de Fofftig Penns mol leest. Up de annere Siet: Eene lebennige Sprake ännert sik in eenßen weg, dat kann ja nich al ummer so blieven, as dat bi Groth un Fehrs ween is. Man wenn sik de Spraak ok ännert, dat weer woll to künstlich, wenn wi dor nu jummers achter steken döen. Also: Laat de jungen Lüde man överhööft seggen, wenn se dat wüllt. Wenn dat up een schönen Dag ok vun annere Lüde so seggt un schreven warrt, denn könnt wi dat ok upnehmen. So maakt de Duden dat ja ok. Eerst mol tokieken, wat de Sake nu ok echt is. Bi Hööftstadt seh'k dat en beten anners: Hööft is ganz bestimmt dat ole plattdüütsche Woort. Dat gifft den plattdüütschen Tonaam Hööft un Fluurnaams un ole Naams vun Öörd heet ok Hööft. So hebb wi hier dat Lankenauer Hööft an de Spitz vun en Halfinsel in de Werser. Un in Vegesack is sogar en ganz neet Inkoopszentrum Haven Hööft nömmt wurrn. Wat denn Sass angeiht, bün ik dor al lang nich ganz tofräen mit: Mi geiht besunners de Striet gegen de End-ung up'n Keks. Dat wi nu partout Regeern seggen schöllt un nich Regeerung. Dat is schier Kunstspraak, jedenfalls in de meisten Gegenden vun Plattdüütschland. ---Bolingbroke 16:23, 17. Jun. 2008 (CEST)
Dat -ung is noch wedder so'n Saak. De Hanseaten hebbt to'n Bispeel rekeninge oder rekinge seggt ([41]). Denn keem na dat Enn vun de ole Schriftspraak de Apokoop, denn is de Ennsülv unbetoont wesen un dat i hett sik in en e wannelt un toglieks is dat g stumm worrn. Överbleven is dat plattdüütsche Woord Reken. Aver de nee Ennen dögg nix mehr. De ne'en Wöör kunnst nich mehr vun de Verben un ok nich mehr vun de PPA ünnerscheden. Dorbi is dat ole -inge denn unproduktiv worrn. Hebbt sik kene ne'en Wöör mehr mit -inge/-en billt. Liekers weer noch jümmer Bedarf för ne'e Substantive. De kemen nu aver as Importwoor ut dat hoochdüütsche. To'n Bispeel heet dat bi uns Krüzung. Bi uns warrt also op de een Sied dat ole Woord Reken, op de annere Sied dat ne'e Woord Krüzung bruukt (allerdings gifft dat ok Reeknung bi de wat duller Verhoochdüütschteren). De ole Ennen is nich mehr produktiv, de ne'e jüst so wenig. Dat gifft ne'e Wöör op -ung, aver de warrt nich ut plattdüütsch Material boot, dat löppt jümmer över Import ut dat hoochdüütsche. To'n Bispeel ok de Ünnersökung bi'n Dokter.
Wat nu de Regeren angeiht, dor bruukt wohrschienlich en groten Deel vun de Lüüd den hoochdüütschen Import Regerung oder Regierung. Kann aver good angahn, dat welk Ecken vun Plattdüütschland ok volkstümlich Regeren hebbt. (Schiller-Lübben kennt regnacie un regneringe.) Wenn du Regeren partu nich maggst, denn bruuk eenfach Regerung.
(Allens wat ik schreven heff, betütt sik op mien Dialekt un op de Midd vun dat Plattdüütsche. An de Oost-, Süüd- un Westkant kann dat anners utsehn.) --::Slomox:: >< 17:02, 17. Jun. 2008 (CEST)
överhööft heck so ook noch nich hüürt. Dat lett sick binah so, as wenn dat einfach von't hochdüütsche -haupt up't olle plattdüütsche hovet (Hööft) oewerdragen worden is (so as in ollen Tieden zieltel). Wi seggen oewerhaupt.--IP-Los 14:52, 18. Jun. 2008 (CEST)
Ik glööv, ik heff't nu tohoop. Dat echt ole plattdüütsche Woord is överhoop. To finnen bi Danneil för de Oltmark, bi Woeste för Westfalen, ok bi Google Böker in Böker ut Oostfreesland un Holsteen. Also temlich allgemeen Plattdüütsch. An dit Woord is denn ünner Influss von hoochdüütsch überhaupt en unorgaansch t anhangt. För överhoopt sünd ok en poor Sieden bi Google Böker to finnen. Un dit hoopt harr denn so'n Ähnlichkeit to dat hoochdüütsche haupt, dat de Lüüd denn anfungen hebbt, överhaupt to seggen. --::Slomox:: >< 12:01, 10. Nov. 2009 (CET)
Tja, so steiht dat ok bi Hermann Böning: awerhoop, überhaupt. [auch westf. u. osnabr.; also pld. nicht an Haupt (=Kopfzahl) angelehnt, sondern an Hoop, Menge]

Bierhand/Vanderhand[Bornkood ännern]

Kennt ji de Wöör bierhand un vanderhand? Bi’t Wagenföhren mit Peer bedüüdt de Wöör rechts un links. Ik bün vermoden, dat de Wöör vun bi de(r) Hand un van de(r) Hand kaamt, also bierhand is rechts, de Hand mit de du de Peer höllst, bi de du de Peer hest, un vanderhand is links, de Hand, van de du Peer lettst. Oder so ;-) Kennt dat een? Kann dor een wat to seggen, stimmt mien Laienetymologie? (as ik mal een fraagt heff, kunn he't mi ok nich seggen un keem mit de Laienetymologie vun de Hand, de dat Bier höllt. Aver dat klappt eben blot, wenn wi annehmt, dat se dorbi dat hoochdüütsche Woort utlehnt hebbt, denn Bier heet bi uns ans Beer.) Op't Internett heff ik de Wöör narms funnen, sünd aver ok mehr ole Utdrück un mit Peer sünd nu ja nich mehr ganz veel Lüüd ünnerwegens. --::Slomox:: >< 15:56, 17. Jun. 2008 (CEST)

seggt mi nix... --Iwoelbern 16:11, 17. Jun. 2008 (CEST)
Dat is woll von Mundort tau Mundort verschieden. In Mäkelborg heiten de Pier (anfungen bi de Hinnenpier, von links nah rechts): Saddelpierd, Handpierd, Linpierd (Liningpierd), Vörbipierd. So kenn ick sei. Dat Mecklenburgische Wörterbuch kennt denn ook noch anner Wüür: Saddelpier: Stauhl-, Ünner-, Ünnersitpierd, Sadelmähr, -voß); Handpierd: Achterbipierd; Linpierd: Linung-, Nahschpierd; Vörbipierd: Bitau-, Bisid', Bipierd. Tja un mit links und rechts, dor heck ook ierst nahkieken müßt un wat oewer Ossen funnen (paßt nu nich so ganz ;-) ): (Meckl. WB, Bd. 7, Sp. 54) "todi, tudi: nach links, Zuruf an die Zugochsen, vereinzelt auch an die Zugochsen [...] van dy - to dy vereinzelt erweitert zur allgemeinen Bedeutung nach links: gah mal bäten tudi! [...] Gebildet wie das Syn. nahdi un der Gegensatz vandi; weitere Syn. hü(l), nahsch, tul". Gifft ook noch hott, hutt, huddann vör rechts. Dor möt'n woll ierst weiten, wo dat denn so seggt ward. --IP-Los 14:40, 18. Jun. 2008 (CEST)
Ik heff nu bi Johannes Ehlers noch wat to dat Thema funnen: „Vain gan bed. rechts gehn, von Pferden vor dem Wagen. Dies Wort ist entstellt aus van di d. h. von dir weg; zum Theil wird diese reine Form noch gesprochen.“
Dat passt ja so'n beten to dat, wat du seggst, IP-Los. Naja, dor mal von afsehn, dat van di bi Ehlers rechts is un nich links... Hm. --::Slomox:: >< 16:16, 25. Mär 2009 (CET)
In dat Wörterbuch der westmünsterländischen Mundart heff ik de beiden Wöör nu ok funnen. Mutt also enigermaten wied verbreedt wesen. Dat Westmönsterland is ja en Eck weg. Dat Problem: dat Wöörbook seggt, dat de Wöör all beid rechts bedüüdt... Links is dor naoderhand. --::Slomox:: >< 17:18, 17. Apr. 2010 (CEST)
Un hier (Sied 53) gifft dat sogor en Koort för Neddersassen! --::Slomox:: >< 13:38, 26. Aug. 2010 (CEST)

Saite[Bornkood ännern]

...as se bi Gitarren oder Geigen bruukt warrt. Ik meen, ik harr in den Tiosamenhang al mol Sieten höört, man, dat höört sik so an, as wenn dat eenfach vun Seite övernahmen worrn weer, vun wegen, dat dat op hoochdüütsch gliek klingt... --Iwoelbern 19:28, 30. Jun. 2008 (CEST)

Dat Seite un Saite verscheden schreven warrt, dat is eerst siet dat 17. Johrhunnert so. Dormals hebbt se anfungen, Saite anners to schrieven, dat een de beiden Wöör in de Schrift beter utenannerkennen kann. Liekers sünd de beiden Wöör etymoloogsch nich verwandt. Un so hett de Saite to Hansetieden ok nich siede heten, sonnern seide (Wohrschau, dat is nich dat hoochdüütsche ei sonnern dat ei as in keen [keyn/kein]; [42]).
Wat dat nu ok noch so bruukt warrt, dat kann ik di aver nich seggen. --::Slomox:: >< 21:45, 30. Jun. 2008 (CEST)
Da kann so sien, dat mööt oewer nich so sien. Dat /i/ kann ein Längenteiken sien (ein, oik, boik), kann oewer as /ei/ ook ein Diphthong sien, de hüüt in vääle Mundorten noch vörkümmt (meihen, seihen, neihen, teihn). In Westfalen sünd disse Diphthonge to'n Deil verluren gahn (eier [43] -> egger [westfälische Schärfung]). "seite" un "saite" is all früher uteinannerhollen worden, de Grimm hett dor ook wat öllere Biespille, is oewer "systematisch" woll ierst in't 17. Johrhunnert fastmakt worden. Dat mecklenburgische Wörterbuch hett Sait stahn, as hochdüütsches "Lehnwort". --IP-Los 12:58, 1. Jul. 2008 (CEST)
Jo, vör dat 17. Johrhunnert hebbt se dat blot bi de Oberdüütschen mit ai schreven.
Du hest recht, dat mutt nich unbedingt äi as in keen wesen, dat kann ok ai as in teihn wesen. Seide hett hd. Saite, oeng. sāda, onoor. seiðr in sien Verwandtschop. De Weid, de ja en ai hett, hett hd. Weide, oeng. wāþ, onoor. veiðr as Verwandte. De passt also tohoop. Aver denn gifft dat ok wenen, platt mit en lang e oder en äi. To Hansetieden geev dat twee Formen, wēnen un weinen. Hd. weinen, oeng. wānian, onoor. veina. Passt ok. Wenn wi uns nu aver de litauschen Kognaten ankiekt, denn hebbt wi för 'seide' saĩtas, för 'Weid' výty un för 'wenen' vaĩtóti. Na de litauschen Formen passt dat Woord beter to wenen as to Weid, müss also en äi hebben. Aver ik bün keen Linguist un kann nich seggen, wo good mien Argument över dat Litausche is.
Wohrschienlich löppt dat aver doch op dat hoochdüütsche Lehnwoord Sait rut. --::Slomox:: >< 15:45, 1. Jul. 2008 (CEST)
Ja, dat is äben swor to seggen. Oewer so einheitlich is de Sprak donntaumalen ja ook nich west. Mag angahn (so glööf ick dat), dat dat beide Moeglichkeiten gäben hett. Hüüt gifft ja ook tehn un teihn. Wi hemm ja bloß schräben Schrift, un dor lett sick nu bannig oewer klabüstern, woans dat nu utspraken wür, ob dat nu bloß de Läng beteiken dehd oder denn doch wat anners tau bedüden harr. So ganz utdüden kann'n dat nich. Dien Henwies up dat Litauische künn äben ook so seihn warden, dat bloß eine Utsprak dor oewernahmen worden is (so as in wenen/weinen). Wenn Du Di mal "ei" bekieken dehst, dor kannst denn ook all bi dat vierteihste Johrhunnert "egger" finnen: "honre vnde Eggere" [Häuhner un Eier] (Güter- und Einkünfteverzeichnis der Abtei Wunstorf [1376-1379], miehr Bispiele kannst hier finnen). So'n Näbeneinanner is also nu nich so selten un is hier ook gaut moeglich. De Schiller/Lübben hett ja nu bloß "seide/seyde", dor kann man nu nich vääl tau seggen. Ick heff ook mal bäten wat nahkäken, dat hett ja nu wat mit "Seil" tau kriegen, un dor hett dee Schiller/Lübben nu "sêl/seil", is also ook nich so recht wat. Also, ick mücht mi dor nich fastleggen. --IP-Los 18:45, 1. Jul. 2008 (CEST)
P.S. Büst Du Di eigentlich würklich säker, dat Du kein Linguist büst ;-)
Na de ganze Unnerholung weet ik jummers noch nich, wat nu Saite up Platt heten schall. Ik hebb hier eerst mol Siete rinschreven, man dat is natüürlich so tostanne kamen, as Iwoelbern dat boven schrifft. Man Seede klingt en beten afsunnerlich. Dat nedderlannsche Woort is Snaar, hett dat amenne wat mit Snoor to doon? In miene Wöerböker hebb ik nix funnen.--Bolingbroke 11:36, 27. Mai 2010 (CEST)

Altruismus[Bornkood ännern]

Ik söök en Woord, dat to Altruismus, Großmut, Edelmut, Generosität passt. Also en Utdruck dorför, wenn en Minsch anner Lüüd wat Goods deit un dor keen Lohn för verwacht. Een, de sien Leven in'n Deenst för annere stellt oder tominnst mit annere deelt (to'n Bispeel Frömme Gastfründschop wiesen un dat Eten delen, ok wenn een sülvst blot en karg Mahltied hett). En Woord dat in He wiest wohre(n) ... oder He is wohrhaft ... rinpasst. Un na Mööglichkeit eben en plattdüütsch Woord, keen latiensch ;-) --::Slomox:: >< 15:27, 2. Jul. 2008 (CEST)

So recht weet ik dor ok nix. Dat eerste, wat mi dör den Kopp güng weer "Minschenfründ"... --Iwoelbern 15:59, 2. Jul. 2008 (CEST)
He weer en geevschen Minschen--Bolingbroke 20:35, 14. Jul. 2008 (CEST)

Fügung[Bornkood ännern]

Fügung, Schicksalsfügung, etwas, was ein Teil von Gottes großem Plan ist. Hett dor een en Idee? --::Slomox:: >< 19:15, 3. Jul. 2008 (CEST)

Sass bruukt ok Schicksal. Villicht passt Vörsehn in’n Sinn vun Vorsehung? --Iwoelbern 19:38, 3. Jul. 2008 (CEST)
Schicksal is to groot. Schicksal is dat ganze, wat ik söök, geiht mehr na Wendung. Mit en Wendung oder Fügung grippt Godd in dien Schicksal in. Schicksal is Godd sien Plaan un de Fügung is blot en Deel, en Episood oder en Wendung in Good sien Plaan. --::Slomox:: >< 20:14, 3. Jul. 2008 (CEST)
"Schicksalsslag" villicht - wenn dat üm wat negativet geiht? --Iwoelbern 20:20, 3. Jul. 2008 (CEST)
Ik dö schrieven: Gott hett dat so föögt, also de Sake verbal uplösen...Gott hett dat so maakt/hendreiht/kamen laten geiht doch ok. Oder wullt du partout en Substantiv?--Bolingbroke 20:35, 14. Jul. 2008 (CEST)


Misserfolg[Bornkood ännern]

Kennt een en fein Woort för Misserfolg? Ik heff dor nu al lang över rümsimmeleert, aver nix rechts funnen. Misserfolg oder ok Rückschlag, engelsch setback. Er hatte im Leben viele Misserfolge/Rückschläge zu erleiden. So in dissen Sinn.

In'e Wöörböker heff ik rinkeken, de hebbt för Rückschlag de Wöör Naklapp un Achterklapp wat wohrschienlich en anner Bedüden vun Rückschlag is. Na/Achterklapp geiht doch semantisch mehr na Echo, Nachhall, Rückhall, oder nich?

Wi hebbt ja dat plattdüütsche Woord Spood för Erfolg, aver dat geiht semantisch ja ok in en annere Richtung as dat hoochdüütsche Erfolg. Is ja etymoloogsch verwandt mit sputen un bedüüdt dorvun en beten wat anners as Erfolg. Dat warrt ja ok dör den Indrag in'n Sass kloor: Eile; Fortschritt, Erfolg; Eifer, Einsatz, Gelingen. Spood is also nix to'n Tellen (een Spood, twee Spood/Spoden[?]) anners as Erfolg (ein Erfolg, zwei Erfolge). Dat helpt ok nich wieder. Ik bruuk en tellbor Substantiv.

Hett een en Idee? --::Slomox:: >< 17:03, 8. Jul. 2008 (CEST)

Tegenstööt? Termo
Torüchslag warrt bi uns af un to seggt. --Iwoelbern 17:15, 8. Jul. 2008 (CEST)
Nee, Nahklapp geht so nich, dat heit sovääl as nahslahn. In Mäkelborg is dat donn ook noch de Dag, de achter so'n grotes Fest kamen deht. Bie'n Königschuß is de Sünndagg Nahklapp nennt worden. Nahklapp is donn also 'n anner Wuurt för "Nahfier". Ick wür seggen, dat mööt viellicht so'n bäten anners utdrückt warden: Hei hett oft (faken oder, wat süss noch so bruukt ward ;-) ) kein Glück hatt oder: Nich ümmer is em dat glückt, wat hei sick vörnahmen harr. --IP-Los 18:30, 11. Jul. 2008 (CEST)
Dat is eenfach: "Hett in sien Leven nich veel Spood (m!!) hett". Ninety Mile Beach 19:28, 11. Jul. 2008 (CEST)
Negativ:Dat hett (em) nich slumpt. Dat hett em faken nich slumpt in sien Leven, oder ok: He weer en Minschen, em woll un woll dat nich slumpen, wat he sik vörnahmen harr...Oder anners: He hett faken en vör de Klapp kregen in sien Leven oder: Faken hefft se em een verpuult--Bolingbroke 20:35, 14. Jul. 2008 (CEST)

Schwarz(en)häupter[Bornkood ännern]

En ole Broderschup in Revel un ok in Riga. De geev dat bloß dor, man na den 2. Weltkrieg sünd se na Düütschland leggt wurrn. Beide hefft en Huus harrt, wat in de Städer Revel un Riga ganz bekannt is. De hoochdüütschen Naams sünd in Estland: Brüderschaft der Schwarzenhäupter un in Lettland Compagnie der Schwarzhäupter. De Hüser heet Schwarzenhäupterhaus (in Revel) un Schwarzhäupterhaus (in Riga). Wie mütt de nu up Platt heten? De eenzigst ole Urkunn, wo ik wat funnen hebb, schrifft Broeder der Scwarten Hoveden (binnen Revel). Dat is 1561 upschreven (na Tallinna Mustpead-Die Revaler Schwarzenhäupter, rutgeven in Revel, 1999, ok hier: [44]). Wie schöllt de Genoten denn nu hüdigendags heten? Schöllt wi na dat hoochdüütsche Vörbild gahn un Reveler Swarthäupter seggen? Oder mehr Platt Reveler Swartköpp? Oder na dat Vörbild vun 1561 Bröder vun de Swarten Hööften? Oder Sellschop vun de Swarten Häupter/Hööften/Köpp? --Bolingbroke 16:29, 15. Jul. 2008 (CEST)


Ik weer Höften vörtehn, also "Reveler Swarthöften" oder ok "Bröder vun de Swarten Höften" - dat höört sik ok meist al so an, as Du dat op de Oorkunn funnen hest. Hööft dücht mi de vörnehmere Form vun Kopp. Un wenn se sik sülvst so nöömt hebbt, denn schüllt wi dat ok beter so maken. --Iwoelbern 16:44, 15. Jul. 2008 (CEST)
Entschuldigt bitte, dass ich auf Deutsch antworte. Es gilt (1) für Riga: Compagnie der Schwarzen Häupter. (2) für Reval (Tallinn): Bruderschaft der Schwarzhäupter. Beide Gesellschaften existieren heute noch. In Kürze auf de.wikipedia.org: Artikel „Schwarzhäupter“ für beide Gesellschaften. -- Fjlucius 22:24, 13. Aug. 2008 (CEST)

Meerbusen[Bornkood ännern]

As bi Finnischer Meerbusen. Wat schöllt wi dor denn seggen? Bay? Bodden? Haff? De Hollänner hefft worraftig zeeboezem, man ok baai. --Bolingbroke 11:18, 16. Jul. 2008 (CEST)

As ik dat ut de:WP seh, sünd Boddens un Haffs wat anners as'n Meerbusen, dat schülln wi beter nich dörenanner kriegen. In't Hoochdüütsche warrt de Meerbusen op Golf wieterleidt. Dat künnt wi ok maken, un Finnisch Golf Golf dorto seggen, man ik denkt, jüst so goot künnt wi ok bi Busen blieven. Wi hebbt as Bispeel al den Jadebusen, also künnt wi hier ok den Finnischen Seebusen dorvun maken. --Iwoelbern 12:09, 16. Jul. 2008 (CEST)
To de Etymologie: Op Latien hett dat sinus maritimus heten. Dat hebbt se in dat 17. Johrhunnert as Meerbusen lehnöversett. To dat Woord sinus steiht ünner de:Sinus#Herkunft des Namens wat: Die lateinische Bezeichnung „Sinus“ heißt soviel wie „Bogen, Krümmung oder Busen“. In dieser Bedeutung wurde es von arabischen Mathematikern übernommen, die es ihrerseits als „jiba“ (جيب) „Tasche, Kleiderfalte“ von indischen Mathematikern entlehnten (Sanskrit „jiva“ ‘Bogensehne‘ - abgeleitet vom Kurvenverlauf einer Sehne, die schraubenförmig um einen Stab gewickelt wird).
Dat Woord betekent also nich, so wie wi dat vundaag vör allen verstaht, de Bost vun de Fro. Dat betekent veel mehr en Tasch, de de Froonslüüd fröher vör de Bost dragen hebbt. Dat weer man blot en beten Stoff, den se ümslagen hebbt, wo se en beten wat opbewohren kunnen. So steiht dat ok in'n Schiller-Lübben. Dat passt op Platt also ok mit Busen. Villicht schullen wi aver lever kieken, wat de Hansekooplüüd to disse Eck vun de Oostsee seggt hebbt. De weren dor ja man ok ünnerwegens un hebbt dor gewiss en Naam för hatt. --::Slomox:: >< 13:38, 16. Jul. 2008 (CEST)
Na ja, bloß ward dat hüt keiner miehr kennen. Wenn Du dat lieker weiten wist, gifft dat twei Bäuker, dor mööst dat eigentlich in finnen koenen:
  • Koppmann, Karl (Hrsg.): Das Seebuch, Bremen 1876. (dat is nu oewer bannig olt)
  • Wise, Arthur (Hrsg.): Das Seebuch der Hanse, Kiel 1998.
Dor is eigentlich väl in to finnen, allerdings hemm se denn to'n Deil de frömden Namens nah Gehüür upschräben un so würd denn "Noirmoutier" "armborsters" nennt un de "Ile du Pilier" "pilgere" ("Item de wil setten in de baye de schal dat eylant dat men het pilgere laten liggen an sturbort"). Dor hemm s' äben wat hüürt un dat denn för sick utdüüdt. Leider heff ick bloß so'n lütten Text hier, dor steht dat nich in. --IP-Los 19:30, 18. Jul. 2008 (CEST)

Katerfrühstück[Bornkood ännern]

Ja woll nich Hoorbüdel-Anbiet un ok nich Koter-Fröhstück, oder?--Bolingbroke 19:26, 24. Jul. 2008 (CEST)

För Katerfröhstück laat sik tominnst dree verschedene Beleeg finnen. Ans kann ik dor ok nix to seggen. --::Slomox:: >< 23:57, 27. Jul. 2008 (CEST)
Bi uns to Huus seggt wi ok „Koterfröhstück“ --Iwoelbern 11:09, 28. Jul. 2008 (CEST)

Jahreshauptversammlung[Bornkood ännern]

As bi jeden Vereen. Dor hebbt wi ok dat -haupt wedder in...--Bolingbroke 19:26, 24. Jul. 2008 (CEST)

Johrsversammeln, Johrshööftversammeln? HeikoEvermann 22:20, 24. Jul. 2008 (CEST)
Versäuk dat doch to ümschrieben: "De Mitglieder (Maten) kamen jedes Johr einmal tauhoop, üm den Vörstand to wählen, usw."
De Plattdüütschen to'n Bispeel seggt Johrsversammeln. För Platt seggt Mitgliederversammeln. Ans gifft dat ok noch Johreshauptversammlung. --::Slomox:: >< 23:51, 27. Jul. 2008 (CEST)
„Johrshauptversammeln“ harr ik ok vörslahn... --Iwoelbern 11:12, 28. Jul. 2008 (CEST)

Sternförmig[Bornkood ännern]

So as de Straten in Revel sternförmig vun'n Marktplatz afgaht--Bolingbroke 19:34, 24. Jul. 2008 (CEST)

"in Steernform" HeikoEvermann 22:20, 24. Jul. 2008 (CEST)
„as’n Steern“ oder „steerngliek“ --Iwoelbern 11:11, 28. Jul. 2008 (CEST)

Gekröse[Bornkood ännern]

Hett dor een en goden plattdüütschen Begreep vör? --84.176.172.245 20:13, 29. Jul. 2008 (CEST)

nanu, harr mi nich inloggt... --Iwoelbern 20:15, 29. Jul. 2008 (CEST)
Bi http://www.kinder-lippe.de/woerterbuch.pdf steiht Gekreuse för dat Lippsche (also Gekröös wieder in'n Noorden). Ans weet ik nix. --::Slomox:: >< 21:25, 29. Jul. 2008 (CEST)
In Hansetieden hett dat krose, kruse, krosele(n), krusele heten [45]. --::Slomox:: >< 21:30, 29. Jul. 2008 (CEST)
Mäkelborgsch: Gekräus, Gekrüs: "Gekräus' RoKlock [Klockenhagen], dat Gekrüs' von de Darm StaWold. [Woldegk] Zs. Kalwergekräus (Meckl. WB) --IP-Los 15:44, 1. Aug. 2008 (CEST)

Wahlkampf[Bornkood ännern]

Schall man dat so övernehmen?--Bolingbroke 00:36, 30. Jul. 2008 (CEST)

Ik harr dat 'f' an’n Enn weglaten. En anner’t Woort kenn ik dorför ok nich. --Iwoelbern 00:40, 30. Jul. 2008 (CEST)
Ik kenn noch "Wahlstriet". HeikoEvermann 20:36, 30. Jul. 2008 (CEST)

Folter/foltern[Bornkood ännern]

Wat seggt een dor denn to? --Bolingbroke 00:39, 30. Jul. 2008 (CEST)

Harr ik woll ok eenfach so laten... Künn man woll anners ok mit "Pien andoon" ümschrieven. --Iwoelbern 00:41, 30. Jul. 2008 (CEST)
"Foltern" warrt ok in de nedderlannsche WP bruukt, kiek bi nl:Martelen. In Lübben sien middennedderdüütsch Lexikon gifft dat (in uns Schrievwies) dat Substantiv "Pien" un dat Verb "pienen/pienigen". "Pienbank" is dor de Folterbank. Wo dat "foltern" aver ok op Nedderlannsch gifft, is dat villicht eenfacher, bi "foltern" to blieven, dat is för den Leser lichter to verstahn. HeikoEvermann 20:41, 30. Jul. 2008 (CEST)
"sonder presumpcien ende indicien en is men niet sculdich iemende te torqueren" Dat is nu kein Plattdüütsch, dat Wurt hett oewer ook gäben. Bi Nicolaus Gryse kann'n dat as "torqueren unde marteren" finnen. "Folter" is nu ierst later in't Hochdüütsche kamen (15.Jh.). Is oewer dat Wurt, wat woll an besten is. --IP-Los 16:16, 31. Jul. 2008 (CEST)

Gewichtheber/Leichtathlet[Bornkood ännern]

Puh...--Bolingbroke 12:00, 31. Jul. 2008 (CEST)

Gewichthever un Lichtathlet --Iwoelbern 12:08, 31. Jul. 2008 (CEST)

Bernstein[Bornkood ännern]

Kennt wi hier in Bremen gor nich. Man in Revel! Also mutt dat doch ok en plattdüütsch Woort dorför geven?--Bolingbroke 12:00, 31. Jul. 2008 (CEST)

Barnsteen. Is bi Google blot twee Maal op plattdüütsche Sieden to finnen (is aver ok en beten swoor to söken, op Nedderlandsch heet dat ok barnsteen), in Dähnert sien Pommersch un Rügisch Wöörbook heff ik aver ok nakeken un dor steiht dat sülve. --::Slomox:: >< 12:30, 31. Jul. 2008 (CEST)
Barnstein: "mit Ernststein, mit Barnstein im Brückenspielreim Ro[stock]Klock[enhagen]." (Meckl. Wb. Bd. 1). Kümmt von mnd. bern(e)stên (barnstên) af (bernen/barnen hett früher brennen heiten). --IP-Los 15:48, 31. Jul. 2008 (CEST)

Schnellfähre/Tragflächenfähre[Bornkood ännern]

Fallt mi gor nix to in, man jummers ümto schrieven as de lüttjen snackt, geiht ok nich...--Bolingbroke 12:00, 31. Jul. 2008 (CEST)

"Fähre" is na Sass glööv ik en Fähr, dorna weer ik Snellfähr. Villicht ok Gaufähr, man dat höört sik ’n beten komisch an. Un dat annere... hm... Dräägflachenfähr, wenn een dat wöörtlich nehmen deit. Aver passt dor nich villicht ok Katamaran? --Iwoelbern 12:14, 31. Jul. 2008 (CEST)
Katamaran is op jeden Fall wat anners. Ik dee dor Snellfähr un Draagflögelfähr vun maken. --::Slomox:: >< 13:06, 31. Jul. 2008 (CEST)

Hochgeschwindigkeitsbahn[Bornkood ännern]

De Tied löppt wieter, de Sprake kümmt nich mit. Ik weet ok dütmol keen Woort. Un hebb wi Hubschrauber al harrt? --Bolingbroke 12:00, 31. Jul. 2008 (CEST)

"Hubschrauber" is bi Sass ’n Heevschruver. Heff ik sülvst noch nie höört, aver steiht dor so binnen un heff ik so ok al in Artikels bruukt. För de Iesenbahn weer ik Hoochsnelligkeitsbahn vörslahn --Iwoelbern 12:14, 31. Jul. 2008 (CEST)
Op [46] warrt noch Dwarlfleger vörslaan. In de normale Spraak warrt Dwarlfleger jüstso wenig bruukt as Heevschruver. Dor warrt Hubschrauber seggt oder villicht Helikopter.
Ut de Bahn dee ik villicht Gaubahn oder Hoochtempobahn maken. --::Slomox:: >< 13:19, 31. Jul. 2008 (CEST)
Ik nehm Hoochtempobahn. Dat klingt nich so verdwars. Un ik bliev eerst mol bi Hubschrauber--Bolingbroke 13:41, 31. Jul. 2008 (CEST)

Knabenkraut[Bornkood ännern]

Mi dücht, för disse Plantenoort mutt dat ok’n plattdüütschen Utdruck geven... --Iwoelbern 19:20, 31. Jul. 2008 (CEST)

Oh, daar gift dat heel'n Bült: "Pingsterblööm", "Johannispootjes", "Hahntjeblööm", "Kuckuksblööm" un sowat all. Of "Adam un Eva" un "Düvelsklau un Goddeshand". Termo 20:00, 31. Jul. 2008 (CEST)
Hm, un welk dorvun weer an’n Besten as Lemma oder to’n Verlenken?--Iwoelbern 20:12, 31. Jul. 2008 (CEST)
De eerste Fraag mutt wesen: Wat för en Knabenkraut? de:Knabenkräuter seggt, dat gifft en ganzen Hümpel Planten, de so heten doot. De seht all temlich ähnlich ut, aver dat is ja nich rut, dat de op Platt ok all een Naam hebbt. --::Slomox:: >< 10:33, 1. Aug. 2008 (CEST)
An sik bruuk ik den Böverbegreep. As Bispeel heff ik dör noch dat Helm-Knabenkraut, wat ik jüst in de Artikel-Översetten op mien Warkbank binnen heff. --Iwoelbern 10:41, 1. Aug. 2008 (CEST)
Ik kenn as Pingsterblööm dat, wat in de düütsch Wikipedia as de:Wiesenschaumkraut afbildt is. Eastfrisian 12:26, 1. Aug. 2008 (CEST)
Also wenn du noch miehr Beteiknungen söchst: Kukucksblaum, Kinnerkrut (so hett Chytraeus dat ook nennt: "Kinderkrudt", hett oewer ook "Kukucksblomen"), Adeborsblaum, Kukuckswörtel, Gotts-Hand-un-Düwels-Pot, Leiw-Herrgotts-Blaum. Dor kannst seihn, dat dat mitünner nich ümmer ein Wuurt inne Mundorten gifft. Denn mööst Du nu ein utsäuken, de nu bäten bekannter is. Dat Mecklenburgische Wörterbuch meint noch: "die Wurzel der breitblättrigen Art zeigt handförmig geteilte Knollen, weiche und feste, diese heißen Düwels Hand (Pot) un Gotts Hand". --IP-Los 12:47, 1. Aug. 2008 (CEST)
Also, in den Sinn, as ik dat för den Artikel bruuk, weer Kinnerkrüder oder Adeborsblomen dat, wat an’n besten passt. Ik warrt dat eerste mol nehmen... --Iwoelbern 13:22, 1. Aug. 2008 (CEST)

Rochen[Bornkood ännern]

Gifft dat dorför ok wat plattdüütsch’ oder blifft dat bi’n „Rochen“? --Iwoelbern 14:00, 1. Aug. 2008 (CEST)

Denn Fisch hemm de Ollen all kennt: "raja 'ein Roche' (Chytraeus) "Germani et Flandri Roch ... Haud scio an idem sit marinus pisces, qui circa Rostochium in ora Balthici maris Ruch vocatur' (1558). --IP-Los 16:55, 1. Aug. 2008 (CEST)
Heet dat: "een Roch", "twee Rochen" un dat Geslecht is en He?HeikoEvermann 19:57, 1. Aug. 2008 (CEST)
mnd. "de roche[n]/ruche[n]", also so as in't Hochdüütsche. Dat "Bremisch-niedersächsische Wörterbuch" hett dat ook in: "de Duevel ward di kratzen mit'm Ruchen-swanze." De Miehrtall is "rochen": "Item i snese rochen i mark", kannst ook in Schiller/Lübben finnen: "Item eyne snese rochen synt XX rochen." --IP-Los 20:38, 1. Aug. 2008 (CEST)

Bärlapp[Bornkood ännern]

Mol wedder en Plantenoort: Wat seggt wi to Bärlapp? --Iwoelbern 21:29, 3. Aug. 2008 (CEST)

Bi [47] steiht Kragenfoot (för de Gegend vun Gütsel). --::Slomox:: >< 23:11, 3. Aug. 2008 (CEST)
Dor gifft woll all wedder vääl Namens. De Sporen heiten oewrigens "Hexenmähl" in Mäkelborg. --IP-Los 13:46, 5. Aug. 2008 (CEST)
Nahdragg: dat is mi nu ierst upfollen: dor steht kragɘnfout, dat heit "Kraggenfout". "Kraggen" is hier woll 'ne "westfälische Schärfung" (egger, nigge, usw.) und heit "Kreihden" (kiek mal up diwa, dor up "mähen", inne Neeg von Gütersloh seggen s' "maggen"), dat is also 'n Kreihdenfaut (Kreihnfoot). --IP-Los 14:17, 5. Aug. 2008 (CEST)
Stimmt, good oppasst ;-) Hier steiht ok Krähenfuß as en annern Naam vun Bärlapp bi. Warrt also woll stimmen. --::Slomox:: >< 17:38, 5. Aug. 2008 (CEST)

Spore[Bornkood ännern]

Un denn noch de Sporen (vun de Planten). Ik denk, dat blifft in de Mehrtall bi Sporen. Man, wat is de Eentall? Spoor? Denn bruukt wi woll en MB dorför --Iwoelbern 21:32, 3. Aug. 2008 (CEST)

Jo, dee ik ok seggen, Spoor. --::Slomox:: >< 23:17, 3. Aug. 2008 (CEST)

Schuppe/Flechte[Bornkood ännern]

As bi de Haare, man ok annerwegens up de Huut--Bolingbroke 00:38, 13. Aug. 2008 (CEST)

Kenn ik Mehrtall blots as Schuppen (vun de Fisch to’n Bispeel) Eentall denn woll Schupp. Bi de Flechten weet ik ok nix anners as Flecht... --Iwoelbern 00:45, 13. Aug. 2008 (CEST)
Ja, "Flechte" is "Flecht", geef't all früher: "Die alte Unterscheidung von Blut-, Fleisch- und Knochenflechte lebt in den Besprechungsformeln und magischen Bräuchen kaum noch, wohl aber von drög' und natt Flecht". (Meckl. WB.) Kannst ook vör dat Hoor bruken: "wenn'n dor sitt inne Stuw mit dei upschaben Flechten, denn kümmt kein Minsch (zu Besuch), œwer wenn 'n in de gröttste Möl sitt, denn kamen s' all' antaustahn" (ebenda). Dat Wuurt kannst ook in ollen Texten finnen: "in vuchten steden vnder tijde hanget ed vt den muren alse har vlechten" oder ook "myt wyn etecke strick vppen schorff vppe vleysch vlecht vppe bose vlecken by der hud vnde vppe de vthsetteszchen varwe edder bledderen" [48] --IP-Los 20:13, 13. Aug. 2008 (CEST)
Dat ole plattdüütsche Woord för Schuppen is Schinn. Is en Pluralwoord. Danneil gifft as Bispeelsatz to'n Bispeel Ick heff so väöl Schinn upp'n Kopp. Is verwandt mit engelsch skin. Höört aver wohrschienlich to de Soort Wöör, de allgemeen plattdüütsch sünd, de aver liekers blot noch de olen Moderspraklers kennt. --::Slomox:: >< 13:22, 9. Nov. 2009 (CET)

-ung[Bornkood ännern]

Villicht könnt wi dat ja an düsse Steed noch mol tohopendregen, wat wi an ganz verscheden Öörd dor al över seggt hefft? Ik bün ja nu mol keen Philologen, man grundsätzlich geiht mi dat so, as Iwoelbern dat boven to Leistung (Physik) schreven hett. Wat ik weten do:

  • In't Middelnedderdüütsche geev dat de Endung -ynge, -ing(h)e
  • Düsse Endung is mit de Tied wegfullen. Wohrschienlich doch vunwegen dat de Sprake nich mehr för Wetenschup un Literatur bruukt wurrn is. De Spraak vun de Lüttjen Lüde hett keen Substantiverungen nödig harrt.
  • Bi Plattsnackers, de ik kennn (nich ut'n Rundfunk etc.) is hüdigendags de End-ung begäng. Dat is vun't Hoochdüütsche övernahmen.
  • Sass will nu partout so'n Enne nich hebben. He sleiht (as Günter Harte al vör ca. 25 Johren) -en vör. Dor kaamt denn Wöör rut, as Regeer-en, Leist-en, Uttekn-en. Villicht kann mi dat ja mol een verkloren, wo dat herkümmt. Mi dücht dat jummers, as Kunst- un Rundfunkplatt.

An annere Steed (ik weet avers nich mehr, wo), hefft wi dor al över snackt, ob een nu na Sass gahn schall, oder dat Middelnedderdüütsche -ing wedder to faten kriegen schall (as ok in de Nedderlannsche Spraak), oder ob wi nu mol dat -ung stahn laten un nehmen könnt. -ing is nu avers nu mol utsturven, dat weer rein künstlich, dat wedder in to föhren. So bün ik för -ung (in Maten) un -en. Un denn mutt sik wiesen, wat sik dörsetten kann. --Bolingbroke 11:43, 15. Aug. 2008 (CEST)

Mi Fachrebeet is dat nu ok nich jüst, man mi kummt dat ok künstlich vör. Dat -en höört sik nich jüst vertroot an för mien Ohren. Nu kann dat aver woll angahn, dat dat Rebeden gifft, woneem dat so snackt warrt. Weet ik nich, man wenn dat so is, denn künnt wi dat ok bruken. Tomindst maakt dat Sinn, as Wöör op -en ok eenfach as substantiveerte Verben opfaat warrn künnt. Leisten as översetten vun „das Leisten“ --> dat Leisten. Bi de meisten Wöör hebb ik dor ok gor keen Bedenken, vun wegen, dat foorts klor is, wat meent is. Man, t.B. is „Spannung“ översett to Spannen en gresig Woort. Spannen is, wenn man annere Lüüd bi wer-weet-wat tokieken deit, un in'n annern Tosamenhang is dat ok nich begäng - so wiet ik dat keen. Goot, man kann'n Gurt spannen oder so wat. Aver seggt man, de Gurt steiht ünner Spannen? Ik weet nich... --Iwoelbern 12:16, 15. Aug. 2008 (CEST)
Dat -en is keen Ersatz för -ing. -en hett sik eenfach ut -ing rutentwickelt. Ut rekinge is mit de Tied reking worrn, denn rekiŋ, rekeŋ un denn reken. Dat Woord Reken is also de direkte etymoloogsche Nafolger vun dat ole rekinge/rekeninge. De Plattdüütschen hebbt de Wöör jümmer mehr afslepen, bet toletzt de Infinitiv, dat Partizip Präsens Aktiv un dat -ing för abstrakte Wöör tohoopfullen sünd. Dat gifft ok dat Woord Reeknung. Reeknung is nu keen direkten etymoloogsche Nafolger vun dat ole Woord. Reeknung is en Lehnöversetten vun hoochdüütsch Rechnung.
Liekers gifft dat nich veel Wöör op -en. De pragmatischen lütten Lüüd hebbt de velen Abstraktiva op -inge ut de Hansetied nich mehr so bruukt un veel vun disse Wöör sünd utstorven. Mit de technische Welt vun hüüd sünd disse Abstraktiva denn wedder fakener nödig worrn. De olen weren utstorven, also hebbt se de ne'en ut dat Hoochdüütsche importeert. Wenn en plattdüütschen Elektriker op Platt över Elektrik snackt, denn warrt he woll Leistung un Spannung seggen.
Wi mööt ok bedenken, dat dat nich jümmer allens konsequent is. Bi uns seggt se to'n Bispeel Reken, aver toglieks ok Krüzung. Wi köönt dor vun utgahn, dat de Plattdüütschen to all Tieden dat Konzept Krüzung kennt hebbt un dor ok al jümmer en Woord för harrn. Liekers is dat ole Woord verloren gahn un vundaag warrt dat hoochdüütsche Lehnwoord Krüzung bruukt. De Fisch Heren is en anner Bispeel, in Form vun'n Bückel is de Heren sogor noch en Stück wieder gahn. Dor is vun'n olen bückelinge sogor dat n ok noch mit wegfullen (dat is bi all Wöör mit -l- so, dümelinge -> Dümel). In mien Ümfeld höör ik deelwies ok allens beids, bi Inladung/Inladen to'n Bispeel.
Wi schöölt man nich op Düvel kaam rut all -ung rutsmieten un -en rinsetten. Dat warrt nix. Aver wi schöölt man tominnst vörsichtig mit dat -ung ümgahn un dat blot bruken, wenn dat anners nich geiht oder sik ans komisch anhöört.
Övrigens: Na mien Verschääl is dat -ung in dat plattdüütsche keen produktiv Morphem. Dat heet du kannst kene ne'en plattdüütschen Wöör mit -ung billen. Dat -ung kummt blot in hoochdüütsche Frömd- un Lehnwöör vör. Du kannst to'n Bispeel seggen se harrn en lude Ünnerredung, denn Unterredung gifft dat ok op Hoochdüütsch. Wenn du nu aver för lude Ünnerredung en rein plattdüütsch Woord bruukst, so as bekakeln, denn geiht dat nich mit -ung: Se harrn en Bekakelung. Geiht eenfach nich. Blot Se hebbt sik bekakelt geiht. -ung is also keen aktiven Deel vun de plattdüütsche Spraak. --::Slomox:: >< 13:26, 15. Aug. 2008 (CEST)
Allens, wat een nich kennt, is gräsig. (Wat de Buer nich kennt...). Alles, wat na hoochdüütschen Impoort smackt, is op de Düer nich goot för de plattdüütsche Spraak. Denn lever 'n beten langer nadenken, wat een dat anners maken kann. Ik harr ja sülvst över "Leisten" nadacht un weer domit nich so recht tofreden. Denn hebb ik dat nedderlannsche Woort "Vermogen" funnen un weer dormit so richtig tofreden. Keen -ung, keen -en wo dat nich nödig is, en oolt plattdüütsch Woort un vun'n Kontext geiht dat ok.
So generell: -ing is utstorven. -ung geiht gor nich, narms, dat geiht bloots, wenn een Missingsch snacken will, un dat wullt wi ja nich. 13:31, 15. Aug. 2008 (CEST)
Noch wat: de -en-foorms sünd feminin. De Leisten, nich dat Leisten, dat is ja versliepen vun en ole -ing-foorm un de weer feminin. HeikoEvermann 13:32, 15. Aug. 2008 (CEST)
Dat holl ik nu för Tüdelkram. Frömd- un Lehnswöör gifft dat en jede Spraak. In't Hoochdüütsche denkt sik keen Minsch wat dorbi, wenn een Pullover seggt. Dat is ganz klor ut dat Engelsche övernahmen. Un nu segg mi mol'n rein hoochdüütsch Woort dorför. Blots wiel'n engelsch Woort Ingang in't Hoochdüütsche funnen hett, warrt dordör de Spraak nich minnerweertig. Dat is in't platt nich anners. Spraak is dynaamsch un wannelt sik. Und mit de High-Tech-Medien vundaag mischt sik de Spraken nun mol mehr as fröher.
Und wo steiht nu, dat -en Wöör jümmer feminin sünd? Wenn ik footlahm bün, den fallt mit dat Lopen swor un nich de Lopen. Dat heff ik jo noch nieniech höört. --Iwoelbern 14:03, 15. Aug. 2008 (CEST)
Ik heff dat ok lever, wenn ik ahn Frömd- un Lehnwöör utkaam. Aver mi is dat denn doch lever, en Frömd- oder Lehnwoord to bruken, as wenn mi nüms versteiht. Lever Missingsch as Alternative-Reality-Platt (was wäre wenn ... Hochdeutsch nie zu Macht gekommen wäre und Plattdeutsch nie entstanden wäre [das 'Platt' in Plattdeutsch impliziert ja 'Kleine Leute']. Wie würde das moderne Sassesch der Weltraum-Hanse aussehen?)
Wat de Wöör nu feminin oder Neutrum sünd, dat kummt dor op an, wo dat vun kummt. Dat Lopen is en substantiveerten Infinitiv un is Neutrum. De Reken is feminin, denn dat kummt vun en -inge-Woord. Gifft aver ok dat Reken. Dat Reken fallt mi swoor. Un bi welk Wöör geiht allens beids, wenn dat -ung-Woord den Akt betekent. Die Anpassung un das Anpassen kann dat sülve bedüden. Die Anpassung fiel mir leicht un Das Anpassen fiel mir leicht (mi fallt jüst keen Bispeel in, wo ok op Platt all beid Formen natürlich wirken doot). --::Slomox:: >< 22:19, 15. Aug. 2008 (CEST)


Also -ing is nich so'n gaude Idee, dat hemm wie in't Mäkelborgsche all (Mudding, Pasting, usw.) ;-), -ung is tauminnst bi uns produktiv: Beliehrung, Räknung kannst nu as Lehnwüür anseihn, oewer, wenn'n nie Wüür bruukt, ward -ung nahmen. -en is bi uns gor nich miehr in nie Wüür tau finnen, *Waderleiten, *Stellen (dor seggt keiner: Ick bün bie em in Stellen west.) Produktiv heit ja, dat de Endung noch bruukt ward, un dor is dat tämlich egal, wat för 'ne Etymologie dor achter stahn deht. So einfach is dat mit -ing(e) ook nich: dor geef dat -ing in "gräwing", "hering", "penning", "sperling" un beschrifft, dat dat tau wat hüürt: Jüngling, Lehrling, König (konink). Donn geef dat noch -ing " fem. Substantive, die eine Tätigkeit oder einen Vorgang bezeichnen und z. T. auch Sachen und Gegenstände, zumal im kollektiven Sinne, benennen; das hd. -ung, älteres -unge; im Nd. hat es -unge und -inge nebeneinander gegeben, doch weist das Mnd. nur noch Reste von -unge auf [...], in unserm Gebiet (Mäkelborg) gilt -inge noch im 17. Jahrh., s. 'Mening' LAUR[emberg] [...], und ist die einzige Form noch bei dem guten Volkstumskenner MANTZ[el] nach der Mitte des 18. Jahrh., andererseits aber macht sich mit dem Beginn des 18. Jahrh. der Einfluß des Hd. bemerkbar, ihm erliegen die gebildeten Gesellschaftsschichten zuerst; in den nd. Hochzeitsgedichten begegnet 'Hapnung' (1711) [...] 'Nahrung' 1713 [...] ein Bauergespräch von 1734 hat Tidung [...] 'Regerung', 'Schälung', BABST schreibt nur -ung , REUT. verwendet -ing nach MÜLL. REUT, nur noch in Ahnwenning, dem Wenning (neben häufigerem Wennung) seine Erhaltung verdankt." (Meckl. WB.) "Tiding" kannst noch in "Kasper Ohm" von Brinckman finnen. Dat is denn ook von Mundort tau Mundort verschieden, wat nu hüüt seggt ward. In Mäkelborg kannst -ung finnen. Dat Bremer Wüürbauk (Versuch eines nidersächsisch-bremischen Wörterbuchs [...], Bd. 3) hett all -ung: "Menje sagen unsere Bauern für Menung, Meinung". Un dat is eigentlich kein Lehnwuurt, sonnern kümmt von "meninge" af. Dor is also ook so'n Ungliek to finnen, de Lüd hemm -ung nahmen vör nie Wüür un bi de ollen hemm s' denn ook ut -ing(e) -ung makt. Dorüm hemm sick ja weck Wüür wat länger hollen mit -ing. (Ick kann mi dat nich so vörstellen, dat s' ierst meninge seggt hemm, donn hemm s' dat hochdütsche meynung läst, dat oewernommen, ut denn iersten Deil men makt un -ung anbackt.) --IP-Los 14:09, 18. Aug. 2008 (CEST)

Uhrzeigersinn[Bornkood ännern]

Dat bruukt een t.B. för dat Dreeeck. De Punkten A,B,C hebbt een System: "gegen den Uhrzeigersinn". "mit/gegen den Wiesersinn", "mit/gegen den Klockwiesersinn", "dreiht mit/gegen de Klock/Klockwiesers"? Un as Lemma för en Artikel bruuk ik dat ook noch: Dreiricht? HeikoEvermann 11:41, 16. Aug. 2008 (CEST)

Klockenwiesersinn harr ik al mol anleggt... Is'n beten lang Woort, geiht aver, denk ik. Dreihricht gifft dat ok al (oder Dreihsinn). --Iwoelbern 11:47, 16. Aug. 2008 (CEST)
Ik seh jüst: Klockenwiesersinn is'n Wieterleiden op Dreihricht. --Iwoelbern 11:49, 16. Aug. 2008 (CEST)
dreiht sik mit/gegen de Klock gefallt mi opbest. --::Slomox:: >< 12:45, 16. Aug. 2008 (CEST)

Philipp der Kühne[Bornkood ännern]

Hartog vun Burgund. Een vun de groten Herrschers ut dat 14. Johrhunnert. Philipp de Drieste? Philipp ohne Bang? Man dat gifft al en Johann ohne Bang (Sans Peur/Ohnefurcht). De dulle Philipp? Philipp, de Held? Wat meent Ji denn?--Bolingbroke 14:01, 17. Aug. 2008 (CEST) In Middelnedderdüütsch weer dat Philipp, de Kone. Subst. Konheit. Man dat seggt numms mehr. Villicht as hoochdüütschen Reimport: Philipp de Kühne?--Bolingbroke 14:18, 17. Aug. 2008 (CEST)

Blangen kone/köne hett dat in Hansetieden ok küne geven. Dat kummt ok in Arndt sien Dom büst du då vör (Den stolten Dom un den kühnen Riddersmann müßt he bi Hexen un ehren Gesellen hübsch in de Tasch steken un de Gelegenheit afluren). Aver dat Woord höört nich to de Wöör, de op Platt besünners faken bruukt warrt. Villicht geiht ok verwegen/verwagen oder eenfach blot modig? --::Slomox:: >< 20:20, 17. Aug. 2008 (CEST)
Bün just in Flannern ween. Dor heet jedenfalls Karl de Kühne Karel de Stoute. Unner Umstänn passt Karl/Philipp de Stolte an'n besten?--Bolingbroke 12:01, 24. Jan. 2011 (CET)
Nedderlandsch stout un hoochdüütsch stolz sünd aver falsche Frünn, de bedüüdt nich datsülve. Un dat Plattdüütsche passt sik mehr to dat Hoochdüütsche. Drentsch jüstso, dor bedüüdt dat Woord stolt 'strong; proud' (engelsch, dat wi mit de Nuancen nich ganz in'n Tüdel kaamt). Aver nich 'bold'. Philip de Drieste dücht mi doch ganz good. --::Slomox:: >< 14:36, 24. Jan. 2011 (CET)

Hosenband[Bornkood ännern]

König Eduard III. vun England hett 1348 den Hosenband-Orden stift'. Ik weet noch nich mol, wat en Hosenband is, eerst recht nich, wie dat up Platt heten deit, wiss nich Büxenband. Man wenn nich: Wie denn?--Bolingbroke 14:51, 17. Aug. 2008 (CEST)

Order of the Garter heet dat op Engelsch. En garter is en Strumpfband, wat se fröher bruukt hebbt, dat de Strümp nich dalrutscht. Dat de Orden Hosenbandorden un nich Strumpfbandorden heet, kummt bestimmt dor vun, dat sik Hosenband edler anhöört as Strumpfband. Strumpfband is op Platt eenfach Strumpband. Musst du nu weten, wat di Strumpband edel noog is. Oder kennt noch een en anneret Woord för Strumpfband? --::Slomox:: >< 20:29, 17. Aug. 2008 (CEST)

Kreuzbandriss un Achillessehne[Bornkood ännern]

Dor slumpt dat bi Footballspelers faken gor nich mit...Ik hebb för Kreuzbandriss schreven: Em is dat Krüüzband reten. Man gifft dat för Krüüzband ok en plattdüütsch Woort? Un wat is de Krüüzband-Riss? Un Achillessehne? Eenfach Achillessehn? Oder gifft dor ok öllere Wöör för? --Bolingbroke 18:59, 18. Aug. 2008 (CEST)

De ik so laten, as du dat seggst. Krüüzband heff ik faken al mol höört. --Iwoelbern 19:31, 18. Aug. 2008 (CEST)
Krüüzbandreet un Achillessehn wüürd ik schrieven. Eastfrisian 07:07, 19. Aug. 2008 (CEST)

Torwart[Bornkood ännern]

Wi hebbt Doorhöder. Dat geiht man so. Aver wenn denn de Torwart-Trainer kümmt, denn so mutt de miteens Doorhöder-Trainer heten. Dat is en beten duchtig um. Könnt wi us nich wat Nees infallen laten? As Goalie in allerhand Länner? Oder Doorwacht? Dat weer dichter bi dat düütsche Woort.--Bolingbroke 18:59, 18. Aug. 2008 (CEST)

Trainer is jo nu al engelsch. Dat wunnert mi nich, dat sik dat snaaksch anhöört. In dissen Fall weer dat villicht beter to ümschrieven Trainer för’n Doorhöder. Mi fallt man ok nix plattdüütsch in an de Steed vun Trainer... --Iwoelbern 19:35, 18. Aug. 2008 (CEST)

Zeigefinger[Bornkood ännern]

Wat maakt wi dorut? Ik kenn dat blots as Zeigefinger ok op platt. Vun’n Wiesfinger heff ik tomindst noch nix höört. Gifft dat dat Woort? --Iwoelbern 12:09, 19. Aug. 2008 (CEST)

Wisfinger, öller: Wiser: "de Voervinger, de Wyser", "de wiser, dar me plegt mede to wisende"; "de dume, de wyser, de myddelinghe, de arstedyer, de orlink" --IP-Los 12:35, 19. Aug. 2008 (CEST)
Dat is intressant. Dume, wyser, myddelinghe sünd kloor. De orlink hett sien Naam dorvun, dat du em in't Ohr stickst (dat seggt de Schiller-Lübben ünner den Indrag orlink, ans harr ik dat ok nich wüsst). Aver worüm heet de Ringfinger arstedyer? Dat kummt gewiss vun arstedye (Arznei) oder vun arstedyen (gesund maken). Aver wo kummt de Naam vun her? Worüm is dat en Gesundmaker? --::Slomox:: >< 15:38, 19. Aug. 2008 (CEST)
Künn dat villicht ut de Tiet kamen, as dat noch keen Klopapeer geev? Dat "gesund" in den Fall för sauber steiht? --Iwoelbern 15:44, 19. Aug. 2008 (CEST)
orlink: kiek mal na baben -ing! Is so as Jüngling! Nee, den digitus medicus hemm früher de Ärzte brukt. Hett würklich wat mit arstedye tau kriegen. Mit den Finger hemm s' Salben un so'n Kram mit updragen. Eigentlich is dat de Middelfinger west, donn hemm s' later oewer denn Ringfinger nahmen, kiek up de:Ringfinger#Etymologie, up hochdüütsch Arzneifinger, Grimm will oewerst Arztfinger hemm. Is also nich bloß up Plattdüütsch so west.--IP-Los 16:16, 19. Aug. 2008 (CEST)

Neuber sien "Wöhrner Wöör" hett "Dumen, Wiesfinger, Middelfinger, Ringfinger, lütten Finger/Lüttfinger". För den Wiesfinger hett he twee Bornen angeven un de een fun jem ok as Zitat (Blots de Boornangaven sünd mi unkloor...) "De Scheper hoolt mit Wiesfinger un Dumen ut dat lütte Muul den Sliem ruut". Google hett den "Wiesfinger" mehr as 100 mal. t.B. in "Lowlands-L" [49]. Lett so as wenn Wiesfinger begäng ist. Bruuk dat man so. HeikoEvermann 00:18, 20. Aug. 2008 (CEST)

Wiesfinger kenn ik ok.--Bolingbroke 00:35, 20. Aug. 2008 (CEST)

Naams, dütmol: Sportverenen[Bornkood ännern]

Wie maakt wi dat mit de Naams vun (düütsche) Sportverenen, besunners, wenn se ut (vörmolig) plattdüütsche Kuntreien kaamt? Also: Wi seggt Baukem för hoochdüütsch Bochum. Wie schall denn de VfL Bochum heten? Övernehmt wi den düütschen Naam? Nehmt wi dat düütsche VfL un backt dat plattdüütsche Baukem achterher? Maakt wi allens Platt? Man wat sünd denn Leibesübungen? Just so: Hamborger SV? Hannober 96? Borussia Düorpm? Un wat is mit de Naams in de hoochdüütschen Kuntreien, de wi man doch plattdüütsch utspreekt, as Nürnbarg, Heidelbarg, Würzborg?--Bolingbroke 22:45, 20. Aug. 2008 (CEST)

Wat ik so ut mein aktive Sportlertiet noch in’t Gedächtnis heff, hebbt wi jümmer de plattdüütschen Naams för de Öörd bruukt, wo wi den kennt. Also Hambörger SV, VfL Sittens oder SC Stood. De Afkörten sünd dorbi jümmers bleven, vun wegen dat dat jo meist en fasten Naam is und dat so jo ok ennerwoorns indragen steiht. Blots de Öörd harrn wi op platt.
Man ik denk, de hoochdüütschen Naams schülln tomindst as Wiederleiden inricht warrn. Bi Egennaams warrt jo faken doch ok dorna söcht, dücht mi. --Iwoelbern 23:11, 20. Aug. 2008 (CEST)
Kiek ok bi Wikipedia:Ik bruuk Hülp#Sportverenen. --::Slomox:: >< 23:57, 20. Aug. 2008 (CEST)
Keem mi doch gliek so bekannt vör dat Thema. :-) --Iwoelbern 00:03, 21. Aug. 2008 (CEST)

Spieler des Monats[Bornkood ännern]

Speler vun'n Maand klingt ja woll gediegen (vunwegen Maand (Eer)). Lever Speler vun'n Monat? Oder Beste Speler (Maand)? Just so: Tor des Monats...--Bolingbroke 14:07, 21. Aug. 2008 (CEST)

Nee, Maand_(Tiet), kann ik ok nix för, aver dat heet Maand un nich Monat. HeikoEvermann 15:17, 21. Aug. 2008 (CEST)
Wi hebbt jo den „Utwählt Artikel dissen Maand“. Denn kann man dat jo ümschrieven: „Utwählt Speler/Door dissen Maand“ --Iwoelbern 15:40, 21. Aug. 2008 (CEST)
Kunn man so schrieven. Denn moot aber noch en poor Artikels anleggt wurrn (un nich blots de Bremers). Eastfrisian 16:10, 21. Aug. 2008 (CEST)
Ik denk, dat geiht mehr üm den plattdüütschen Utdruck, as üm de Rubrik as Artikel... --Iwoelbern 16:35, 21. Aug. 2008 (CEST)
So is dat. En Artikel schall dat nich weern, man ik müch geern den Spieler des Monats/ dat Tor des Monats översetten för de Speler-Artikels.--Bolingbroke 00:12, 22. Aug. 2008 (CEST)

Entzündung[Bornkood ännern]

Peter Neuber un ok Sass hefft Sweer/Sweren. Ik mutt avers togeven: Ik hebb dat Woort sünst nargens höört. Bruukt hebb ik dat doch, vunwegen dat ik nich Entzündung nehmen wull. Klingt ja ok nich slecht: Lungensweren, etc. Man weet een noch en anner Woort?--Bolingbroke 19:42, 24. Aug. 2008 (CEST)

Hier (ut Lintorf, dat is al buten Plattdüütschland bi de Nedderfranken) steiht ok Schwär för Entzündung, Geschwür. De Nedderlandschen kennt ok nl:Zweer. Bedüüdt dor Geschwür in'n Gegensatz to Ontsteking för Entzündung. In Dähnert sien Wöörbook för Pommern un Rügen vun 1781 steiht Swär blot as Ein Geschwür. Sweer is also mehr en apene Entzündung. --::Slomox:: >< 00:15, 25. Aug. 2008 (CEST)
Wenn ik mien Duum in Entzündung hebb, denn hebb ik de "in jaggd (in jacht). Aber dat kann man woll nich schrieven. Eastfrisian 12:02, 25. Aug. 2008 (CEST)

Schleimbeutel/Schambein[Bornkood ännern]

Ik hebb nu eenfach Sliembüdel un Schaambeen dorvun maakt. Un wenn de nu noch entzündet sünd, wie mutt dat denn heten?--Bolingbroke 19:42, 24. Aug. 2008 (CEST)

Erneuerbare Energieträger[Bornkood ännern]

En Begreep ut de modernen Politik, wo mi nix Ordigs to infallt. Ik heff dat nu mol as Nakamen Energiedrägers verlenkt. Man so recht gefallen will mi dat nich. --Iwoelbern 19:41, 25. Aug. 2008 (CEST)

Op Nedderlannsch is dat (in uns Schrievwies) "duersame Energie" . Ninety Mile Beach 09:36, 28. Aug. 2008 (CEST)
Dat is ne gode Ümschrieven... dat nehm ik. --Iwoelbern 09:44, 28. Aug. 2008 (CEST)
Duursam bedüüdt aver vör allen ok bedauernswert un bedauernd. --::Slomox:: >< 21:09, 28. Aug. 2008 (CEST)
Villicht ok untoenngahbore Energiedregers ;-) --::Slomox:: >< 21:14, 28. Aug. 2008 (CEST)

Bedauernswert? Dat is jo mol wat... wüss ik noch nich. Wenn ik mi bi de plattdüütsche Wiki anmellen do, denn klick ik tomeist op "Duersam inloggen". Wenn ik dat ahnt harr... :-) Also in’n Sass staht beide Bedüden binnen dauerhaft un mitleidig, bedauernswert. Dat kann man woll nehmen. --84.176.166.183 21:20, 28. Aug. 2008 (CEST)

Nu snack ik vun duersom inloggen un maakt dat noch nich mol... so wat aver ok! --Iwoelbern 21:21, 28. Aug. 2008 (CEST)
Wi snackt hier ummer geern vun -haftig. Wi döen also duerhaftig seggen. Wie weer dat denn? Denn kann man dat nich dör'nanner kriegen...--Bolingbroke 23:07, 28. Aug. 2008 (CEST)
Man künn dat ok mit anduern Energiedrägers översetten. Is ok nich to verwesseln... --Iwoelbern 23:10, 28. Aug. 2008 (CEST)

Kakerlake[Bornkood ännern]

Gifft dat dor en plattdüütsch Woort för? --Iwoelbern 22:12, 27. Aug. 2008 (CEST)

Oh, ik seh jüst, de Fraag harrn wi baven al mol... Vergeet dat man wedder... --Iwoelbern 22:13, 27. Aug. 2008 (CEST)

Warf[Bornkood ännern]

Eenmol: Den Bedriev, wo Scheepe boot weert. Denn dat Bowark to'n Schutz gegen Stormfloot. Un denn ok noch: Werbung. Bi'n Gavelsiet, wie mütt de Unnerbegreep denn heten? Ik hebb nahmen: Kiek bi Warft (Schippbo), Warft (Bowark) un Warf (Medium). Besunners mit dat Leste bün ik nich ganz tofreden. Hett een dor en betere Idee?--Bolingbroke 16:27, 31. Aug. 2008 (CEST)

Ahn "t" kenn ik dat Woort gor nich (also in'n Sinn vun Bowark oder Schippbo, meen ik). Aver wenn dat so mutt... Mit Medium in de Klammer, dat geiht nich. Warf gifft dat nich blots in de Medien, man kann ok um en Fro warven, to'n Bispeel. Villicht Warf (Anpriesen)? --Iwoelbern 16:35, 31. Aug. 2008 (CEST)

Curry[Bornkood ännern]

Bolingbroke hett schreven:

Wenn wi so wieter maakt, kriegt wi noch en richtig Curry tohopen!--Bolingbroke 15:56, 15. Sep. 2008

Man to. Ut de:Curry:

  • Pfeffer => Peper
  • Chili,
  • Kardamom =>Kommum
  • Koriandersamen,
  • Ingwer
  • Kreuzkümmel,
  • Muskat
  • Zimt = >Kaneel
  • Bockshornkleesaat
  • Piment => Nägelken Päper[1]
  • Nelken
  • Muskatblüte
  • Curryblätter
  • Curcuma longa =>Kunkelmei

HeikoEvermann 19:53, 15. Sep. 2008 (CEST)

"Do ok darto safferan, inghevar unde neghelken unde peper.";-) (Rezept vör Appelmaus.) Nägelk is tähmlich olt, hüt hüürt'n bi uns all "Nelk". --IP-Los 14:20, 17. Sep. 2008 (CEST)

Aussage[Bornkood ännern]

Ik hebb natüürlich ok al rutfunnen, dat Sass dor Utsaag för hett. Man in mien Artkel Logik woll ik Aussagelogik översetten. Dor düch mi Utsaaglogik doch ehr Översetten vun Aussägelogik to ween. De gifft dat wiss ok, man dat weer nich, wat ik meen. Hett wen en betere Idee?--Bolingbroke 17:30, 17. Sep. 2008 (CEST)

Utsaaglogik, oder villicht ok Utsagenlogik. Dat is ja dat logische Reken mit Utsagen (Mehrtall). Sweedsch hett "Satzlogik". Ingelsch un de romaanschen Spraken maakt dor en "Propositschoonslogik". "Utsaag" klingt ja en beten na en Utsaag bi de Polizei oder vör Gericht. Un na de:Logische Aussage is dat "Eine Aussage im aristotelischen Sinn ist ein sprachliches Gebilde, von dem es sinnvoll ist zu fragen, ob es wahr oder falsch ist (so genanntes Aristotelisches Zweiwertigkeitsprinzip). Es ist nicht erforderlich, sagen zu können, ob das Gebilde wahr oder falsch ist; es genügt, dass die Frage nach Wahrheit („Zutreffen“) oder Falschheit („Nicht-Zutreffen“) sinnvoll gestellt werden kann, was zum Beispiel bei Fragesätzen, Ausrufen und Wünschen nicht der Fall ist. Aussagen sind somit Sätze, die Sachverhalte beschreiben und denen man einen Wahrheitswert zuordnen kann." Un dat is vun en Utsaag vör Gericht ja gor nich so wiet weg. Dor kummt en Tüüg un vertellt wat un en anner Tüüg vertellt wat anners un dat Gericht versöcht denn uttoreken, wat dorbi rutsuert, wenn een dat alles tosamen ankiekt. Ik meen, Utsagenlogik is nich goot un ok de Begreep "logische Utsaag". HeikoEvermann 21:26, 17. Sep. 2008 (CEST)
Utsagenlogik is good wullst du seggen, oder? --::Slomox:: >< 21:49, 17. Sep. 2008 (CEST)

Speelbaas[Bornkood ännern]

Wi hebbt "Speelbaas" för hoochdüütsch "Regisseur". Aver wat is ein "Regisseurin"? HeikoEvermann 22:32, 25. Sep. 2008 (CEST)

En Speelbaas’sche --Iwoelbern 22:45, 25. Sep. 2008 (CEST)
Baas is neetral. [50], [51], [52]. Ok as Fro büst du Speelbaas. --::Slomox:: >< 00:04, 26. Sep. 2008 (CEST)
Is bi Boss ja man ok nich anners. --::Slomox:: >< 00:06, 26. Sep. 2008 (CEST)
Denn will ik dat in Karyn Kusama mal ännern. Gifft dat för Dreihbookschriever egentlich ook en Kategorie? Un fehlt dor sünst noch Kategorien bi den Artikel? HeikoEvermann 00:29, 26. Sep. 2008 (CEST)
De Kategorie:Dreihbookschriever gifft dat... --Iwoelbern 00:59, 26. Sep. 2008 (CEST)

Gesellschafter[Bornkood ännern]

As in en Kommanditgesellschaft de Gesellschafter. Ik glööv, dat is nich dat sülvige, as Andeelsegner, man ik kenn mi dor nich so ut.--Bolingbroke 13:47, 27. Sep. 2008 (CEST)

De Nedderlandschen hebbt vennoot, wat mit plattdüütsch Fent verwandt is. Fent bedüüdt Genosse, ik glööv, dat passt aver noch nich ganz. Denn hebbt de Fischerlüüd fröher faken in Gesellschaft Bööd hatt. Dat hett denn Maatschop heten. Villicht kannst sowat seggen: Maat vun de Kommanditsellschop. --::Slomox:: >< 15:30, 27. Sep. 2008 (CEST)
Gesellschaft heet ja ok all Sellschop/Sellschap. Vun doher muss dat passen. Eastfrisian 20:30, 27. Sep. 2008 (CEST)

Haftung/haften[Bornkood ännern]

As bi persönlich haftender Gesellschafter. Wenn een dor sien Kopp för henholen mutt. Man so kann een dat ja nich schrieven...--Bolingbroke 13:47, 27. Sep. 2008 (CEST)

För haften kunn een instahn seggen. Oder eenfach bi haften blieven. --::Slomox:: >< 15:51, 27. Sep. 2008 (CEST)
Geef't früher all: "Haftgeld", "Hafftpenning" (Chythräus), mnd. haften un hachten. --IP-Los 20:20, 27. Sep. 2008 (CEST)

GmbH usw.[Bornkood ännern]

Wenn wi dor al bi sünd: Wat maakt wi denn nun mit so'n hoochdüütsche Afkörtens as GmbH, KG, a.A.? Laat wi de stahn (so hefft wi dat bi de Sportverenen afsnackt), vunwegen dat se nu mol so bekannt sünd? Oder mütt wi de ok översetten? Man wo denn? Schall KG denn würklich KS heten, a.A. u.A. un GmbH SmiH oder sowat? Ik glööv, wi blievt bi de düütschen Tekens, oder?--Bolingbroke 19:12, 28. Sep. 2008 (CEST)

Nee, de Afkörtens schöölt man so blieven. Bi Borussia Düörpm kannst enigermaten licht rutkennen, dat dat dat is, wat in't hoochdüütsche Borussia Dortmund is. Aver bi SmiH weet keeneen, wat dat wesen schall. Bi GmbH un de annern Afkörtens weet allerhand Lüüd ja noch nichmal, wo dat för steiht (a.A. heff ik ok nakeken). De Afkörten GmbH hett en Egenleven anfungen. Un wi köönt bi GmbH ja schrieven: GmbH steiht för Gesellschop mit beschränkt Haftung (ok Sellschop mit inschränkt Haftung), denn passt dat ok wedder. Plattdüütsch kennt ja allens beids, Sellschop un Gesellschop (un Gesellschaft ok noch). Bi GmbH un KG kriegt wi dat so hen, dat de plattdüütsche Utdruck to de hoochdüütsche Afkörten passt. Bi a.A. geiht dat nich. Dor dee ik dat eenfach utschrieven, op/up Aktien. Dat kennt ja man doch kuum een. --::Slomox:: >< 19:37, 28. Sep. 2008 (CEST)

Selbstbewusstsein[Bornkood ännern]

Dor schall een woll denken: Wat bruukt wi so'n Woort, dat köönt wi uplösen: wi sünd nich bange etc. Man denn versöök mol, Immanuel Kant to öbersetten...Wi bruukt dor denn doch de substantiveerte Spraak, anners kaamt wi nich to Definitschonen. So, nu hett Sass: Egenweertsinn. Dat kümmt woll hen, wenn een an dat denken deit, wat wi normolerwiese meent, wenn wi Selbstbewusstsein seggt. Man bi Kant slumpt dat nich. He meent mit Selbstbewußtsein, dat de minschliche Geist/Verstand vun sik süms Bescheed weten deit. De Aspekt vun dat Bescheed weten is besunners wichtig. Up Nedderlannsch gifft dat nu bewustzijn. Ik weet, dat is en plattdüütsch Kunstwoort, dat numms so bruken deit, man ik hebb nu Bewusstsien un also Sülvstbewusstsien. En Kunstwoort is dat wiß un worraftig, man Kant up Platt is ja ok Kunst. Oder weet een vun Jo en anner Woort, wat noch beter passt?--Bolingbroke 14:31, 10. Okt 2008 (CEST)

Dat is mol ne swore Opgaav... Dat is so’n Fall, wo ik dat opletzt doch ümschrieven weer, sowiet dat geiht. As "över sik sülvst klor wesen" t. B., man dat döögt natürlich nix as Lemma. Sülvstbewusstsien höört sik wohrhaftig nich schön an, aver wat beter’t heff ik ok nich. Man künn villicht noch den Weg över „Selbstverständnis“ gahn, wat na Sass op Sülvstbedacht föhrt. Man so recht den nauen Woortsinn dröpt dat ok nich. --84.176.130.79 14:48, 10. Okt 2008 (CEST)
Hmm, op Nedderlannsch gifft dat "Bewustzijn" för "Bewusstsein" un "Selvbewustzijn" för "Selbstbewusstsein". Dat heet "Sülvstbewusstsien" is nich so verkehrt. Un Egenweertsinn is nich datsülvige. Mit "Egenweertsinn" bün ik nich tofreden. HeikoEvermann 00:11, 11. Okt 2008 (CEST)

Wo wär dar mit ick , Du ,hei ... sülvest? " dem fehlt das Selbstbewußtsein",->"dei truet sick nist (tau)" " übersteigertes Selbstbewußtsein" hei mag sick woll taugern lieden" Dat kantsche is denn dat "Selbstbewußtsein" as Fremdwoord Wilfried

Unsterblichkeit[Bornkood ännern]

Lett sik ok nich uplösen, alleen vunwegen en Lemma...Schöllt wi lever dat hoochdüütsche Frömdwoort bruken (so maakt dat na miene Meenung de meisten Plattsnackers in'n Alldag), oder schöllt wi usen enzyklopäädschen Anspruch hooch hollen un dat Platt maken (Lemma?). Datsülvige Problem hefft wi faken. Ik hebb eerst mol Unstarvlichkeit. --Bolingbroke 14:38, 10. Okt 2008 (CEST)

(ditmol ok mit Anmellen ;-)) Wenn dat keen Lemma wesen schall, denn künn man mit anduern/ewig Leven ümschrieven. Aver as’n Substantiv heff ik ok hier keen beteren Vörslag. --Iwoelbern 14:50, 10. Okt 2008 (CEST)

Ik hebb mal in de plattdüütsche Bibel na Bugenhagen (opfrischt vun Johannes Paulsen, 1885) nakeken: [53]

De Lutherbibel bruukt dat Woort "Unsterblichkeit" in 1. Kor 15,54 un 1. Tim 4,12 un bi Bugenhagen steiht dor

1. Kor 15,54. "Wenn awer düt Verwesliche ward antrecken dat Unverwesliche un düt Starvliche ward antrecken de Unstarvlichkeit, denn ward erfüllt warrn dat Wort, dat schreven steiht..."
1. Tim 4,12: "De alleen Unstarvlichkeit hett, de in en Licht wahnen deiht, wo Nüms henkamen kann, den keen Minsch sehn hett noch sehn kann, den wes’ Ehr un ewig Riek! Amen."
Un ok in Lübben sien middelnedderdüütsch Lexikon gifft dat dit Woort:
"un-sterflicheit, -starflicheit => Unsterblichkeit." Dat heet, dat Abstraktum is al oolt.
Dat heet: Unstarvlichkeit is goot. HeikoEvermann 00:08, 11. Okt 2008 (CEST)
Herrmann-Winter hett "unstarflich", ick heff dat Wuurt oewer nahrdens hüürt. Ook dat Mecklenburgische Wörterbuch kennt dat nicht. Dat ward so also kuum bruukt. Un dat is ja eigentlich ook bloß in philosophische Schriften un bi de Religionen tau finnen. So'n Gottestdeinst ward ja taumeist all up Hochdüütsch afhollen. Dat is so as mit "demütig". So 'ne Würd starben denn ook früh ut. Mnd. "unsterflicheit" hett ja ook noch 'n annern Suffix as dat hüüdige Wuurt. Dat is also schienbor nie bildt worden. --IP-Los 14:11, 13. Okt 2008 (CEST)
-heit un -keit sünd datsülve Suffix. -keit kummt alleen denn vör, wenn de eerste Deel op -g oder -ch ennt. Dat is also blot en lütt Anpassung, dat sik dat beter utspreken lett. Hett mit Phonotaktik to doon. --::Slomox:: >< 15:16, 13. Okt 2008 (CEST)
Nee, dor is noch miehr achter: "-heit behält h gern nach c (k)." (Lasch, Mnd. Gr. S. 188) De Endung (Schriebung) kümmt woll vör allen in't (Mittel)Hochdüütsche up, Lasch hett -keit vör't Mnd. noch gor nich in. Wenn wi hüüt -keit schrieben dauhn, denn hemm wi dat meistendeils woll von den hochdeutsche Rechtschriebung oewernommen. Lauremberg schrifft noch "Redlicheit", in ein Hochtiedsgedicht von 1706 kannst denn "Verdretlickait" läsen, in ein anner von 1711 ook "Barmhartigkeit". "barmhertigkeit" kannst twors ook all in wat öllern Texten finnen (ü. a. in ein Klostergebet von 1649), oft is oewer "barmherticheit" to läsen. Dat heff ick meint dormit. Viellicht harr ick Schriefwies schrieben süllt. Woans dat nu utspraken würd - tja, de Tonbänner sünd woll verluuren gahn. Also, ob dat nur unsterfflik-heit (-heet), unsterfflich-heit, unsterfflichkeit, unsterfflik-keit spraken würd, dat kann keiner seggen. Dat Wuurt is oewer hüüt selten, denn meistendeils bruukt man in Platt ja so 'ne "abstrakten" Wüür nich, dat ward ja meist mit Verben utdrückt: "sin Sääl, dee starft nich" un so wieder. Nicolaus Ruß hett dat mal so utdrückt: "Ok starff he warafftighen an deme lichāme. des doch syn licham nycht vorgaen konde, nicht allene vmme der saluinghe willen, mit welkere he ghesaluet was. men dar ūme. wente van der hillighen dreualdicheit was id alzo gheschikket." In't Internet heff ick noch "unstarwlich" funnen [54]. --IP-Los 16:39, 13. Okt 2008 (CEST)
Wenn du disse Hochtiedsgedichten un sowat ziteerst, hest du de vörliggen oder is dat en indirekt Zitat ut Lasch? Wenn du jem mit'n ganzen Text dor hest, denn weer dat man fein, wenn du de Texten bi Wikisource rinstellen kunnst. :-) --::Slomox:: >< 17:58, 13. Okt 2008 (CEST)
Dat sünd oewer 'ne Menge, kannst hier finnen: Kohfeldt G[ustav].: Plattdeutsche mecklenburgische Hochzeitsgedichte aus dem 17. und 18. Jahrhundert. Für die Rostocker Pfingsttagung des Vereins für niederdeutsche Sprachforschung und des Hansischen Geschichtsvereins im Auftrage des Vereins für Rostocks Altertümer, Rostock 1908. Lasch hett de nich miehr, is ja all "Nie-Nedderdüütsch". Gifft ook noch: Niederdeutsche Scherzgedichte von Johann Lauremberg 1652. Mit Einleitung, Anmerkung und Glossar von Wilhelm Braune, Halle 1879. --IP-Los 18:14, 13. Okt 2008 (CEST)
Wenn dat veel sünd, is dat doch jüst good! Lauremberg hebbt wi al op'n Wikiborn, oldwikisource:Veer Scherzgedichte. Mutt aver noch korrekturleest warrn. --::Slomox:: >< 18:29, 13. Okt 2008 (CEST)
Mal seihn, wenn ick dor Tiet hemm dauh, de meisten gahn ja oewer drei Sieden. Wat för'ne Utgaaf is dat eigentlich von Lauremberg sien Gedichten - Braune oder Lappenberg (Original is woll nich so licht to besorgen)? --IP-Los 19:28, 13. Okt 2008 (CEST)
Nahdragg: Is woll Lappenberg (1861). --IP-Los 19:42, 13. Okt 2008 (CEST)
Lappenberg, jo. --::Slomox:: >< 19:46, 13. Okt 2008 (CEST)

Kiek mål eens na de Nedderlannen: De hebbt "onsterfelijkheit", denn müss dat bi us "unstarvlikheit" heten. Dat lätt tominnst beter as met "-keit" an'n Enn (dat is platt-hochdütsk-Mix). Marieke

Marienkäfer[Bornkood ännern]

Miene Oma hett dor ummer Sunnküken to seggt, man ik weet nich, ob dat annerwegens up Platt ok bekannt is? Kennt Ji noch Wöör?--Bolingbroke 12:21, 16. Okt 2008 (CEST)

Meistendeils ward as ierstes Wuurt "Sünnen-" nahmen, dor gifft dat in Mäkelborg: Sünnenkauh, Sünnenkäwer, Sünnenkind, Sünnenküken (dat is woll Dien Wuurt?), Sünnenmariken, Sünnenpeiter, Sünnenpierd (Sünnenpierdken), Sünnenschin, Sünnenschiner, Sünnenvagel, Sünnenworm. Sünnenworm und ook -käwer wieren woll (tauminnst früher) oewerall bekannt in Mäkelborg, kann oewer nich seggen, ob dat hüüt ook noch so is. Denn gifft dat noch: Hergottskauh, Herrgottsküken, Herrgottspierd, Herrgottsworm, Himmelworm, Marienbläumer, Marienworm. --IP-Los 10:40, 17. Okt 2008 (CEST)
Ik kann tegen Sünnküken un Sünntiek ok noch dat Maanküken anbeden, de Leevherrgottsvögel un Engelke-Tengelke-Teer. Termo 12:09, 17. Okt 2008 (CEST)
Ik kenn Sünntieken bzw. Sünnkäfer, dat sünd aber kien Marienkäfer sonnern villicht so groot as en Punkt vun'n Dübbelpunkt un komplett root. Find man meestens bi de Gordenarbeid. Eastfrisian 15:20, 17. Okt 2008 (CEST)

Libelle[Bornkood ännern]

Bi Peter Neuber hebb ik funnen: Goldsmitt (för: Große Wasserjungfer, man ok annere), Speckfreter, Speckheister, Speckschooster, dorto noch Snieder un Kohsteert. Bi Hermann Böning hebb ik Kohsteert funnen (för: Wasserjungfer). Kennt Ji noch annere Wöör? Oder sünd düsse bi Jo bekannt?--Bolingbroke 15:14, 18. Okt 2008 (CEST)

Ick schrief dat mal hier rin: de Namens sünd nich ümmer so fastleggt, as dat in't Hochdüütsche ('Standarddeutsch') is. Ick verklor dat mal an "Speckfräter". Dor kannst in't "Mecklenburgische Wörterbuch" läsen: "2. Tiere; Fledermaus STAMir; Schafstelze, motacilla flava (?): de blag' Quäkstart is de Spreckfräter RoNHagD; Libelle LUHerf; SCHILL. Kr. 2, 19a; D. WA. 2, 10; Heuschrecke SCHILL. Nachl. DÄ 447a." --IP-Los 19:57, 18. Okt 2008 (CEST)
Ik harr dor al mal wat to schreven ünner Diskuschoon:Jumfer (Insekt), aver ik schuuv dat mal hierher, hier passt dat beter:
Tungejunge, ik heff jüst na annere Naams vun dat Beest söcht un dit hier funnen. Vun dat neddersassische Wöörbook. Dat ulle Beest hett würklich allerhand Naams! Un dor sünd noch gornich all bi, gifft to'n Bispeel ok noch Gaaspeerd, Speckfreter un Schilleholte. De Jumfern, dat sünd de blauen, wat lüttern Dinger (Calopteryx virgo), dat Gaaspeerd to'n Bispeel höört (wenn ik dat nu recht weet) to de Gomphidae.

Hier de List: Arsstipper Berbuck Berhan Bersuper Bertapper Bessenbinder Blauer Dragoner Blauet Perdje Blaue Waterjumfer Blaufarver Bleienbiter Blinde Flege Blinde Ule Blotsuger Bolsch Botterflögel Botterflünk Bottervogel Bremer Bremer Vogel Bremse Brettsnider Brummer Brummstert Bruse Brutperd Bullenbiter Bunter Schoster Burrevogel Busse Dabbel Damensnider Dubbeldecker Dumensnider Engelsperdje Flegendet Perd Flegensnapper Fleger Flertje Flirrk Flortsche Flüdderken Flüdderperd Fludderule Flüggeres Flüggling Gestperd Gewiddervogel Glasemaker Gläserner Hingst Gläsker Glassnider Gleuworm Gnitte Goddesperd Gökeler Goldperd Goldsmett Gosperd Grasjumfer Grille Gröner Snider Grote Flege Grote Mügge Groter Schoster Groter Snider Hans-Peters-Perd Hauperd Hauperdje Hemken Herrensperd Herrtjeperdje Herr-up’t-Perdje Himmelsperd Himmelszicke Hingstperd Hissekenkiker Hißperd Hißperdje Hoppenperd Hüppstapel Immenfreter Immensnider Isabelle Jimsbuck Jimsflege Johannisperd Jumfer Jumfernlischen Jumfernstert Jungfro Kankel Kattenstert Kikejumfer Klarmaker Klas-Hingst Kobirser Kodod Kofittjen Koherder Kornsnider Kostert Kostertje Koswanz Krummstert Kutschperd Kutscherperd Langben Langbenige Mügge Langbente Flege Langbente Mügge Langlif Libelle Lüttje Ule Lüttjer Wartenbiter Lüttje Waterwage Maivogel Morflege Mügge Nachtfalder Nachtule Nackte Jumfer Neiersche Ogensteker Orsnider Ossenbrummer Perdflege Perdgos Perdje Perdjumfer Perdmänneken Perdrider Perdsteker Perdstert Perdstertje Perdwepse Peter-Vogel Peter-Hingst Peter-Perd Pickschoster Pingstperd Postperd Reinemaker Retsnider Rickerperdje Ridderperd Ridder-to-Perd Rider Riderperd Ror-Ror Rüterperd Rütersporn Rüter-to-Perd Rüter-up’t-Perd Sadelperd Schandarm Schaper Scharrbulle Schelpflege Schere Scherensliper Schillebold Schoster Schosterbuck Schoster-Dickkopp Schoster-Picklappen Schurrscharr Schurrschott Schurrschurr Sejumfer Snake Snider Sniderjunge Sniderken Sniderknecht Snidersche Snider-Wippwupp Sommervogel Sonnenperd Spanische Jumfer Spanner Spelmann Spinnjumfer Springhan Stasche Stekeding Stekedings Stoppnadel Sturbulle Sülvernet Perdje Sumpflege Surre Swinesnider Tonsnider Ule Uleken Wartelbiter Wartenbiter Waterbottervogel Waterflege Waterflittjen Waterflögel Watervogel Watergrille Waterjumfer Waterjungfro Waterlibelle Waterlöper Watermügge Waterperd Waterrider Waterschoster Watersegeler Watersnider Watersummer Waterule Waterwage Wegwiser Wilder Hingst Wildet Perd Windsnider Wippstert Wittworm Zeppelinflege

--::Slomox:: >< 22:03, 5. Apr. 2008 (CEST)
--::Slomox:: >< 19:25, 21. Okt 2008 (CEST)

Tja. Herrjemineh. Schooster heet bi us Weberknecht, Bottervagel is de Schmetterling, Brummer is de Fleeg, Fleger is en Floogtüüch, Mügge is en Mügge, Ule is en Uhl un Waterlöper is so'n Deert, wat up'n Water lopen rumjumpen deit. De plattdüütschen Wöör, de ik för Libelle fökener funnen hebb, sünd Kohsteert, Goldsmitt un Jumfer. Nu fraag ik mi af: Schöllt wi womööglich as Lemma dat Frömdwoord Libelle nehmen un bloß bi de Aarden, wo wi dat genau weten doot, de plattdüütschen Naams insetten? Oder schöllt wi (as bi Sünnenküken) eenfach een vun de plattdüütschen Naams rutsöken un seggen: Bi us is DAT nu dat offizielle Woort för Libelle?--Bolingbroke 10:38, 23. Okt 2008 (CEST)

Ganz verkehrte Vokabel, ganz verkehrte Vokabel! offiziell... Wi sett hier gornix offiziell fast. Aver wi mööt nu mal een Woord nehmen, een Lemma geiht blot. Is man klook, wenn wi nich jüst en Woord nehmt, dat ok noch wat anners bedüden deit. Also nich Schooster un nich Fleger un nich Wippsteert. Wi nehmt opbest een vun de Wöör, de överall (oder meist överall) in Plattdüütschland bekannt sünd. Wat dor de beste Kannedaat is, weet ik nich. Aver dat lett sik rutkriegen (wenn du en Woord in en oostfreesch un en mekelbörgsch Wöörbook finnst, kann dat nich ganz slecht wesen). --::Slomox:: >< 18:55, 23. Okt 2008 (CEST)
Ik hebb mol bi de annern Wikipedias keken. nds-nl hett Gloazenmaker un Drakenvleeg. Up diene List steiht dor Glasemaker. Drakenfleeg gifft dat leider nich. Nl hett Libellen mit de twee Delen Echte Libellen un Juffers. Up Däänsch is to sehn Guldsmederne, dor hest du Goldsmett, ik dö lever seggen Goldsmitt, un Vandnymfer. Up Nynorweegsch steiht dor Augestikkar, du hest Ogensteker, up Engelsch dragonfly un damselfly, up sweedsch trollsländor un Jungfrusländor. Up jeden Fall is to sehn, dat de Libellen indeelt weert in de Echten Libellen un in de Jumfern. De Jumfern könnt wi al so stahn laten. Man de Naam för de echten Libellen, de steiht noch nich fast. Schall dat nu Ogensteker ween, oder Goldsmitt oder Glasmaker oder doch (nee utfunnen na en un nds-nl) Drakenfleeg? Oder schöllt wi Echte Libellen nehmen? Up google hebb ik nix funnen un in miene Wöörböker steiht ok bloß wat to de Jumfern. --Bolingbroke 00:25, 24. Okt 2008 (CEST)
Peerd kummt dor veel bi vör. Villicht Waterpeerd. Aver dat Lemma is ja man amenn egal, dat wichtigste is man, dat wi dor denn en Afsnidd to Benennungsmotive mit rinschrievt in'n Artikel. --::Slomox:: >< 01:23, 24. Okt 2008 (CEST)
Ik hebb nu lang noog överleggt. Ik nehm nu Goldpeerd (In de Pl.-Form Goldpeer, vunwegen dat dat ja unbannig veele Aarden dor vun gifft). Waterpeerd weer ok goot, man dor mutt ik denn doch an Seepeerd denken. Annere Belegen för Goldpeerd, as ut dat NWB hebb ik leider nich funnen. Man dat weer bi de annern Naams ok nich anners. Hüdigendags is woll Libelle begäng. Goldsmitt, Ogensteker un Glas(e)maker döen mi woll ok gefallen, man för'n Lemma is dat en beten um, vunwegen dat dor denn in Klammern meist (Insekt) bistahn mutt. Wenn dor numms wat gegen seggen deit, nehm ik nu Goldpeerd. Un vun de annern Naams maakt wi denn en Wieterleiten. Amenne kann de ganze List mit de Naams in den Artikel ja rinkopeert weern.--Bolingbroke 19:23, 5. Dez 2008 (CET)

Milbe[Bornkood ännern]

Dor hebb ik bi Neuber un bi Böning (also vun Dithmarschen bit Ollnborg) Miet(e) funnen. Ik kenn mi dor nich mit ut, man kennt Ji dat? Dat kunnen ja amenne de lüttjen Deerter ween, de Eastfrisian in sien Goorn funnen hett...--Bolingbroke

Ik nehm an, Eastfrisian sien Sünntieken sünd Rote Samtmilben. Un de heet op Nedderlandsch Fluweelmijt. Harte un Herrmann-Winter kennt ok Miet för de Milbe. Kahl dorgegen hett för dat Mönsterland Mite för Mügg. Aver in't Prinzip passt dat ok, denn bedüden deit dat Woord temlich lütt Deert, dat bieten deit. --::Slomox:: >< 19:22, 21. Okt 2008 (CEST)

Kiek mol na USA: dor heeßt dat: "mit", süht ut, as wenn dat dat sülm "Wortherkunft" is.

Schimmelpilz[Bornkood ännern]

Enerwegens hefft wi dor al över snackt. Ik hebb dat bloß nich wollerfunnen: Schimmelpilz, oder Mehldaupilz: Sünd dat Swämm oder doch Poggenstöhl oder ok Pilzen. Schimmels könnt dat ja nich ween, dor möss dat denn ja Schimmel-Schimmel heten? --Bolingbroke 15:14, 18. Okt 2008 (CEST)

Finnen kannst dat wieder baven ünner #Gest. Bi Schimmel-Schimmel denkst du en beten to hoochdüütsch, dücht mi. Worüm nich eenfach Schimmels? Dwingt uns doch nüms dat hoochdüütsche Schimmel + pilze natoboon. Eenfach blot Schimmels. --::Slomox:: >< 19:06, 21. Okt 2008 (CEST)

Bi uns tohuus (Up de Geest an de dänsche Grenz) harrn wi "Muchel" dorto seggt. Gifft ock Saaken, de "mucheln".

Dat Woort Schimmel(s) mag in den Tosamenhang gahn, wenn dat üm Schimmelpilze geiht, man dat helpt nich wieter, wenn de Begreep Pilz in annere Tosamenhäng bruukt warrt. Dor gifft dat Begrepen as "Fadenpilz", Sprosspilz, Pilzinfektion oder ok Fußpilz. För de mööt wi ok en Woort finnen. Footpoggenstohl oder Poggenstohlinfekschoon höört sik na mien Ansicht snaaksch an. Ik weer eher dorför, den Pilz to behollen und Footpilz oder Pilzinfekschoon to schrieven. Bioloogsch höört dat aver allens tohopen mit de Poggenstöhl, de in de Biologie en egen Riek billt. Nu nehm ik mol an, dat dat Woort Poggenstohl vun dat Utsehn kummt un sik op de Orden betütt, de dat klassische Bild levert mit’n Steel un’n Hoot. Wenn ik dormit recht heff, heet dat, dat de Begreep Poggenstohl as plattdüütsch Woort nich in’t System vun de Taxonomie rinpasst: "Pilze" is dat Riek, also de Böverbegreep för Schimmel, Poggenstöhl, Gest usw. De Artikel Poggenstöhl wiest bi de Interwikis op de:Pilze. Is nu de Fraag, wüllt wi dat so laten? Wenn nich, mööt wi den Begreep Poggenstöhl as en nich-wetenschopplichen Utdruck beschrieven un uns för’t bioloogsche Riek wat anners infallen laten. Wenn jo, müss dat - üm dat allens gliek to hollen - doch wedder Footpoggenstohl heten, oder man nimmt denn doch wedder-pilz un is dormit nich kunsequent mit de Naams. --Iwoelbern 14:28, 20. Jan. 2010 (CET)
Dat sülvige Problem hebb ik hier [55] ok al an'n Haken...--Bolingbroke 14:46, 20. Jan. 2010 (CET)

dann[Bornkood ännern]

Dat Woort heff ik al, wat mi fehlt, sünd Lüüd de dat noch kennt (buten mien egen Ümfeld). Dat Woord is dann. Dat is en Adjektiv, dat aver blot in de Formel so dann is he nich oder aver so dann weerst du ja nich vörkummt. So dann weerst du ja nich warrt seggt, wenn een nich geistesgegenwärtig noog weer, en Gelegenheit to bruken oder wenn een en Anspelung oder sowat nich verstahn hett. In mien Ümfeld kenn ik dat, aver ik heff dat noch nie opschreven sehn oder in anner Dialekten höört. Nu heff ik dör Tofall op de Sied [56] dit hier leest: De Winsener hefft aver ok würklich smucke Drachten, de enen dann´n Schönheitssinn von us Vörfohrn wiest. Dor dükert dann also ok as Adjektiv op. Ik weet nich, ob dat nu datsülve Woord is. Ik kenn dat blot as Prädikatsadjektiv, nich as normal Adjektiv. Vun Bedüden her passt dat so enigermaten, dann in en dannen Schöönheitssinn is nich jüst datsülve as ik dann kenn, aver villicht, wenn een dat as geistig verfeinert oder sowat opfaten deit, denn kann dat enigermaten henkamen. De Fraag also: Keent noch een dat Woord dann so as ik dat kenn oder so as de Winsener dat kennt? --::Slomox:: >< 02:43, 21. Okt 2008 (CEST)

Dat Wuurt kann woll bannig vääl bedüden: "hei is tämlich dann" (hei is tähmlich stark, tüchtig, fix), dat giff't ook "dannig", Mantzel hett mal schräben: "dat Gör iß al ganz dannig" (Meckl. WB.) (hd. munter, lebendig) Dat bremische Wüürbauk von 1767 hett dat ook in: "DANNE, heißt bey uns dasselbe, was bei R[ichey]. dannig, vermoegend, groß, erwachsen. Wir sagen auch, aber nicht so oft, dannig. Wo danne is he den al? wie alt, oder groß ist er denn schon? Der Comparativus ist Danner. Laat em man ins wat danner weren: laß ihn nur ein wenig grösser werden." De hemm ja nu ook Richey nennt, also ward ick denn ook noch anführen: "dannig: starck, vermoegend: valens. He mutt noch erst wat danniger warden: Er muß noch erst mehr Kraeffte kriegen. Ick bin nich so dannig: Ich habe das vermoegen nicht. Es ist wol kein Zweifel, daß dieses Wort seinen Ursprung habe aus dem zerrissenen sodanig oder sothanig, woraus der Unverstand zwey Woerter gemacht, und dem danig, oder, wie es ausgesprochen wird, dannig, als einem besonderen Adiectivo comparabili, die Bedeutung eines Wohlvermoegens beygeleget hat; da doch sothanig eine jede Beschaffenheit, sie mag gut oder schelcht seyn, andeutet. Daß aber dieses sothanig so viel sey, als so gethan oder so gestaltet, solches beweiset die Sprache der Hollaender, als welche nicht allein ebenmaessig sagen zodaenig, it. dusdaenig, dergestalt; hodaenig, welcher gestalt; hoedaenigheyt, Beschaffenheit; sondern sie brauchen auch das Wort gedaen, an stat beschapen. Z. E. wel gedaen, frisch und ansehnlich, bene constitus; hoe is hy gedaen? wie siehet er aus? de Gedaente; die gestalt, das Ansehen: forma, habitus corporis." Vgl. ook Dähnert (Plattdeutsches Wörterbuch Nach der alten und neuen pommerschen Mundart), S. 72, "dannig": "Stark. Gut bey Leibe. Tuechtig." --IP-Los 17:34, 21. Okt 2008 (CEST)
Kennen do ik dat ok, bruuk dat aber meest nicht mehr. Bi uns wurd dat so ähnlich as "dannlk" utspraken un bedüüd sovöl as (er ist imstande (im Sinne von: Mann's genug), dies oder das zu machen; he is dannlk genoog dat to maken). Eastfrisian 17:43, 21. Okt 2008 (CEST)
Mien Fründ Hermann Böning hett dannig, dannelk, (dat is woll Eastfrisian sien Woort), dennig: stark, kräftig, fähig. en dannige Deern; De Jung is al so dannig, dat he meihen kann. Ik bruuk dat eegentlich nich, man wo ik dat höör, kümmt mi dat bekannt vör.--Bolingbroke 17:54, 21. Okt 2008 (CEST)

Allerhand vunwegen de Taxonomie[Bornkood ännern]

Dunnerslag! Wat gifft dat dor to seggen! Oder schöllt wi bloß de Latienschen Naams bruken? Ik meen Hautflügler, Gliederfüßer, Kieferklauenträger, Pfeilschwanzkrebse. Ik hebb dor eerst mol Huutflögler (dat is vun Slomox, glööv ik), Liddfööt, Kiffklauendregers un Pielsteertkreeften. Ik weet, dat is natüürlich vun de Hoochdüütsche Spraak un vun de Hoochdüütsche Taxonomie ut dacht. Man dorüm fraag ik hier ja, ob Ji wat Beters weet? Ach ja, denn hebb ik ok noch: Strickleiternervensystem (Fallreepnervensystem). Ik weet, dat is allens ok en beten lachhaftig, man anners könnt wi keen anstännige Enzyklopädie schrieven...--Bolingbroke 20:49, 22. Okt 2008 (CEST)

To dat Fallreep harr ik al bi de Spinnen wat schreven. In’n Groden un Ganzen bün ik dorför, dat wi de Hoochdüütschen Begrepen in’t Plattdüütsche överdrägt, ok wenn sik dat mitünner ’n beten snaaksch anhöört. De Hoochdüütschen Wöör hebbt jo tomeist ok jemehr Oorsprung: En Pfeilschwanzkrebs heet so, vun wegen dat de Naam to’t Utsehn passt. Worüm schüll man dat also nich ok översetten?!
Liekers denk ik, dat wi ok de Latienschen Begrepen as Wieterleiden setten schulln. Un in’n Artikel sülvst den Fackutdruck ok bischrieven. Wenn een denn mol nich klook warrt ut de plattdüütsche Översetten, denn kann een wenigstens över dat latiensche Woort kieken, wat meent is. --Iwoelbern 21:21, 22. Okt 2008 (CEST)

Strickleiter[Bornkood ännern]

Vunwegen dat Strickleiter-Nervensystem. As Bremer hebb ik natüürlich Fallreep nahmen. Iwoelbern meen, dat weer to nautisch. Man bi Peter Neuber hebb ik nu ok Fallreep as eenzig Översetten funnen. Sass hett nix. Wat meent Ji denn?--Bolingbroke 00:31, 24. Okt 2008 (CEST)

Ik heff an Fallreep nix uttosetten. Wat is denn de Alternativ? --::Slomox:: >< 01:27, 24. Okt 2008 (CEST)
„Strickledder“ harr ik dat ut’n Buuk rut nöömt. So harr ik dat bi uns in’t Dörp seggt, un so sett sik dat ok na’n Sass tosamen. --Iwoelbern 08:51, 24. Okt 2008 (CEST)

Nochmol Taxonomie[Bornkood ännern]

Bi de Taxonomie gifft dat noch allerhand Fragen. Toeerst Mol to de Plattdüütschen Naams vun Gliederfüßern un Sechsfüßern. Greeksch-Latiensch heet de Arthropoda un Hexapoda. Hoochdüütsch is dat also akraat översett. nds-nl hett dor Geledpotigen. Dat hefft se ut nl övernahmen. De hefft dor ok noch Zespotigen. Mi gefallt de Idee mit de Poten. Poda un Poot liggt ja dicht bin'anner. Dorüm dö ik de Deerter an'n leevsten as Liddpoten un as Sesspoten benömen. Dat Suffix -ig gefallt mi up Platt nich so goot. Denn dö dat Sesspotigen etc heten. Dat is mi eegentlich to um. Un Sesspöters geiht ja woll gor nich. Tolest noch to Hautflügler. Schall dat bi us nich passlich ween, wenn wi de Huutflögels nöömt? Oder Huutflünken? Oder meent Ji würklich, dat Huutflöglers beter passen deit? Also, mien Vörslag: Liddpoten, Sesspoten un Huutflögels. Wat meent Ji?--Bolingbroke 15:43, 24. Okt 2008 (CEST)

Poda un Poten liggt dicht bienanner, aver etymoloogsch is poda mit Foot verwandt. En Poot is ja ok wat spezieller as Foot. Mi dücht Foot beter. --::Slomox:: >< 16:48, 25. Okt 2008 (CEST)
Hebb ik nu so maakt. Is denn en Wiederleiten na Liddpoten ok? Mi dücht ja düsse Naam so schöön vunwegen dat de nds-Plattsnackers em (so ungefähr) bruukt...--Bolingbroke 20:11, 27. Okt 2008 (CET)
Wa? Is denn en Wiederleiten na Liddpoten ok? Schall dat Is denn en Wiederleiten vun Liddpoten okay? bedüden? Wenn Jo, denn: Jo. Ans musst du dat noch mal mit annere Wöör seggen, denn verstah ik dat nich ;-) --::Slomox:: >< 00:32, 28. Okt 2008 (CET)
So harr ik dat meent...--Bolingbroke 11:00, 28. Okt 2008 (CET)

Gemeiner Holzbock[Bornkood ännern]

Is en Teek: Ixodes Ricinus. Dor kümmt avers bi dat düütsche Woort nümms up. De Hollänners nömmt em Schaapteek. Könnt wi dat so in Platt övernehmen? Oder wüllt Ji Gemeen Holtbuck lever hebben? Oder gifft dat en plattdüütsch Woort, dat ik noch nich kenenn do (bloß Teek alleen geiht nich, weil dat noch en ganzen Bart annere Teken gifft)--Bolingbroke 20:11, 27. Okt 2008 (CET)

Bün mi nich hunnertprozentig seker, aver ik meen dat ik Holtbuck al mol höört heff. Man, wat dat för'n Tosamenhang weer, weet ik nich recht. --Iwoelbern 21:33, 27. Okt 2008 (CET)
Kenn ick ook. Hermann Boßdorf hett dor ook mal 'n schönen Vergliek makt, dor bedüüdt Holtbuck noch wat anners: "Sticheln? Ik? Ik bün keen Sniderbuck, de anner Lüüd wat ant Tüüg to flicken hett. Ik bün bloot en ool Holtbuck, de de Lüüd mennigmaal vör'n Doetz stöten deit, wenn se em up unäven Wägen in de Richt kaamt." Dat is ook so'n Gestell, wo denn dat Holt ruppkamen deht, wi seggen dor Saagbuck tau. In ein ollen Upsatz (Häpke, L.: Die volksthümlichen Thiernamen im nordwestlichen Deutschland, in: Abhandlungen herausgegeben vom naturwissenschaftlichen Vereine zu Bremen, Bd. 2, 1871, S. 285) heff ick "Holtbuck" un "Holttieke" (latiensch Cerambyx) funnen. --IP-Los 22:28, 27. Okt 2008 (CET)
De Holtbuck is ja man ok de Holtworm. Dat Westmönsterlandsche Wöörbook hett för Teek aver ok Holtbock. Holttiek is in't Woordenboek van de Drentse dialecten vertekent. Wat aver toglieks ok wedder en Holtworm wesen kann: [57]. Bostiek un Heidetiek warrt dor noch as Synonym optellt. In dat breemsch-neddersassische Wöörbook vun Tiling steiht ok noch Koteke. --::Slomox:: >< 01:47, 28. Okt 2008 (CET)
Kohteeke passt denn doch an'n Besten. De Greeksch-Latiensche Naam schall dor ja ummer bistahn.--Bolingbroke 11:00, 28. Okt 2008 (CET)

Blinkfüer[Bornkood ännern]

Wi hebbt en Artikel to dat Blinkfüer Westerheversand. Is Blinkfüer synonym to Lüchttoorn? Oder is dor noch en Ünnerscheed, dat Blinkfüer en Ünnertyp vun Lüchttoorn is oder sowat? --::Slomox:: >< 16:28, 29. Okt 2008 (CET)

Wenn ik op de hoochdüütsche WP ünner Blinkfeuer nakiek, denn warrt ik op Kennung wieterleidt. Schall bi uns woll en Översetten vun Leuchtfeuer wesen. Leuchtfeuer is dor aver'n Wieterleiden op Befeuerung. In den Artikel Leuchtturm warrt beide Begrepen synonym gegenöverstellt. Nu bün ik keen Fackmann för Lüchttoorns, man ik denk, Lüchtfüer oder Blinkfüer dat is dat glieke... --Iwoelbern 16:37, 29. Okt 2008 (CET)

"du machst"/"er macht" (maken as Infinitiv)[Bornkood ännern]

Hallo! Dat is bloß man sonne Frag ut "Eigeninteresse" (bün dor einfach bloß niedlich, miehr nich): Woans seggen ji dat up Platt, also inne Urtsmundort? --IP-Los 15:13, 30. Okt 2008 (CET)

"du machst" weer na Sass du maakst. To Huus snackt wi dat as "du mooks", also ahn dat 't' an’t Enn un dat 'aa' snackt wi as en 'o'. "er macht" is denn entsprekend "he mookt"... --Iwoelbern 15:27, 30. Okt 2008 (CET)
Dat "maaken" hebb ik gedanklich sowieso immer all as "mooken" verarbeidt, wobi dat bi uns in't Harlingerland noch utspraken (utsproken!!) wurrd in so ne Mischung tüschen mooken un mocken (ehder so as mogken - aber dat kann man ja nich schrieben). Eastfrisian 15:36, 30. Okt 2008 (CET)
Stimmt, so ganz hard is dat 'k' bi uns ok nich, geiht ’n beten na’t 'g' --Iwoelbern 15:40, 30. Okt 2008 (CET)
Ah ja, heck mi binah dacht, denn is de Sass woll nah Miehrheit gahn. Bi uns gifft dat ook de weck, de seggen "möckt". Dat is ook in Schlutup un üm Ratzborg noch so. Nah't /g/ geht dat bi uns ook ("Konsonantenschwächung", is ook in't Meckl. Wörterbuch tau finnen, mööt man oewer ierst säuken: ünner "Gruben" [hd. Graupen]). --IP-Los 16:07, 30. Okt 2008 (CET)
Is dat nich eenfach de Ünnerscheed aspireert/nich aspireert? För de Korea-Artikels bün ik b:en:Korean/RWP dörgahn un heff versöcht de koreaansch Schrift lesen to lehrn (blot de Schrift, nich de Spraak). Dor heff ik lehrt, dat Koreaansch en Ünnerscheed maakt twischen ㄱ un ㅋ. Dat eerste is en nich aspireert g (oder k) un dat twete is en aspireert g (oder k). De Ünnerscheed is, wenn du di de Hand vör't Muul höllst, dat du bi den aspireerten Luud de Luft ut'n Mund strömen föhlst un bi'n nich aspireerten Luud kummt dor meist keen Luft rut.
Wenn ik kann segg, denn föhl ik den Luftstroom. k an'n Sülvenanfang is jümmer aspireert. Un dat k in maakst is nu an't Sülvenenn un nich aspireert un dorüm dücht uns dat as en g. In maken is dat ok nich aspireert, wat wohrschienlich dor an liggt, dat dat maakn is, dat k also nich an'n Anfang vun en Sülv steiht. --::Slomox:: >< 17:04, 30. Okt 2008 (CET)
Hett wat dormit tau kriegen, "Ursache ist die Stärkeminderung der Verschlußlaute p t k" (Meckl. Wb. Bd. 3, Sp. 309). Teuchert hett dat "Konsonantenschwächung" nennt: "Zwischen Vokalen werden die Tenues zu stimmlosen Lenes geschwächt [...]." (NdJb 82, S. 227) In Mäkelborg kannst dat besonners gaut hüren: mnd. beter > bärer, mnd. water > warer. Hier is dat sogar tau /r/ worden. Dor is also noch miehr passiert. Wenn ick also "bäter" schrieben dauh, denn is dat bloß von wägen de Rechtschriebung, dat läst sick oft nähmlich bäter, as wenn ich "werrer", "Braurer" "Borrer" usw. schrieben dauh. --IP-Los 18:11, 30. Okt 2008 (CET)

Kriegspartei[Bornkood ännern]

Ik wüll Slag bie Kloosterholt översetten. Sarcelles 10:30, 24. Nov. 2008 (CET)

Kann bi Kriegspartei blieven. --Bolingbroke 17:37, 24. Nov. 2008 (CET)
BK: Kriegspartei. --::Slomox:: >< 18:05, 24. Nov. 2008 (CET)

Stoatsen[Bornkood ännern]

Ook för den sülven Artikel. Sarcelles 10:31, 24. Nov. 2008 (CET)

Generalstaten. Oder ok de Upsternaatschen.--Bolingbroke 17:37, 24. Nov. 2008 (CET)
BK: Staatsgesinnte (also för de Nedderlannen) --::Slomox:: >< 18:05, 24. Nov. 2008 (CET)

Keunegszinnen[Bornkood ännern]

Ook ut Slag bie Kloosterholt Sarcelles 10:33, 24. Nov. 2008 (CET)

De dat mit den König holen döen, oder de Spaanschen un jem ehre Frünnen--Bolingbroke 17:37, 24. Nov. 2008 (CET)
BK: Königsgesinnte (also för Spanien, Spaanschgesinnte) --::Slomox:: >< 18:05, 24. Nov. 2008 (CET)

oarzeld[Bornkood ännern]

Ut den sülven Artikel. Sarcelles 10:37, 24. Nov. 2008 (CET)

oarzeln heet tögern, also :He harr lang tögert--Bolingbroke 17:37, 24. Nov. 2008 (CET)
BK: tögert. --::Slomox:: >< 18:05, 24. Nov. 2008 (CET)

hinderde[Bornkood ännern]

ut den sülven Artikel. Sarcelles 10:38, 24. Nov. 2008 (CET)

He hool em dorvun af oder he hett dat nich tolaten,dat--Bolingbroke 17:37, 24. Nov. 2008 (CET)
BK: ... wull he dat protestantsche Lager nich to Help kamen. --::Slomox:: >< 18:05, 24. Nov. 2008 (CET)
Nee, Bolingbroke, dat bedüüdt hier wat anners as hinnern. He hett de Help verwehrt ([58]). --::Slomox:: >< 18:10, 24. Nov. 2008 (CET)

doagelkse[Bornkood ännern]

Dat is woll ene Adjektivform, aver wat för ene? Sarcelles 10:47, 24. Nov. 2008 (CET)

däglich oder jeden Dag--Bolingbroke 17:37, 24. Nov. 2008 (CET)
BK: doagelkse verzuiken tou hulp heet, dat se em jeden Dag wedder üm Help beden hebbt. --::Slomox:: >< 18:05, 24. Nov. 2008 (CET)

silverwaark[Bornkood ännern]

Ut den sülven Artikel. Sarcelles 10:53, 24. Nov. 2008 (CET)

Sülversmuck möss dat woll heten, dormit een weten deit, wat meent is, anners ok Sülvertüüchs.--Bolingbroke 17:37, 24. Nov. 2008 (CET)
BK: Silverwaark sünd eenfach Saken ut Silver. Villicht eenfach bi Silverwark/Sülverwark laten. --::Slomox:: >< 18:05, 24. Nov. 2008 (CET)

tepait[Bornkood ännern]

Ut den sülven Artikel. Sarcelles 10:54, 24. Nov. 2008 (CET)

Teppich, Pl. Teppichen--Bolingbroke 17:37, 24. Nov. 2008 (CET)
BK: En tepait is en Teppich. --::Slomox:: >< 18:05, 24. Nov. 2008 (CET)

aoar lüx inrichte[Bornkood ännern]

Wat is de Bedüden dovun? (Velen Dank Bolingbroke) Sarcelles 18:02, 24. Nov. 2008 (CET)

Sarcelles 18:03, 24. Nov. 2008 (CET)

nds-nl:Börg: noar luxieus inrichte --::Slomox:: >< 18:15, 24. Nov. 2008 (CET)

geschütt[Bornkood ännern]

Ook ut Vernuimde Grönneger Börgen. Sarcelles 18:03, 24. Nov. 2008 (CET)

Geschütt(en), Geschütz(en) --::Slomox:: >< 18:07, 24. Nov. 2008 (CET)

Kunstdenkmäler[Bornkood ännern]

Sarcelles 21:12, 27. Nov. 2008 (CET)

Kunst is Kunst un Denkmal is Denkmaal. Aver ik nehm an, du söchst nu de Mehrtall. Herrmann-Winter seggt Denkmale, Kahl seggt Denkmäöle, Harte seggt Denkmaals, Heinz Brasch, Plattdüütsch-Krink, Rostock seggt Denkmäler un dat Bundsland Neddersassen seggt Denkmalen. Süh, Lea, nu weeßt du Bescheed! --::Slomox:: >< 23:51, 27. Nov. 2008 (CET)

Angreifer[Bornkood ännern]

Sarcelles 22:16, 29. Nov. 2008 (CET)

Angrieper --::Slomox:: >< 22:40, 29. Nov. 2008 (CET)
Störmer --195.93.60.10 18:30, 2. Nov. 2010 (CET)

beschikken[Bornkood ännern]

Ut den Artikel Vernuimde Grönneger Börgen. Sarcelles 22:18, 29. Nov. 2008 (CET)

Ik dee dat eenfach anners seggen: Dat geev betere Geschütze un de Börgen harrn ehr Schutzfunktion verloren. --::Slomox:: >< 22:49, 29. Nov. 2008 (CET)

Flügel (Plural)[Bornkood ännern]

Sarcelles 22:19, 29. Nov. 2008 (CET) Ik meen domit Flügel vun Buwarken. Sarcelles 22:20, 29. Nov. 2008 (CET)

Flögels --::Slomox:: >< 22:54, 29. Nov. 2008 (CET)

Tore (Burg)[Bornkood ännern]

Sarcelles 22:20, 29. Nov. 2008 (CET)

Doren oder Poorten --::Slomox:: >< 22:51, 29. Nov. 2008 (CET)

Zu etwas übergehen[Bornkood ännern]

Sarcelles 22:21, 29. Nov. 2008 (CET)

Ahn mehr Kontext segg ik to wat övergahn --::Slomox:: >< 22:52, 29. Nov. 2008 (CET)

etwas unternehmen[Bornkood ännern]

Ut Slacht bi Kloosterholt. Oder is dat in den Artikel wat anneret? Sarcelles 19:21, 1. Dez 2008 (CET)

Ünnernehmen kannst ok op Platt seggen. Aver doon oder maken reckt faken ok. In'n Artikel dee ik ondernemen veur hulp eenfach mit helpen översetten. --::Slomox:: >< 22:15, 1. Dez 2008 (CET)

Schweif[Bornkood ännern]

In'n Tosamenhang mit Kometen: Kometenschweif. --Iwoelbern 09:48, 2. Dez 2008 (CET)

Dat gifft gewiss ok en etableerten Utdruck. Den kenn ik nich. Ik dee Steert seggen. Kann angahn, dat dat ok de etableerte Utdruck is, villicht ok nich. --::Slomox:: >< 19:52, 2. Dez 2008 (CET)
Ik heff eerstmol Kometenfahn nahmen, bit een wat offiziellet funnen hett. Steert güng ok, ofschoonst de Schweif mitünner ok vörn Kometen wesen kann... --Iwoelbern 19:59, 2. Dez 2008 (CET)
De Nedderlandschen seggt op jeden Fall ok staart. In Heinrich Evers sien Wöörbook steiht för Komet Steertsteern in. Ina Janhsen vun de Landfroon Harlingerland schrifft vun en groten geelen Steern mit Steert: "Hale Bopp". Peter Kollund: De Steern keem vör luder Twiefel in Wittglut, he sprung hen un her un sweut mit´n Steert. Gertrud Everding: as harrn de Meteoriten sogoor 'n Glöh-Steert. Schient also so, as wenn Steert würklich de etableerte Utdruck is.
To den Inwand mit vörn vör: Dat seggt doch nix gegen Steert. Schweif heet doch jüst dat sülve as Steert. --::Slomox:: >< 20:07, 2. Dez 2008 (CET)
so ungefähr... Wenn dat begäng is, änner ik dat. --Iwoelbern 20:12, 2. Dez 2008 (CET)
Ik harr dor ok Steert to seggt...--Bolingbroke 18:19, 3. Dez 2008 (CET)

Behandelen[Bornkood ännern]

Ut Slacht bi Kloosterholt. Sarcelles 19:32, 3. Dez 2008 (CET)

ienval[Bornkood ännern]

Ut Slacht bi Kloosterholt. Sarcelles 19:34, 3. Dez 2008 (CET)

Staubgefäß[Bornkood ännern]

Up Nedderlannsch meeldraad. Stofffatten oder Stoffdraht oder Mehldraht passt allens nich so recht. Hefft Ji en Idee?--Bolingbroke 12:46, 16. Dez 2008 (CET)

Ik denk, ik harr dor Stofffatt ut maakt. Aver nu gifft dat op de:WP ok noch den Begreep Staubblatt de dat glieke heet. Also villicht Stoffblatt? --Iwoelbern 12:58, 16. Dez 2008 (CET)
Dor gifft dat ok ganz gewiss en Woord för. Stofffaden dee ik seggen (warrt so ok bi Immen bruukt), aver villicht gifft dat ok noch en betern Naam. (Blomen-Evers müss dat doch weten) --::Slomox:: >< 14:17, 16. Dez 2008 (CET)

Kapselfrucht[Bornkood ännern]

Up Nedderlannsch dosenvrucht. Dor sitt de Saat vun en Plant in.--Bolingbroke 12:46, 16. Dez 2008 (CET)

Dat weer ik eenfach so laten, as dat is. Frucht ännert sik al so nich. Un en annert Woort för Kapsel wüss ik nu ok nich. Aver so as ik dat verstah, ist dat de Beteken för en Plantentyyp un nich för en Deel vun de Plant. Oder? --Iwoelbern 13:01, 16. Dez 2008 (CET)
Ik bün mi temlich seker, dat dat dor en Woord för gifft un ik meen ok, dat ik dat al höört heff. Blot infallen will mi dat nich. Bi't Söken heff ik op jeden Fall bi Kahl Knott för Samenkapsel funnen (is aver nich dat Woord, dat ik kenn). --::Slomox:: >< 14:07, 16. Dez 2008 (CET)
Wohrschau! Dat gifft ja in de Blomen/Blöten ok noch den Fruchtknoten, up Hollannsch vruchtbeginsel. Ik hebb dat in den Artikel Rüüsch al mit Fruchtknütt översett'. Amenne weet wi bi luter Knütten un Knöpp nich mehr, wat meent is...--Bolingbroke 14:16, 16. Dez 2008 (CET)
Nee, dat is en anner Woord. Knotte (in mien Bidrag baven heff ik dat e vergeten, bi Kahl gifft dat ja keen Apokoop) bedüüdt blot Samenkapsel. Dat annere is bi Kahl de Knüp. --::Slomox:: >< 14:21, 16. Dez 2008 (CET)
Ik hebb bi Hermann Böning Knotten funnen as Samenknoten vom Flachs. --Bolingbroke 17:37, 16. Dez 2008 (CET)

Blüte[Bornkood ännern]

Dat öllere plattdüütsche Woort is ja woll Bloom(e). Man hüdigendags warrt ja woll tomeist Blööt(e) seggt, oder? Wat nehmt wi denn för dat Lemma? --Bolingbroke 14:16, 16. Dez 2008 (CET)

Blööt is beter, dücht mi. Anners kamt wi noch dörhen... Ik heff dat ok so al an eenige Stedenbruukt, meen ik. So stünn’t in’n Sass --Iwoelbern 14:34, 16. Dez 2008 (CET)

Vergärung[Bornkood ännern]

Ik woll mol eben fix bigahn un den Artikel Beer ut WP:nl översetten, as ik spitz kreeg: Dor bruukst Spezial-Vokabular för. Vergärung heet up hollannsch vergisting, vunwegen dat Gest up hollannsch gist heten deit. Man wat seggt wi dor denn nu up Platt för? Ik denk, de meisten Lüde nehmt dat hoochdüütsche Frömdwoord, oder weet een wat Beters? Un ok noch glieks dat Verb: vergären, vergisten,...--Bolingbroke 17:38, 27. Dez 2008 (CET)

De Böskupp van Oostfreesland hett riesen, breuen, breien, gären ([59]). riesen is mehr Deeg, dücht mi. breuen, breien is verwandt mit nedderlandsch broeien un mit bröhen. Dor kann ik aver ans nich veel to seggen. Ik sülvst kenn gären/geren. Ik glööv ok nich, dat dat en hoochdüütschen Import is, ik dee tominnst gieren seggen (jüst as ik Diern bi Deern segg). Bi en Import warrt mehrsttieds de hoochdüütsche Utspraak bibehollen (denn dee dat also gäärn heten). --::Slomox:: >< 01:27, 28. Dez 2008 (CET)

Stammwürze[Bornkood ännern]

Noch wat ut de Beerbroeree. Djungedi. Kannst wat bi lehren, bi Wikipedia...In Düütsch Stammwürze, up Nedderlannsch wort. Wat is dat up Platt? Frömdwoort (Stammwürze)? Oder Kunstwoort (Stammsmack, na Sass oder eenfach Smack?). Oder mol en Frömdwoort ut nl: wort oder gor Wörte? Ik weet nich, helpt mi mol!--Bolingbroke 23:45, 27. Dez 2008 (CET)

Weert (bi uns Wiert): "de Wiert wier dat Ierst, wat afkloort wir" (Meckl. Wb. nach Wossidlo, Sagen). Wenn Du noch miehr bruken dehst:
Seih: Treber ("He begerede sinen buk to vullende von deme seie, den de swine eten" Schiller/Lübben, "dat sei [...] de lütten Putahnten mit Seih faudern müßt." Reuter, Ut mine Stromtid)
Gest: Oberhefe
Barm: Bärme, Unterhefe (öller noch mit /e/: "Gest unde bermen dede ik darto, Darmede smerde ik mine scho" Redentiner Osterspiel 1402) --IP-Los 01:07, 3. Jan. 2009 (CET)

Stärke[Bornkood ännern]

Hett een dat womööglich al enerwegens översett? Ik hebb nu Starkde nahmen, wat wöörtlick översett is, de Hollänners hefft Settmeel. Womööglich gifft dat dor en plattdüütschet Woort för?--Bolingbroke 00:11, 28. Dez 2008 (CET)

Also för de Wäsch gifft dat Stievels ([60]), aver dat helpt di nich veel wieder ;-) För Stärkemehl, Amylum gifft dat Amidam/Aamdaam. Aver dor kann ik di ok nich genau seggen, wo good dat to Beer passt. --::Slomox:: >< 01:50, 28. Dez 2008 (CET)

Malz[Bornkood ännern]

Dor hebb ik nu Malt nahmen. Hollannsch is dat mout. --Bolingbroke 00:11, 28. Dez 2008 (CET)

Na de Luudgesetten mutt dat Molt wesen (wald -> wold). Dor is ok wat to finnen: [61], [62], [63], oldwikisource:Vagel Grip, [64]. Kann aver angahn, dat dat dor ok noch Synonymen to gifft. Sülvst kennen do ik dat nich. --::Slomox:: >< 01:06, 28. Dez 2008 (CET)
Kann natürlich ok Malt heten, aver na de Luudgesetten blot in'n Süden (DIWA Solt). --::Slomox:: >< 01:10, 28. Dez 2008 (CET)
"half rogghen vnde half molt" (1356, Mirow, MUB Bd. 14, S. 29), Slomox hett ja all ut denn Läuschen wat anführt. Bannig olt is all "Hoppen un Molt verluren", Gryse schrifft 1604: "in solcken bruwercke ys Moldt und Hoppe voerlaren". --IP-Los 00:12, 3. Jan. 2009 (CET)

Teutoburger Wald[Bornkood ännern]

De hoochdüütsche Naam schall ja eerst ut de Tied vun de düütsche Natschonalromantik (so üm 1870 rüm) stammen un vun Tacitus afkeken ween. Man wat is de plattdüütsche Naam? In usen lüttjen Artikel Ramskenbrink un de dore Diskuschoonssiete leest wi vun den Osning. Man hier [65] steiht:„Die Form Osning ist gelehrter Herkunft und entstammt nicht der plattdeutschen Umgangssprache...Im engeren Sinne haftet der Name Osning an dem Abschnitt des Teutoburger Waldes, der nördlich und südlich von Bielefeld gelegen ist...Der Abschnitt, auf dem sich die Ravensburg (zwischen Halle und Borgholzhausen) befindet, heißt Ramskenbrink...Der am Rande der Senne gelegene Abschnitt heißt Lippsken Waule.“ Bedutt dat för us, wi könnt keen gemeensam Lemma för den Teutoburger Wald nehmen? Sütt doch so ut, as wenn de Woold alltohopen en düütschnatschonal Kunstprodukt weer. De Plattdüütschen kennt doch bloß de dree enkelten Stücken mit egen Naams. Schöllt wi also dree Lemmas maken? Oder schöllt wi den Osning för dat Ganze nehmen (so, as dat hen un wenn al passeert is)? Oder schöllt wi een Lemma unner den Kunstnaam Teutoburger/Teutoborger Wald/Woold/Holt maken un denn de dree Bargruppen dor ünner sorteern?--Bolingbroke 00:36, 28. Dez 2008 (CET)

Osning is oold ([66]), aver steiht liekers mehr in de Schrifttradition un is nich noodwennig en Dialektform. De kann uns wohrschienlich blot en Plattsnacker ut de Gegend seggen. Dor helpt uns Böker nich veel. --::Slomox:: >< 01:39, 28. Dez 2008 (CET)

Ringverein[Bornkood ännern]

Moin,

wat is Ringverein (een Sportvereen) op Platt? Sarcelles 09:27, 12. Jan. 2009 (CET)

Ringvereen, dee ik seggen. --::Slomox:: >< 11:37, 12. Jan. 2009 (CET)

Ringrieder-Vereen, schall ik meen

Umrasch[Bornkood ännern]

Kennt een von jo dat Woord Umrasch/Ümrasch? Heff dat jüst toeerst höört. Bedüüdt dat, wat von't Eten överblifft, to'n Bispeel De Rest in'e Midd von'e Torte. Bi't Googeln heff ik twee Steden funnen, wo Umrasch bruukt warrt. Eenmal op [67]: Die Brühe wurde aus dem Knochen und sonstigen Umrasch des Fonduehähnchens bereitet. un denn de:wikt:Werk, wo dat in en ole Version in een Reeg mit Zeug, Kram steit (also düüdlich allgemener as dat mit dat Eten). Ans is op't Internett nix to finnen to dat Woord. --::Slomox:: >< 14:56, 12. Jan. 2009 (CET)

Nooit höört, as de Oostfrese seggt...--Bolingbroke 15:23, 12. Jan. 2009 (CET)
Nienich hüürt. Ick kenn bloß "Üürt", dat is dat Fauder, wat bi't Veih oewer blifft und minnerwiertig is. --IP-Los 21:24, 12. Jan. 2009 (CET)

Gallert[Bornkood ännern]

Kennt dor een wat plattdüütsch oder is dat sogor al platt? --Iwoelbern 20:50, 22. Jan. 2009 (CET)

dat Gloor (Harte, höört etymoloogsch to lat. gelare, warrt to'n Bispeel ok bi't Botter maken seggt, wenn de Botter fast warrt: de Botter gloort [Idioticon Hamburgense]), de Glibber (Harte, kummt von dat 'wabbelige', 'unstete', 'unfaste', höört to utglippen), de Schü (f, Lippe, Etymologie?). Un denn meen ik, dat ik ok al Geller/Jeller/Jiller/Giller höört hebb (de Schrievwies in normaliseert Plattdüütsch kann ik nich genau seggen, tominnst so, dat dat bi uns [ʒylɐ] utspraken warrt), wat etymoloogsch to dat hoochdüütsche Woord höört (ut noorditalieensch geleria). Aver bi dat leste Woord hebb ik keen Born to, dor will ik mi nich fastleggen. --::Slomox:: >< 22:35, 22. Jan. 2009 (CET)
Un denn Glidder, Gliddergladder,Gludder un Glugge (dat leste ut Harlingerland) in dat Oostfreesch Wöörbook von Stürenburg. --::Slomox:: >< 22:46, 22. Jan. 2009 (CET)
Jeller/Jiller kenn ik woll ok. Man, dat weer bi uns bruukt för Euter. (Na Sass Jidder, dat passt aver nich to de Utspraak, de wi hebbt) Naja, maakt ok woll Sinn.
Ik wull dat in’n medizinschen Sinn bruken. Dor schient mi Gloor meist an’n besten. Glibber is mi natürlich ok bekannt, harr ik aver nu mehr in de Ümgangsspraak doon. --Iwoelbern 22:48, 22. Jan. 2009 (CET)
Jiller för Euter is eenfach Jidder mit Lambdazismus.
Denn heff ik bi Dähnert för Rügen un Pommern noch eenfach Gallert funnen. --::Slomox:: >< 22:59, 22. Jan. 2009 (CET)
Ik kenn vun Huse ut bloß de Adjektiven glibberig un jiddelig. As Substantiven weert bruukt: Jiddelkraams oder jiddeligen Kraams un glibberigen Kraams. Jiddelig oder glibberig is dat, wenn dat jiddeln oder glibbern deit, as Wackelpudding. Dat meent also de Konsistenz. --Bolingbroke 15:33, 23. Jan. 2009 (CET)
Also "Euter" heet bi uns "Jüdder", Ansonsten weer dat woll "Glibber". "Matsch (Eer un Water) is ja ok glibberig, dat heet bi uns "Gubel".Eastfrisian 15:45, 23. Jan. 2009 (CET)
Heit in Mäkelborg ook Glor. Dat meckl. Wb. hett noch "Galrei", man dat is all lange utstorben: "tho Gallreyen und suss tho spysende". "Jidder" is nu wedder bannig interessant: Bi uns heit dat "Üder". "Jidder" is bloß ganz in Westen begäng - so seggt dat Meckl. Wb., hüürt heff ick dat oewer noch nich. Dor ward sick woll all "Üder" dörchsett hemm. Viellicht mal wat oewer de Etymologie: "Üder (gespr. -r-) entspricht as. ûder, ahd. ûtar, ûtiro, nhd. 'Euter', während Jidder (gespr. -ir-, auch -īr-), Jeder (gespr. -r-) u. a. Varianten im Ablaut zu Üder stehen, as. geder aus *iedar." (Meckl. Wb., Bd.7, Sp. 381). De Scheid' löppt (lööp) also dörch Mäkelborg, dat is ook ganz früher all so west (all ut Meckl. Wb.): "Uder des Vehes" (Chytraeus [1613]) un "man mag de Koh wol melcken, ... aever man mot er nicht dat jeder affschnieden (1566)". --IP-Los 20:19, 23. Jan. 2009 (CET)
To mien Geller/Jeller/Jiller/Giller, wo ik baven von schreven heff, noch even wedder: Bi Hinrich Zahrenhusen: Lautstand der Mundart von Horneburg heff ik Guller funnen (Blangenform von'n sülven Stamm as Gallert). Wenn dat mit mien Geller/Jeller/Jiller/Giller tohoophängt, denn mutt mien Woort aver Güller schreven warrn (wat aver ja ok to de Utspraak passt). --::Slomox:: >< 22:08, 7. Jun. 2009 (CEST)

klein[Bornkood ännern]

Wi hebbt ja dat feine Woort klein. De Wöörböker översett dat mehrsttieds mit kratzen. sik an'n Oors klein = sich am Hintern kratzen. Mag ok angahn mit kratzen, aver bi uns warrt dat vör allen vör dreckig maken bruukt. As Jungs hebbt wi to'n Bispeel veel in'n Matsch rümkleit. Oder hier: Un mennig een Politiker kleit sien Vördrag mit vääl gröne Farw vull. Nich jüst dreckig maken, aver an de een un annere Steed Placken von en Saak kriegen (bewusst oder unbewusst).

Na Schiller-Lübben hett dat klein ok in de Hansetieden al geven. Hett dor vör allen kratzen bedüüdt. Schall mit engelsch claw verwandt wesen. claw hett ooldengelsch clea heten un in welk engelsche Dialekten schall dat ok nu noch clee heten. claw/Klau is en Blangenform von dat clea-Woord.

Nu mien eerste Fraag: 'Keen hett Ideen, wo man von kratzen na dreckig maken kummt? Is de Idee dor achter mit de Klauen as so'n Deert in'n Dreck wöhlen?

Dat hoochdüütsche Woord to klein is kleen/klehn. Is en noorddüütschen Regionalismus. Ik heff googelt (na rumgekleht un gekleht to'n Bispeel) un dat Woord warrt vör allen in'n Ruum von Oostfreesland bet na Hamborg bruukt. Na Süden to heff ik noch twee Belege ut Hannober un WOL (wat ik as Wulfsborg opfaat hebb) funnen. Wenn dat keen enkelte Utrieters sünd, denn is dat Woord also villicht ok in Oostfalen noch bekannt. Ut Holsteen oder Mekelborg weer nix to finnen. Schient so, as wenn dat dor nich bekannt is. De Fraag dorto: kleen passt nich recht to de Klau-Etymologie, dücht mi. Tominnst kennt mien Wöörböker kene hoochdüütsche Foorm mit e, de to de clea/klein-Foormen passt. Kann dat angahn, dat dat Pseudo-Hoochdüütsch is, na dat Schema geiht-geht also kleit-kleet?

Un natürlich de Fraag: Kennt ji dat Woord ok? (dat plattdüütsche un dat hoochdüütsche, as kratzen un/oder as dreckig maken)? --::Slomox:: >< 10:39, 25. Jan. 2009 (CET)

Un wenn ik jüst bi Wöör to't Thema dreckig maken bün. Wi hebbt pütschern för natten Kraam (Water, allens to'n Drinken), klein för dicken Kraam (Matsch, Farv), musseln för feinen, fasten Kraam (Stroh to'n Bispeel oder Strohstoff) un denn noch saudern ok för fasten Kraam (Stroh un anner Kraam). Kennt ji noch mehr Wöör ut disse Eck? --::Slomox:: >< 10:45, 25. Jan. 2009 (CET)
Un spuddern heff ik noch vergeten. uteneenspuddern för Dreck verdelen un vullspuddern för Dreck fallen laten. --::Slomox:: >< 10:47, 25. Jan. 2009 (CET)
Ik kenn "klein" ok in beide Bedüden. As kratzen to’n Bispeel wenn man vun en Mück steken worrn is, denn jöökt dat un man kleit sik. Aver ok as dreckig maken, wenn to’n Bispeel bi Disch vull kleit hett... Woans man vun dat een na dat annere kummt, weet ik nich. Wat mi toeerst in’n Sinn kamen is ist dat Woort "Klei", wat de Maschbodden is, de ok in’n Diekbo bruukt warrt. Man, ik weet nich, wat dat dor en wohrhaftigen Tosamenhang gifft.
De annern Wöör kenn ik nich all. "pütschern" seggt wi to Huus ok, aver nich jüst in’n Tosamenhang dreckig maken, man mehr för wat verschütten oder kleckern. "spuddern" ok. dat is wenn een wat in de gegend rümsprütten un verdelen deit. "musseln" un "saudern" kenn ich nich. Wat ik noch kenn is "rümsöhlen" oder "sik vullsöhlen", wenn een sik Saken oder sik sülvst bi’t Spelen oder bi de Arbeit unnödig dreckig maakt. --Iwoelbern 10:56, 25. Jan. 2009 (CET)
Jo, stimmt, söhlen hebbt wi ok. Aver musseln harr ik dacht is bekannter. Ik heff jüst googelt un so temlich gornix funnen. Harr ik nich dacht. Kann'n ok von Nieselregen seggen: Dat musselt man so eben. Tominnst in de Bedüden heff ik bi't Googeln wat funnen: musselig (nieselig) bi [68]. (Aver dat weer ok de eenzige Sied, de ik funnen heff)
Un to dat pütschern: Naja, mit dreckig maken wull ik dat en beten abstrakter maken. verschütten is ja ok en Foorm von dreckig maken ;-) --::Slomox:: >< 11:17, 25. Jan. 2009 (CET)
Dat woll, man wenn een rümpütschert und sik dorbi dreckig maakt, denn seggt wi nich "he het sik vullpütschert". Dat heet denn liekers "he hett sik vullkleit". In den Tosamenhang kenn ik ok noch "pütscherig" in den Sinn "wählerisch". Dat heff ik sünners bi’t Eten höört. Wenn een nich allns eten mag, denn is he ’n beten pütscherig. Rümpütschern heet in den Sinn denn, in’t Eten rumklein ahn recht wat dorvun to eten, also, dat wat'n nich mag an de Siet to schuven un sik dat wat een mag ruttopulen. --Iwoelbern 11:31, 25. Jan. 2009 (CET)
To musseln heff ik doch noch wat funnen: Bi Grimm heet dat niederd. in Hamburg musseln, sudeln, schmutzig zu werke gehen. brem. wb. 3, 209; in Ostfriesland musseln, schmutzen, schmieren, sudeln, mantschen. Un saudern nehm ik an, höört to sudeln. Weer dorvon woll beter, wenn ik dat sodern schrieven dee (de Utspraak liggt in'e Midd twischen au un o, jüst as Braubargen en annere Schrievwies för Brobargen is).
Tominnst as Nieselregen kennt Willem Busch musseln ok: Heute musselt es ein wenig, ohne sich zu einem ausgiebigen Erguße entschließen zu können. [69]
Un denn heff ik hier noch wat op Platt to musseln funnen. Bedüüdt dor wat anners (ut'n Bedd rutmusseln), aver is en feine Geschicht to lesen ;-)
pütscherig kennt wi ok so, aver bi't Eten warrt denn vör allen krüüsch seggt. --::Slomox:: >< 11:34, 25. Jan. 2009 (CET)
Un wo du von he hett sik vullpütschert snackst. Dor heff ik mi denn doch slecht utdrückt mit dreckig maken. musseln un sodern warrt ok nich seggt, wenn'n sik sülvst dreckig maakt hett. Ik heff mi vullmusselt geit noch jüst, aver ik heff mi vullsodert kannst nich seggen. Wenn ik mit'n Bund Stroh över'n Hoff gah un den Hoff mit Stroh vullmussel oder -soder, dat is mehr, wo disse beiden Wöör bruukt warrt. --::Slomox:: >< 11:42, 25. Jan. 2009 (CET)


Stimmt ok, krüüsch gifft dat ok noch. Dat is denn aver tatsächlich, wenn een vun vörn her seggt, "Dat mag ik nich". Sudeln kenn ik ok. Aver dat is denn jo mehr en hoochdüütschen Import, nehm ik an. --Iwoelbern 12:18, 25. Jan. 2009 (CET)
Außer klein kenn ik dor nix vun. Ik hebb dorför noch (so in wiederen Sinne) söllig oder söhlig (för nich mehr ganz sauber oder versifft) oder wenn man natt Hannen afschütteln deiht nennt man dat spackern. Un wenn eener in't Eeten rümklein deiht (meest wies hüm dat nicht smeckt) denn snackt man bi uns vun "örten" oder "rumörten - of nu mit een oder twee Ö weet ik nich)Eastfrisian 13:21, 25. Jan. 2009 (CET)
Un wenn dat man nich datsülve Woord is, wat IP-Los baven ünner Umrasch schreven hett, wat in Mekelborg Üürt is! :-)
@Iwoelbern: Ik heff sudeln in't etymoloogsche Wöörbook nakeken. Mien sodern/saudern kann dor normalerwies nix mit to doon hebben. Dat Woord mutt ok op Platt en u hebben. Mnd. weer dat südde (Modder, Wisch mit modderigen Borrn). Seggt mien dtv tominnst. Grimm snackt dor ganz anners. De seggt, dat dat mit sieden to doon hebben kunn. Bi Grimm steit för dat Plattdüütsche wat vun sudden un suddeln (langsam un liesen kaken laten) un von süddeln (smutzig maken). Grimm hett ok enkelte Formen mit o, aver denn ut de Swiez un nix, wat to sodern passt. Ik nehm also an, dat mien sodern dor doch nix mit to doon hett. --::Slomox:: >< 18:37, 25. Jan. 2009 (CET)
Ut Holsteen oder Mekelborg weer nix to finnen. Gifft ook bi uns: Klei mi an Noors!" (Nich gegen juuch, is man bloß 'n Bispill). Bi uns heit dat ierst mal straken: "man möt dei Stark ierst [...] 'n bäten kleien un klarren." (Meckl. Wb.) Kann ook "kratzen" bedüden (heff ick baben ja all schräben). Un denn kann dat ook mit de Finger in Dreck rümmeklarren. usw. bedüden: "Hei kleit (oder klarrt) dor mit de Finger mang." "söllig" kenn ick as "soelig": "Klarr dor nich so rümm, du Soelpott (Schmerfink)!"
kleien - kleen: In Südwesten von Mäkelborg heit "Kartoffeln ernten" Tüffel kledn. Dat /e/ is nich hochdüütsch, gifft männig Theorien oewer. Teuchert meint, dat is 'ne "Westfälische Schärfung" (so as in "Egger" 'Eier'), ick glööf dat nich so. Oewer olles /ei/ is oft tau /e/ worden in disse Gegend ("Ee", 'Ei' "tedn" 'zehn').
Un wenn dat man nich datsülve Woord is, wat IP-Los baven ünner Umrasch schreven hett, wat in Mekelborg Üürt is! Ja, genau dat is dat, bi uns gifft ja 'ne "Erhöhung" (ö > ü)--IP-Los 21:37, 26. Jan. 2009 (CET)
bi uns gifft ja 'ne "Erhöhung" (ö > ü) Gifft dat bi uns ok, ik segg ok Wuurd un nich Woord. Ik laat dat bi't Schrieven aver weg, denn ut "gesamtplattdüütsche" Sicht is ja oo/öö Standard. Eerst bi dat Lesen maak ik dor denn wedder en uu/üü von (dat mutt ik ja sounso, wenn ik anner Lüüd ehr Text lees).
To Gifft ook bi uns: Klei mi an Noors!" un Dat /e/ is nich hochdüütsch. Dor bün ik nu nich seker, ob ik di missverstah, oder du mi missverstahn hest. Mit Ut Holsteen oder Mekelborg weer nix to finnen. heff ik dat _hoochdüütsche_ Woord kleen meent, nich dat plattdüütsche klein. Bi uns heet dat Dat Kind hett sik al wedder vullkleit un Das Kind hat sich schon wieder vollgekleet. Op Platt also so as de Maand (Mai, klait), op Hooch so as de Klever (Klee). Seggt ji in de Mekelborg denn ok op Hoochdüütsch kleen? --::Slomox:: >< 22:04, 26. Jan. 2009 (CET)
Ach so hest Du dat meint. Nee, up Hochdüütsch seggen wi nich "kleen".
Dat mit de Erhöhung wüßt ick. Is ook in Westen to finnen, weit nu oewer nich, ob ji ook aal dat so "erhöhen" as wi (Pier, wier, miehr, siehr, Diert, Muur, Dur, Uhr, Urt, furt, furts, verluren, Ruhr, führen, rühren, hüren, Malür, Klür, usw.) --IP-Los 23:38, 26. Jan. 2009 (CET)
nich allens, aver veel dorvun :-) --Iwoelbern 23:41, 26. Jan. 2009 (CET)
Bi uns is't: Peer, wüür, mihr, bannig/temlich/dull/..., Diert, Muur/Mour, Dur/Door, Uhr, Urt, furt, furts, verluren/verloren, Ruhr/Rühr, führen, rühren, hüren, Malür, Farv. --::Slomox:: >< 00:09, 27. Jan. 2009 (CET)
Ja, Farf seggen w' ook, dat wier man bloß, wiel dat bi Klüür ja Erhöhung is (Klöör). bannig/dull ... is ja "siehr" (is oewer manchmal ook tau hüren). Is ja interessant: ji seggen wüür für weer (wier)? - Bi uns is dat de Vergangenheit von warden. --IP-Los 01:59, 27. Jan. 2009 (CET)
De Vergangenheit von warrn is ok wüür. Bi uns geit de Konjunktiv op dee (Das würde ich nicht tun. -> Dat dee ik nich doon.), dorvon gifft dat al düüdlich weniger Gelegenheiten, de beiden Wöör to verwesseln. --::Slomox:: >< 13:22, 27. Jan. 2009 (CET)
Hei wier Muurer is also bi juuch "He wüür Muurer"? - Wedder wat liehrt. :-) --IP-Los 19:08, 27. Jan. 2009 (CET)
Hëi wüür Mürger. Jo. --::Slomox:: >< 19:32, 27. Jan. 2009 (CET)

Meineid[Bornkood ännern]

Hebbt ji Vörslääg, wat man ut "Meineid" maken kann? Op de:WP heff ik jüst leest, dat sik dat Mein vun’t oolthoochdüütsche meyn = „falsch“ afleiden deit. Künn man also so wat as Falscheid vun maken, oder dat ok eenfach Meeneed as inplattdüütschte Schrievwies. Wat meent ji? --Iwoelbern 21:09, 26. Jan. 2009 (CET)

Meineid (so bi uns): "Meineydt" (Chytraeus), Dähnert: "Meen-Eed".--IP-Los 21:44, 26. Jan. 2009 (CET)
BK: Dat ole Woord ut Hansetieden, as se vör Gericht noch Platt verhannelt hebbt, weer Meeneed. Ut jüngere Tied hebbt wi [70] bi Plattpartu. En Saag von Ernst Moritz Arndt steit dorbi, ik nehm an, dat Original von Arndt is Hoochdüütsch. Denn heff ik [71] funnen. Fraag mi aver nich, ob dat wat as Born döggt ;-) In Klöntrup sien Wöörbook un ok bi Lindow steit dat ok so in. --::Slomox:: >< 21:50, 26. Jan. 2009 (CET)
Denn nehm ik Meeneed, liekers ik bi uns to Huus woll ok Meeneid seggt harr. --Iwoelbern 22:04, 26. Jan. 2009 (CET)
Dat is villicht sogor richtig. De Vokal in dat Woord weer westgermaansch en ai. Westgermaansch ai hett sik mnd. na ē wannelt. Vondaag warrt de Vokaal bi uns as Diftong ëi utspraken. Schreven in uns Schrievwies aver mit ee. Bispelen sünd Been oder Eek. Nu gifft dat aver ok en Ümluud von ai (kene Ahnung, woans so'n Ümluud von en Diftong utsüht, aver so steit dat in mien Zahrenhusen, Vokalismus der Mundart von Horneburg). Disse Ümluud sorgt denn dorför, dat Wöör so as Arbeid, beid, Heid as Arbaid, baid, Haid utspraken warrt.
Na Schiller-Lübben hett dat to Hansetieden menede un nich meneide heten, wat mehr na de Form Meeneed hendüüdt, aver dat is nich utslaten, dat enkelte Wöör kumplett oder in en bestimmte Region de Grupp wesselt. En Bispeel is dat Woord glieks sülvst. Bi Schiller-Lübben steit ok meinede as Variant mit in. De Vokaal in de eerste Sülv kummt nämlich ok von westgermaansch ai. Dor dee denn in de Utspraak Mainëid von warrn. --::Slomox:: >< 22:40, 26. Jan. 2009 (CET)
/ei/ is früher so'ne Sak west, wiel dat dat /i/ ja ook so'n Längenteiken west is (boik, eirst, meir, usw.) Geef ook weck Wüür, wo dat woll 'n Diphthong west is (geit, steit, -lei, usw.) Woans dat nu bi einige Wüür west is, kann'n hüüt nich miehr seggen. In Westfalen geef dat all früh Diphthongierung: "mit gauten Willen" (1343). "arbeid" hett woll dormals all /ei/ hat (Lasch, Mnd. Gr., § 122), geef oewer ook "arbêd". --IP-Los 23:54, 26. Jan. 2009 (CET)

Ut Lübben/Middelnedderdüütsch: "mên, mein, falsch, betrügerisch; mên êt, Meineid. Adv. mene; m. sweren, falsch schwören." "mên-, mein-êde, mên-êdich, meineidig." "mên-, mein-êder, Meineidiger." "mên-êt, Meineid." "mênheit, periurium, Meineid." Sass hett "Eed, MT Eden" för hoochdüütsch "Eid" un dat heet: Meeneed is goot. HeikoEvermann 00:18, 27. Jan. 2009 (CET)

Tunnel[Bornkood ännern]

Ik söök een Plattdüütskes Waod för den eenfaken hoogdüütsken Begriëp "Tunnel". Dat sall in düssen Sats staon: "De Düör fot to eenen rörenfüörmliken langen Saol, so to säggen een Tunnel." För't ümschriewen häw ik blaus nao dat Waod "Lok" för "Höhle" funnen aower ik glaiw dat dräp et nich so. Ik häw ook aal 'n Paolbüörger frogt, well säggt häw dao giw dat kien Waod för. Häbt ji 'n Vüörslag wat ik dao niëmen kann? --Pläästerman 23:11, 26. Jan. 2009 (CET)

Dat blifft eenfach as dat is, ’n Tunnel. --Iwoelbern 23:14, 26. Jan. 2009 (CET)

Bedingungslose Kapitulation[Bornkood ännern]

Wat is dat nu wedder: Bedingungslose Kapitulatschoon? Oder Kapitulatschoon ohne Bedingen? Oder Kapitulatschoon ohne Konditschoon (unconditional surrounder)?--Bolingbroke 14:31, 2. Feb. 2009 (CET)

Kapitulatschoon ahn Bedingen seggt mi mien Geföhl... --Iwoelbern 14:42, 2. Feb. 2009 (CET)

Garnison[Bornkood ännern]

Garnison Sarcelles 18:40, 5. Feb. 2009 (CET)

Garnison... Geit villicht ok anners uttodrücken, aver ahn Kontext kann ik blot Garnison seggen. --::Slomox:: >< 20:50, 5. Feb. 2009 (CET)

bewachen[Bornkood ännern]

bewachenSarcelles 18:56, 5. Feb. 2009 (CET)

op wat oppassen oder Wacht hollen --Iwoelbern 19:42, 5. Feb. 2009 (CET)
bewaken geit ok, aver Iwoelbern sien Wöör finn ik beter (kummt aver natürlich op den Kontext op an). --::Slomox:: >< 20:47, 5. Feb. 2009 (CET)

Leidenschaft[Bornkood ännern]

Seggt mi nich, de Plattdüütschen kennt sowat nich...Up nedderlannsch hartstocht. Man up Platt? --Bolingbroke 15:53, 19. Feb. 2009 (CET)

En echt plattdüütsch Woort kenn ik dorför nich. Ik harr dat mit Passchoon ümgahn. --Iwoelbern 16:11, 19. Feb. 2009 (CET)
Hm, kümmt woll ook up an, wat Du seggen wist. Hengaf föllt mi dor noch in. --IP-Los 16:40, 19. Feb. 2009 (CET)
Hengaav is good. Ans gifft dat ok Liedenschop. Liedenschop gefallt mi op jeden Fall veel beter as Passchoon. Kummt aver natürlich op den Kontext op an. --::Slomox:: >< 18:50, 19. Feb. 2009 (CET)
Dat haugdüütske Waod Leidenschaft giw dat jao ook nao nich lang un mi dücht dat dat nich so guet is wann man dat Waod van't Haugdüütske so in't Platt üöwersett. Schöner wäer een heel niës Waod äs t.B. Hiärtfüer, of wi de Waterkantlüü säggen dait Hartfüür. --Pläästerman 20:34, 21. Mär 2009 (CET)

Zäpfchen[Bornkood ännern]

Zäpfchen in’n Sinn vun dat Medikament - gifft dat dorför ok en plattdüütsch Woort? --Iwoelbern 17:19, 19. Feb. 2009 (CET)

Ik nehm nich an, dat dat dor noch en extra Woord gifft. De Plattdüütsche seggt ok Zäpfchen. Wenn du aver geern en anner Woord harrst, denn is dat nds-nl-Woord wohrschienlich de beste Wahl (ik weet nich, wat de seggen doot, aver op jeden Fall wat anners as Zäpfchen). --::Slomox:: >< 18:52, 19. Feb. 2009 (CET)
Wu wäer dat dann met Ääspille? Sös dai ik säggen dat nederdüütske Waod för Zapfen is Tappen. Also kaas daoför eengslik Täppken schriewen. Män mi dücht Ääspille klingt biäter. Dat höert sik mäer nao Platt an. --Pläästerman 19:55, 21. Mär 2009 (CET)
Moorslockstopper (is meer en Witz) :-) )Eastfrisian 20:25, 21. Mär 2009 (CET)

Höhle[Bornkood ännern]

Ik dee dor eenfach Höhl to seggen, aver bi uns op't platte Land gifft dat ja man keen grote Höhlen (nix, wat grötter as de Löcker von Kniepen un Voss). Dat Höhl hett also temlich gewiss en hoochdüütsch Vörbild. Gifft dat dor noch en besünnern plattdüütschen Utdruck för, in'n Süden villicht? Oder seggt se dor ok Höhl(e)? --::Slomox:: >< 18:56, 21. Mär 2009 (CET)

Bi uns heet dat ok "Höhl". Evtl. kunn man noch "Eerdlock" seggen, aber dat bruukt ja nich immer ünner'd Eer wesen. Eastfrisian 20:24, 21. Mär 2009 (CET)
Wür'ck ook seggen. Chytraeus schrifft noch: "Specus, Virg. spelunca, Cic. antrum, Virg. cauerna, Cic. latibulum Cic. eine grufft/ oder kule." Dat paßt oewer hüüt nich miehr so ganz. "Höhle" hett früher ook "hol" heiten, is ook by Chytraeusen noch to finnen, heit dor oewer so vääl as "Lock", wenn'n sick de latiensche Beschriebung ankieken deht: "Hiatus aut disceßio terræ, Cic. ein ingefallen holl der erden." Mantzel hett ook wat tau schräben (Bützowsche Ruhestunden, 20. Theil, S. 23): "Midden ynn schall ein Holl syn: ein Loch: eine Oefnung. Dieses Stamm-Wort hat, in unser Land-Sprache , sehr viele Anwendung. [...] Das hochteutsche: Höle, ist jünger. He schloog em vör syn Holl, höret man, es wird auch Hahl daraus, wenn man von wohlschmeckenden Dingen saget, dat se goot to Hahle gahn." Dat is denn de Dativ. --IP-Los 18:12, 26. Mär 2009 (CET)

Gehäuse[Bornkood ännern]

...in’n Sinn vun t.B. elektroonsche Redschoppen, bi de de Elektronik binnen dat "Gehäuse" steken deit. --Iwoelbern 10:27, 5. Apr. 2009 (CEST)

Also, dor dö ik eenfach Kassen seggen. Box güng amenne ok. --Bolingbroke 19:37, 5. Apr. 2009 (CEST)
Gehüüs, Kasten? --IP-Los 00:08, 6. Apr. 2009 (CEST)
An Gehüüs harr ik ok toeerst dacht, aver is dat wirklich en plattdüütsch Woort? --Iwoelbern 00:19, 6. Apr. 2009 (CEST)
Also Groth hett dat mal eins bruukt: "Int Uhrgehüs’ dar weer sin Stell bi Eek un spansche Rohr". Dat Mecklenburgische Wörterbuch schrifft dortau: "Gehüs' n. Gehäuse, z. B. das Kerngehäuse des Obstes, das indes meist Hüüschen heißt." Finnen kannst dat ook noch in mnd. "sacramentes-hûs" (noch ahn ge-, dat is woll von't Hochdüütsche) 'Gehäuse für die Hostien' (Lübben, Mnd. Handwb., S. 313). --IP-Los 20:35, 6. Apr. 2009 (CEST)
Hest recht. In’n Tosamenhang mit Appel is mi dat ok al ünnerkamen... Nu, as du dat seggst. --Iwoelbern 20:39, 6. Apr. 2009 (CEST)

sexuelle Orientierung[Bornkood ännern]

Sarcelles 21:37, 6. Apr. 2009 (CEST)

ümschrieven: wie dat bi em/ehr mit den Sex is, up wat he/se ut is oder, ganz vörsichtig, wie dat mit den Sex bi em anleggt is.--Bolingbroke 21:56, 6. Apr. 2009 (CEST)
Ik weer dat graadut översetten: sexuell Orienteeren, sexuell Utrichten oder sexuelle Vörleev --Iwoelbern 22:07, 6. Apr. 2009 (CEST)
Plattdüütsch is ja keen Spraak för Dümmerhafte, dat man allens ümschrieven mütt. Dörmit Plattdüütsch ennlich ook de Status as een Spraak bekommt, mütt't ook in de wetenschopliche Sektor mithallen künnen. Also wörr ick ganz eenfach de Tipps vun baben nehmen, de trifft dat all bannig good, ofwoll sexuell Orienteeren woll am bettsten weer, wiel dat de Beteken good översett. --Zylbath 20:49, 25. Nov. 2010 (CEST)
Wenn ik dor noch ees en ganz annern Vörslag maken dröff: Dat Woord Fiduuz bedüüdt Lust auf etwas, Neigung, Interesse, Verlangen. Sexuell Fiduuz is nich ganz datsülve as sexuelle Orientierung, dat is mehr so as engelsch sexual interest.
Fiduuz kummt von latiensch fiducia un bedüüdt toeerst maal Vertroon. Dat kann dat Woord ok jümmer noch bedüden. Aver blangen dat hett sik dat tweet Bedüden von Neigung utbillt. Maal en Bispeel för den Gedanken, de dor achter stickt: En Mann föhrt to See. As he bilütten öller warrt, seggt he, dat he nich mehr na See föhren will. De Fro fraagt: worüm dat? un de Mann seggt: Ik heff keen Fiduuz mehr op de See. Meent is dor mit, dat he keen Vertroon mehr hett, dat he heel wedder kummt, dat he sik dat sülvs körperlich nich mehr totroot. Aver dat hett sik denn so utwickelt, dat ik heff keen Fiduuz mehr bedüden dee, dat een wat nich mehr will (ok wenn de Grund wat anners is as Mangel an Vertroon).
In Albert Johannsen sien Schleswig-Holsteinischer Humor kummt dit vör: „Abers ick meen, Fräulein, wenn de Jung doch gesund is un son groten Fiduz to dat Kusimalische hett, [..]“. Kusimalische is en ümmuddelt Form von Musikalische. Dat geiht also dor üm, dat de Jung von Natur ut en Intress an de Musik hett. Un mi dücht, dat passt ganz good, denn dat sexuell Intress is ja jüstso wenig to stüren as en Intress för Musik dat is.
He hett sexuell Fiduuz to Mannslüüd.
Dat is op jeden Fall en Neologismus, dat hett vör mi noch keeneen seggt. Aver mi dücht dat good. Höört sik op jeden Fall beter an as sexuell Orienteren, wat nu ganz un gor stiev un knökerig lett. --::Slomox:: >< 22:31, 25. Nov. 2010 (CET)
Sexuell Orienteern lett stiev un knökerig, dat stimmt. Man Fiduuz heet doch nu mol Vertroen. Ik weet ok nich, wat dor dummerhaftig an ween schall, wenn een seggt: Ik bün up Mannslüde ut oder he is up Mannslüde ut.--Bolingbroke 01:22, 26. Nov. 2010 (CET)
Man Fiduuz heet doch nu mol Vertroen: Dat is een von twee Bedüden. Dat annere is Lust auf etwas, Neigung, Interesse, Verlangen. --::Slomox:: >< 01:55, 26. Nov. 2010 (CET)

Kunstharz[Bornkood ännern]

Moin,

wat wüllt wi för Kunstharz nehmen? Harz warrt lt. Sass översett mit Kien, wenn sik dat üm de Afsonnern vun’n Boom hannelt. Nu künn man seggen, dat wi den Warkstoff as Kunstkien översett. Man kann aver ok seggen, dat is nich dat sülve und wi blieft bi den hoochdüütschen Utdruck un seggt Kunsthorz/-harz. Wat meent ji? --Iwoelbern 14:43, 11. Apr. 2009 (CEST)

Wenn wi en plattdüütsche Spraakakademie weern, denn so dö ik ok veel mehr Neologismen vörslahn. Sunnerlich, wenn de Kinner dat denn achterher up'e Scholen so lehren mössen...Man hier mütt wi ja kieken, dat jedeen use Texten amenne ok noch lesen kann. Dat mutt also na miene Meenung wat dichter bi de Sprake ween, so, as de Lüde ehr snacken doot. Ok wenn de wat up'n Hund kamen is. Also: Ik meen, leever Kunsthorz, as Kunstkien. --Bolingbroke 16:49, 11. Apr. 2009 (CEST)

Großwohnsiedlung[Bornkood ännern]

Sarcelles 15:39, 15. Apr. 2009 (CEST)

Segg eerstmal den ganzen Satz, wat du schrieven wullt. --::Slomox:: >< 16:37, 15. Apr. 2009 (CEST)
,,Sarcelles war die erste Großwohnsiedlung Frankreichs." Sarcelles 18:18, 18. Apr. 2009 (CEST)

Pfadfinder[Bornkood ännern]

Paddfinner? Pfadfinner? Pfadfinder? Scout? Ik weet ne recht...--Bolingbroke 17:42, 15. Apr. 2009 (CEST)

Scout al mol nich. Vördem wi dat engelsche Woort nehmt, künnt wi man lever dat hoochdüütsche bruken. aver de eersten beiden Vörslääg höört sik doch gor nich slecht an. Is "Padd" de richtige Översetten vun "Pfad"? wenn jo, weer ik dat nehmen. --Iwoelbern 17:44, 15. Apr. 2009 (CEST)
Paddfinner höört sik nich besünners an, na mien Verschääl. Ik heff mal versöcht mit Google wat to finnen (de Pfadfinder sünd ja temlich mit regionale Traditionen verbunnen un Gruppen in Noorddüütschland hebbt to'n Bispeel ok faken plattdüütsche Naams) un en poor Varianten dörprobeert. google:+paddfinner, google:+pattfinner hett nix bröcht (blot "paddfinner" as vörslagen Neologismus för Navi). google:+paddfinners bringt een Sied: Plattpartu. Aver bi Plattpartu sünd dat faken ok Neologismen, de direkt ut dat Hoochdüütsche översett sünd. Aver mit google:+pattsöker heff ik wat funnen: glieks twee verscheden Sieden. De eerste geit nich antokieken, aver de Vörschau von Google wiest kloor, dat Pattsöker Plattdüütsch för Pfadfinder wesen schall. De twete seggt dat ok so. (Kann natürlich angahn, dat all beid Indrääg in Foren von de sülve Person stammt.) Mit google:+paddsökers heff ik ok noch en Sied funnen, de ik aver ok nich ankieken kann. Dor kann ik also nix to'n Kontext seggen. Paddsöker höört sik na mien Verschääl op jeden Fall beter an as Paddfinner.
Dat bringt villicht ok noch wat, bi noorddüütsche Gruppen to fragen (oder villicht gifft dat ok wat op jemehr Websteden), wat se dor op Platt to seggen doot. Ik bün mi to hunnert Prozent seker, dat de se sik dor al Gedanken to maakt hebbt. (dat is also nich nödig, dat wi uns en Neologismus utdenkt) Dat Problem is blot de Lüüd to finnen, de du fragen musst, ruttokriegen, wat bi disse Gedanken rutkamen is ;-) --::Slomox:: >< 18:57, 15. Apr. 2009 (CEST)
wikt:Paddlöper gifft dat ok noch. google:+paddlöper gifft en poor Sieden, de aver temlich gewiss all von'n Sass stammt un de Fehrs-Gill seggt sülvst, dat Paddlöper to de nee Wöör - Neologismen höört. Paddloepers/Pattlöper gifft dat anners blot noch as Naam von en Boßel- un en Klootschetervereen. --::Slomox:: >< 19:20, 15. Apr. 2009 (CEST)

Krankheiten[Bornkood ännern]

Woans seggt een op Platt to "Krankheiten"? To ´n Bispill to Masern, Mumps, Röteln, Scharlach, Ziegenpeter - un wat weet ik noch allens? Wat is mit Durchfall, Verstopfung, Entzündung, Vergiftung, Verstauchung, Hexenschuss un so wieder?

  • Masern: Maseln, Meseln, Messeln
  • Mumps/Ziegenpeter: Weet ik nich, hebb ik bloß ni Peter Neuber funnen: Mops, just so bi
  • Scharlach: Scharlaken Fever, ik hebb dat Woort sülms avers noch nie nich höört
  • Durchfall: Schetter, Schieteree
  • Verstopfung: He/se kann nich to Potte kamen, Verstoppen
  • Verstauchung: den Foot verstuken etc.--Bolingbroke 18:33, 23. Apr. 2009 (CEST)
En Entzündung is'n Sweer. --Iwoelbern 18:49, 23. Apr. 2009 (CEST)
Durchfall kenn ik as "Dörfall" un Verstoppen för Verstopfung mach gahn, aber to Potte kommen eher nich (dat gifft ok up hoochdüütsch - aber mit en annern Sinn). Eastfrisian 19:35, 23. Apr. 2009 (CEST)
Dörfall kenn ik ok, aver ok Schetteree. „Nich to Potte“ kamen heff ik ok noch nich höört, dor bruukt wi ok Verstoppen oder „nich ut de Büx künnen“ --Iwoelbern 19:45, 23. Apr. 2009 (CEST)

Harnisch[Bornkood ännern]

Up Hollannsch harnas. Also düt Ding ut Iesen, wat Ridders un Barocksuldaten sik för de Bost bunnen hefft. Harnisch? Harnis? Harnas? Ik kenn dat Woort nich, bruuk dat avers för den Dartigjöhrigen Krieg...--Bolingbroke 18:16, 23. Apr. 2009 (CEST)

Dorto steiht op de:WP wat to lesen. Anfangs weer de Harnisch dat glieke as Rüstung, later weer dormit blots noch de Rüstung för de Bost meent. Dat Woort kummt vun dat Franzöösche harnais. Villicht eenfach so laten as Harnisch oder Haarnsch. Mööglich weer ok Bostpanzer oder -rüstung. --Iwoelbern 18:29, 23. Apr. 2009 (CEST)
Bi Middelöller-Saken (oder fröhe-Neetied-Saken) lohnt sik ja jümmer en Blick in'n Schiller-Lübben. Op [72] staat as Formen harnasch, hernesch, harnisch, harnas, harnsch, harns. Wenn ik mi de Belegsätz ankiek, denn kummt dor vör allen harnsch veel vör. Wenn wi en bruchlose Überlieferung hatt harrn, denn dee dat nu Harnsch heten. --::Slomox:: >< 19:06, 23. Apr. 2009 (CEST)
Dat övertüügt mi. Ik hebb as Lemma nu Harnsch nahmen.--Bolingbroke 12:46, 24. Apr. 2009 (CEST)
In Stürenburg sien Oostfreesch Wöörbook heff ik noch Boßtkede funnen för den Panzer vör de Bost. --::Slomox:: >< 21:15, 8. Jul. 2009 (CEST)

Neandertaler[Bornkood ännern]

Spontan dö ik ja Neanderdaler seggen. Man de Daler is ja eentlich en Geldsoort. Annere Spraken nehmt dat Frömdwoort Neandertaler. Oder schöllt wi lever Neanderdaal-Minsch oder sowat nehmen? Wat meent Ji?--Bolingbroke 13:32, 15. Mai 2009 (CEST)

Dat kummt vör dat Wöör ünnerscheedliche Bedüden hebbt. Aver ik harr dat jüst so maakt mit den Neanderdaler un bün ok dorför, dat so to laten. --Iwoelbern 13:53, 15. Mai 2009 (CEST)
Ik bün för Neanderdaaler, dor is ja nich de Daler mit meent, sünnern de Daal. --Kitakaze 15:36, 12. Nov. 2009 (CET)

Penis[Bornkood ännern]

Dat plattdüütsche Woort för Penis is na’n Sass "Pint". Also schüll de Artikel ok ünner dit Woort stahn. Nu hebbt de hoochdüütschen Kollegen dorto dree Artikels, een as Översicht, een över den Penis bi Söögdeerten und een över’n Penis vun’n Minschen. Na mien Ansicht deit dat nich nödig, dree Artikels to hebben, dat kann een ok tohopendoon. Nu fraag ik mi aver, warrt dat Woort Pint överhaupt bi Deerten bruukt oder is dat blots bi Minschen begäng? Dat weer anners denn doch wedder en Grund, dat op twee Artikels optodelen. Man, denn müss man överleggen, wo de Artikels nöömt warrn schüllt. Penis harr ik as Wieterleiden op Pint dacht, as de meisten Lüüd dorbi woll an’n Minsch denkt, wenn se dorna kiekt. --Iwoelbern 17:32, 7. Jun. 2009 (CEST)


Ik wull in nächste Tiet mol an dissen Artikel rangahn – dor weer dat mol ganz fein, wenn de een oder annere dorto en poor Gedanken bistüern künn. Vör allen to mien Fraag, wat de Begreep Pint ok bi Deerten bruukt warrt oder nich. --Iwoelbern 20:28, 16. Jun. 2012 (CEST)
In Koolman sien Wöörbook för Oostfreesland heff ik wat funnen. Koolman kennt dat Woord in de twee Varianten Pint un Pit un hett ünner Pit ok dat Woord bul-pit för Bullenpesel (hd. Ochsenziemer). In all de annern Wöörböker, in de ik rinkeken heff, hett nix to Deerten instahn. --::Slomox:: >< 21:12, 16. Jun. 2012 (CEST)
Denn mutt de Artikel woll doch eher ünner Penis stahn, un ünner Pint denn blots de „Sünnerfall“ Minsch… Oder wat meenst du? --Iwoelbern 21:21, 16. Jun. 2012 (CEST)
Koolman kennt dat Woord bullpit. Dat bedüüdt, dat Pit ok för den Piedel von en Deert bruukt warrn kann. Pit un Pint sünd datsülve Woord (jüst as bi de Fro Kunt un Kutt, Puns un Puus), also kann ok Pint för en Deert bruukt warrn. Dat is aver blots een enkelten Nawies. De annern Wöörböker seggt dor gornix to, nich positiv, aver ok nich negativ. Mi dücht, du kannst Pint för beide Saken bruken, aver mehr as den een Nawies heff ik nich. --::Slomox:: >< 23:24, 16. Jun. 2012 (CEST)
Wunnert mi ok nich. Is nich so dat Thema, woöver veel snackt warrt, nehm ik an. Na, denn versöök ik dat allns mol in een Artikel ünnertobringen. de:WP hett dor veer Artikels vun maakt – düücht mi 'n beten överdreven… --Iwoelbern 23:26, 16. Jun. 2012 (CEST)
Och, de plattdüütschen Dörpslüüd köönt af un to temlich direkt wesen, wat so Saken angeiht. ;-) Ik nehm an, dat dor fakener över snackt worrn is. Aver bi de Schrieveree hebbt se disse Soort Wöör un Themen denn doch nalaten.
Dat de.wp dor enkelte Artikels von maakt, dat dücht mi richtig. Ik nehm an, dat is licht to, över den Piehahn von'n Blauwaal en egen Artikel to schrieven, oder över den von'n Katteker oder wat man. De Anatomie is bi jede Oort anners un dat reckt wiss för en egen Artikel. Aver gifft nich veel Lüüd, de sik mit de Details von de Anatomie von'n Katteker-Füter utkennt ;-) So gau kriegt wi dor keen egen Artikel to. Musst du nu weten, woveel du schrieven wullt. För't eerste reckt woll een Artikel, de allens afhannelt. --::Slomox:: >< 23:47, 16. Jun. 2012 (CEST)

Jochbein[Bornkood ännern]

Moin, gifft dat en plattdüütsch Woort dorför? In’n Sass steiht Jück för Joch, worut man denn also Jückbeen maken künn. Ik kenn dat an sik blots as Jochbeen, wat aver seker blots’n hoochdüütschen Import is. --Iwoelbern 21:04, 22. Jun. 2009 (CEST)

Up Nedderlannsch heet dat jedenfalls ok jukbeen (Utsprak: Jückbeen). Den plattdüütschen Originalnaam mösst du wohrschienlich vun en Middelnedderdüütsch-Spezi in'n Schiller-Lübben söken laten.--Bolingbroke 23:31, 22. Jun. 2009 (CEST)
Mien etymoloogsch Wöörbook seggt, dat Jochbein in't Hoochdüütsche ok eerst in dat 18. Johrhunnert opkamen is. Nu is de Fraag: Hebbt se vör dat 18. Johrhunnert blot en annern Naam för den Knaken bruukt oder is de Anatomie eerst in dat 18. Johrhunnert so wied vörankamen, dat en egen Naam för den Knaken nödig worrn is? Ik kenn dor op jeden Fall keen Naam vör. --::Slomox:: >< 03:43, 23. Jun. 2009 (CEST)
Ik meen, in de School harrn se mi mol vertellt, dat de Naam "Jochbein" vun de Form vun’n Knaken afleidt is. Wenn dat dor vörher ’n annern Naam för geven hett, denn warrt de woll eher latiensch wesen hebben, aver weten kann een at nich. Wenn nu de Nedderlänners jukbeen bruukt, denn künnt wi mit Jückbeen an sik nich verkehrt wesen. Ik warr dat mol so nehmen. --Iwoelbern 09:33, 23. Jun. 2009 (CEST)
Wangenknaken, oder bün ick dor verkiehrt? --IP-Los 16:08, 24. Jun. 2009 (CEST)
Jo, dor hest du ok recht, dat is desülve Knaken. Dat wi op de Idee nich kamen sünd, dor is al an to marken, woveel dat utmaakt, wenn een von'n verkehrten Utgangspunkt ut anfangt to denken (in dissen Fall weer de verkehrte Utgangspunkt de rein anatoomsche. Wangenknaken warrt ja mehr ut de Butenperspektiv [wenn een op dat Gesicht kickt] un nich ut de Binnenperspektiv [wenn een in den Kopp kickt]) bruukt). Dat schull woll gahn. Aver ik dee Backenknaken seggen. As Backenknaken lett sik dat ok in de Literatur wedderfinnen (Reuter). --::Slomox:: >< 16:40, 24. Jun. 2009 (CEST)
Schön, un wat maakt wi ut den Jochbogen? Schall dat nu de Backenbagen warrn? Doch woll nich... --Iwoelbern 17:08, 24. Jun. 2009 (CEST)
Good, ik heff noch wedder en beten söcht un in dat Wöörbook von dat Westmönsterlandsche heff ik twee Wöör funnen. Kiewebutt un Backenbutt (all beid för Backenknaken). Kiewe is dat sülve Woord as noordneddersassisch Keev un steiht för jüst dat sülve as Back (nämlich Sied von dat Gesicht). Butt is verwandt mit nedderlandsch bot (Knaken) un noordneddersassisch butt (stump). Wenn di aver Keevbagen ok nich gefallt, vonwegen den arcus mandibularis, denn weet ik ok nix mehr. Denn musst du woll dat latiensche Woord arcus zygomaticus bruken. --::Slomox:: >< 18:45, 24. Jun. 2009 (CEST)

Festverzinsliche Wertpapiere[Bornkood ännern]

Bruukt wi bi allerhand Artikels över de Finanzmärkte...--Bolingbroke 00:22, 24. Jun. 2009 (CEST)

Mien Vörslag: Fast(ver)tinste Weertpapeeren" --Iwoelbern 00:36, 24. Jun. 2009 (CEST)

Staatsanleihen[Bornkood ännern]

dito. --Bolingbroke 00:22, 24. Jun. 2009 (CEST)

Harr ik eenfach Staatsanlehnen vun maakt. --Iwoelbern 00:36, 24. Jun. 2009 (CEST)
Staatsanlehnen is nu temlich Sülv vör Sülv. Staatspoppeer kann ik anbeden. --::Slomox:: >< 01:20, 24. Jun. 2009 (CEST)
Den Lenk verstah ik nich. Ok nich, wat gegen Sülv för Sülv snackt. --Iwoelbern 01:43, 24. Jun. 2009 (CEST)
Staat is Staat, an is an un leihen is lehnen. Von de Sülven is dat richtig. Aver de Ünnerscheed is, dat anleihen op Hoochdüütsch en Woord is, anlehnen op Platt aver nich (tominnst bedüüdt dat nich dat sülve).
De Lenk schull egentlich na oldwikisource wiesen: oldwikisource:Läuschen und Rimels/En Schmuh (in'n tweten Afsatz). --::Slomox:: >< 03:06, 24. Jun. 2009 (CEST)
Ik seh dorin egentlich mehr en Problem mit de glieken Schrievwies. Ik nehm jo mol an du meenst "anleihen" un "anlehnen", wenn ik dat recht verstahn heff. Ik heff in disse WP för "ablehnen" mol aflohnen opsnappt - wobi ik ok dor nich weet, wo dat herkummt. Wenn man dat aver so schrifft, denn löst sik dat Problem vun sülvst. Bi uns tohuus seggt wi anlehnen för dat hoochdüütsche "anlehnen", dat Woort för "anleihen" warrt na Sass jüst so schreven, man utsnacken doot wi dat n beten anners, neemlich anleh’n oder anleen - wat dortwüschen...
Mit dat Staatspapeer seh ik en annert Problem, neemlich dat mit den Begreep nich recht klor warrt, wat dormit meent is. Alleen op’t Finanzrebeet gifft dat al vele ünnerscheedliche Saken, de opletzt al ünner Staatpaperen lopen künnen, aver nich dat sülve sünd. Ünnerscheedt warrn mööt de ok op de een oder annere Oort. --Iwoelbern 08:20, 24. Jun. 2009 (CEST)
aflohnen is entlassen, bedüüdt soveel as den letzten Lohn uttahlen un denn von'n Hoff rafschicken oder ut Lohn nehmen. aflohnen kann aver ok bestrafen bedüden (von den Gedanken wegen eines Vergehens entlassen).
dat Woort för "anleihen" warrt na Sass jüst so schreven Dat Woord dee man so schrieven, wenn dat dat geven dee. Dat Woord gifft dat aver nich. Üm dat düüdlich to maken: Du kannst hoochdüütsch seggen Er hat sich einen Vertikutierer angeliehen, um seinen Rasen vom Moos zu befreien (üm en Bispeel to nehmen, dat nix mit Finanzen to doon hett), aver op Platt geiht dat nich: He hett sik en Vertikuterer anlehnt, dat he dat Moss ut sien Rasen rutkriggt. Dat Woord anleihen gifft dat blot in de hoochdüütsche Spraak (heet op Nedderlandsch ok staatslening un nich staatsanlening oder sowat).
Mit dat Staatspapeer seh ik en annert Problem, neemlich dat mit den Begreep nich recht klor warrt, wat dormit meent is. Dat liggt dor an, dat Plattdüütsch kene etableerte Finanzspraak hett. Dat Problem drippt op all Wöör to, utnahmen villicht, du övernimmst de hochdüütschen oder engelschen Frömdwöör. Dat Woord Staatsanleihe maakt ok nich düüdlich, wat dor egentlich mit meent is. De Ünnerscheed is blot, dat dat Woord Staatsanleihe al etableert is. En Fackbegreep warrt eerst denn en Fackbegreep, wenn he etableert is. Vörher blifft he jümmer vaag. Wenn du't düüdlicher hebben wullt, denn nehm Staatsrentenpoppeer. Aver Staatsanlehnen geiht nich. --::Slomox:: >< 13:01, 24. Jun. 2009 (CEST)
Also funnen heff ick dor ook ut öllern Tieden bloß wenig: "Pecunia mutuatutia, Lehnet geldt." "Publica pecunia, gelt, dat dem gemeinen kasten edder buedel gehoeret". Chytraeus hett dat also ümschräben. Früher hett dat ja "Collybus, Cic. de Wessel" heiten, geef dor ook "Tessera numaria, wesselbreue" vör. "Zinsen" hett Chytraeus so oewersett: "Fœrnus Hor. vsura, woker", de "Vsuræ legitimæ" heiten denn "temlicher woker / de im Rechten erloeuet ys". Wi hemm dor nu 'ne anner Vörstellung von dat Wuurt. De kümmt ook in ollen Texten vör: "dat de Ghylden unde Broederschoppe schoelen afstellen den Wocker den se dryven by Verlust des Geldes alse Rente". --IP-Los 16:08, 24. Jun. 2009 (CEST)

taub[Bornkood ännern]

In’n Sinn Kann nich höörn. Sass översett "taub" mit doof, blööd. Hebb ik so nie höört un kummt mi ’n beten sünnerbor vör... --Iwoelbern 21:30, 15. Jul. 2009 (CEST)

Dat hoochdüütsche Woord doof för "nich besünners klook" is utlehnt von dat plattdüütsche Woord doov för taub. Gifft ok Doovnetel för Taubnessel oder de dove Elv för en "tauben bzw. toten (vom Hauptstrom abgetrennten) Elbarm". doov/doof is also dat richtige Woord. --::Slomox:: >< 00:35, 16. Jul. 2009 (CEST)
taub na doov/f kann ik woll noch begriepen. man dat blööd ok mit in’n Sass steiht, dat hett mi doch ’n beten tögern laten. Dat heet, ut "taubstumm" warrt denn "doov/fstumm"? hei jo, worüm ok nich... --Iwoelbern 00:54, 16. Jul. 2009 (CEST)
Na ja, dat bedüüdt ja ook "taub" und "blöd". Dat Wuurt is bloßen as 'blöd' in dat Hochdüütsche oewernahmen worden. Mal wat ut öllere Bäuker: Chytraeus (1582), Sp. 120: "Surdus, Cic. Doeff". Mantzel (1766) kennt ook noch "Doven Dunst", wird mit dem Vorwörtigen upn gebraucht, wenn etwas vergeblich, oder waglich, mißlich etc. Und was taub, unbrauchbar und Dunst weiß man so." (Bützowsche Ruhestunden 25, S. 60). Gifft ook Rädensorten dortau: "Is kein Minsch so doof, as dee nich hüren will." "doof" kann man ook beseggen, dat Du kein Gefäuhl miehr hemm dehst, t. B. in de Beinen: "mien Bein sünd ganz doof" (wenn Du ehr lang nicht bewäägt hest). --IP-Los 10:54, 16. Jul. 2009 (CEST)
För dat düütsche Woor "doof" wörr ick eenfach "dumm" oder "dümmerhaft" nehmen. Un ja, "doof" heet "taub" op hoochdüütsch. Dat is ook verwandt mit de engelsche Woor "deaf". (http://plattwelt.blog.de/2010/10/15/doof-buest-eegentlich-doof-kuemmt-nich-minnig-faaken-voer-9623733/) --Zylbath 21:00, 25. Nov. 2010 (CEST)

Lanze[Bornkood ännern]

...as de Ridderslüüd se fröher in’t Middelöller bruukt hebbt. Vun’t Geföhl her warrt dat e woll wegfallen und dat z to’n t wannelt. Aver is blots en Geföhl... --Iwoelbern 13:02, 18. Jul. 2009 (CEST)

Lanz, früher mit e: "Hasta, Cic. Lancea, Plin. Sarißa, Curt. Spedt/ Lance." (Chytr., Sp. 223).


As romaansch Import blifft dat bi dat z. Also Lanz. To de Tied von de Ridderslüüd weren de Wöör Speer, Speet un Lanz all synonym, de beiden Wöör kannst du also ok bruken. Un in dat ole tohoopsett Woord lantspêr hett de Lanz denn liekers en t, wohrschienlich ünner Influss von dat s in spêr. --::Slomox:: >< 14:31, 20. Jul. 2009 (CEST)

Flaum[Bornkood ännern]

Dor mutt dat doch ok ’n plattdüütsch Woort för geven. Gifft dat in’n Tosamenhang mit Feddern un mit dat Boortwassdom. Mi intresseert vör allen de Boort. --Iwoelbern 17:01, 19. Jul. 2009 (CEST)

De etymoloogsch un na de Luudgesetten logische Form von dat hoochdüütsche Woord Flaum is egentlich Pflaum, denn dat kummt von en oold p (de Oorsprung is dat latiensche Woord pluma). In de Schrift hett sik aver de oostmiddeldüütsche Utspraak mit f dörsett. Kognaat is denn also op Platt Pluum. Dat Woord hett dat to Hansetieden ok geven un tominnst bi Danneil in sien Wöörbook von de Ooltmark weer dat vör 150 Johr noch bekannt (mit Ümluud: Plüm). Schambach hett in sien Idiotikon plümen för Dunen utruppen. Ik kenn dat Woord aver nich un ik kunn ok ans narms en jüngeren Belegg finnen. Kann also angahn, dat dat Woord nu utstorven is.
Wenn wi Synonyms söökt, denn köönt wi för de Feddern Duun bruken. Ok Fluus geiht för welk Soorten Flaum. Denn gifft dat noch Fluum, wat jümmer passt, wenn hoochdüütsch Flaum steiht. Dat Woord mutt aver en hoochdüütschen Import wesen.
Speziell för den Boord weet ik ans nix. Blot Fluum ([73]). --::Slomox:: >< 15:02, 20. Jul. 2009 (CEST)
Dat höört sik logisch an. Dat gifft in de Eerdwetenschoppen den "Mantelplume", wobi de "Plume" en Woort för "Helm-" oder "Fedderbusch". Dor sünd wi also al bi de Fedder. Eenige Lüüd snackt dat Pluum ut, annere seegt Plüüm. Sowiet kummt dat allens hen. För den eersten Boort bün ik aver ok mehr för Fluum. --Iwoelbern 15:51, 20. Jul. 2009 (CEST)
Böning hett för dat Ollnborger Land Plüme= Flaumfeder. Dat Küssen plüümt bedutt, dat düsse Feddern dörkaamt. --Bolingbroke 23:16, 20. Jul. 2009 (CEST)

Dat woll ik dor noch to seggen: Just to den eersten Baart passt dat na miene Meenung wunnerbor, wenn een seggt: De Baart plüümt, as dat Küssen. Dor kaamt denn just de eersten Plümen dör.--Bolingbroke 16:08, 21. Jul. 2009 (CEST)

Also ick heff dat Wuurt noch nie nich hüürt. Heff mal nahkäken, ob dat bi uns is begäng is: Dähnert hett dat Wuurt nich. Mi (= Sibeth) kennt dat Wuurt 1876 ook nich. Dat Meckl. Wb. hett bloß Plumhaut, dat is'n Haut "aus langhaarigem Plüsch". Ick kenn bloß Duunen, Flusen. --IP-Los 23:09, 21. Jul. 2009 (CEST)

Weißherbst[Bornkood ännern]

Ünner de Wiensorten gifft dat de Beteken "Weißherbst". Wat maakt wi dorut? Is de Beteken vun de Johrestiet afleidt, dat wi dat eenfach as Wittharvst översett? Oder schall dat as Fackbegreep lever blieven as dat is. Oder sogor in en Mischform as Wittherbst? --Iwoelbern 18:55, 22. Aug. 2009 (CEST)

Ik hebb leest, dat de Wien nix mit de Johrestied to doon hett, man vun de Druvensoort Blauer Arbst herkamen schall. Worüm de avers nu witt wurrn is, weet ik ok nich. Ik meen, wenn würklich de Arbst-Druve dorachter steken dö, denn konnen wi ok vun Witten-Harvst snacken un schrieben. Dat Frömdwoort mütt wi, meen ik nich unbedingt bruken un dat Mischwoort Wittherbst ok nich. Ik bün also för Wittharvst--Bolingbroke 22:38, 22. Aug. 2009 (CEST)
Dat hett wat mit de Methood to doon: en "Weißherbst" warrt ut rode Druven maakt, man de Saft warrt direktemang affiltert un blifft nich lang blangen de Schalen vun de Druven liggen. Ok bi rode Druven is dat Fruchtfleesch un de Saft witt. Blots wenn een dat opdrückt un den Saft lang noog mit de Schalen tosammen trecken laat, denn warrt ok de Saft root. In [74] steiht en beten mehr över Weißherbst binnen as in de hoochdüütsche Wikipedia. Un dat HD Verb herbsten steiht in dat HD Wiktionary binnen: [75]. Un de Johrstiet Herbst kummt ja ok vun "ernten" (engl. to harvest). Weißherbst is en Wien de so herbstet (leest) warrt, dat de Saft nich so root warrt.
Dat gifft noch en anner Oort, en Rosewien to maken: Rootwien un Wittwien tosamenpanschen.
Dat heet: Weißherbst hett en klore Etymologie un wi schöölt dat mal översetten: Wittharvst. HeikoEvermann 23:28, 22. Aug. 2009 (CEST)

Schöön. Ik fünn Wittharvst ok an’n besten. denn heff ik dat jo richtig maakt...--Iwoelbern 23:45, 22. Aug. 2009 (CEST)

De Meenung bün ik ok. Man de Ethymologie vun Heiko paßt nich. Wat he beschrifft, dat is dat Maken vun Roséwien. Rosé draff in de EU bloß nömmt weern, wat ut rode Druven keltert is. Just so, as Heiko dat schrifft. En Weißherbst draff in Düütschland avers bloß en besunnern Roséwien heten, de to 100 % vun desülvige Druvenaart maakt is un wenn de Druven denn ok noch vun desülvige Lage stammen doot. Weißherbst is also nich datsülvige, as Rosé, wo Heiko vun schrifft (Dat Tohopenpanschen vun witte un rode Wienen is in Europa verbaden, man in Översee begäng. Europääsche Roséwienen dröövt so nich maakt weern). Vunwegen de Ethymologie: De hett mit dat hoochdüütsche Verbum herbsten woll nix to kriegen, man mit de Blaue Arbst-Druve. Wenn en Blauen Arbst so keltert warrt, dat dor amenne keen blauen (=roden), man en witten Wien bi rutsuurt, denn is dat en Witten Arbst, mientwegen en Wittharvst. Jedenfalls will ik düsse Herkumst vun dat Woort nich unnern Disch fallen laten. Ik hebb an de UNI mol lehrt, dat de eenfachen Ethymologien meist Volksethymologien sünd, mit de richtigen Achtergrünn steiht dat faken so'n beten verdwars...--Bolingbroke 16:55, 23. Aug. 2009 (CEST)

Oval[Bornkood ännern]

Oval as Begreep för en Form is jo nu ok nich plattdüütsch. An’n ehsten künn man dat woll mit eiförmig översetten, wat sik aver ok nich recht platt anhöört. Bi uns to Huus harr’t wohrschienlich eierig heten, wat denn aver weder mehr so’n Ümgangsplatt is. Vörslääg? --Iwoelbern 16:14, 23. Aug. 2009 (CEST)

Eierig is dat ehr, wat ik mit mit Rad fohren do, wenn ik een intus hebb. Ik dö sütt/seht ut, as en Ei/as Eier seggen. Eierhaftig güng amenne ok noch. --Bolingbroke 16:59, 23. Aug. 2009 (CEST)
Goot Bispeel. Wenn dat Fohrrad eierig löpt, denn sünd de Felgen woll krumm... Also woneem ik dat bruken do is bi de Kumquats. Dat gifft en Oort de heet "Ovale Kumquats" – dat sünd de, de man ok bi uns in’n Laden köpen kann. Aver villicht künnt wi op platt ok eenfach Eier-Kumquats dorvun maken. --Iwoelbern 18:00, 23. Aug. 2009 (CEST)

Dat's doch en gode Idee...--Bolingbroke 23:07, 23. Aug. 2009 (CEST)

Vun dat Oval-Office in Witt Huus makt ji nu aber kien Eier-Kumquats-Büro, oder ? -- Eastfrisian 16:58, 24. Nov. 2009 (CET)

Schanie (Verständnis) van'n ollen Leedtekst[Bornkood ännern]

Ik häb in't westfäölske Volksleedarchiv ne olle mönsterländske Ballade funnen, waobi ik Deele van'n Tekst nich vöstao. To finnen is de Tekst hier: [76] In de teinten un elvten Strophe het dat: "Do sprak to ehr dat falske Hert: / 'Wol achter min Perd do hängt en Hoon / Do mot Helena in bloosen dohn.' // Dorin te bloosen dat wär nich goot / Dann leipen mi alle de Mörners no / As wie de Hunde den Hasen doot." So... de Fraog is nu: 1. Wat sünt "Mörners" un 2. waorüm sal Helena in een Hoon rinblaosen? Buterdem (Ik häb nu kine Lust den heelen Tekst aftoschrieven): Hät se den Kääl den Kopp ("Häuft") afslaon? Un: wat sal dat in de leste Strophe met de siëwen Jungfräulein bedüden? Pläästerman 02:11, 17. Sep. 2009 (CEST)

En Mörner is en Möörder, vergliek Nedderlandsch moordenaar. Kann in dissen Tosamenhang villicht ok sowat as hoochdüütsch böse Buben oder ok Häscher bedüden.
Hät se den Kääl den Kopp ("Häuft") afslaon? Anners lett sik dat nich opfaten, glööv ik. Jo, de Kopp is'r raf.
waorüm sal Helena in een Hoon rinblaosen? Naja, ik nehm an, dat nich rutkamen schall, dat se em den Kopp rafslaan hett. Also mutt se vörgeven, dat en annern dat doon hett. Un wenn en Verbreken schehn is, denn hebbt se fröher Signaal geven, dat Help rankaamt. Dorüm dat Hoorn blasen. Ik weet nich, wat ik den Text nu richtig to düden kregen heff. Ik bün mi temlich seker, dat dat Leed blot en Fragment is von en öller Geschicht, de en beten mehr Kontext gifft. --::Slomox:: >< 10:35, 17. Sep. 2009 (CEST)
Mit en beten Google Böker heff ik de Geschicht nu tohoop. De Geschicht is en Version von en oold Topos von en Deernsmöörder, dat in en ganz Reeg Versionen överlevert is.
Gerd Olbert is en Möörder. He hett al söven Deerns ünbröcht. Helena schall de achte wesen. De beiden riedt tohoop ut un Gerd Olbert bringt ehr na de Steed, an de he al all de annern Deerns ümbröcht hett. Gerd Olbert fraagt na de Oort, op de se starven will: Ophängen, in't Water oder mit dat Sweert. Helena nimmt dat Sweert un fraagt, dat se ehr Kleed afleggen dröff, dat se dat nich mit ehr Blood vullkleit. Gerd Olbert seggt jo un is för en Ogenblick aflenkt. Helena nimmt dat Sweert un haut Gerd Olbert den Kopp af. Se will dat Hoorn blasen üm Help to ropen, aver deit dat denn nich. Kunnen ja noch mehr Möörders wesen, de to Gerd Olbert tohöört. Se riedt na Huus. Dor drippt se denn Gerd Olbert sien Moder. [77] --::Slomox:: >< 11:12, 17. Sep. 2009 (CEST)
Jau dusend Dank! So mäk dat ook Sinn. Ik häw "Hoon" (so äs et dao stait) nich äs "Horn" sunnern äs iäm den Höönervuegel opfatt. Dat hät ja aower reinewäg kien Sinn maakt. :-) Pläästerman 16:20, 17. Sep. 2009 (CEST)

Entziehungskur[Bornkood ännern]

Ik nehm an, dat wi dorför keen rein plattdüütsch Woort hebbt. Aver wat kann een dorvun maken, wat ok as’n Lemma döögt? --Iwoelbern 21:29, 15. Nov. 2009 (CET)

Afwennkuur villicht (anlehnt an nedderlandsch ontwenningskuur). --::Slomox:: >< 23:33, 15. Nov. 2009 (CET)
Dat höört sik gor nich slecht an. Dat nehm ik mol... --Iwoelbern 23:38, 15. Nov. 2009 (CET)

Saite[Bornkood ännern]

En Begreep ut de Musik: Saite, Saiteninstrument. Op engelsch warrt dor string vun, de Nedderlänners hebbt dorför snaar. Wat hebbt wi?? --Iwoelbern 11:05, 24. Nov. 2009 (CET)

Bi uns geev dat mal en Karken-Musikgrupp, de sück "Siedenspölers" nömmt hebbt, aber nipp un nau betracht, ergifft dat eegentlich kien Sinn. Eastfrisian 16:55, 24. Nov. 2009 (CET)
In't Archiv gifft dat dor al wat to: /Archiv#Saite. Is aver ok nich veel bi rutkamen. Ik heff nu aver noch mal wedder keken un wat funnen: Das Plattdeutsche in Natangen, Sied 24: Seid, f. - Saite. Dor hebbt wi also de ole Form, von de wi in't Archiv al harrn. Denn heff ik in Grammatik der plattdeutschen Sprache: In Grundlage der mecklenburgisch-vorpommerschen Mundart, Sied 75, de Sied is reten - die Saite ist gerissen funnen. Dor hebbt wi also en Form mit i. Wat nu korrekter is, dat weet ik nich. Normalerwies von de Etymologie Seid/Seed.
Dat Woord String gifft dat op Plattdüütsch ok, aver dat bedüüdt ja mehr wat, wat dicker is. En Koh kannst du an'n String op de Weid höden, aver för Saite geiht dat woll nich to seggen, dücht mi. --::Slomox:: >< 18:33, 24. Nov. 2009 (CET)
Na't Geföhl harr ik Siet/d seggt, man dat kann jüst so eenfach ut Gewohnheit vun "Seite" afstammen. Aver wenn du seggst, dat Seid/Seed vun de Etymologie her richtiger is, denn nehmt wi dat. Seh ik dat richtig, dat dat denn mehr as e utsnackt warrt, ok wenn dat mit "ei" schreven warrt? --Iwoelbern 21:26, 24. Nov. 2009 (CET)
Von de Etymologie kann ik nich utsluten, dat Sied richtig is, aver ik kann utsluten, dat Seed ganz un gor verkehrt is. Mit de Utspraak, do weren IP-Los un ik uns ja al bi de Diskuschoon in't Archiv nich seker. Mi dücht aver, dat ee as in wenen mehr Sinn maakt as ai as in Weid. --::Slomox:: >< 01:23, 25. Nov. 2009 (CET)
Ick weit nu nich, wo Wiggers dat her hett und ob dat begäng west wier, ick fang viellicht mal mit de Herkunft an: Dat Wuurt gifft't ook up Platt, is oewer ut dat Hochdüütsche nahmen worden: "Sait". Chyträus hett dat ook in sin Bauk (Sp. 281): "Fides, chorda, neruus, Cic. Seiden." un "Fides aliquando significat Seidenspill". Dat "Mecklenburgische Wörterbuch" (Bd.5, Sp. 1157) hett noch wat ut Gryse sien "Leienbibel": "De Tyrannen ... slan up einer seyde", "mod. dee späält up de letzt Sait". Dat gifft ook noch de "Fidelseden", dat sünd "saitenartige Muschelfangarme Lewitz". --IP-Los 00:08, 26. Nov. 2009 (CET)
Een heff ik nu noch wedder funnen: Karl Bauer: Waldeckisches Wörterbuch nebst Dialektproben, Sied 88, hett Seîde f. Saite. Seîde överdragen op noordneddersassisch is Sied. --::Slomox:: >< 22:09, 2. Jul. 2010 (CEST)

Lauschangriff[Bornkood ännern]

Dat Slagwoort ut de Politik mutt en Lemma hebben. Lauschen is doch seker sowat as lusche(r)n oder uthorken. Eenfach tosamensetten as Uthorkangreep? --Iwoelbern 11:52, 5. Dez 2009 (CET)

Oder villicht beter blots Horkangreep ? --Iwoelbern 11:54, 5. Dez 2009 (CET)
Lauschangriff is ja en Medien-Slagwoord. Wenn wi dor en plattdüütsch Woord för söcht, denn mööt wi dor ok en Slagwoord ut de Medien gegensetten, en Neologismus geiht nich. Dat beste is, wenn wi rutkriegt, wat dor to'n Bispeel in de Narichten von Radio Bremen för bruukt worrn is. Wenn wi dor nix finnen köönt, denn schullen wi bi'n hoochdüütschen Utdruck blieven. Wenn wi achter dat Woord en plattdüütsch Översetten in Klammern un Tüdels achtersetten wüllt, denn dee ik Lüüsterangreep nehmen: "De Lauschangriff („Lüüsterangreep“) is..." --::Slomox:: >< 13:31, 6. Dez 2009 (CET)
Dat Archiv reckt nich so wied trüch un bi archive.org sünd ok blot en poor enkelte Daag in. Villicht schriffst du jem mal un fraagst, wat se dunn bruukt hebbt. --::Slomox:: >< 13:45, 6. Dez 2009 (CET)

Kaulquappen[Bornkood ännern]

Ik kenn dat ok blots as Kaulquapp op Plattdüütsch. Aver dat mag wedder so’n hoochdüütschen Import wesen. Weet dat een nipp un nau? --Iwoelbern 21:58, 12. Dez 2009 (CET)

Kuhlpogg, Pielpogg, Pillepopp, Steertpogg, Killingskopp, Dickkopp, Kusenkopp, Quapp, Kuhlkopp. Deelwies warrt disse Naams ok för den Quabbaal bruukt. --::Slomox:: >< 00:45, 13. Dez 2009 (CET)
un wat nehmt wi dorvun as Lemma?--Iwoelbern 00:59, 13. Dez 2009 (CET)
Bi us heet de lüttjen Deerter Pielepoggen oder Steertpoggen. Bi Böning hebb ik noch Pidelpoggen funnen. Ik bün för Pielepoggen oder Steertpoggen, man dor kaamt wi amenne dör'nanner mit Steertüze, wat bi us en Eidechse is, avers bi de Oostfresen, gööv ik, ok en Pielepogge.--Bolingbroke 13:43, 13. Dez 2009 (CET)
Kien Ahnung nich, de Fraag hett sück bi mi noch nich stellt.Eastfrisian 16:38, 13. Dez 2009 (CET)
Kühlpoggen heiten de Dinger bi uns. Gifft ook männig Nahwies, ick bring hier bloßen mal poor öllere: Niemann, S. 15; Siemssen in Monatsschrift von und für Mecklenburg, 10. Stück, 1790, Sp. 630 usw., wat ut de "Hochzeitsgedichte" von Kohfeldt rutgäben: „Ja Michel dat iß wahr / wie meüten naug ja lieden/ Dei Adbars sünd nu mehr as Kühle-Poggens sünd.“ (1711). --IP-Los 22:33, 18. Dez 2009 (CET)

verdunsten[Bornkood ännern]

Dor hebb ik verdunsten schreven. Plattdüütsch is dat wiss nich, oder? --Bolingbroke 18:32, 15. Dez 2009 (CET)

Dat heff ik so ok al bruukt. Physikaalsch kannst ünnerscheden twüschen verdampen un verdunsten. Dat een is över'n Kaakpunkt, dat annere dorünner. En annert Woort kenn ik dorför nich. --Iwoelbern 00:33, 16. Dez 2009 (CET)

Laubwald[Bornkood ännern]

Laub gifft dat. Dat heet Loof. Man gifft dat ok Loofwoold oder Loofholt? Oder schall dat beter Blöerwoold heten? --Bolingbroke 18:36, 15. Dez 2009 (CET)

Loofwoold is mi al mol över'n Weg lopen. --Iwoelbern 00:34, 16. Dez 2009 (CET)

Böser Blick[Bornkood ännern]

Dor gifft dat doch bestimmt en Woort ut'n olen plattdüütschen Höhner- un Bigloven för, oder?--Bolingbroke 00:05, 16. Dez 2009 (CET)

harr ik ok eenfack as Bösen Blick behollen. --Iwoelbern 00:36, 16. Dez 2009 (CET)
Gifft dat denn överhoop en bösen Blick in den plattdüütschen Biglöven? Ik glööv dat meist nich. De Plattdüütschen hebbt ok an Behexen un sowat glöövt, aver dat Oog hett dor keen grote Rull bi speelt. Disse Glööv stammt mehr ut'n Süden. Ik glööv nich, dat wi dor en inheemschen Utdruck hebbt. Wenn wi na en nee Woord söökt, denn gefallt mi aver böös Oog beter as böös Blick. --::Slomox:: >< 01:41, 16. Dez 2009 (CET)
Böös Oog kunn man ok as "verletztes Auge" düüden. Wu weer dat mit "Düvelsblick". Eastfrisian 16:36, 16. Dez 2009 (CET)
"Quaad Ogen" kenn ik. Termo 17:42, 16. Dez 2009 (CET)
Also in Mäkelborg is de "bös Blick" bekannt. Geef de weck, de hemm sick 'ne Neihnadel oewer de Döör stäken, so as drüdd Og, dormit dat sei nich behext würden (ook in Kinnerwagens, in Kauhstall usw.) Ick hüür dor hüüt noch weck Lüd von vertellen, dat 'n sick 'n Nadel anstäken süll (also de Ollen hemm dat natürlich seggt ;-)) Wenn denn so'n oll Fruuch früher ankeem, dei's för so'n Hex hollen deeden, denn hemm sick ierstmal fürcht. Wiern ook de weck, de sääden, dat ehr Veih doot bläben is, indäm dat so'n Fruuch dat mal anseihn hett. "quaad" is bi uns nich miehr begäng (bloß noch in Osten, dor ist dat oewer 'n Kind), 'ne ollen Nahwies hew ick bie Bartsch, Bd. 2, S.15, funnen, wo de Blick mal vörkümmt: "Twe quaden haben dir angesehen, / drei guden sehen dich widder ahn / hatt dir die düfel angesehen / mit seinen widen ogen, / unser Gott sehe dich wieder an" usw. noch'n bäten Literatur: Biespille: Wossidlo, Sagen, Bd. 2, S. 305 ff., noch wat Nies: Wiese, Aberglaube in Mecklenburg - gestern un heute, in: Stier und Greif 12 (2002), S. 7 - 9, Nahwies ut Bartsch, Bd. 2, S. 149: "Wenn 'n Veih dörch 'bösen Blick' krank ward, möt man em Hor ut 'n Nacken sniden un dat mit 'n Nagel an 'ne Stell nageln, wo nich Sünn noch Maan henschint". --IP-Los 22:15, 18. Dez 2009 (CET)
Wo du dat seggst, fallt mi dat ok wedder in: In Oorssen un Habenhusen hefft se so vör um un bi 50 Johren noch en Fro kennt, dor menen se, de behex ehre Kinner, wenn se in'n Kinnerwagen keek. Dorüm sünd se up'e annere Stratensiet gahn, wenn se anschüffel un hefft ehr nich in't Huus laten...Wat se dor avers to seggt hefft, weet ik nich mehr.Quaad is hier ok nich mehr bekannt. Man ik kann mi vörstellen, datt dat vördem mol de quaden Ogen ween sünd.--Bolingbroke 22:33, 18. Dez 2009 (CET)

Mol en beten ut de Botanik[Bornkood ännern]

Ik mutt seggen, hier fehlt mi doch allerhand:

Generell. Ik meen, dat Iwoelbern sück dor ok bannig torüchholt,plattdüütsch Naams to verwennen. Dat is ok to'n Bispeel all mit Filapers so. Deelwies gifft dat up düütsch all kien düütsch Naams. Un so en Mischmasch vun all wat, is man slecht. Dor söllt sück de Faklüüd, oder de sück dorför hollen dooht, woll nich eenig wurrn. Eastfrisian 21:50, 2. Jan. 2010 (CET)
Bitte allens in Wikipedia:Wikiprojekt_Biologie/Planten_un_Bööm sammeln, dormit dat opletzt ok tosamenpasst. HeikoEvermann 23:59, 2. Jan. 2010 (CET)

Farn[Bornkood ännern]

Slangenkruut, hebb ik enerwegens funnen, man wat is denn Baumfarn? --Bolingbroke 21:31, 2. Jan. 2010 (CET)

Slangenkruud passt. Ans gifft dat ok noch Wormkruud. Ok Foorn/Foren is plattdüütsch. För Baumfarn gifft dat nu ganz wiss keen plattdüütsch Woord, dor helpt also blot en Neologismus oder du bruukst den latienschen Naam. --::Slomox:: >< 00:55, 3. Jan. 2010 (CET)
Wormkruut steiht bi Böning för Rainfarn, wat ja en ganz annere Plant is.--Bolingbroke 01:04, 3. Jan. 2010 (CET)
Hest recht. Ik bün blot von'n Naam utgahn. Ik heff betnuto gornich wüsst, dat disse gelen Blomen Rainfarn heten doot... Denn fallt Foorn/Foren ok weg. Dat gellt ok för Rainfarn. --::Slomox:: >< 01:45, 3. Jan. 2010 (CET)

Algen[Bornkood ännern]

Up Platt ok Algen?--Bolingbroke 21:31, 2. Jan. 2010 (CET)

Is in de annern germaanschen Spraken ok bekannt. HeikoEvermann 23:59, 2. Jan. 2010 (CET)
De Algen as besünnere Grupp hebbt sik de eerst de Biologen utdacht un dorvon kummt Alge ok direkt ut dat Latiensche. Dat heet op Platt jüstso Algen. För de Mikroalgen, de een blot ünner't Mikroskoop sehn kann, hett dat Plattdüütsche natürlich keen egen Naam. De Grootalgen fallt ünner Dang (de ole plattdüütsche Naam) oder Tang (datsülve Woord utlehnt ut dat Skandinaavsche). --::Slomox:: >< 00:55, 3. Jan. 2010 (CET)

Lärche[Bornkood ännern]

De Boom, de de Nadeln afsmieten deit. Amenne Lärk?--Bolingbroke 21:31, 2. Jan. 2010 (CET)

Mien Vörslag is Lärkendann. HeikoEvermann 23:59, 2. Jan. 2010 (CET)
De Boom kummt bi uns normal nich vör. Blot anplant. Warrt denn faken as Grän betekent. Grän kann aver ok för annere Nadelbööm bruukt warrn. Lärk na dat hoochdüütsche Vörbild gifft dat ok. --::Slomox:: >< 00:55, 3. Jan. 2010 (CET)

Eibe[Bornkood ännern]

In use Naberlänner (Holland, Däänmark, Sweden) hefft se wat mit Taxus. Gifft dat dor nix up Platt för? Is doch en gsnz olen Boom...--Bolingbroke 21:31, 2. Jan. 2010 (CET)

Taxus is latiensch. Eastfrisian 21:44, 2. Jan. 2010 (CET)
Dat weet ik ok, datt dat Latiensch is. Man midderwielen hebb ik bi Hermann Böning Ibe un Iwe funnen. --Bolingbroke 00:52, 3. Jan. 2010 (CET)
Ive oder Ivenboom, to 'n Bispeel hier. --::Slomox:: >< 00:55, 3. Jan. 2010 (CET)
Een Ivenboom hebbt mine grootöllern in eern Garten hebbt. Un dat weer een Taxus.

Ulme[Bornkood ännern]

Ik weet noch nich mol, wie düsse Boom utsehn deit? Is de bi us nich just utstorven, wegen en afsunnerliche Süke?--Bolingbroke 21:31, 2. Jan. 2010 (CET)

Ulmensplintkäfer hett dat Deert glööv ik, aber bi mien Huus steiht en Goldulme. Aber wu de up Plattdüütsch heeten ???Eastfrisian 21:46, 2. Jan. 2010 (CET)
Mutt so wat as Elm ween. Dat weet ik vun Elmshorn.HeikoEvermann 23:59, 2. Jan. 2010 (CET)
Vun Elm hebb ik gor nix funnen. Man för Iper un Rüster hebb ik Belegen. So steiht dat ok in use List Wikipedia:Wikiprojekt_Biologie/Planten_un_Bööm.--Bolingbroke 00:52, 3. Jan. 2010 (CET)
To dat Thema gifft dat en Opsatz in dat Korrespondenzblatt des Vereins für niederdeutsche Sprachforschung 1887 op Sied 67: Die niederdeutschen Namen der Ulme. Dat gifft Ieper oder Iepernboom. De Naam is dör de Forstweertschop ut Flandern importeert. Rüüster oder Rööster is ok mit de Forstweertschop ut dat Hoochdüütsche importeert. De ole plattdüütsche Naam is Elm. Aver disse Naam is nu wohrschienlich utstorven. Denn gifft dat noch Wieke, wat aver woll ok nich mehr besünners begäng is. --::Slomox:: >< 00:55, 3. Jan. 2010 (CET)

In dat altnordische is dat Embla. Elm hebb ick hüürt, und ik glöv dat weer ok de Naam de de Reuter wählt hett. Malaclypse 04:29, 1. Apr. 2011 (CEST)

Dolde[Bornkood ännern]

Wenn de Planten in Dolden bleihen doot. Hier hebb ik Kluus för funnen, wat an un for sik Klumpen bedüden deit. --Bolingbroke 21:31, 2. Jan. 2010 (CET)

Dat is en terminus technicus ut de Botanik. Dat glööv ik nich, dat dat dor in de Volksspraak en besünnern Utdruck för gifft. Nedderlandsch un Däänsch hebbt se scherm un skærm. Scherm beschrifft de Form ja ganz good. --::Slomox:: >< 00:55, 3. Jan. 2010 (CET)

Steinbrechgewächse[Bornkood ännern]

Saxifraga. Kennt dor een wat?--Bolingbroke 21:31, 2. Jan. 2010 (CET)

Saxifraga is ok latiensch. Eastfrisian 21:46, 2. Jan. 2010 (CET)
Saxifraga urbium heet bi Klaus-Werner Kahl Jufferntitken. Saxifraga umbrosa schall in Oostfreesland (Menisten-)Jüfferke heten [78]. In dat Jahrbuch des Vereins für niederdeutsche Sprachforschung 1899 steiht jüfferke för Saxifraga cuneifolia in (ok för Oostfreesland). --::Slomox:: >< 00:55, 3. Jan. 2010 (CET)

Hahnenfuß[Bornkood ännern]

Bi us hebb ik en Artikel Hahnenfoot funnen. Is dat en Neologismus, oder gifft dat hier en olen plattdüütschen Naam? Ik hebb dor Botterbloom funnen, man dat seggt se bi us to'n Löwenzahn. Wohrschienlich is dat Problem, datt dat en akraate Taxonomie nich gifft un in de unnerscheedlichen Kuntreien vun Plattdüütschland de verscheden Planten bunt dör'nanner smeten warrt...--Bolingbroke 21:31, 2. Jan. 2010 (CET)

Botterbloom warrt as Naam meist för all Blomen bruukt, de geel blöht. Ünner annern even ok för Ranunculus. Schambach hett Düwelslûs för Ranunculus arvensis. För Ranunculus acer gifft dat Kraienfaut un Golden Knopke [79]. Krêjnfaut ok in Dorste [80]. Danneil hett för de Ollmark för Ranunculus repens dat Woord Holtmark. Hahnenfoot lett sik aver ok finnen. --::Slomox:: >< 00:55, 3. Jan. 2010 (CET)

Kleinodien[Bornkood ännern]

Wat is dat op platt? Sarcelles 22:26, 4. Jan. 2010 (CET)

Kummt dor op an, wat dor mit meent wesen schall. Wat för'n Soort Kleinodien. Smuck to 'n Bispeel kannst seggen. Oder Sülver- un Goldkraam. --::Slomox:: >< 22:42, 4. Jan. 2010 (CET)

Verstärkung[Bornkood ännern]

Wat is Verstärkung (Militär) op platt?Sarcelles 22:27, 4. Jan. 2010 (CET)

Er wartete auf Verstärkung: he hett op mehr Truppen töövt. --::Slomox:: >< 22:45, 4. Jan. 2010 (CET)

Einfall[Bornkood ännern]

Wat is Einfall (Militär) op platt? Ick wüll Slacht bi Kloosterholt to End översetten. Sarcelles 22:28, 4. Jan. 2010 (CET) Sarcelles 22:28, 4. Jan. 2010 (CET)

angriepen/Angreep oder överfallen/Överfall. infallen/Infall geiht aver jüstso good. --::Slomox:: >< 22:38, 4. Jan. 2010 (CET)
Ick glöv dor gifft dat keen platt'sch Wort för; oft hebbt de lüüd denn Lateinsch oder Französsch adapteert. Ick denk mol, "Invasioon" künnt dat ween. Malaclypse 04:34, 1. Apr. 2011 (CEST)

Begrenzt[Bornkood ännern]

Wat is begrenzt (im Sinne von beschränkt op Platt?Sarcelles 22:29, 4. Jan. 2010 (CET)

Het effect van de slag bij Heiligerlee was beperkt. Door de op deze slag volgende nederlaag in de slag bij Jemmingen leverde de overwinning geen strategisch voordeel op. De overwinnaars van de slag bij Heiligerlee werden bij Jemgum grotendeels in de pan gehakt.
De wunnen Slacht von Kloosterholt hett opletzt nich veel scheelt. De Slacht bi Jemmen twee Maand later hebbt Lodewiek un sien Lüüd al wedder verloren un de Vördeel ut de Slacht von Kloosterholt weer wedder weg. --::Slomox:: >< 22:56, 4. Jan. 2010 (CET)

Meerschweinchen[Bornkood ännern]

Hebbt wi för disse Familie vun Deerten al en Naam? --Iwoelbern 13:41, 20. Jan. 2010 (CET)

  • Dat hest du hier [81] al mol fraagt. De Antwoort hebb ik, vunwegen de Eenfachheit, rut kopeert:

Dor kenn ik keen Plattdüütsch Woort för. Sünd dat Meerswienken oder hebb wi ok wat egen plattdüütschet? --Iwoelbern 23:55, 15. Mai 2007 (CEST)

"Meerswietje" seggen wi. Termo 20:06, 17. Mai 2007 (CEST)
"Meerswietje" oder "Meerswientje" as in [82]? HeikoEvermann 00:31, 18. Mai 2007 (CEST)
Dat "Meerswienken" hebb ik op [83] funnen. HeikoEvermann 00:33, 18. Mai 2007 (CEST)
Oder eenfach blot Meerswien. --::Slomox:: >< 14:22, 18. Mai 2007 (CEST)

Heuschnupfen[Bornkood ännern]

Hausnööf? --Iwoelbern 15:26, 1. Feb. 2010 (CET)

Kann ik keen Beleg för finnen. Wo ik aver Beleg för heff: Heusnuppen[84], Heisnuppen[85].
Nedderlandsch heet dat hooikoorts. koorts is dat Fever. Ik heff also ok mal Haufever utprobeert to söken. De Schrievwies Heufeber kummt in dat Neddersassisch Wöörbook un in dat Haadler Wöörbook vör. Dor kann ik aver nich rinkieken, kann angahn, dat dor wat anners mit meent is. --::Slomox:: >< 18:19, 1. Feb. 2010 (CET)
Un wat dor ok noch to to seggen is: Dat is en Zivilisationskrankheit, de dat fröher meist gornich geven hett. Dor gifft dat also wohrschienlich keen oold Woord för. --::Slomox:: >< 18:27, 1. Feb. 2010 (CET)
Herrmann-Winter seggt ok Heufeewer. Un Klaus-Werner Kahl Haifewer. --::Slomox:: >< 18:30, 1. Feb. 2010 (CET)
Ik harr dat eenfach tosamensett. Hau seggt wi för "Heu" un Snööv is bi uns de "Schnupfen" (steiht bi Sass av an tweete Steed). Haufever kenn ik nich, künnt wi aver ok nehmen. --Iwoelbern 18:58, 1. Feb. 2010 (CET)
Aber "Fever" is dat ja man nich. Eastfrisian 20:32, 1. Feb. 2010 (CET)
Google Böker seggt: De Krankheit is 1828 von John Bostock opdeckt worrn. Bostock hett ehr catarrhus aestivus, summer catarrh oder hay-fever nöömt. Do hett dat heten, dat is en Krankheit, de in de vörigen teihn, föffteihn Johr jümmer fakener bi de högern Klassen vörkamen is. Wieldes hebbt de eenfachen Lüüd de Krankheit nich kennt.
Un von dit hay-fever kummt uns Haufever, dat däänsche høfeber, dat sweedsche höfeber, dat nedderlandsche hooikoorst etc. pp. --::Slomox:: >< 21:19, 1. Feb. 2010 (CET)
Stimmt, op Engelsch heet dat ok vundaag noch hay fever. En Fever ist dat nich, man de Lüüd hebbt dat so nöömt. Kummt vör, dat sik verkehrte Utdrück dörsett, wenn dat nümms beter weet. Aver dat övertüügt mi denn doch. Ik warrt Haufever nehmen... --Iwoelbern 21:38, 1. Feb. 2010 (CET)
Mit Wieterleiten vun Heifever un Heufever. Hau seggt hier keen Minsch.--Bolingbroke 23:35, 1. Feb. 2010 (CET)
Kummt op dat "hier" an. Aver gegen Wieterleiden is nix intowennen... --Iwoelbern 23:37, 1. Feb. 2010 (CET)
PS: In dissen Moment heff ik aver blots den Lenk söcht, schrieven wull ik den Artikel noch nich.

Burschenschaft[Bornkood ännern]

...as studentische Verbinnen. Gifft dat en plattdüütsch Woort dorför oder nehmt wi dat as platt maakt Frömdwoort Burschenschop mit rin...? --Iwoelbern 22:02, 5. Feb. 2010 (CET)

Latiensch bursa weer fröher de Gemeenschopsruum von de Studenten un de Gesellen. Dorvon dat Woord burse. Von dissen Gemeenschopsruum kummt de Utdruck för de Person. Dat sch in Bursche is en hoochdüütschen Luudwannel. Bi Danneil un Dähnert kummt dat Woord Burss vör (mit scharp 's'). Dähnert snackt ok von Studenten.
Aver dat ganze Phänomen Burschenschaft is ja en temlich düütschnational Phänomen. Un in de plattdüütsche Literatur kummt dat Woord ok blot as Burschenschaft vör ([86], [87]). Ik glööv dat beste is, wenn wi dat eenfach original övernehmt. De Interwikis op de:Burschenschaft maakt dat ja nich anners. --::Slomox:: >< 00:13, 6. Feb. 2010 (CET)
Goot, schall so wesen... --Iwoelbern 00:40, 6. Feb. 2010 (CET)

Note[Bornkood ännern]

Wat seggt wi to Note in’n Sinn vun Musik. Ut’n Buuk rut harr ik dat mit Noot översett. De Mehrtall kenn ik as Noten, man de Eentall heff ik noch nienich bruukt. Nu heet aver Noot ok "Not". Dat mutt natürlich nix heten, maakt mi aver unseker. --Iwoelbern 23:10, 16. Feb. 2010 (CET)

Dat heit einfach "Not" (wenn'ck dat nu nah dat Hochdüütsche schrieben will). Früher wier dor ook ein e an: "ene klocke gheten ... ene note hogher ofte syder" (1454) (Meckl. Wörterbuch) --IP-Los 00:30, 17. Feb. 2010 (CET)
Ja, ohne Apokoop weer dat beter ut'neen to holen: Note un Noot.--84.137.116.149 12:38, 17. Feb. 2010 (CET)
Etymoloogsche Schrievwies dee ok helpen, dat een dat uteneen holen kann. Dat Woord för de drange Laag is verwandt mit nedderlandsch nood un engelsch need. Etymoloogsch kann een dat also as Nood schrieven. In'n Plural is dat ja noch to kennen: Nööd. De Noot ut de Musik hett etymoloogsch en echt t (nedderlandsch noot, engelsch note). --::Slomox:: >< 15:19, 17. Feb. 2010 (CET)
Wi mööt uns nix neets överleggen, blots dat een dat utenenn hollen kann. Dat weer nich dat eenzige Woort, dat mehrere Bedüden hebben kann. Wenn dat also Noot heten deit, denn heff ik dor keen Problem mit. Ik weer mi blots nich seker. --Iwoelbern 15:30, 17. Feb. 2010 (CET)

Erz[Bornkood ännern]

An un for sik meen ik den Rohstoff, as Iesen-Erz. Gifft dat dor en oolt Woort för? In'n ganz annern Tosamenhang hefft wi ja bi Erz-bischof översett mit Arz-Bischop. Is dat desülvige Woortstamm? Un wo kümmt düt Woort överhoop her? Hefft wi us dat amenne utdacht?--Bolingbroke 16:14, 20. Feb. 2010 (CET)

Also woneem dat herkummt un so wieter, dat wett ik ok nich. Ik heff egentlich för Erz jümmer dat Woort Ierz bruukt - aver dat weer eenfack so ut’n Buuk rut. Nu heff ik jüst mol keken wat de hoochdüütschen so seggt. Dor steiht dat "erz-" as Vörsülv vun arche- kummt (italieensch arci-). Dor is Arz- as plattdüütsche Sülv shon richtig.
Nu meen ik, dat dat Erz as Mineral vun ehern kummt, wat wedder vun Ut Iesen oder iesern afkummt. Dorüm dücht mi Ierz in den Tosamenhang richtig. Aver as ik segg: Nipp un nau wett ik dat nich. --Iwoelbern 16:21, 20. Feb. 2010 (CET)
Jo, Arz as in Arzbischop kummt von arci. Dat is in't Middelöller nee in de Spraak kamen. Dat i in dat Woord hett dor för sorgt, dat sik dat a in en e wannelt hett. Dorvon steiht dat Woord in'n Schiller-Lübben ünner erse, ercze, erce. Later is dor denn dör den Berg->Barg-Luudwannel Ars, Arz von worrn.
Dat Woord Erz is dor nich direkt mit verwandt. Dat hett ooldsassisch arut heten, ooldhoochdüütsch aruzi. Mit hoochdüütsch ehern, irden oder engelsch ore is dat nich verwandt. Dat ooldsassische arut is utstorven. Dat Woord arze dat in'n Schiller-Lübben steiht is en Import ut de hoochdüütsche Barglüüdspraak. Den Berg->Barg-Luudwannel hett dit arze al mitmaakt. Nedderlandsch erts is ok ut dat Hoochdüütsche utlehnt. Dat Woord Eerz, dat in'n Sass steiht, is in jüngere Tied noch wedder ut dat Hoochdüütsche utlehnt un hett dat öllere arze verdrängt (twete Mööglichkeit is, dat Eerz un Aarz en Poor billt, bi dat dat Woord in welk Rebeden den Berg->Barg-Luudwannel nich mitmaakt hett un sik denn de Steert-Grupp anslaten hett. En Bispeel is dat Woord sparren/sperren, dat na Sass sparren heet, aver in mien Dialekt spirren utspraken warrt, jüstso as Steert bi uns Stiert utspraken warrt). --::Slomox:: >< 17:44, 20. Feb. 2010 (CET)


Dat verstah ich nich: Dat hoochdüütsche Erz is doch dat sülve as dat engelsche ore. Liekers is dat nich verwandt? Un woneem hest du Eerz in’n Sass funnen? In mien steiht dat Woort nich binnen. --Iwoelbern 17:50, 20. Feb. 2010 (CET)
Nee, ore un Erz sünd nich verwandt. Erz kummt von aruti un hett afsehn von dat ooldsassische Woord kene bekannten Verwandten. ore kummt von aus un is ünner annern mit latiensch aurum verwandt.
Mit Eerz in'n Sass heff ik mi verdaan. Eerz is een von de plattdüütschen Wöör, de ik eerst dör Wikipedia lehrt heff. Un disse Soort Wöör sünd de meiste Tied ut'n Sass. Ik heff nu jüst versöcht dat Woord to googeln un in de Wöörböker natokieken, aver rein gornix funnen. Wo heff ik dat Woord denn lehrt? Dat Woord is richtig, dat steiht al 1950 in Abhandlungen zur niederdeutschen Philologie. Conrad Borchling zum Gedächtnis‎ op Sied 219 in. --::Slomox:: >< 18:28, 20. Feb. 2010 (CET)
Is Ierz dorna denn verkehrt? Oder ist dat so en Fall as bi Blie und Blee? --Iwoelbern 18:30, 20. Feb. 2010 (CET)
In Lübben sien Middelnedderdüütsch Wöörbook is:
  • êr, êre, n. Erz.
  • êren, von Erz, ehern.
  • ertse (erse), f. Erz (hochd.).
  • ire = êr, n. Erz.
Ik demk mi Eerz is goot. Dat lett so as wenn dat en Hoochdüütschen Impoort is, aver disse Impoort is al en poorhunnert Johr oolt. HeikoEvermann 20:00, 20. Feb. 2010 (CET)
@Iwoelbern: Nee, Blie un Blee is anners. De Ünnerscheed is temlich oold. Eerz un Ierz is dat sülve as Steert un Stiert oder Eerdbeer un Ierdbeer. Dat is en temlich jungen Ünnerscheed. Verkehrt is dat aver nich. --::Slomox:: >< 20:26, 20. Feb. 2010 (CET)
Na, denn reckt woll en Wieterleiden... --Iwoelbern 20:38, 20. Feb. 2010 (CET)
Un worüm nu nich Arz, wenn dat al bi Schiller-Lübben steiht un wenn wi bi den Arzbischop ja ok blieven wüllt?--Bolingbroke 23:45, 20. Feb. 2010 (CET)
Woneem warrt dat denn seggt? Dat helpt uns ja nich, wenn dat vör 500 Johr so bruukt worrn is, un vondaag nich mehr. Wi mööt uns ja eerstmal an de Wöör hollen, de ok vondaag noch bruukt warrt. --::Slomox:: >< 12:26, 21. Feb. 2010 (CET)
Na ja, Arzbischop warrt ja ok annerwegens nich bruukt, as man hier...--Bolingbroke 16:15, 21. Feb. 2010 (CET)
Na, tomindst in’t Engelsche is de Woortstamm Arci ok vundaag noch to sehn: "archbishop" oder "archangel "--Iwoelbern 16:17, 21. Feb. 2010 (CET)

Krankheit[Bornkood ännern]

Woso steiht denn inne plattdüütsch Wikipedia ümmers dat hoochdüütsche Krankheit? Dat gifft ok plattdüütschen Begreepen as Lieden, Süük, Wehdoog, Krankheed un anner. --188.192.180.46 19:25, 20. Feb. 2010 (CET)

Wi sünd överin kamen, dat wi uns ’n beten an’n Sass hollen wüllt. Und dor steiht Krankheit binnen. Süük steiht dor ok, kann aver ok "Seuche" heten und warrt nich överall för jede Krankheit bruukt. Bi uns tohuus warrt de Utdruck Süük to’n Bispeel blots bruukt, wenn een dat mit’n Magen hett. Krankheed heff ik al so noch nie höört. Un Lieden is en Utdruck, den’n an Steed vun Krankheit bruken kann, de aver ok wat anners bedüden kann. --Iwoelbern 19:42, 20. Feb. 2010 (CET)
Najo - wenn dat Sass so meent *g* - avers bi uns seggt keen Minsch in Plattdüütsch Krankheit; Süük un Lieden warrn meest bruukt - ok in Begreepen as Crohn'sche Süük (Morbus Crohn) oder Darmlieden --188.192.180.46 20:09, 20. Feb. 2010 (CET)
Worüm schall Krankheed plattdüütscher wesen as Krankheit? Dat ei in Krankheit is jüst desülve Luud as dat ei in Arbeit oder in Heid. Dat gifft woll ok Dialekten, de dat as ee hebbt, aver ei is nich verkehrt. Un de Ünnerscheed t un d liggt dor an, dat na sass'sche Schrievregeln sik de Schrievwies von Wöör mit d an't Enn na't Hoochdüütsche richten deit, denn dat gifft in de Utspraak keen Ünnerscheed twischen d un t an't Woordenn.
To Süük hett Iwoelbern ja al seggt, dat dat Woord blot in welk Dialekten synonym to Krankheit is, in annere nich. Wehdaag is, wat hoochdüütsch Schmerz is, dat passt also gornich. Lieden kann as Synonym bruukt warrn, aver dat is keen Vullsynonym. Dat heet, du kannst nich an jede Steed, an de Krankheit passt, ok Lieden insetten. --::Slomox:: >< 20:21, 20. Feb. 2010 (CET)

Chronisch-entzündliche Darmerkrankungen[Bornkood ännern]

gliks dorto: wo kann wi Chronisch-entzündliche Darmerkrankungen översetten? Chronisch-sweerig Darmlieden? --188.192.180.46 20:27, 20. Feb. 2010 (CET)

De Englänner un de Nedderlänner hefft dor dat Woort chronisch gor nich mit bi. Eenfach bloß Entzündliche Darmkrankheiten. Denn kann een avers doch ok glieks Darmsweren nehmen, wenn wi denn Sweren för Entzündung nehmen könnt...--Bolingbroke 10:31, 23. Feb. 2010 (CET)
Noch en "chroonsch" mit dorvör to stellen, seh ik ok keen Problem in. Wokeen dat noch to frömdwöörig finnt, kann ok "duersom" oder "anhollen Darmsweren" schrieven. --Iwoelbern 10:41, 23. Feb. 2010 (CET)
Stimmt: Wi seggt duerhaftig. Duerhaftig Darmsweren klingt up jeden Fall beter, as Chronisch-sweerig Darmlieden.--Bolingbroke 11:23, 23. Feb. 2010 (CET)

verzichten[Bornkood ännern]

Ik meen, verzichten is en unschöön hoochdüütsch Frömdwoord in use WP. Dor gifft dat betere plattdüütsche för. Ik kenn sik begeven: Dat begiff di man oder He hett sik dat un dat begeven. Denn kann man ok noch seggen: he/se hett dat un dat laten oder he/se hett dor de Fingers vun laten. Gifft bestimmt noch mehr Wöer för verzichten. oder?--Bolingbroke 10:26, 23. Feb. 2010 (CET)

Sik begeven keen ik nich. Kenn ik blots in’n Tosamenhang mit "he begifft sik dor hen". De Finger vun wat laten harr ik so allgemeen ok nich nahmen. Dat verbinn ik mehr mit wat nich maken, wat een geern maakt harr, aver an sik verboden oder gefährlich is. dat un dat latern oder ok wat nalaten güng woll. Sik wat verkniepen weer en Mööglichkeit oder von wat afsehn.
Aver wenn wi nu al dorbi sünd, schülln wi ok glieks över dat en egent Lemma nadenken. Schall fröher oder later jo ok’n Artikel vun warrn. --Iwoelbern 10:39, 23. Feb. 2010 (CET)
afseihn (afsehn), upgäben? --IP-Los 00:18, 3. Mär 2010 (CET)

Innerer Schweinehund[Bornkood ännern]

De Begreep is mi in’t Plattdüütsche noch nich ünnerkamen, liekers weet jeedeen, wovun Phänomen dormit meent is. Ik harr dat al mol in en Artikel as "Binnere Swienhund" verlenkt, man dat is wedder en Fall vun Woort för Woort översett. Gifft dat dor en plattdüütschen Utdruck? Wenn nich, wat wüllt wi dorför as Lemma bruken? --Iwoelbern 11:50, 7. Mär 2010 (CET)

Den Utdruck gifft dat op Platt nich, Lemma un Artikel bruukt wi also nich. De eenzige Fraag is, woans wi datsülve op Platt utdrücken köönt. Un dat kummt op den Kuntext an. --::Slomox:: >< 12:49, 7. Mär 2010 (CET)
Dat een seggt: "gegen sien egen Swienhund angahn", heff ik al fakener mol höört. Vun dorher harr ik nu nich seggt, dat dat so wat nu gor nich gifft. --Iwoelbern 16:00, 7. Mär 2010 (CET)
Heff ik noch nich höört. Nich in de Literatur un ok nich sülvs höört. Ik kenn Swienhund blot as Schimpwoord. --::Slomox:: >< 17:07, 7. Mär 2010 (CET)
Mach ’n hoochdüütschen Import wesen. Dat Schimpwoort kenn ik natürlich ok. --Iwoelbern 17:36, 7. Mär 2010 (CET)

anscheppert[Bornkood ännern]

Ick söök dat Woort för wenn "pütt un pann un kaffekann" anscheppert sünd. Ick har dacht dat weer. "De beker het een knuks". Man nu söök ick een book / websiet wo dat steit. Dank ook. 99.11.160.111 14:15, 7. Mär 2010 (CET)

Wat ik funnen heff: Friedrich Woeste, Westfälisches Wörterbuch. Sied 136: „knucks, innere Verletzung, ek heffe enen knucks weg, wenn sich jemand bei schwerer körperl. Arbeit innerlich verletzt. K.“ Dat K. steiht dor för dat Woeste dat ut Heinrich Köppen sien Verzeichniss der Idiotismen in plattdeutscher Mundart, volksthümlich in Dortmund und dessen Umgebung rut hett. Dor steiht: „Knucks wenn jemand bei schwerer körperlicher Arbeit sich innerlich (Muskel, Sehne) verletzt, dann heißt es: ek heffe enen Knucks weg.“
In Versuch eines bremisch-niedersächsischen Wörterbuchs kummt dit vör: „KNUK, auch wohl Gnuk, ein heftiger Stoß, oder Schlag, der einen dunkeln oder dumpfigen Laut macht. [..]“ Un denn noch „Knukken, einen dunkeln Laut hören lassen, als wenn ein Bein zerbricht, oder ein Glied verrenket wird, auch ein verrenktes Glied wieder einspringt.“ un „Knuks, eine Interjection, die einen solchen Laut ausdrücket. [..]“
Dat is allens nich ganz datsülve, aver dat wiest doch, dat dat en Woordgrupp gifft, de mit knacken, knacksen tohoophängt un de soveel bedüden deit as dat, wat von en Stoot oder Slag kummt bedüden deit. Un dat passt ja enigermaten. --::Slomox:: >< 17:03, 7. Mär 2010 (CET)
Bi Hermann Böning: Knuck, Stoß, Puff. Man öber Kaffebekers steiht dor nich bi...--84.137.127.18 10:07, 8. Mär 2010 (CET)

Stecklinge[Bornkood ännern]

Wat sünd eentlik Stecklinge up Platt?--Bolingbroke 00:17, 13. Mär 2010 (CET)

Steekling? Ik meen, dat ik bi Mudders mol so wat höört heff. Aver so richtig platt höört sik dat ok nich an. --Iwoelbern 00:28, 13. Mär 2010 (CET)
En Pottstamm is en Stück Telg oder sowat, to'n Bispeel von'e Wichel, dat wedder Wuddeln drifft. Passt aver blot op Bööm. För Planten allgemeen gellt dat Woord Paat. --::Slomox:: >< 02:44, 13. Mär 2010 (CET)
Bi mien leven Böning hebb ik midderwielen ok Pat(e), Pote Steckling, Pflänzling funnen. Hebb ik in düssen Sinn noch nie nich höört. Slomox, du mösst up Plattmaker avers noch Steckling tofögen, vunwegen datt dat doch nu würklich noch mol wat anners is, as en Pflänzling--Bolingbroke 19:00, 13. Mär 2010 (CET)
Paat oder Poot kenn ik vun mein Vadder, man de hett dat blots in’n Tosamenhang mit dat Vereddeln vun Appelbööm bruukt --> en Appelboom poten. Dat is nu wat anners, as Wuddeln drieven un kenn ik ok blots in dissen sünnern Bruuk. --Iwoelbern 19:06, 13. Mär 2010 (CET)
Jo, dat stimmt ok. Dat bedüüdt allens beids. För veredeln gifft dat op Platt de Wöör paten, enten, empen, proppen, enken, riesen un echtmaken. --::Slomox:: >< 20:26, 13. Mär 2010 (CET)
Heit bi uns ook Pat - Steckling ist oewer ook all begäng. Is ook bi Chyträus tau finnen (Sp. 452): "Seminarium, Colum. plantarium, Plin. ein ort dar men junge boeme/ oder ander paeten thuet." "veredeln" is bi uns "riesen", gifft ook 'ne Koort tau in dtv Altas Deutsche Sprache, S. 214.--IP-Los 20:47, 17. Mär 2010 (CET)
Nu gifft dat denn Artikel Paat (Plant). Dor köönt Ji allens inarbeiden, wenn Ji wüllt.--Bolingbroke 11:47, 18. Mär 2010 (CET)

anner Sied Stroom X[Bornkood ännern]

Bi uns gifft dat de Seggwies ‚anner Sied Oost‘. He is von de anner Sied Oost to'n Bispeel bedüüdt op Hoochdüütsch Er ist von der anderen Seite der Oste/Er stammt von jenseits des Flusses Oste. Besünners fallt op, dat dor keen Artikel steiht. Disse Seggwies kenn ik sülvs blot mit de Oost. Wat ok keen Wunner is, ans gifft dat in mien Ümgegend ok keen Stroom, de so groot is, dat du de Lüüd von disse Sied un de Lüüd von de anner Sied utenannerholen musst. Nu heff ik op de Sied [88] Pass up, dei koamt van anner Siete Emse funnen. Un in Teut sien Haadler Wöörbook un in dat Brannenborg-Berlinsche Wöörbook kummt dat sülve mit de Elv ok vör (seggt Google Böker, rinkieken kann ik dor nich, wat dor nu nipp un nau steiht). Kennt ji dissen Utdruck ok? Is dat allgemeen Platt? --::Slomox:: >< 21:50, 22. Mär 2010 (CET)

Dat kenn ik (un neet bloot van Waterlopen) van tohuus ("Ik bün van anner Kant / anner Sied / güntsied Eems") un ok ut dat Noordfreesk. Was interessant, of dat bi't nederlannsk ok so is. Termo 22:10, 22. Mär 2010 (CET)
Heff ik nich kennt. --Iwoelbern 22:13, 22. Mär 2010 (CET)
Nedderlandsch, seggt Google, gifft dat: overkant IJssel, andere zijde IJssel, andere kant IJssel. Kummt aver allens nich faken vör. Normal is overkant van de IJssel. --::Slomox:: >< 23:45, 22. Mär 2010 (CET)
Guntsiet Werser kenn ik nich, avers guntsiet de Werser (un nich: vun de Werser)--84.137.77.67 00:11, 23. Mär 2010 (CET)
Heff ick ook noch nich hürt un donn mal so'n bäten nahkäken, dat Mecklenburgische Wörterbuch hett in Bd. 4, in Sp. 94 "up dirs Kant Kopenhagen stünnen twei Barken", süss steht dor oewer ümmer de Artikel: "dat tweit Hus dirs Kant de Krim wahnt de Vaagt", in Bd. 6, Sp. 306 heit dat (ut Olt Jabel bi Ludwigslust) "von de anner Siet de Elw", donn heff ick noch funnen "güntsit dat grot Water". Bi Reutern findt sick noch "as hei up jensid Gürlitz up den Äuwer kamm" oewer ook "jensid von Gürlitz" - dat is oewer so'n Urtsnam, dor is ja oft kein Artikel bi. Gifft oewer ook de weck, wo denn einer stahn deht: "hei führt nah de Wismer" - dat seggt hüüt oewer keiner miehr -, "hei kümmt ut de Jeiser" (Kirch Jesar). "günt" heff ick nich miehr hürt - dat is woll all utstorben in Mäkelborg, meist ward "droeben" usw. seggt. --IP-Los 17:30, 26. Mär 2010 (CET)

ammel[Bornkood ännern]

Wat ist een Ammel

De Hoochdüütschen seggt dor Eimer to, de Nedderlandschen emmer, de Engelschen bucket: Ammel. --::Slomox:: >< 20:37, 23. Mär 2010 (CET)
De Oostfreesen seggt ok "Emmer". Eastfrisian 06:19, 24. Mär 2010 (CET)

Internationaler Währungsfonds[Bornkood ännern]

Wat seggt wi dor? Internatschonal Geldsortenfonds düch mi ganz goot. Denn wi hefft ja Geldsoort för Währung. Oder lever Internatschonal Valutafonds, as up Däänsch oder Sweedsch? Oder Internatschonal Monetäär Fonds, as up Nedderlannsch? Ik glööv nich, datt wi nu just dat hoochdüütsche Frömdwoort nehmen schollen...--Bolingbroke 11:37, 26. Mär 2010 (CET)

Ut’n Buuk rut harr ik dat mit dat hoochdüütsche Frömdwoort schreven, aver villicht is Internatschonal Geldsortenfonds doch beter. De annern Begrepen gefallt mi nich. --Iwoelbern 13:45, 26. Mär 2010 (CET)
Utgahn mööt wi ja von monetary fonds. Währungsfonds is blot en hoochdüütsch Översetten von dat engelsche Original. Un monetary lett sik nich good as Geldsoort översetten. monetary is dat Abstrakt-Adjektiv to money. Also wat, wat mit dat Geldsystem to doon hett. Ik denk Geldfonds drippt dat beter. --::Slomox:: >< 15:55, 26. Mär 2010 (CET)
Dat is en Slumpslag, düsse Utdruck:Geldfonds! Mi dücht dat veel beter, as Geldsortenfonds, sunnerlich, wenn en sik de Upgaven vun den IGF ankieken deit. Mit Geldsorten-Politik hett de ja gor nix to doon. Wenn dor numms wat gegen hett, schuuv ik de ganze Sake.--Bolingbroke 12:38, 27. Mär 2010 (CET)
Dat maak man so, gefallt mi ok beter --Iwoelbern 13:30, 27. Mär 2010 (CET)

Größenwahn[Bornkood ännern]

Gröttenwahn? oder gifft dat dorför wat plattdüütscher’t? --Iwoelbern 21:27, 27. Mär 2010 (CET)

Ik kenn nix. För Gröttenwahn gifft dat tominnst twee Belege: [89] un [90]. --::Slomox:: >< 17:48, 28. Mär 2010 (CEST)
Paßt nich ganz, oewer viellicht in'n bestimmten Tausamenhang: Oewermaut? --IP-Los 01:12, 7. Apr. 2010 (CEST)

Amöbe[Bornkood ännern]

wat maakt wi dormit? So laten as dat is, verplattdüütschen (Amööb, Amöb, Amööv??) oder schüll dat mööglicherwies en echt plattdüütsch Woort dorför geven? --Iwoelbern 21:32, 15. Apr. 2010 (CEST)

Dor gifft dat ganz gewiss keen egen plattdüütsch Woord för. Eenfach Amöbe. Op Nedderlandach heet dat ok Amoebe, ofschoonst de normalerwies ja ok Apokoop hebbt. --::Slomox:: >< 22:20, 15. Apr. 2010 (CEST)
Dat is een lateensch wort, dor brukt wi nix to erfinn'. Malaclypse 04:40, 1. Apr. 2011 (CEST)

Korrelation[Bornkood ännern]

Ik wull maal ies fragen, wat de kreckte Formel for en Korrelation op Plattdüütsch is.

Wat op Hoochdüütsch mit je ... desto oder je ... umso utdrückt warrt:

  • Je mehr ich drüber nachdenke, desto merkwürdiger erscheint es mir.
  • Je mehr ich drüber nachdenke, umso merkwürdiger erscheint es mir.

Op Engelsch:

  • The more I think about it, the stranger it seems to become.

Op Nedderlandsch:

  • Hoe langer ik mij op iets beraad, hoe rarer koomt het mij voor.


Plattdüütsch:

  • Je mehr ik dor över nadenk, desto mehr kummt mi dat spijööksch vör.
  • Je mehr ik dor över nadenk, ümso mehr kummt mi dat spijööksch vör.
  • Ümso mehr ik dor över nadenk, ümso mehr kummt mi dat spijööksch vör.
  • Je mehr ik dor över nadenk, je mehr kummt mi dat spijööksch vör.
  • Wo mehr ik dor över nadenk, wo mehr kummt mi dat spijööksch vör.

In de Literatur laat sik disse fief Formeln all nawiesen. desto kummt mi hoochdüütsch vör. In 't etymoloogsche Wöörbook steiht in, dat dat Woord von thes thiu kummt, in't Middelöller deste heten hett un dat dat o achtern ut de Kanzleispraak kummt. Dat schull dat Woord so'n beten latiensch utsehn laten (jüst so hebbt se ut bisher dat Woord bishero un ut ihre Majestät den Utdruck ihro Majestät maakt). Dat dücht mi also so, dat desto keen oold plattdüütsch Woord wesen kann.

wo ... wo is na dat sülve Munster as nedderlandsch hoe ... hoe. Ik heff wo ... wo aver ok in Böker ut Regionen funnen, de wied von de Nedderlannen af sünd. Ik nehm an, dat is oold plattdüütsch.

je ... je steiht ünner annern al in Versuch eines bremisch-niedersächsisches Wörterbuchs in. Dat Wöörbook is von 1768. To de Tied weer de hoochdüütsche Influss ja noch nich so. Is also woll ok oold plattdüütsch.

To ümso weet ik gornix.

Weet een von jo dor mehr to? Ideen, Gedanken? --::Slomox:: >< 15:07, 23. Apr. 2010 (CEST)

Ik kenn je mehr...je mehr un segg dat ok sülms so. Je mehr...ümso kenn ik ok, dücht mi ober wat roorer. Je...desto hebb ik up Platt woll ok al höört, dücht mi en hoochdüütschen Import. --Bolingbroke 15:44, 23. Apr. 2010 (CEST)
Je mehr...desto is seker ’n hoochdüütschen Import - bruuk ik aver ok fakener mol. Vun Huus ut kenn ik an’n ehsten je mehr...ümso. Ümso mehr...ümso kummt mi aver ok nich ganz römd vör. --Iwoelbern 16:13, 23. Apr. 2010 (CEST)
Bi Karl-Emil Schade in sien Nee Testament hebb ik funnen: „De meent ja doch, so mehr Wöör se maakt, so beter warrd se erhöört“ (Mt. 5,7)--Bolingbroke 00:28, 25. Apr. 2010 (CEST)
Dor kann ick nu wat tau seggen, is oewer miehrstendeils oewer min Mundort. In Bäuker heff ick funnen:
  • "Je slichter dat mit dat Pird bestellt is, desto scharper möt de Spurn sin" (Reuter, Dörchläuchting)
  • "Je dicker Drank, je fetter Swin" (Mussäus in Meckl. Jb. [1840], S. 121, Nr. 16)
  • "wo mehr Nietieden sei bröchten, wo vüller schenkt Schultenmoder de Gläs’" (Helmuth Schröder, Schulten Fiken)
Ick heff all disse Konstruktionen ook all hürt. "wo ... wo" is noch tämlich olt, Wossidlo hett dat ook: "Wo düller man sik vör ’n düwel schug’t, wo ihrer haalt he eenen." (Meckl. Volksüberlieferungen Bd. 3, S. 383, Nr. 1054). In't Korrespondenzblatt des Vereins für nd. Sprachforschung (1878), S. 56 kannst Du dat ook in ein Gedicht ut Ostfriesland finnen: "Wo kleiner kind, wo groter God". De Schiller/Lübben hett dat ook in: "Wo hoger graet, wo swarer val" usw. "je .. je": Dor hest Du viellicht mal dat hürt: "Je oller, je duller". Dat is ook all olt: io lenger, io mer usw. "desto" geef't ook in ollen Tieden, kenn dat oewer nich as "je ... desto": "Ock gaff he vns wedder de reyne latinische sprake, dat wy latinischen deste beth mit der latinischen sprake sulke scrifft den latinischen konden vohrholden." (1531, Mecklb. Jb. [1859], S. 149), in Schiller/Lübben kannst ook wat finnen. Bi Karl-Heinz Maudauß heff ick in Hinning 2 noch wat anners funnen - hürt heff ick't noch nich: "wo düller du em von Harten magst, 'so weniger kannst du dor denn noch bi daun". "wo ... wo" kann'n noch ümmer hüren, dat warrt oewer bi lütten woll dörch "je ... desto" verdrängt - dat is so mien Indruck. --IP-Los 14:45, 26. Apr. 2010 (CEST)

Erpressung[Bornkood ännern]

gifft dat dorför en plattdüütsch Woort? --Iwoelbern 19:02, 24. Apr. 2010 (CEST)

Er versuchte Geld von ihm zu erpressen. -> He hett versöcht, em Geld aftopressen. Jüstso op Nedderlandsch un Däänsch. In Schiller-Lübben jemehr Wöörbook steiht ok afpersen in (as ab-, herauspressen). De Form mit Metathees is öller, aver vondaag warrt woll blot noch pressen ahn Metathees bruukt (dör Influss von dat hoochdüütsche Woord, nedersaksisch noch jümmer persen, parsen).
In Eiderstedter Sprichwörter und Erzählungen aus der Chronik von Eiderstedt kummt dat Woord vör: [de Ritter hett] er 400 Mark Silwers afpresst. Dat is aver de eenzige Nawies, den ik finnen kunn. --::Slomox:: >< 23:29, 24. Apr. 2010 (CEST)
Is beter as nix. Wenn ik afpressenso lesen do, kummt mi meist dat Geföhl, ik harr dat al mol höört. Domit kann een tomindst al mol arbeiten. --Iwoelbern 00:20, 25. Apr. 2010 (CEST)

woller[Bornkood ännern]

Ik wunner mi jüst över dat Woord woller, wat datsülve as wedder is. Süht ut as en Blangenform von wedder, aver ik weet nich recht, woans wi von dat e in wedder na dat o in woller kaamt. De Övergang von wedder na weller is en Lambdazismus (gifft dat ok as Rhotazismus [werrer] un as Elision [weer]). Aver von e na o, dat heff ik ans noch nich höört, dat dat geiht. Kunn villicht angahn över en Twischenform wöller (so as Töller ut Teller), bi de de Ümluud wegfullen is (so as bi gung ut güng oder Stuck ut Stück). Oder is woller en egen Woord? Weet dor een von jo wat to? --::Slomox:: >< 20:16, 6. Mai 2010 (CEST)

Ik meen, dat ik dat all mal höört hebb, aber nich in Oostfreesland. Dat schient mi, wenn överhoopt, en bannig old Woort to ween. Eastfrisian 20:21, 6. Mai 2010 (CEST)
Also leest heff ik dat in twee Texten von'n Rüstringer Schrieverkring. De een von dat westen un de annere von dat oosten Över von'n Jaadbussen. Ok Bolingbroke bruukt dat fakener. Kummt aver ok in dat Wöörbook Wöhrner Wöör ut Dithmarschen vör.
Tominnst Bremen un dat oosten Över von'n Jaadbussen liggt in en Rebeed langs de Weser, in dat de Ümluud faken wegfallt (DIWA). Aver de wegfullen Ümluud helpt ja noch nix, wenn nich vörher dat e en ö worrn is. Un dissen Luudwannel kenn ik blot von de Stoder Geest. Un sülvs op de Stoder Geest sünd dat man blot en poor Öörd. Wenker-Koorten gifft dat dorto bestellt un Felde. Op de Stoder Geest gellt dor bestillt un Fillen, in welk Öörd ok bestöllt/Föllen oder (so as bi mi tohuus) bestüllt/Füllen. Aver dat Ümluud-Rebeed an de Weser un dat annere Rebeed op de Stoder Geest draapt sik narms.
De Lambdazismus mutt op jeden Fall de eerste Luudwannel wesen hebben, de Formen wödder oder wodder gifft dat nich. --::Slomox:: >< 20:44, 6. Mai 2010 (CEST)
In de Stadt Bremen warrt normolerwiese dat Woort wedder bruukt un ok so utspraken. In dat vörmolige Dörp Oorssen warrt bloß woller seggt. Anners kennt se dat hier gor nich. In dat Naberdörp Habenhusen is woller in Bruuk, man ok wedder. De beiden Öörd liggt in'n Bremer Süden, an de Grenz na Neddersassen. Wie dat in de annern vörmoligen Dörper vun Bremen is, weet ik nich. Wie oolt dat is, kann ik nich seggen, Schriftstücke ut düsse Dörper up Platt gifft dat eerst siet de Tied um den eersten Weltkrieg rum.
Tofällig hebb ik just up de Siet vun den Raatskeller Bremen den Henwies funnen, datt de Priölken, de dor inboot sünd, ehrn Naam vun de olen plattdüütschen Wöör Priel oder Priöl hefft. Tominnst gifft dat dor ja ok en Verschoon mit en ö för en e. --Bolingbroke 14:11, 7. Mai 2010 (CEST)
Kann dat angahn, dat Priel/Priöl en tohooptrucken Form von Priegel is?
Ik glööv aver nich, dat dat to verglieken is. De Övergang e to ö kummt bi dit Woord von de Sülvengrenz twischen twee Vokaals, de phonotaktisch ungünstig is. --::Slomox:: >< 17:04, 7. Mai 2010 (CEST)
In't Bremische Jahrbuch von 1874 gifft dat en Artikel över dat Woord Priölken. Hett nix mit Priegel to doon. Kummt von nedderlandsch prieel. --::Slomox:: >< 17:23, 7. Mai 2010 (CEST)
To woller mutt ik noch seggen, datt dat in Oorssen ok faken as wo'or utspraken warrt. --Bolingbroke 01:09, 8. Mai 2010 (CEST)
wo’er/woller is in Woonst ok begäng, warrt aver nich so faken bruukt as we’er/wedder. --Iwoelbern 01:16, 8. Mai 2010 (CEST)
Dissen Ünnerscheid gifft dat ook bi anner Wüür, woll - well, de Grimm schrifft dortau: "die formen mit o sind verdumpfung von e zu o unter einflusz des vorausgehenden w, wie in woche aus wecha, prät. wollte aus welta." So seggt dat ook de Pfeifer up S. 1577: "ahd. wela und mit (mit zu o verdumpftem e nach w) wola (8. Jh.)". Dat is nu 'n anner Wuurt, mag woll oewer ook hier so sien, vergliek ook mnd. efte > ofte. Slomox meint je nu, e > ö > o (oder heff ick Di verkiehrt verstahn?). Sowat gifft dat ja ook, ses, sös, sos. Miehr schrifft dor Lasch in ehr Mnd. Grammatik tau (§ 177, S. 104): "Zum teil ist labialisierung des e > o eingetreten. Vereinzelt schon as. (Gallée § 57) ist wol < wola < wela. wel erhält sich in allîkewel neben allîkewol. In wolde neben welde wollte, das hierher gezogen wird, liegt vielleicht doch ablaut vor. wolk, wol < welk wer (nordnds.) vgl. korrelatives sölk. twolf zwölf." Woans dat nu mit "wedder"/"woller" is, dat kann ick nich seggen, kann äben e>o oder e>ö>o sien. Wrede hett wat oewer "zwölf" schräben (Anzeiger für dt. Altertum u. dt. Litteratur 21 [1895], S. 277): "Der vocal des wortes erscheint als o in einem geschlossenen district an der Weser etwa innerhalb Vlotho-Lübbecke-Rhaden-Rehburg-Bückeburg, im wechsel mit ö um Braunschweig und Gifhorn, besonders oft auf beiden seiten der Weser von der Allermündung abwärts [...], vereinzelt in Schleswig-Holstein und Mecklenburg." In denn Anz. f. dt. Altertum u. dt. Litt. 18 [1892] schrifft hei up S. 473: "Was den vocal betrifft, so herrscht auf nd. boden im westlichen und östlichen drittel ses, im mittleren sös. die grenze zwischen ses und sös ist im w. die Weser von der mündung bis etwa zum einfluss der Aller, weiter (ses-orte cursiv) Verden, Rotenburg, Walsrode, Soltau, Celle, Wittingen, Gifhorn, Öbisfelde, Gardelegen, Calvörde, Helmstedt; im o. Stolp, Schlawe, Zanow, Pollnow, Bublitz, Baldenburg, Neustettin, Konitz, Pr. Stargard, Neuenburg, Tuchel, Culm, Corne, Bromberg, Thorn, Gniewkowo. westlich von Hamburg zwischen Elbemündung und Oste und nördlich der ersteren längs der küste weisen zahlreiche süs auf geschlossenen vocal. zwischen Oste und unterer Weser erscheinen häufige sos." Dieter Stellmacher hett wat oewer "Das Niederdeutsche an der Unterweser" schräben (in Jahrbuch des Vereins f. nd. Sprachforschung 125 [2005], S. 167 f.): "Als Wesergrenze gilt der Fluss zwischen Vegesack bis Bremerhaven; hier treffen in west-östlicher Abfolge aufeinander: sess/soss 'sechs', Emmer/Ammer 'Eimer, jem/ehr 'ihnen', Schwester/Süster 'Schwester', mooi/schön. [...] Es fiel bei der Überprüfung dieser Linie aber auf, dass die Gewährsperson aus Brake mit soss, Ammer, ehr und Schwester Formen gebrauchte, die rechts der Weser üblich sind. [...] Weiter östlich fällt die sog. Moorgrenze auf, zwischen den alten Ämtern Bremervörde und Bederkesa (von Steinau über Bramel, Frelsdorf, Gnarrenburg bis Ostersode). Sie gilt als Palatalisierungsgrenze und trennt westliche soss, Dōs, koft von den östlichen Umlautungen söss, Döss, köft 'sechs, Durst, gekauft'." Peter Martens kennt so'n Ünnerscheid twischen Masch und Geest (Niederdeutsche Dialekt-Varianten in Hamburg, in: Peters, Robert; Pütz, Horst P.; Weber, Ulrich (Hrsg.): Vulpis Adolatio. Festschrift für Hubertus Menke zum 60. Geburtstag, Heidelberg 2001, S. 491), hei schrifft dortau: "Op de Geest hebbt wi Ümluut 'ö' un 'ü'. Man in de Masch nich, dor is dat (ohn Ümluut) "o" un "u". De hochdüütsche Satz 'Er kommt um sechs Uhr', heet op de Geest: 'He kümmt Klock söss.' In de Masch heet dat 'He kummt Klock soss.'" Hei tellt denn ook so' poor "Biespeel-Wöör" up: "he söcht" (Geest)/"he socht" (Masch), "se röppt"/"se roppt", "he höllt"/"he hollt", "söss"/"soss", "för em"/"for em", "föffteihn"/"foffteihn", "se löppt"/"se loppt", "he güng"/"he güng" usw.--IP-Los 02:24, 9. Mai 2010 (CEST)
Noch en lütt Satz to dat Thema. Ut mien egen Dörp kenn ik blot we'er. Aver nu heff ik een ut'n Naverdörp höört, de ok woller seggt hett. Kennt se also ok bi uns. --::Slomox:: >< 02:02, 20. Sep. 2010 (CEST)

Tätowierung[Bornkood ännern]

Tattoo? Tätoweern? Tätoweerung? Tatouage? Oder Huutmaleree? Un wat is dat Verbum tätowieren?--Bolingbroke 17:40, 11. Mai 2010 (CEST)

Wenn dat wat to finnen gifft (un dat gifft dat ganz gewiss, is ja en Saak, de de Seelüüd uns bröcht hebbt), denn is de eerste Stääd, an de ik söken dee, de Romaans von de Kinau-Bröder. Betnuherto heff ik noch nix funnen, aver ik weet ok nich recht, na wat ik söken schall. --::Slomox:: >< 22:20, 12. Mai 2010 (CEST)
Hm. Ik versöök dat mol mit Robinson Crusoe up Platt. Dor gifft dat tominnst Minschenfreters. Dat speelt ja in de Karibische See. Amenne is dor ok wat över Tatoos to finnen...De Nedderlannschen hefft dat franzöösche Frömdwoord.--84.137.35.215 00:02, 13. Mai 2010 (CEST)
Ik harr dorto Huutbild seggt, as Frömdwoort an ehsten Tätoweeren. AS Verb denn tätoweeren oder sik en Bild steken laten. Mol so ut'n Buuk rut snackt. --Iwoelbern 01:49, 13. Mai 2010 (CEST)
Also bi uns heit dat einfach "tätowieren". Dat Wuurt kümmt ja von dat Polynesische "tautau". De Utdruck keem so in de tweite Hälft von dat 18. Jh. up. Wossidlo hett dor wat oewer ("Reise, Quatier, in Gottesnaam"): "In England würd tätowiert un ok in Hamburg - hier in Warnmünd' nich. - De von buten (d. h. von Langreisen) kemen, hadden sik oft tätowieren laten. [...] De weck leten sik up 'n ganzen Liew tätowieren, von Kopp bet to Föten." usw. Wiern woll ook de weck, de dat nicht makt hemm, ein von den Seelüd' säd donn tau Wossidlo: "Ne, brandmarken laat ik mi nich". Ook Veih wür ja tätowiert, geef ook 'ne Tätowiertang tau (Meckl. Wörterbuch, Bd.7, S. 38), dor würden de Hamel mit tätowiert.--IP-Los 15:05, 13. Mai 2010 (CEST)
Crusoe hett nix bröcht. Bi Wossidlo hebb ik desülvigen Stäen funnen, vunwegen datt ik dat Book tofällig in mien Schapp hebb. Sunst bün ik nix vöran kamen. Man dat is ja doch ok al wat!--Bolingbroke 11:41, 19. Mai 2010 (CEST)

Zahnputzbecher[Bornkood ännern]

Heff ik Tähnpott för höört. Ik weet nu nich, wat dat blot en Okkasionalismus (also en Woord, dat een sik spontan överleggt hett) weer, oder en inbörgert Woord. Wenn een von jo dat Woord ok kennt, denn kann he ja man kort bescheed seggen. --::Slomox:: >< 20:55, 20. Mai 2010 (CEST)

Vun Huus ut kenn ik "Tähnputzbeker" . Dat is dicht an’t Hoochdüütsche, is aver jümmers so seggt worrn bi uns. --Iwoelbern 21:11, 20. Mai 2010 (CEST)
Bi mi is dat genau so. Eastfrisian 21:15, 20. Mai 2010 (CEST)
"Tähnpott" Höört sik mehr na’n Poot för de Drüdden an. Wat ik aver wiss kennen do is de Utdruck "Teepott". Dat bruukt uns Mudder as’n Schimpwoort, wenn een Dummtüüch vertellt oder wat utfreten hett un sik rutsnacken will. --Iwoelbern 23:16, 20. Mai 2010 (CEST)
Tähnputzbeker segg ik ok. Tähnpott hebb ik noch nich höört. Dor mutt ik ehr an'n Pott vull Tähne denken. Pott is överhaupt bi us en groten Beker mit Öse an, t.B. de bekannnte Bremer Kaffeepott. Wo wi dor just bi sund: Zähne putzen heet Tähn bössen bi us. Denn kümmt de Tähnputzbeker eerst ut de Hoochdüütschen Tieden. Amenn hefft de olen Plattdüütschen so'n technologischen Fotschritt gor nich kennt?--Bolingbroke 10:16, 21. Mai 2010 (CEST)
Amenn hefft de olen Plattdüütschen so'n technologischen Fotschritt gor nich kennt? de:Zahnbürste vertellt, dat de modeerne Tähnbörst ut Nylon 1938 opkamen is. De weren aver jümmer noch so hart, dat de kuum to bruken weren un eerst 1950 hebbt se gode Tähnbörsten maakt. Wat vörher weer, weet ik nich. --::Slomox:: >< 13:55, 21. Mai 2010 (CEST)

Leek[Bornkood ännern]

Un noch wedder en Woord, dat ik höört heff, dat ik ans narms in'e Böker finnen kunn: leek. Wenn to'n Bispeel de Pott mit de Kaffemelk meist all worrn is, aver noch den lütten Rest nableven is, denn warrt seggt: Den Leek kannst ok wegschüdden.

Mag woll to hoochdüütsch Lache höörn, oder ok to lecken as in der Tau leckte von der Pflanze herunter. Kennt dat een? --::Slomox:: >< 18:58, 27. Mai 2010 (CEST)

So ähnlich. Wenn de Teepott meest güüst is, wurrd ok woll seggt "He is leeg/leech. Of dat nu vun "Lache" oder vun "leeg" a'la "niedrig" (Waterstand) kummt, weet ick nich.Eastfrisian 19:56, 27. Mai 2010 (CEST)
Dat is noch en anner Woord. Leek hett en k, dat kann nich datsülve Woord wesen. --::Slomox:: >< 20:29, 27. Mai 2010 (CEST)
Dat Woort is mi nich bekannt. --Iwoelbern 21:48, 27. Mai 2010 (CEST)
Up Hollannsch hett Leek Laie. Up Platt kenn ik dat nich un hebb ok keen Idee. Vun den Satz boven her kann een natüürlich an Laake denken. Lecken gifft dat woll ok, man keen Leeke. Wenn dat vun leeg keem, denn so möss dat Leegde heten. Oostfreesch leeg is datsülvige, wat bi us leddig heet. Paßt ok nich, schaa...--Bolingbroke 23:39, 27. Mai 2010 (CEST)

Dwarslinie/Kiellinie[Bornkood ännern]

de:Dwarslinie un de:Kiellinie sünd all beid plattdüütsche Wöör, dat wiest dat dwars. För dat wohrschienlich originale Dwarslien un Kiellien kann ik keen Nawies för finnen. Wenn also een en Nawies in de Literatur kennt oder finnt, denn dee mi dat freien. --::Slomox:: >< 20:32, 27. Mai 2010 (CEST)

Also funnen heff ick dor ook nicks. "Linie" is all länger tau finnen, oewer in'n militärischen Tausamenhang woll ierst von dat 18. Jh. an af (so schrifft dat de Pfeifer). Is also in de Bedüdung woll wat jünger. De iersten Nahwies, de ick funnen heff, de stammen von't Nederlandsche (Flämsche) her: "Diagonale, f. (math.). Dwarslinie, hoeklyn,, v." Nouveau Dictionnaire Français-Flamand, 1839, S. 180; "zal de dwarslyn, in lengte en rigting, de krachtvereeniging vertegenwoordigen", Grondbeginselen der algemeene natuurkunde, 1850, S. 76 - hier is dat also noch in ein mathematischen Tausamenhang. Viellicht is dat dor nu von oewernamen worden? För Kiellinie (bi uns heit dat Keel, to'n Deil Keil) heff ick so ook nick funnen.--IP-Los 17:53, 29. Mai 2010 (CEST)
Ik heff nu bi Heinrich Teut in sien Hadeler Wörterbuch de Dwarslien funnen. Dor warrt dat Woord mit Querlinie översett. Seggt dor nu nix över, wat en Querlinie wesen schall. --::Slomox:: >< 13:18, 24. Mär 2012 (CET)

Knieper[Bornkood ännern]

Wedder en plattdüütsch Woord, bi dat ik blot weten will, wat ji dat kennt. Ditmal is dat Woord Knieper. Bruukt as Utdruck för en Ohrmarke (Dat Kalv hett en Knieper in't Ohr kregen.). In'n Kuntext weer ganz kloor de Ohrmarke meent, aver ik nehm an, dat Woord lett sik ok good mit Clip weddergeven. Wenn ji dit Woord also al höört hebbt, dat dat Ohrmarke oder allgemener Clip bedüüdt, denn seggt man bescheed. Ik schriev disse Fragen vör allen hier hen, dat ik miene Fundwöör dokumenteert hebb, un dat villicht maal een vörbikummt, de seggt Hoh, dat kenn ik ok! Wenn ji dat Woord nich kennt, denn bruukt ji't nich extra seggen. --::Slomox:: >< 23:44, 10. Jun. 2010 (CEST)

Knieper kenn ik. Un twaars de Scheren vun Krabben up Helgoland. Knieper is an un for sik allen, wo een mit kniepen kann. En sunnerlichen Utdruck för Ohrmarke is dat wiss nich.--Bolingbroke 00:02, 11. Jun. 2010 (CEST)
In den Sinn kenn ik dat nich, man dat plattdüütsche Woort för Ohrwurm is bi uns Ohrenknieper. Mag dat dor’n Tosamenhang geven? --Iwoelbern 00:04, 11. Jun. 2010 (CEST)
Ohrenknieper kenn ik ok un dorto "Knieptang" (Kneifzange). Ünner dissen Aspekt hett "kniepen" aber immer mit en Tätigkeit to dohn, nich mit dat Ergebnis. Dorum kunn "Knieper" woll nich ganz richtig ween. "Clip" is mehr Engelsch un "Ohrmark(e)" weer woll dat richtige - klingt aber ok nich good. Blots all mien Meenen. Eastfrisian 06:31, 11. Jun. 2010 (CEST)

Ik heff jümmers dacht, dat een Knieper een oldmodische Brill is. So een mit twee Gläs, de sick eenen op de Näs klimmt.

Ton/Klei[Bornkood ännern]

Wenn Toonpiepen ut Tooneerd maakt wurrn sünd, mütt de denn Toonpiepen heten? Oder Kleipiepen, as in de Nedderlannen? Weet een, of dat dor en Terminus technicus för gifft?--Bolingbroke 19:27, 13. Jun. 2010 (CEST)

Ik weet nich, watt in’t Plattdüütsche mit Klei meent is. In’n Sass lees ik "Marscherde" - dat is seker nix, worut Piepen maakt warrt. Geoloogsch kann ik mi ok nich vörstellen, dat mit Klei reinen Toon meent is. Op de:WP lenkt "Tonerde" wieter na Alumiumoxid. Also dat kann ik di so op’n Slag nich seggen, wat dat in Wohrheit is. Man ik denk, wenn du dat mit Tooneer översetten deist, kannst nix verkehrt maken. Mit Toon warrt dat aver seker wat to doon hebben, wenn de Piep brennt warrn mutt. --Iwoelbern 20:25, 13. Jun. 2010 (CEST)

In de Masch hett dat fröher veel Tegeleen geven. De Tegels sünd ut Mascheer brennt worrn. Dor kannst in'n Prinzip ok Piepen von maken. Mit Klei is normalerwies en temlich düüster Bodden/Mineral meent. De Piepen sünd ja mehr ut en hell Mineral. Aver in de Masch gifft dat blot dat swarte. Mit nedderlandsch klei un engelsch clay maakt wi glöövik keen groten Fehler, wenn wi ok to den witten Kraam Klei seggt. --::Slomox:: >< 20:49, 13. Jun. 2010 (CEST)
Wat maakt wi denn mit de geoloogschen Begrepen, de mit Toon to doon hett. Is "Klei" dat plattdütsche Woort för "Ton" oder blievt wi dor bi "Toon"? Dat gifft dor noch eenige Begrepen as "Tonstein", "Tonschiefer", "Schieferton" usw. Un denn gifft dat Ton as Boddenoort oder as Mineral. Lett so, as weer Klei dat Gegenstück to de Boddenoort... --Iwoelbern 21:19, 13. Jun. 2010 (CEST)
Ik heff in't etymoloogsch Wöörbook nakeken. Ton is ganz un gor en hoochdüütsch Woord. Egentlich noch nichmal hoochdüütsch, dat is blot en oostmiddeldüütsch Dialektwoord wesen, bet Luther dat in de Standardspraak inbröcht hett. De Vokaal is oostmiddeldüütsch, de egentliche Stammvokaal is a. Un dat n kummt egentlich ut'n Akkusativ. Dat hoochdüütsche Originaalwoord is tahe un bi uns hett dat in Hansetieden heten. --::Slomox:: >< 21:33, 13. Jun. 2010 (CEST)
Sass hett Ton, Tonerde as Toon. Dat is denn also as Frömdwoort rinkamen? De Fraag blifft apen, wat wi mit de annern (wetenschopplicehn) Begrepen maakt. --Iwoelbern 21:55, 13. Jun. 2010 (CEST)
Up Kleigrund wasst good Kantuffels (dor wurrd sogor Werbung mit makt - Kleikantuffels). Aber Marschland hebbt wi ok. Nu fraag mi ber kiener, wat nu wat is. Dor muss ik eerst nahkieken. Eastfrisian 22:29, 13. Jun. 2010 (CEST)
Klei hett bi uns vääl Leihm mang, das Meckl. Wb schrifft, "fetter, schwerer Boden, stark lehm-, ton- oder mergelhaltig, oft geradezu Lehm". Bi uns heit dat "Ton", dat Wb. verklort dat noch so'n bäten: "Ton zeigt die hd. Lautform; mnd. [...] ist fast ausgestorben." Dat plattdüütsche Wuurt sülben is all vör gaud 'n hunnert Johr nich miehr so bekannt west - ook kuum wat dat eigentlich bedüden dee -, dat Korrespondenzblatt von 1881 hett dor wat in (S. 78): "Hier in Mecklenburg habe ich als seltenes Wort dakule und da-erde gefunden. Es kann nur lehmkule und lehm (lehmerde) bedeuten" (Krause ut Rostock); "Zu Dákùle wäre der Ort Dahausen bei Osnabrück und die Dada, ein Flüsschen im Niederstift Münster zu vergleichen. Die Bedeutung dieses Flussnamens wird vielleicht an Ort und Stelle noch bekannt sein." (Jellinghaus); Hansen schrifft, "im Osnabrückschen" gifft dat "eine sehr versteckte Waldschlucht", "diese Schlucht oder auch 'Kuhle' nennt das Volk die Daënkuhle und erklärt es als Todtenkuhle". Dat Meckl. Wb kennt ook noch ein anner Wuurt vör "Ton": "blagen Leihm".--IP-Los 13:49, 15. Jun. 2010 (CEST)
Mol kieken...: lehm-, ton- oder mergelhaltig. "Mergel" is en Mischen ut "Ton" un "Kalk", "Lehm" is en Mischen ut "Ton" un "Sand". Dor kamt wi wedder op dat Problem twüschen Wetenschop un Volksweten. Klei is also en Sedimentmischen, dat woll in jeden Fall "Ton" bargt, aver ok noch annere Bestanddeelen opwiest. Nu kann dat angahn, dat dorut ok Piepen brennt worrn sünd, un kann ok wesen dat man dat glieksetten kann mit hoochdüütsch "Tonerde", aver dat seggt noch nix doröver, wat "Ton" denn nu op plattdüütsch is, un woans de dorvun afleidten Wöör "Tonschiefer", "Tonstein" usw. op platt to beteken sünd. --Iwoelbern 14:20, 15. Jun. 2010 (CEST)
Bi Hermann Böning hebb ik nu Klick oder Klink for Lehm funnen, dat passt to Klinker for harten Tegelsteen.--Bolingbroke 23:21, 18. Mai 2011 (CEST)
Jo, klicken hett dat heten, wenn se de Wannen mit Lehm verputzt hebbt. Dor kummt dat woll von. --::Slomox:: >< 23:43, 18. Mai 2011 (CEST)
Vundagen bün ik over düssen Artikel strumpelt un hebb dor düssen Satz in funnen: „Klein-Bornhorst wurde früher auch 'Dwokuhlen' (= Tongruben) genannt“. Dor dükert ja woll dat ole wedder up, wo IP-los boven vun snacken deit. Ik hebb slank bi Böning nakeken un tsüh, dor steiht: Dwo, ein schwärzlicher Ziegelton. [ahd. taha, Ton]. Nu schall dat Woort in Meckelnborg al lang utstorven sien, wie sütt dat denn in annere Gemarken ut? --Bolingbroke 17:27, 7. Mai 2013 (CEST)

Meerschaum[Bornkood ännern]

Meerschuum? Seeschuum? Klingt afsunnerlich. Oder gifft dat dor ok en oolt Woort för?--Bolingbroke 19:27, 13. Jun. 2010 (CEST)

Ik kenn keen oolt Woort dorför. Ut’n Buuk rut harr ik Meerschuum seggt. --Iwoelbern 20:25, 13. Jun. 2010 (CEST)
Meerschuum. Gifft ok en Reeg Böker, in de dat vörkummt, wenn een bi Google Böker söcht. --::Slomox:: >< 20:31, 13. Jun. 2010 (CEST)
As een pipenröker kenn ick dat as Meerschuum. Un so hett dat ok min grootvadder nennt, de mi dat piperöken lernt hett. Malaclypse 04:45, 1. Apr. 2011 (CEST)

Kwinten un Sneers[Bornkood ännern]

Wi hefft enerwegens al mol rümfraagt, wat Saite up Platt heten deit. Numms hett dor wat to bidragen konnt. Nu hest du Kwint nahmen. Ik kenn dat Woort nich. Weeßt du, wo dat herkamen deit, wo dat bruukt warrt? Sneer kenn ik ok, in Holland heet Saite ja Snaar. In Bremen heet Sneer aver Snoor, in'n Sass bedutt dat Sling. Wo warrt dat denn nu wedder bruukt, gegen Kwint över? Un Saite hest du bloß to'n Översetten rinschreven, oder nümmst du dat ok (as Frömdwoort?). --Bolingbroke 14:11, 15. Jun. 2010 (CEST)

Also en Sneer kenn ik in den Sinn as Sling, dat dat en Snoor is, de sik bi't Antrecken totütt, wo een Vagels oder Fisch mit fangen kann. In mien Opa sien Jungsjohren (also so Johren 1930) hebbt se so Heekt fungen (oder weer't Aal? nee, ik glööv Heekt).
Angahn kann dat, dat dat ok Saite bedüüdt. Is allens beids dünn, fast Band. --::Slomox:: >< 16:02, 15. Jun. 2010

(CEST)

Kwint is egens freesk. Ik meen, dat hebbt de Fehnter van de Saterfresen övernamen. Man dat Woord verkloort dat good, ümdat een Fiddel ja in Quinten stimmt warrd. Ditwegen heff ik Saiten as Verklaren daartogeven. Eer ik een Woord van de Dütsken neem, kiek ik bi de Fresen of de Nedderlannschen. Dat is meerst dichterbi. Sneers dücht mi is dat best neddersassich Woord. Marieke 13:15, 16. Jun. 2010 (CEST)

Dit is nich mien Thema, aber wenn ik dat so lees, geihst Du jüst drup daal und haust all Spraken/Dialekten dörnanner. Dat hört sück nich good an. Eastfrisian 13:47, 16. Jun. 2010 (CEST)

Kwinte heff ik rutnamen.Marieke 14:09, 16. Jun. 2010 (CEST)

Nu man nich so fix. To Kwinte hebb ik bi'n googeln bloß wat up Ravensberger Platt funnen, dor heet Kwinte hoochdüütsch Ränke. Up Ollnborger Platt heet dat Quant un Quent. Man ik müch noch mol nafragen wegen dien Satz: Ik meen, dat hebbt de Fehnter van de Saterfresen övernamen. Bruukt de Saterfresen denn Kwinte för Sneer? Oder is dat en vun de Överreste vun de freesche Substratspraak in Oostfreesland? Oder hest du dat doch bloß sülms utdacht un in dien Platt mit inboot?--Bolingbroke 18:43, 16. Jun. 2010 (CEST)
Nej, utdacht heff ik mi dat neet. Dat was ja mooi. Ik meen, dat was Seltersk. Of dat ool is, weet ik neet, man de olen Fresen harrn säker noch keen Fiedel. Fröer wüss ik maal een Deern ut Strücklingen, de kunn ik fragen, man dat is langen her.Marieke 11:46, 17. Jun. 2010 (CEST)
ten Doornkaat-Koolman hett in sien Wöörbook ok snare, snâr för Saite. --::Slomox:: >< 19:09, 21. Jun. 2010 (CEST)

Weed[Bornkood ännern]

Dat geiht üm dat Woord Weed. Dat bedüüdt in mien Dialekt Lien tohoopbröcht Hau, wat ok Swad nöömt warrt (hoochdüütsch Schwad, Schwade). Dat weet ik gewiss. Dat heff ik von en poor Moderspraaklers unafhängig höört. Mien Problem mit dat Woord is blot, dat ik narms en Literaturbeleg finnen kann. Dat kummt in keen Wöörbook vör un narms in de Literatur. Dat eenzigst wat ik funnen heff, weer dat Woord Wehde in de Bröder Grimm ehr Wöörbook. Dor steiht

Wehde, f., selten m., [..]
1) die häufigste anwendung ist die auf den vom wind zusammengewehten schnee [..]
2) dem md. eigenthümlich ist die anwendung auf heu: heuwede 'heuhaufen' VILMAR 443; wehde m. 'stattlicher haufen, bes. heu, doch auch allg.': wêde Salzungen HERTEL Thüringer sprachschatz 255; Salzunger wb. 50.

Hau passt, f. is uns Woord ok, Hümpel is dat bi uns nich, bi uns is dat de Reeg. dem md. eigenthümlich passt gornich.

Dat Woord mutt oold wesen, en Import ut dat Middeldüütsche kann ik mi nich vörstellen. Dat Woord is - tominnst bi öllere Lüüd - ganz un gor begäng un de Lüüd, von de ik dat höört heff, sünd ok kene Flüchtlinge wesen oder sowat, dat weren Lüüd, de ut de Bueree sünd un sied Generatschonen inheemsch. En hoochdüütsch Vörbild gifft dat nich un so en kort un eenfach Woord kann ok keen neebillt Woord wesen.

Ik weet dor nich bitokamen. Hett een von jo dat Woord al höört, wat in Böker leest oder ans en Idee? Dat kann doch nich angahn, dat ik to so'n kort Woord keen Beleg buten mien egen Dialekt finnen kann. --::Slomox:: >< 19:46, 17. Jun. 2010 (CEST)

Ik kenn woll Unkruut weeden (Unkraut jäten). Dat anner hebb ik noch nie nich hört. Eastfrisian 19:50, 17. Jun. 2010 (CEST)
Jau, "Weed" is in't Oostfreesk Unkruut. Termo 21:15, 17. Jun. 2010 (CEST)
Kenn bloß Swatt. Weid is dat Unkruut, weiden jäten - is oewer nich miehr so begäng hier.--IP-Los 17:32, 20. Jun. 2010 (CEST)
Ik heff nu noch maal nipp tohöört. Ik glööv, dat Woord mutt mit t schreven warrn, nich mit d. Also Weet, Mehrtall Weten. --::Slomox:: >< 18:15, 20. Jun. 2010 (CEST)
Hett dat villicht wat mit "Weizen" to doon? Dat hett doch Weten --Iwoelbern 19:12, 20. Jun. 2010 (CEST)
Also, wenn wi dat snackt, is dat ehder mit "D", aber dat heet ja nich immer wat. Eastfrisian 19:59, 20. Jun. 2010 (CEST)
Jo, Weed för Unkruud mutt ok en d hebben. Aver mien Woord Weet för Swad woll mit t. Dat dat mit de Koornsoort to doon hett, kann ik mi nich vörstellen. --::Slomox:: >< 22:46, 20. Jun. 2010 (CEST)
Bi Hermann Böning hebb ik funnen: Wee, Wede Weidenrute, anwe'en, mit Ween befestigen. Sunst unner We(h)de noch Wald, Gehölz, weden gäten, Weet 1.Weizen 2.Unkraut. Man würklich wieter kümmst du dor woll ok nich mit. Ik sülms kenn düsse Wöer ok bloß to'n Deel. --84.137.111.221 00:21, 21. Jun. 2010 (CEST)

Wett[Bornkood ännern]

Tofällig hebb ik bi Böning Wett funnen för Gesetz. Man mit en *, dat bedutt: Ool Woort. Wi seggt hier bloß man Gesetz, man in use WP steiht faken Gesett. Ik weet gor nich, of düt Woort würklich enerwegens lebennig is, oder of dat bloß en Wiki/Sass-Inventschoon is. Up Hollannsch heet de Sake wet. Nu fraag ik Jo, of Ji ok al mol vun dat Woort Wett för Gesett wat höört hefft. Un, of Ji weten doot, is dat en oolet plattdüütschet Woort, oder is dat in de Tieden, as Nedderlannsch Leitspraak weer, vun dor övernahmen wurrn?--84.137.111.221 00:21, 21. Jun. 2010 (CEST)

Naja, disse beiden Wöör höört to de Soort Wöör, de von baven kaamt. Begrepen ut de Administration warrt von de Administration offiziell fastleggt un denn von de Lüüd eenfach so övernahmen as se jem vörsett kriegt. Gesett steiht as gesette in'n Schiller-Lübben ([91], en beten allgemener as wat, wat fastleggt is) un wet steiht dor ok in ([92], kenntekent as in niederl. Schriften).
Veel över Gesetten snacken doot de Plattdüütschen wohrschienlich nich. As Nawies ut de Literatur kann ik tominnst Dat Nie Testament vun unsen Herrn un Heiland Jesus Christus von 1885, S. 228, beden. --::Slomox:: >< 01:59, 21. Jun. 2010 (CEST)
As tweet Indrag bi Schiller-Lübben blangen wet gifft dat ok noch wit ([93]). --::Slomox:: >< 02:05, 21. Jun. 2010 (CEST)
Bi Schiller-Lübben hett ja Gesette nu gor nix mit dat to doon, wat wi hüdigendags Gesetz nömmt. Dor is ehr en sunnerliche Masse mit meent, oder en bestimmten Bedrag, de fastleggt wurrn is (an Gold, Sülver etc.). Also is dat middelnedderdüütsche Woort för Gesetz worraftig wet oder wit. Ik woll avers an un for sik weten, of düsse Wöer midderwielen utsturven sünd? As ik al seggt hebb, för Ollnborg steit wet mit en *. --Bolingbroke 11:47, 21. Jun. 2010 (CEST)
Ünner Punkt 2. steiht bi gesette ok Bestimmung: we jeghen dut gesette freueliken dede, den wel de rad vorfesten laten.
To de Fraag is dat nu utstorven: In de oostfreeschen Wöörböker von ten Doornkaat-Koolman un Stürenburg kummt dat Woord vör. De sünd aver ut dat 19. Johrhunnert. Baven heff ik dat ja al seggt, de administrativ Terminologie warrt vör allen dör de Administration vörgeven. Mag angahn, dat ole Lüüd sik in Oostfreesland noch op Wett besinnen könnt, aver bruukt warrt woll vör allen Gesett oder Gesetz. --::Slomox:: >< 13:10, 21. Jun. 2010 (CEST)
ik kenn dat nich, trotz .. Eastfrisian 17:05, 21. Jun. 2010 (CEST)
Is woll all utstorben. Ick heff mal 'n bäten dörchkäken, wat ick so an niee Texte finnen künn (is oewer miehrstendeils Mäkelborgsch): Verfatung von dat Land Mäkelborg-Vörpommern: "Negeres œwer de Farben un dat Wapen von dat Land, un wennihr sei bruukt warden, ward dörch Gesetz rägelt." (Art. 1 [1]); De Verfaten vun dat Land Sleswig-Holsteen: "För dat Verwalten sünd Steden no dat Gesetz inricht" (Art. 2 [3]); Dat Oll Testament Dei Lihrbäuker (1963): "Vullkamen is den Herrn sin Gesetz, makt stark dei Seel" (Psalm 19, 8). "Witt" hett ja nu wat mit dat hochdüütsche "Witz" wat tau kriegen: "Nun sind wir schon wieder an der Grenze unsres Witzes, da, wo euch Menschen der Sinn überschnappt." (Faust I) Dat Meckl. Wörterbuch meint: "nur gekoppelt mit Sinn bewahrt: 'de enghele ... benemen uns witte unde synne' Red. Ost 936; in de Sak is keen Sinn oder Witt Schw"
"Also is dat middelnedderdüütsche Woort för Gesetz worraftig wet oder wit." Nee, dat geef ook "gesette" as Slomox schrieben deht, bi Chyträus is dat ünner "lex" tau finnen, ollen Nahwies: "de erbaren, wisen heren ratmanne van der Wismer heben gheven unde vorleenet oren goltsmeden desse rechtecheyt unde ghezette" (1380). Dat Meckl. Wb. schrifft nu (dat gellt nu bloß för Mäkelborg, woans dat in anner Gegenden is, dat kann ick nu nich genau seggen): "in der mod. Mda. nur in hd. Form: œwer 't Gewitter spotten is œwer 't Gesetz gotteslästerlich, frevelhaft", is ook bi Reutern so tau finnen: "Un makt sick mit de Swep doräwer / Un strigelt em nu nah't Gesetz."--IP-Los 02:57, 22. Jun. 2010 (CEST)
Dat hebb ik mi ok woll so dacht. Dat Wett amenne utsturven is, is dat eene. Dat annere is, datt dat Woort Gesett, wat wir hier jummers bruken doot (un wat in'n Sass steiht) in moderne Mundaarden gor nich bruukt warrt. Dor warrt jummerlos bloß vun (hoochdüütsch) Gesetz snackt. Nu hefft wi twee Möglichkeiten. Dat een is, wi blievt bi de levennige Spraak, so, as se nu mol snackt warrt. Denn möss dat Gesetz heten (ik meen natüürlich ok as Lemma, un in al juridische Artikels). Oder wi bruukt en Kunstwoort, wiel natüürlich Begrepen ut de Administration ... von de Administration offiziell fastleggt weert, as Slomox boven schrifft. Un en plattdüütsche Administratschoon gifft dat al siet 450 Johren nich mehr. Man, wenn wi en Kunstwoort bruuklt, denn is wiss dat Woort Gesett nich beter, as dat Woort Wett, wat tominnst in dat 20. Johrhunnert noch bruukt wurrn is, wenn ok man bloß vun ole Lü'e. --Bolingbroke 09:52, 22. Jun. 2010 (CEST)
En utstorven Woort weddertobeleven is seker nich Sinn vun de Saak, wenn dat hüüt keen Minsch mehr kennt. Gesetz is rein hoochdüütsch. Is dat würklich Deel vun de lebennige plattdüütsche Spraak? Ik seh Gesett nich as Kunstwoort - dat is blots en in-plattdüütschte Form vun dat hoochdüütsche Frömdwoort. Dorvun gifft dat veel (In'n Football t.B. "Abseits" segt de meisten Lüüd, de ik kenn, Afseits to). --Iwoelbern 10:02, 22. Jun. 2010 (CEST)
dat is blots en in-plattdüütschte Form vun dat hoochdüütsche Frömdwoort Genauer weer dat, wenn du seggst dat is dat nich-verhoochdüütschte Gegenstück to dat hoochdüütsche Woort. Dat is ja keen Neologismus, dat is de ole Form, de bewohrt bleven is. To Hansetieden is dat Woord gesette bruukt worrn (Schiller-Lübben), in't 19. Johrhunnert is dat bruukt worrn (Nie Testament) un vondaag warrt dat ok noch bruukt (to'n Bispeel in de Verfaten von Bremen).
Dat annere is, datt dat Woort Gesett, wat wir hier jummers bruken doot (un wat in'n Sass steiht) in moderne Mundaarden gor nich bruukt warrt. För de sprakene Spraak kann ik keen Nawies bringen (liggt in de Natur von de Saak), aver in Schrift-Plattdüütsch kummt dat Woord ganz gewiss vör. De Verfatens von Bremen un Neddersassen, de Vörslag för en Plattdüütsch-Gesett von'n Neddersassischen Heimatbund von Mai dit Johr, plattdüütsche Narichten bi'n NDR etc. pp. --::Slomox:: >< 12:10, 22. Jun. 2010 (CEST)
Na ja, wi weet doch ganz genau, dat de Verfatens vun Bremen un annere Bundslänner vun Spraak-Funktschonäre schreven wurrn sünd oder vun Schrievers, de avers ok keen Politik-Vokabular to Hannen harrt hefft. Dor hefft se natüürlich na'n Sass henpliert. Man ik will mi dor gor nich um strieden. Ik meen bloß, datt Gesett woll Middelnedderdüütsch ween is, man wenn dat hüdigendags bruukt warrt, is dat doch en Torüchöversetten ut dat Hoochdüütsche. Du nümmst dat hoochdüütsche Woort, wat du in Kopp hest (un wi könnt ja gor nich anners, as dat in Kopp to hebben) un du dreihst dat na de Regeln vun den Luutwannel wedder torüch up Platt z=> t. Just, as bi Würfel => Wörpel.

Man ik hebb tofällig up düsse Siet funnen, datt in Oostfreesland dat Woort Laag för Gesetz nahmen warrt. So schrievt dat tominnst Marieke. --Bolingbroke 12:22, 22. Jun. 2010 (CEST)

Laag hebb ik noch noit höört, man Wett is bekennd, wenn ok leep ollmoodsk (man well weet, wo bi sowat as Laag, Wett un Gesett villicht ok verscheden Woorden in verscheden Streken binnen Oostfreesland bruukt worden). Ik meen, dat vandag eentelk meest Gesett bruukt word, so dat um modeern Gesetten geiht. Termo 20:35, 22. Jun. 2010 (CEST)
Ik meen sülvst "Wett" is beter bekannt as "Laag" (wat för mi ook meer as een sassisch as een freesk Woord lett?). Man ik bün bang, de twee Woorden kannst du beed knapp bruken sünner een Verklaren. Sückse Woorden kaamt alltied van baven, un baven is de Spraak Teutsch. Hier mööt wi weten: Wullt wi, dat dat liecht to verstaan is, of wullt wi egen plattdütsch Worden hebben? Ik bün jümmer för egen Worden/Wörr, man denn so beschriven, dat dat ook well verstaan kann, de noch keen Freak is. Marieke 23:00, 22. Jun. 2010 (CEST)

Bühne[Bornkood ännern]

Ik söök een mooi Woord för "Bühne" (Theaterbühne)? Marieke 22:46, 22. Jun. 2010 (CEST)

Theater, Speeldeel, Speelkoppel. Helpt di dor wat von? --::Slomox:: >< 01:06, 23. Jun. 2010 (CEST)
Ik kenn hauptsächlich Speeldeel--Bolingbroke 10:28, 23. Jun. 2010 (CEST)
Speeldeel oder Theater kenn ik aver blots, wenn Bühne in de Bedüden vun’t hele Theater mitsams de Spelers, Technik, Rüüm usw. meent is. Wenn Bühne blots de Bühne sülvst, also de Steed, woneem de Schauspelers wiel dat Stück togang sün, meent is, denn kenn ik dor keen plattdüütsch Woort för. --Iwoelbern 11:36, 23. Jun. 2010 (CEST)

Tieding[Bornkood ännern]

Mi is dat Woord neet afwesig, kannst seggen: Ik heef een Wood to veel. Ik will geern een Artikel för dat Lemma Tieding schriven. Ik weet, dat dat Woord egens neet meer gifft (buten in Sweden as middelsasssich Leenwoord), man älkeen kann dat verstaan un us Woord is dat echte (Zeitung kümmt later). Nu wull ik geern jun Meenen daarto hebben, eer dat later Laway gifft.Marieke 23:24, 22. Jun. 2010 (CEST)

Ik heff jüst keken un dat süht so ut, as wenn dat Woord in Mekelborg noch bruukt warrt. Madauss sien Hinning von 2002 un Lücke sien Läbenslichter ut Mäkelborg von 2010 bruukt dat Woord all beid. Ok in dat Woordenboek van de Drentse dialecten kummt dat vör (bedüüdt dor aver allgemeen bericht un nich blot Zeitung).
In Oostfreesland kannst du aver ok Krant oder Daagbladd bruken. --::Slomox:: >< 00:33, 23. Jun. 2010 (CEST)
man älkeen kann dat verstaan... Is dat so? Harr ich den Afsatz hier nich leest, harr k nich wüsst, wat dat ween schall --Iwoelbern 00:53, 23. Jun. 2010 (CEST)
Wat in Oostfreesland för "Zeitung" bruukt word is Bladd of Bladdje. Krant seggt vandag kieneen, mag wesen dat dat ehr anners wesen is. Dagbladd mag gahn, man lett ok nederlannsk. Buten Oostfreesland kenn ik mi neet so ut mit't sükse Utdrucken, man de Woorden up Saterfreesk (Blääd) und Noordfreesk (Blees u.a.) bünd de sülvken. Mit Tieding kunn al allenig kieneen mit um, umdat de -ing-Ennen leep raar worden is in't Platt. In Oostfreesland is dat vandag meest -en, buten Oostfreesland höör ik faak -ung. Un nettso "Tieden" as "Tiedung" löpt na mien Menen neet för "Zeitung". Termo 01:39, 23. Jun. 2010 (CEST)
Jo, dat sünd jummers woller de sülvigen Fragen...Bruukt wi de olen plattdüütschen Wöer un kann dat hüdigendags överhoop noch een verstahn? Also: Bi us seggt se Blatt (Dor büst du platt: Hüüt steihst in't Blatt) oder dat Frömdwoort Zeitung. Ik mutt seggen, datt ik ok nich wüßt harr, wat mit Tieding meent is, ik hebb glieks an dat ole engelsche Wiehnachtsleed dacht: „...Good tidings wi bring to You and your King.“ Blatt is natüürlich en Problem för en Lemma. Dagblatt dücht mi ganz goot. Is woll künstlich (nedderlannsch), man nich so wiet af vun dat, wat allerwegens bekannt is. Dat Enn -ing gifft dat bi us tohuse bloß noch bi Kinnings un bi morning, man dat kümmt woll ut dat Engelsche. Ik hebb dor avers nix gegen, en Lemma Tieding antoleggen, wenn a. allerhand Wieterleiden inricht' weert un b. in den Artikel en Henwies up de annern Begreepe geven warrt.--Bolingbroke 10:28, 23. Jun. 2010 (CEST)
Vun Tieding holl ik as Lemma gor nix. De Grünnen heff ik in vele annere Dikusschonen al vertellt. As Wieterleiden geern. Dagblatt mach as Lemma an meisten Sinn maken; Blatt is al so mehrdüdig und mutt en Gavelsiet warrn, woneem Dagblatt den ok binnen stahn schüll. En Problem kann bi Dagblatt aver wesen, dat nich jede "Zeitung" ok en Dagblatt is. Gifft jo t.B. ok Wekenblööd. Dat kann een aver ok in’n Artikel mit verkloren un as Wieterleiden inrichten. --Iwoelbern 11:42, 23. Jun. 2010 (CEST)
Is woll künstlich Dat Woord kummt al bi Fritz Reutern vör. Dat is en oold plattdüütsch Woord. Daagbladd un Wekenbladd sünd hoochdüütsch Tageszeitung und Wochenzeitung/Wochenzeitschrift. Bladd is Zeitung/Zeitschrift. --::Slomox:: >< 13:06, 23. Jun. 2010 (CEST)
as wenn dat Woord in Mekelborg noch bruukt warrt Starft oewer ut. Ick hüür dat Wuurt nich miehr. Wenn, denn meint dat taumeist Nahricht, bi Brinckman finnt sick ja "Donn wir dor noch Freud bi de Seefohrt buten up See un Haben binnen, un wenn denn de Warreminnersch kem un de Tiding bröcht: Vatting is kamen", gifft denn ook "nie Tiding" oder korter "Nietiden", Schröder schrifft t. B.: "un de Standgäst wüßten, wo mehr Nietieden sei bröchten, wo vüller schenkt Schultenmoder de Gläs'" - kiek ook baben bi "wo - wo", dor heck dat ook all anführt. "Tiding" (oder ook Tidung) för "Zeitung" is bi Reutern tau finnen, wart oewer süss nich würklich seggt: "as wenn einer in de Tidingen sin Nummer mit dat grote Loß findt". In spraken Spraak hüürt'n ümmer "Zeitung", dat Meckl. Wb. schrifft denn ook: "mod. nur noch die hd. Lautform Zeitung".--IP-Los 17:11, 23. Jun. 2010 (CEST)
In't Westmönsterland is dat Waord tominnst te finnen: "Tiedung, Tietung (Ot, Vr, St, Hei, Ra); Tiedinge (Bo) f. Zeitung; Nachricht. Tiedinge gebben (Nachricht geben, Bo). Moss den Schinken so dünne schnien, dat’m de Tiedung daor döör lääsen kann. → Bladd, Krante, Zäitung." Pläästerman 00:19, 24. Jun. 2010 (CEST)

Nu eerst maal to de Etymologie: Tieding is dat oole Woord, un dat hett fröer Naaricht meent. Dat is so old, daar geev dat noch keen Tieding. Van dat Woord stammt dat dütske "Zeitung" af, ook met dat Bedüten: "Nachricht" as noch bi Goethe. Een schreven Tieding is een Bladdje met Narichten. So was dat. Dat wi een Woord upp hochdütsk seggt, dat de Hochdütsken us wegnamen un dat wi denn later sülvst vergeten hebbt, dat lett doch snaaksch. Denn meen ik: Wenn een Woord doodbleven is, so as Windoog för Finster, denn kann well dat meerst neet trüggels halen. Buten dat is ja ook een Finster hüüt een Windoog met Glas. In Ingland un Dänemark un Noordfreesland seggt se twwars noch Windoog, man för mi hett Windoog son oolmoodschen of tominnst poetischen Klang. In een Gedicht lett dat mooi. Man wenn wi in een Dialekt noch Reste van een egen Woord hebbt, denn meen ik, schüllt wi dat versöken. Un ut Fritzing Reuter sien Hüsingsland hebbt wi ja neet all to veel. De meersten Schrivers un Plattdüütschwarkers sünd ut Oostfressland of ut Nordnedersassen of ut Sleswig-Holsteen. Man Meckelborg? Wenn de noch dat ole -ing hebbt, schall mi dat högen. Of dat nu old is of ut de sweedsche Tied is mi pottegaal. Un wenn de so een mooi Woord as Tieding hebbt, denn is dat doch wat, denn schall dat een Bidrag ut Meckelborg an us Spraak ween. Marieke 00:12, 28. Jun. 2010 (CEST)

Nee, in Mäkelborg is -ing ook all utstorben. Reuter hett dat bloß bi so'n poor Wüür bruukt, t. B. Wenning, kannst oewer ook Wennung finnen. Dat is bi Tiding denn ook so, gifft ook Tidung. 'ne Verbinnung nah dat Schwedische gifft dat woll nich, Mäkelborg harr mit de nich so vääl to kriegen, dat wiern Vörpommern und Wismer. Un ook dor wier de Influss nich all to groot. Gifft hüüt noch 'n ganzen Hümpel von Schriewerslüüd ut uns Gegend: Ursula Kurz, Karl-Heinz Madauß, Wolfgang Mahnke usw. --IP-Los 16:43, 30. Jun. 2010 (CEST)

Tidning is schwedisch "Zeitschrift", künnt angein dat de Mekelbörger dat vun dor hebben deit...

Sweedsche Etymologie: [94], från mlty. tidinge, dat heet von middelnedderdüütsch tidinge. --::Slomox:: >< 21:22, 6. Jul. 2010 (CEST)
Is ook kein Import. Findt sick ümmer (Mnd., 17./18./19. Jh.) in Mäkelborg un ook in anner Mundorten (18. Jh.).--IP-Los 22:52, 13. Jul. 2010 (CEST)

Maulwurf[Bornkood ännern]

Ik kenn dat as "Mull" utspraken eenig Muu_ell - richtig?

Sass schrifft em Mullworp oder Windwarp. Vun Huus ut kenn ik em as Muulworm aver ok Windworm (wobi dat "-worm" woll eher verslepen is, "Worp" as "Wurf" passt jo) --Iwoelbern 18:51, 29. Jun. 2010 (CEST)
Ik kenn bloß Winnwupp oder Winnworp, fraag mi avers nich, woher!--Bolingbroke 19:29, 29. Jun. 2010 (CEST)
Ik glöv, ik nehm dat mal as Mullworp. Is noch kiek Lemma blots en Wiki-Link bi mien nächst Jazzer. Eastfrisian 19:50, 29. Jun. 2010 (CEST)
Heit in mien Gegend ook Muulworm, dat Meckl. Wörterbuch hett noch "Mullworm", schrifft: "umgedeutet zu Mulworm (Pa)". Gifft ook Wäuhlworm (Jacobs in Teuthonista 3, S. 152). Noch wat oewer de Formen (Meckl. Wb): Mullworm: "nach der Karte im D. WA. 3 die vorherrschende, östlich bis Ro[stock] reichende Bezeichnung des Tieres; ihr schließt sich nach O[sten] Mullwäuhler [...] an", "Mullworm ist umgebildet aus älterem Mullworp, -warp 'Erdaufwerfer', welches die Siedler aus Holstein mitgebracht hatten und das nur noch vereinzelt vorkommt". "Ebenfalls alt ist der Name Windworp, Winn'-, Wenn'-, der von den Einwanderern aus Westfalen mitgebracht wurde und dessen erstes Glied auf die gewundenen, d. h. gekrümmten Grabefüße des Tieres weist [...]; in neuerer Zeit nur noch vereinzelt belegt". Dat gellt nu bloß vör Mäkelborg.--IP-Los 16:56, 30. Jun. 2010 (CEST)
De Fraag weer ja na Mull. Un dor geevt di Stürenburg un ten Doornkaat-Koolman för Oostfreesland recht. De hebbt all beid en Indrag Mull för Maulwurf (Stürenburg ok noch Froote, aver dat gellt blot för dat Overledingerland). Bi de Utspraak hebbt se aver normaal Mull mit kort u un nich muu-ell. --::Slomox:: >< 19:14, 30. Jun. 2010 (CEST)

Museen[Bornkood ännern]

Ik weet natüürlich ok, dat de Mehrtahl vun Museum up Düütsch Museen is. Up Engelsch avers museums, nedderlannsch musea. Un up Platt? Ik meen, Museums. Man wat meent Ji--Bolingbroke 19:35, 29. Jun. 2010 (CEST)

Jo, meen ik ok. Eastfrisian 19:48, 29. Jun. 2010 (CEST)
Wat för dat Hoochdüütsche de Duden is, is för Nedderlandsch Het Groene Boekje. Un dat seggt, dat op Nedderlandsch musea un museums allens beids richtig is.
Wenn wi för Plattdüütsch de Proov maakt (+"de museen" +sünd vs. +"de museums" +sünd), denn hebbt wi dree Steden, wo "de Museen" bruukt warrt (Wikipedia heff ik nu nich mittellt) un twee Steden, wo "de Museums" bruukt warrt (een bi de Google-Web-Söök un een bi Google Böker).
För mi höört sik ok Museums beter an. --::Slomox:: >< 16:25, 30. Jun. 2010 (CEST)

In'n Twifel jümmers den Plural met -s, meen ik. Dat lätt meer plattdüütsch.Marieke 23:40, 30. Jun. 2010 (CEST)

miteneen[Bornkood ännern]

Ik mutt wat verkehrt maken. Ik bün mi ganz seker, dat dat dat Woord miteneen gifft un dat dat datsülve bedüüdt as mitenanner. Ik kenn dat ut mien egen Dialekt, Iwoelbern hett dat en poor Maal in Artikels bruukt un in Bauer sien waldeggsch Wöörbook kummt dat op Sied 71 ok vör. Un denn heff ik noch [95] funnen, wo dat een ut Mönster in sien hoochdüütschen Satz inmengt hett. Aver dat weer allens... In all de hunnerte von plattdüütsche Böker op Google Böker un op all de hunnerte plattdüütsche Websteden in't Internett kann ik dat Woord nich een Maal finnen... Heff ik dat verkehrt schreven? Dat Woord kummt mi so normal vör, dat kann doch nich angahn, dat dat man so roor bruukt warrt? --::Slomox:: >< 21:00, 23. Jul. 2010 (CEST)

Kriegsberichterstatter[Bornkood ännern]

Gifft dat hierför en plattdüütsch Woort? --Iwoelbern 10:52, 5. Aug. 2010 (CEST)

Dor müch ik up wedden, datt dat dor up Platt keen egen Woort för gifft. Ik denk, dor warrt dat hoochdüütsche Frömdwoort för nahmen. De Hollänners hefft dor Oorlogsverslaggever för oder ok Oorlogscorrespondent. Up Norweegsch hebb ik Krigsreportasje funnen för Kriegsberichterstattung. Kriegsreporter klingt doch gor nich slecht för de Saak, oder? Kriegsberichter güng amenn ok. --Bolingbroke 12:25, 5. Aug. 2010 (CEST)
Harr mi woll ok wunnert, wenn dat dor wat op Platt geven de. Ofschoonst dat seker ok plattdüütsche Lüüd in’n Krieg geven hett. Ik denk, ik warrt den Kriegsberichter nehmen. De Reporter klingt mi to dull na Journalismus. --Iwoelbern 12:38, 5. Aug. 2010 (CEST)

straddeln[Bornkood ännern]

Kennt een von jo dat Woord straddeln? --::Slomox:: >< 22:09, 6. Aug. 2010 (CEST)

nee. Kann ik mi nich mol wat ünner vörstellen. :-) --Iwoelbern 22:24, 6. Aug. 2010 (CEST)
Ik ok nich. 217.92.177.93 12:22, 7. Aug. 2010 (CEST) aka: Eastfrisian
Nie nich höört.--Bolingbroke 14:51, 7. Aug. 2010 (CEST)
Vielleicht von englisch "straddle"? --Holder 06:45, 10. Aug. 2010 (CEST)

Festland[Bornkood ännern]

Fastewall un Faste Land kenn ik woll. Man ik weet just nich, of Faste Wall würklich plattdüütsch is, oder of ik dat ut Hollannsch kenn. De Nedersaksische WP hett Vaasteland. Gifft dat denn ok plattdüütsche Borns för Fastewall?--Bolingbroke 19:38, 12. Aug. 2010 (CEST)

Ik kenn ok blot dat Fastland. Faste Wall is so’n Utdruck, wo mi as Eerdwetenschoppler glieks wedder de Ohren slackert... --Iwoelbern 20:19, 12. Aug. 2010 (CEST)
Wenn du bi Google na "Fastewall" söchst, denn kummt doch en ganze Reeg Sieden. De sünd vör allen ut Oostfreesland. Wenn du na "faste Wall" oder "fasten Wall" söchst, denn kummt aver ok en Reeg Sieden ut anner Kuntraien (to 'n Bispeel von Klaus Groth ut Holsteen [Trina] un Paul Lehmann-Schiller von Rügen [Ganz olle Kamellen ut Ithaka]).
Mi dücht dat is en allgemenen Utdruck von de Küstenspraak. --::Slomox:: >< 20:49, 12. Aug. 2010 (CEST)
Viellicht helpt ook dat hier ut dat Meckl. Wb.: ""Wall [...] 2. seem. Land, Küste: de Kuursche Wall BRI. 2, 62; gegen em (Odyseus) künn doch kein upkoamen hier up de Insel un an de faste Wall (auf dem Festland) LEHM. Ith. 87". Dat is ut dat Bauk, wat Slomox all anführt hett. Ick heff hier ook noch Rudolf Kinau sien "Blinkfüer" von 1923 tau liggen, dor is ook 'ne "Wortverkloarung" tau finnen un dor heit dat up S. 126: "faste Wall = Festland" --IP-Los 16:58, 14. Aug. 2010 (CEST)
Verstah ik dat recht: Denn is Faste Wall keen allgemeen Plattdüütsch, man en Utdruck ut de Seemannsspraak? Dat kann jo mol in Fastland indragen warrn. Aver bruken schüll man denn doch lever den utdruckt Fastland. --Iwoelbern 17:19, 14. Aug. 2010 (CEST)
Dat is en Utdruck ut de Spraak von de Lüüd an de Küst. Wat schall denn allgemeen Plattdüütsch in dissen Kuntext heten? Dat kann'n sik doch denken, dat de Lüüd in'n Harz keen egen olen Utdruck för de Saak hebbt. --::Slomox:: >< 19:21, 14. Aug. 2010 (CEST)
Allgemeen Plattdüütsch schall bedüden, wat all Lüüd snackt un nich blots in sünnere Ümfeller seggt warrt. Mien Fraag weer/is: hebbt dat blots de Seelüüd seggt oder allgemeen de Lüüd an de Küst. Vun wegen as dor baven steiht 2. seem. Land, Küste... Künn jo ok ’n Utdruck wesen, den blots Seelüüd ünner sik bruken doot (vergliekbor mit Begrepen ut de Jägerspraak, de ok nich jeedeen kennt). --Iwoelbern 19:28, 14. Aug. 2010 (CEST)
Dat hebbt allgemeen de Lüüd an de Küst seggt. To'n Bispeel in En Mundvull Snack von de 'Runn Plattdüütsch plegen', Uthlande-Verlag, Noordstrand 2006, ISBN 978-3-9810833-0-9, Sied 34: Hauerie na en Ball, dat weer man wennt op Nordstrand. De Brammin steeg to Kopp, un denn geev dat Striet, meestens um de Deerns. Weer dor en Keerl vun de faste Wall opdukt, muß man je ok sehn, wat he in de Mau hett. Dat Book is von 2006, is also ok keen öllerhaftigen Utdruck. --::Slomox:: >< 20:25, 14. Aug. 2010 (CEST)

Verscheel[Bornkood ännern]

Ik kenn dat Woort Verscheel natüürlich ok un bruuk dat ok fökener mol. Dat bedutt bi mi so veel, as Unnerscheed. De twee Bröer verscheelt sik duchtig heet denn: De sund man bannig verscheden. Bi Hermann Böning hebb ik funnen, datt (fökener?) schelen bruukt warrt. Dat bedutt akraat datsülvige. För dat Substantiv Verscheel/Scheel hett Böning 1. Fehler, Schade 2. Unterschied 3. *Grenzscheide. Nu warrt hier in use WP Verscheel ok noch in en ganz annern Sinn bruukt, de mi nich bekannt is. Dor heet dat denn so veel, as Meenung, Oordeel, t.b. in düssen Artikel. Kann mi een dor mol fudderhölpen un mi seggen, wo dat herkummt? Is dat en sunnerlichen Dialekt, oder is dat ganz begäng (bloß nich bi us?)? Gifft dat dor Borns för?--Bolingbroke 15:00, 15. Aug. 2010 (CEST)

Dat Woort is mi hier op WP dat eerste mol ünnerkamen. Vun Huus ut kenn ik dat nich. --Iwoelbern 16:17, 15. Aug. 2010 (CEST)
To'n Bispeel in Theodor Storm siene Briefwechsel (1844-1846): kritische Ausgabe, S. 42: Du kannst mir im nächsten Briefe auch Deinen „Verschäl“10 darüber sagen. De Footnoot 10 op Sied 455 dorto is: 10 Mensing, V, Sp. 422: „Heute wird V. besonders in der Bdtg. ‚Meinung‘, ‚Urteil‘ gebraucht (eigentl. ‚Meinung, die sich von der eines anderen unterscheidet‘, ‚abweichende Ansicht‘).“ Is also direkt von Ünnerscheed afleidt un warrt woll vör allen in Holsteen so bruukt. --::Slomox:: >< 20:58, 15. Aug. 2010 (CEST)
"Verschäl" kann man noch in hochdüütschen Texten bet in't 19. Jh. finnen - de wiern natrülich ut'n Nuurden. Bi uns is dat Wuurt nich miehr tau hüren. Slomox hett ja nu wat ut Sleswig-Holstein anführt, ick stüer mal wat ut Mäkelborg bi - dor heff ick miehr as ut anner Regionen. Ick ünnerscheid nu nich twischen "Scheel" und "Verscheel". Wat dat all bedüüden deht, hemm ji ja all upführt. 'n Nahwies för 'Meinung' heff ick funnen in ein ollen Buernsnack (1739): "den wy kunnen seggen fry / Wat unse Schälung is". Mantzel hett in sien Bützowschen Ruhestunden (Bd. 3) dat Wuurt ook so'n bäten afhannelt: "Scheelen: Scheeling: qvoties naturaliter, in mensuris, aliqvid superest, vel deest, qva qvantitatem intentam, dicitur et scheelt, interdum cum additis: scheelt nich veel: so veel etc., item, et iß wenig: et iß noch grot Verscheel." Hier meint hei also den Ünnerscheid, un schrifft wieder: "Transfertur, haec expressio, ad moralia, dicendo, sine Scheeling seggen." Interessant is ook, wat hei denn utführen deht: "Jungitur interdum Gebreck & Scheeling", d. h. Mangel, un kennt ook noch ut ollen Tieden: "In antiqvis compositionum (ut vocantur) chartis, Vergleichen, vocabulum Scheelinghe est usitatissimum, E. gr. witlik sy dat alle schelinghe de gheweßt ys tüschen der hochgeboren Forsten un Konighin Margarete up de eenen side un den steden etc." d. h. Striet, vgl. ook Schiller/Lübben. Dähnert hett bloß "Verschäl. s. Unterschied. Dat is een groot Verschäl." un "Verschälen. v. Unterschieden seyn." In ein Handschrift (Anfang 19. Jh.) läs ick: "Schälen, verschälen. Hiedurch wird der Begriff des Unterschieds zwischen zwei Dingen, die Abweichung von einander ausgedrückt. z. B. datt schält nich vähl, es fehlt nicht viel daran. Datt's 'n groten Verschäl. das ist ein großer Unterschied. De Pierr schälen nich vähl. Die Pferde sind beinahe gleich. Schäl oder Schäling. Entschuldigungs Gründe, Rechtfertigung. Sienen Schäl seggen, z. B. vor Gericht, dasjenige sagen, was man zur Rechtfertigung in seiner Sache anführen kann." Ick findt ook in ein anner Handschrift (üm 1850) noch so'n lütten Satz: "Dat schäält 'n Schluck ut de Buttel. Das unterscheidet einen Schluck (nicht aus dem kleinen Glase, sondern) aus der Bouteille; d. h. es ist ein großer Unterschied." Mi (dat is Sibeth) kennt 1876 in sien Wüürbauk noch: "verschälen, Unterschied machen; dat verschält doch dull, das verursacht doch eine bedeutende Abweichung." In dat Meckl. Wb. findt ick noch: "1. Unterschied [...] dat is œwer 'n origen Verschäl HABelsch; SCHÖDem [...] 2. abweichende Ansicht SCHWPamp; überhaupt Ansicht, Meinung: du sast dinen Verschäl dortau seggen HABes".--IP-Los 17:36, 16. Aug. 2010 (CEST)

Gebläse[Bornkood ännern]

Ik vermoodt, dat dat dorför keen echt plattdüütsch Woort gifft, oder? --Iwoelbern 16:09, 15. Aug. 2010 (CEST)

Püüster (Kritisch-erklärendes Handwörterbuch der deutschen Sprache von 1842, Sied 152, gifft bi'n Indrag Blasebalg as plattdüütsch Synonym Püster un as hoochdüütsch Synonym Gebläse). Aver hier ok modeern (in de Schrievvariant Puuster). --::Slomox:: >< 22:24, 15. Aug. 2010 (CEST)
Heff ik bit nu blots as Beteken för en Gewehr höört, harr ik aver ok al an dacht. --Iwoelbern 22:28, 15. Aug. 2010 (CEST)
Dor hefft wi hier al mol över snackt. Dormols sünd wi ok up Püster kamen.--Bolingbroke 10:39, 16. Aug. 2010 (CEST)
Oha... dor kannst mol sehn: ik warr langsom oolt! --Iwoelbern 11:10, 16. Aug. 2010 (CEST)

Gewinde[Bornkood ännern]

Noch so'n technischen Utdruck, denn ik op platt nich kenn. Vörslääg? --Iwoelbern 16:13, 15. Aug. 2010 (CEST)

In Elisabeth Piirainen ehr Wörterbuch der westmünsterländischen Mundart kummt dat Woord op Sied 375 vör: Gewinde, Gewinne n. Gewinde. De Lährjungs mochen daor Gewinde up schnien (in schnien) (z.B. beim Wagenbeschlag).
In dat Idiotikon von Eilsdorf (bei Halberstadt), afdruckt in dat Jahrbuch des Vereins für niederdeutsche Sprachforschung, Johrgang 1908, op Sied 64: Gewinne, Gewinde. In Klaus Groth's gesammelte Werke kummt Gewinn: Gewinde as Indrag in de Wöörlist achtern in't Book vör. Mag ok noch annere Wöör geven, dat weet ik nich. --::Slomox:: >< 22:51, 15. Aug. 2010 (CEST)

Röhr[Bornkood ännern]

As ik nujüst Rohrwater in'n Sass nakieken wull, dor heff ik dat Woord Röhr sehn, dat (gesellschaftlich) Bewegung heten schall. Dat heff ik betherto jümmer mit dat hoochdüütsche Woord utdrückt (kummt opstunns 49 Maal vör, wenn een dat söcht). Dat Woord kummt mi topass. Aver ik heff dat noch nie höört. Gifft dat dor Nawiesen för, dat dat so begäng is?

Mien Söök hett nix bröcht. Wat ik funnen heff, is bi Sophie Dethleffs in ehr Gedichte in hochdeutscher und plattdeutscher Mundart op S. 192: In't Dörp von'n Klockthorn, da slog et veer, do keemen de Kinner ok in de Röhr. (Un Röhr warrt in en Footnoot mit Bewegung geven). Aver dat is ja nu mehr Aufruhr, gesteigerte Aktivität un nich de Bewegung in'n polietschen Sinn. Oder is de Indrag bi Sass gornich in'n polietschen Sinn meent? --::Slomox:: >< 20:34, 8. Sep. 2010 (CEST)

Up Oostfreesk kenn ik dat as "Rohr" un daar ment dat ok mehr "Aufruhr" of sowat. "Rupp un Rohr" seggt een ok. Termo 17:33, 9. Sep. 2010 (CEST)
"Rühr" heit bi uns 'Bewegung', oewer nich unbedingt gesellschaftlich. Bi August Seemann heit dat (Plattdütsche Vertellsels, Berlin 1911, S. 108): "Dei ganze Wirtschaft leg' up ehr; Fäut und [sic] Hänn müssen Dag un Nacht inne Rühr sin." Kann ook wat "Gerührtes" bedüden. "Aufruhr" is "Upruhr" oder (früher) in Westmäkelborg ook "Uprauhr". --IP-Los 14:38, 10. Sep. 2010 (CEST)
Ik kenn dat woll. Dat kummt in Röhr = in Bewegung. Oder een is bannig röhrig/ch (immer in "Action"). Eastfrisian 11:20, 11. Sep. 2010 (CEST)

Bi us in Haid seggt man: "räur di mol" oder "röch di mol" winn eener Platz moken schall oder ´n beten tomaken schall.

Drahtbesen/Fächerbesen[Bornkood ännern]

GrassRake.jpg

Heet bi uns Kratzer. Heff ik ok mien Leevdaag noch keen anner Woord för höört (nich op Platt un nich op Hooch). De beiden Wöör in de Överschrift heff ik eerst na veel Googeln funnen. Bi dat Googeln heff ik ok markt, dat dat Woord Kratzer nich överregional bekannt is. Wenn ik bi Google Biller to "Kratzer Laub" söök, denn kummt eerst op de drüdde oder veerte Sied dat eerste Bild von en Fächerbesen. Bi de Söök na Websteden dat sülve. Nix to finnen. Ik heff nu al dacht, dat se Kratzer man bloot bi uns seggt. Aver denn heff ik in Ludolf Parisius sien Wöörbook von dat Middelmärksche Platt den Indrag Kratzer: Stahlblechbesen zum Fegen von Laub oder der Straße funnen. Dat Book is över dat Platt von Lunow, wat dicht bi de Oder liggt. Sütt so ut, as wenn dat Woord doch annerwegens bekannt is.

Mien Fraag also: kennt ji dat Woord? --::Slomox:: >< 23:10, 17. Sep. 2010 (CEST)

Jo, is in Woonst ok as Kratzer bekannt --Iwoelbern 23:23, 17. Sep. 2010 (CEST)
Het bi us in't Mönsterland Krätzer orre op Platt ook Krässer. Pläästerman 21:06, 18. Sep. 2010 (CEST)
Is bi uns 'ne Hark. Mööt mal nahfragen, ob dat dor noch'n annern Namen vör gifft. 'n Kratzer ward bi uns bi't Tüffelracken brukt. Dei hett denn so'n drei Tinnen und dor warden de Tüffel mit rutkrägen.--IP-Los 16:43, 20. Sep. 2010 (CEST)
Heff noch mal eins nahfragt - Bessen is woll ook begäng, up Hochdüütsch heff ick hüürt (Du hest ja ook dat Hochdüütsche anspraken): "Laubbesen", "Strauchbesen", "Drahtbesen" kenn ick ook. Wenn wi in Gorden to Gang sünd, ward dor oewer nich ümmer so'n fienen Ünnerscheid makt, dor heit dat denn ook einfach Hark.--IP-Los 17:26, 20. Sep. 2010 (CEST)
Ünner en Hark verstah ik wat anners, nämlich mit meest liek Tinnen un kört Tinnen. Dat wat afbillt is, heet bi uns "Loofbessen" (= Laubbesen)Eastfrisian 17:29, 20. Sep. 2010 (CEST)
As Loofhark is mi dat ok al mol ünnerkamen... --Iwoelbern 17:38, 20. Sep. 2010 (CEST)

Ik kenn dat as Bladenhark

Keuschheitsgürtel[Bornkood ännern]

Schüll mi wunnern, wenn dat dorto en plattdüütschen Naam gifft, aver wat maakt wi dorvun? --Iwoelbern 22:41, 24. Sep. 2010 (CEST)

keusch hebbt wi al maal hatt un Gürtel heet Gördel oder Lievreem. Denn lang ik bi Küüschheitsgördel oder Küüschheitslievreem an. --::Slomox:: >< 22:56, 24. Sep. 2010 (CEST)
Wat dat nich allen gifft... :-) --Iwoelbern 23:33, 24. Sep. 2010 (CEST)

Verscheden Kraam[Bornkood ännern]

Poor hoochdüütsche Wöör, bi de ik keen good plattdüütsch Woord kenn:

  • spannend (spannender Film); engelsch suspenseful, exciting
  • aufregend (aufregende Erlebnisse); engelsch thrilling, exciting
  • versagen, scheitern (er versagte beim Versuch, es besser zu machen); engelsch fail

Ik söök na Wöör, de genau dat bedüden doot. Ümschrieven so as He kunn dat nich beter maken helpt mi nich. --::Slomox:: >< 15:52, 1. Okt 2010 (CEST)

Spannend weet ik nich, aber ik wüür upregend un verseggen seggen. Eastfrisian 16:04, 1. Okt 2010 (CEST)
Ik kann dor ok nich mehr to seggen. --Iwoelbern 16:34, 1. Okt 2010 (CEST)
Ik glööv, dat kann nich slumpen mit de Wöer, de nu ganz akraat passlich sünd. Er scheiterte bei dem Versuch: He güng miss, as he versöch... oder doch: He is dor bi över Kopp gahn, as he versöch... Spannend und aufregend: Schall dat dor en Unnerscheed geven? Ik denk, dat möss doch umschreven weern. He/se konn sik dor gor nich mehr över inkriegen bi den Film... oder sowat in de Aart...--Bolingbroke 16:45, 1. Okt 2010 (CEST)
Aver disse Ümschrievenwut mütt ja doch mal'n Enn finnen. ;) Wi köönt ja nich mit 1.000 Wöör in't Plattdüütsche utkamen un na de Rest dör Paraphrasen henlangen. För de Utdrück "scheitern" gifft dat noch de Formuleren "to Water löpen". Veel kann ik dörmit sülvst aver ok nich anfangen. Ansünsten wörr ik ok seggen: spannend, upregend. Wenn ik nu aver so recht överleeg; müss dat nich egentlich na Sass ahn -d ween? Seker köönt de ok ut dat Hoochdüütsche kamen ween, man de Partizip Präsens warrt doch egentlich ahn -d billt. Also villiecht: spannen, upregen. Vigeliensch klingen deit dat liekers. ^^ Nu heff ik graad mal'n Blick in'n Sass warpen un dör steiht ok "upregen", blots för beide "aufregend" un "spannend". Ansünsten gifft dat ja noch dramaatsch, fesseln, mitrieten, uprütteln, etc. -- Zylbath 11:13, 6. Mai 2011 (CEST)
Spannend und aufregend: Schall dat dor en Unnerscheed geven? Wenn wat spannend is, denn _luur_ ik dor op, dat wat passeert, wat aufregend is. Wenn de Held dör dat Huus löppt un de Tokieker weet, dat de Killer ok in't Huus is, un wi weet: glieks kummt de Killer ut de Eck sprungen, denn is dat spannend. Wenn de Killer denn würklich ut de Eck sprungen kummt, denn warrt dat aufregend.
Upregend gefallt mi nich. Dat is bloot dat hoochdüütsche Woord op Platt ümsett. Ik harr geern en originär plattdüütsch Woord.
Von Ümschrievenwut deed ik nich snacken. Ümschrieven is en ganz normalen un goden Weg üm Saken to översetten. Aver männigmaal helpt Ümschrieven ok nix. --::Slomox:: >< 12:52, 6. Mai 2011 (CEST)
Upregend gefallt mi ok nich in disse Form, ofschoonst ik dat faken sülvst so bruken do. 'N annert plattdüütsch Woort weet ik aver nich. Dat mag so'n Fall wesen, wo een nich üm’t Ümschrieven rüm kummt. --Iwoelbern 12:58, 6. Mai 2011 (CEST)

Greetsiel[Bornkood ännern]

Ik hebb jetzt vun en ut de Gegend hörrt, dat "Greetsiel" dor ok "Greit" heeten deiht (mit en lang trucken i). Wat de mi nu aber ok nich seggen kunn, weer, of dat en inheimischen Snack is, oder of dat allgemeen gellen kann. Ähnlich is dat bi Pewsum (Peism), Loquard (Lookert) un Toquard (Tookert). Ik kenn disse Beteken nich, un ik kaam vun Oostfreesland (aber genau up de anner Siet).Eastfrisian 16:09, 1. Okt 2010 (CEST)

Ik hebb vun Oostfresen al fökener Greet (ohn i, man mit lang e, un ohn Siel) höört.--Bolingbroke 16:13, 1. Okt 2010 (CEST)

Veden/Veda[Bornkood ännern]

De hinduistischen Schriften weert hoochdüütsch Veden nömmt. De Eentahl is Veda. Nedderlannsch hett de Mehrtahl Veda's. Plattdüütsch gifft dat dat Woort gor nich, glööv ik, an un for sik möss dat Mt. Vedas heten, oder schöllt wi, vun den hoochdütschen Bruuk her, Veden nehmen?--Bolingbroke 11:11, 6. Okt 2010 (CEST)

Kann ik mi ok nich denken, dat dat en plattdüütsch Woort dorför gifft. Vedas höört sik för mi plattdüütscher an. --Iwoelbern 11:50, 6. Okt 2010 (CEST)

Fehlgeburt[Bornkood ännern]

Fehlgeboort? Man dor gifft dat wiss en plattdüütsch Woort för. Dat kenn ik avers nich.--Bolingbroke 15:58, 22. Okt 2010 (CEST)

Bi Minsch oder Deert? Bi de Koh kann dat to'n Bispeel heten: de Koh hett afsett för Die Kuh hatte eine Fehlgeburt. Is keen Substantiv, aver villicht helpt dat ja al. --::Slomox:: >< 16:25, 22. Okt 2010 (CEST)
Hm, dat geiht bestimmt üm Loki Schmidt, ne? Denn helpt mien Antwoord nich veel. --::Slomox:: >< 16:27, 22. Okt 2010 (CEST)
So is dat!--Bolingbroke 16:31, 22. Okt 2010 (CEST)

Afgang? (Abgang is ok in Hoochdüütsch een Synonoymbegrep) --195.93.60.10 20:07, 1. Nov. 2010 (CET)

Ik hebb all den plattdüütsch Utdruck "Fehlhollen" hörrt. Eastfrisian 20:22, 1. Nov. 2010 (CET)

verzichten (rutkopeert ut Diskuschoon:European Song Contest)[Bornkood ännern]

Ik will ja nich rumquäsen, man för dat hoochdüütsche verzichten finn ik dat plattdüütsche sik begeven beter. He begifft sik eene Saak etcpp. --Bolingbroke 00:40, 23. Okt 2010 (CEST)

Den Utdruck kenn ik nich. Maak man... --Iwoelbern 00:53, 23. Okt 2010 (CEST)
Ik kenn den Utdruck, aver ik kenn em so, dat een sik begifft, wenn een op Wedderstand stött un gegen dissen Wedderstand nich gegenan geiht, man opgifft. Indrag bi Plattmakers. Geiht mehr na sich fügen.
So as ik dat keen, passt dat nich, wenn een dat gornich eerst versöcht (oder ok gornich versöken will).
Man, de Länner künnt ok op’n Vörutscheden verzichten un en Künstler direkt vörslahn. kunn man to'n Bispeel so seggen: De Länner, de keen Vörutscheden maken wüllt, köönt en Künstler direkt vörslahn. --::Slomox:: >< 11:23, 23. Okt 2010 (CEST)
wenn een op Wedderstand stött un gegen dissen Wedderstand nich gegenan geiht, man opgifft. Dor seggt wi ehr he hett Bott geven (Platz maakt sotoseggen, sik torüch tagen). För den Sinn verzichten: Hermann Böning begewen, sik wat-auf ein Vorhaben verzichten; dat Verklagen begiff di man Ik kenn dat ok ut dat Hoochdüütsche. Ik meen, dat harr'k mol bi Thomas Mann lesen. Avers dat kann ik nu nich beleggen. --Bolingbroke 11:31, 23. Okt 2010 (CEST)
Jo, du hest recht. Dähnert kennt dat för Rügen-Pommern ok jüst so. Un wenn dat bi di, bi Thomas Mann un in Pommern gellt, denn is dat ja al meist ganz Plattdüütschland. --::Slomox:: >< 12:36, 23. Okt 2010 (CEST)

Ik kenn dat as Verticht för hoochdüütsch Verzicht un also vertichten för verzichten --195.93.60.10 18:50, 1. Nov. 2010 (CET)

Ik will nich seggen, dat dat dat Woord nich gifft, aver wenn, denn is dat en hoochdüütschen Import mit Hyperkorrektur. Dat Woord verzichten is in't Hoochdüütsche eerst in't 18. Johrhunnert opkamen. Dat hett sik as Verb to dat Woord Verzicht billt. Verzicht is dat Substantiv von dat Verb verzeihen. Disse Wöör gifft dat op Platt all nich. --::Slomox:: >< 19:03, 1. Nov. 2010 (CET)

Ik kenn ok bloot, dat een dat dütske "verzichten" bruukt un neet sowat as "vertichten". Man normaal is sowat as "ofstahn". Termo 19:14, 1. Nov. 2010 (CET)

Ik will ju nu nich vertellen, dat vertichten dat richtige Woord is, blots, dat ik dat so kenn; avers zeihen is etymologeesch een allgermanischen Woord: olehoochdüütsch: zihan, got.: ga-teihan, oleeng.: teon ... - un Verzicht gifft dat ok fröher as verziht in Middelhoochdüütsch --195.93.60.10 19:42, 1. Nov. 2010 (CET)

dubbig[Bornkood ännern]

Kennt een von jo dat Woord dubbig? Dat bedüüdt hoochdüütsch soveel as stämmig, untersetzt, gedrungen.

De Deern is dubbig. = De Deern is lütt un dick.--::Slomox:: >< 16:43, 1. Nov. 2010 (CET)

ik nich... --Iwoelbern 16:58, 1. Nov. 2010 (CET)
Ik ok nich.--Bolingbroke 18:12, 1. Nov. 2010 (CET)

Frack[Bornkood ännern]

Rutkopeert ut Diskuschoon: Steertrock: Also bi us heet düsse Antog bloß man Sniepel, ok up Hoochdüütsch warrt dor (beten öllerhaftig) Schniepel to seggt. Is düsse Naam annerwegens nich begäng? Un gifft dat ok Belege för Steertrock (wohrschienlich bi Groth?)?--Bolingbroke 13:29, 2. Nov. 2010 (CET)

Ik kenn beide Wöör nich... --Iwoelbern 14:17, 2. Nov. 2010 (CET)

Ik kenn blots Frack (Frock) un Steertrock; na http://www.pro-nordfriesland.de/phpmyfaq/index.php?search=Frack&submit=Go&action=search gifft dat: Sniepel, Sniepelrock, Steertrock, Stiertrock, Swoelkensteert (-ö-), Swolkenstiert --195.93.60.10 19:08, 2. Nov. 2010 (CET)

Sniepel: Renate Herrmann-Winter: Plattdeutsch-hochdeutsche Wörterbuch, S.281.
Steertrock: Johann Meyer: Ditmarscher Gedichte, S. 21.
Slipprock: Johann Friedrich Dirks: Heimat am Meer, S. 29.
Gifft to all dree Wöör aver ok noch mehr to finnen bi Google Böker. --::Slomox:: >< 22:55, 2. Nov. 2010 (CET)

Tomate[Bornkood ännern]

Rutkopeert ut Wikipedia Diskuschoon: Wikiprojekt Biologie/Planten un Bööm, dor geiht dat amenne unner. De Fraag weer, of de Begreep Laiwesappel, de dor beleggt wurrn is, ut Hamborg un umto kummt, oder wie de Tomaat sunst noch heten deit.

Laiwesappel un Leevesappel gifft dat, meen ik, blots in Hamborger Platt in un üm Hamborg rüm, sünst: Tomaat
Dat glööb ik just nich. De Born för Laiwesappel is ja angeven. Dor hannelt sik dat um Mönsterlänner Platt bi.--Bolingbroke 10:47, 2. Nov. 2010 (CET)
Kenn ik blots as Tomaat... --Iwoelbern 15:07, 2. Nov. 2010 (CET)

Also: ik kenn ok blots Tomaat und na mien Borns as Deutscher Wortatlas finn ik Begrepen as hoochdüütsch Liebesapfel, plattdüütsch Leevesappel egens in un üm Hamborg rüm - un dort ok blots as een Nevenform to Tomate/Tomaat. Hat een vun ju dat Hamburger Wörterbuch? Dat kasnn natüürlich sien, dat dat Woord ok in lütten anner Rebeeten vörkümmt. --195.93.60.10 17:45, 2. Nov. 2010 (CET)

Sperrmüll[Bornkood ännern]

Dö ik as hoochdüütsch Lehnwoort övernehmen. Odre gifft dat dor en plattdüütsch Äquivalent för?--Bolingbroke 18:29, 3. Nov. 2010 (CET)

Ik meen, dat Sparrmüll beter is --195.93.60.10 18:42, 3. Nov. 2010 (CET)
Sperren un sparren gifft dat allens beids. Hängt von'n Dialekt af. Bi uns to'n Bispeel heet dat Verb sperren (spirren utspraken, hängt also nich mit den Luudwannel Berg->Barg tohoop, de bi uns ok gellt).
Dat Woord Sperrmüll an sik is en temlich jungen Utdruck. Dat Woord is eerst opkamen, as de Gemenen/kommunalen Entsorgungsbetriebe anfungen hebbt, dat as Service antobeden, dat se grötter Kraam afhaalt. Ik heff bi Google Böker nakeken. Dat gifft en poor öllere Böker, in de dat Woord vörkummt. Aver Google hett fakener maal en verkehrt Datum bi en Book un bi keeneen von de ölleren Böker kann ik nawiesen, dat dat Book würklich oold is (annersrüm lett sik bi welk aver nawiesen, dat se nich so oold sünd as Google seggt). Dat dat Woord würklich in Böker vörkummt, dat is eerst in de Johren 1960. Bi de Söök na Böker vör 1950 gifft dat 8 Böker, vör 1960 23 Böker, vör 1970 38 Böker, vör 1980 1050 Böker, vör 1990 2830 Böker, vör 2000 5090 Böker un vör 2010 9370 Böker. Dat düüdt dor op hen, dat de Begreep üm 1970 begäng worrn is. Ik heff denn ok noch in't Archiv von'n Spiegel keken. Dat Woord Sperrmüll kummt in'n druckten Spiegel toeerst Wiehnachten 1968 vör. 1969 kummt dat twee Maal vör. 1970 gornich un sieddem gifft dat keen Johr mehr, in dat dat Woord nich in'n Spiegel vörkummt.
De nedderlandsche Utdruck grof vuil oder grofvuil lett sik bi Google Böker ok eerst för 1971 nawiesen.
Un ok de Söök na bulky waste düüdt op de Johren 1960 hen.
De Saak is also jünger, as een villicht denkt (mi op jeden Fall hett dat wunnert, dat dat so jung is). De Plattdüütschen un Nedersaksen hebbt to de Tied woll blot de Wöör ut dat Hoochdüütsche/Nedderlandsche övernahmen. Hier Sparrmüll von hoochdüütsch Sperrmüll un dor grofvuul (kann ik op't Internett nich nawiesen, heet aver wohrschienlich liekers so) von nedderlandsch grofvuil. Sparrmüll lett sik hier nawiesen.
Dat hoochdüütsche Woord Müll is etymoloogsch datsülve Woord mit dat plattdüütsche Woord Mull, wat vör allen 'dröge Eer' bedüüdt, aver ok 'Fegels' un 'Affall' bedüden kann (bi uns heet to'n Bispeel de Hümpel achter'n Swienstall, op den fröher Fegels, Kökenaffall un ok de Ammel von't Padermang kamen sünd, Mullhümpel). De Form mit Ümluud is (tominnst för uns Dialekt) en hoochdüütschen Import. De eerste Deel von't Woord is ok nich besünners sinnig. Worüm _Sperr_müll? Maakt blot Sinn över dat Adjektiv sperrig. Dor maakt de eerste Sülv von nedderlandsche Woord grof al veel mehr Sinn, dücht mi. De twete Deel von't nedderlandsche Woord maakt aver nich veel Sinn. Dat is eenfach dat Adjektiv vuil 'fuul', dat to'n Substantiv maakt worrn is.
Wenn ik en Neologismus vörslahn schull, denn dee ik Groffaffall seggen. --::Slomox:: >< 20:32, 3. Nov. 2010 (CET)
Ik de Sperrmüll oder Sparrmüll vörteihn. Is en Frömdwoort, aver opletzt dat eenzige, wat ik in den Tosamenhang bit hüüt höört heff. Dat dat vun sperrig kummt, holl ik ok vör logisch. Ik denk mi, dat kummt vun de Mülltunnen, woneem de groten sparrigen Delen nich rinpassen doot. --Iwoelbern 22:18, 3. Nov. 2010 (CET)

Normen und Systeme[Bornkood ännern]

Möss dat up Platt nich an un for sik Norms oder Normens un Syst