Wikipedia:Mi fehlt dat Woort

Mi fehlt dat Woort

---

De Uutkumst för Wöör, de up Platt noch fehlt.

De Siede Mi fehlt dat Woort schall hülpen, wenn di mal en Översetten vun en Fachbegreep oder en anner Woort in dat Plattdüütsche fehlt. Annere Bruker weet villicht dat Woort oder finnt bi spezielle Utdrücken en Indrag in en Wöörbook un köönt di hülpen.

Hier kannst du ene ne’e Fraag indragen • Öllere Fragen staht in dat Archiv.

Ameise op Platt

Miere

Kümmt up de Ort und de Gägend an. Ick wies dat mal bloß an Mäkelborg: Dor gifft dat Eemk un Mirr. Dat ward denn oft noch mit pissen und miegen tauhopsett: Miegeemk, Pisseemk, Pissmirr, und denn ok Pissemink. Dat geht denn noch wieder, dat denn Imm und Hauhn nahmen warden (woll ut Eemk oewer Imk tau Imm und dorut denn ook mit Hauhn verbunnen): Miegimm, Mieghauhn. De "große Waldameise" is de Sprockeemk. Literatur (dor gifft dat 'n Hümpel Bäuker oewer, hier bloß 'ne Utwahl oewer Mäkelborg und Vörpommern): Köhncke, Veränderungen im Wortschatz des Mecklenburgischen, in: Arendt, Bieberstedt, Ehlers (Hrsg.), Niederdeutsch und regionale Umgangssprache in Mecklenburg-Vorpommern, S. 85f.; Brinkmann, Wecker weit dat noch? Würderbauk von Planten un Diere, S. 111 (verteikent bloß, woans "Ameise" up Platt heit), öller: Giese, Plattdeutsche Tiernamen aus Ostmecklenburg, in: Unterhaltsame Volkskunde Heft 8 (1971), S. 29 (verteikent bloß, woans Ameise up Platt heit); Blume, Wortgeographie des Landes Stargard, in: Teuthonista 9 (1933), S. 25; Gilow, De Diéré, as man to seggt, un wat's seggen, S. 13f.; Holsten, Sprachgrenzen im pommerschen Plattdeutsch, S. 22-26--IP-Los ✍ 16:15, 20. Mai 2021 (CEST)

Sorbisches Siedlungsgebiet

Woans segge wüi teo’n Sorbischen Siedlungsgebiet? För „Siedlung“ un „siedeln“ mankeurt eun direkt plattduitsk Kognaat. Sorbsk sülvenst övernamm sydlić/sedliś se in serbski sydlenski/sedleński rum iut’n Duitsken. Wat make wüi? „Sorbsk Gebeud“ sunner „siedeln“. Middelsassisk (an)sedel in’t Lieven trügge halen un „Soorbsk Siedelgebeud“ („Sorbsch Sedelgebeed/rebeed“ in Noordniedersassisken) seggen? Seo loten os offitschelle Nome in’n Amtsduitsken? --Flaverius ✍ 22:04, 21. Mär 2023 (CET)

Moin moin, ik wöör meist seggen, dat een good "setteln" för "siedeln" seggen kunn, is ook histoorsch beleggt. In düssen Vall denn "Soorbsch Settelnsrebeed". Zylbath ✍ 20:02, 27. Feb. 2024 (CET)

Den Artikel givt dat nu al unner Sorbsk Sedelgebeud Flaverius ✍ 23:26, 28. Feb. 2024 (CET)

List vun Artikels, de in all Wikipedias binnen ween schöölt

Hier de Diskuschoon to Lemmas uut de List vun Artikels, de in all Wikipedias binnen ween schöölt, bi de ik nich recht weet woans ik se up Platt œversettten sall:

Ozeane

• d:788: Arctic Ocean

Arktisch Ozean oder Nöördlik(e) Iessee/Iesmeer? Iessse/Iesmeer na den, wat ik funden konn, is in de platdüütsche Litteratuur fäker. (→ Nöördlike Iessee)

• d:7354: Southern Ocean

Süüdlike Ozean oder Süüdlike(e) Iessee/Iesmeer? (→ Süüdlike Iessee)

• d:1239: Indian Ocean

Indische Ozean. Daar konn ik nix up Platt finden. Atlantik un Pazifik (noch fäker is Stille Ozean, villicht dat as Lemma?) sind up Platt veel fäker as Atlantische Ozean un Pazifische Ozean, man Indik dücht analoog to Antlantik un Pazifik nich good.

Literatuur

Literatuur, de nich up platt œversett es. Originaaltitel sind wat swaar wegen de anderen Schrivten (araabsch, chineesch).

• d:Q8258: Hazār-u jak schab/Alf laila wa-laila/Dusendunene Nacht (→ Dusendunene Nacht)

Ek konn to Dusend un ene Nacht niks finden, man es dat jichens wo as een Snack in’n plattdütschen to finden? Under den araabschen oder persischen Lemma kann sik ja nems wat vœrstellen.

• d:Q8265: Hónglóu Mèng/De Droom van de Rode Kamer (→ De Droom van de Rode Kamer)

Originaaltitel in Pinyin oder œversett?

• d:Q8251: Sūnzǐ Bīngfǎ/De Kriegskunst (→ De Kriegskunst)

Originaaltitel in Pinyin oder œversett: De Kunst van den Krieg, De Kriegskunst?

Anderwat

• d:11756: prehistory (→ Prähistorie)
  • Prähistorie (wat fackspraaklik)
  • Oorhistorie/Oorgeschichte
  • Vörgeschichte/Vörhistorie
  • Vörhistoorsche Tied (na da/no/sv forhistorisk/förhistorisk tid)

Flaverius ✍ 14:58, 11. Dez. 2023 (CET)

Artikels sind nu anleggt, bi anner Vörslägen, daar up de Diskuschoonssiede bespreken

Namen för Seen

(→List vun Artikels, de in all Wikipedias binnen ween schöölt/Geografie)

Mang den 10.000 Artikels, de jeede ene Wikipedia hebben sall sind een paar Seen, in de ook plattdüütsche Farenslüde scheppern. De hebbet seker ook oolde plattdüütsche Namen:

• Botnischer Meerbusen:
• Europäisches Nordmeer: Noorweegsche See?, Noorsche See?
• Skagerak: Schagerak (Segelfahrterinnerungen 1850-70 - Richard Wossidlo befragte ehemalige Seeleute: Schagerak )
• Kattegat: Kattegatt? (Däänsch oder Schrievwiese anpassen? Is na Platt de Naam.)

Flaverius ✍ 14:46, 7. Jun. 2024 (CEST)

Erneuerbare Energie

d:Q12705 renewable energy

Wat för een Lemma up Platt? Vörsläge:

• Verniebaar/Veneebaar Energie (klingt künstlik, givt keen kognaat to "erneurbear")
• Duursame Energie (nederlandsch: Duurzame Energie)
• Nawassen Energie (seggt de Sass, man daar denk ik an Mais för Biogas, man nich an Sünnenergie oder Windkraft)
• Regenerative Energie (wat fackspraaklik)
• Gröne Energie (klingt wat "platt", man seggt een plattdüütschen villicht noch eer, as "regenerativ", "duursam" etc., wenn he nich slicht hoogdüütsch "erneuerbaar" seggt)

Flaverius ✍ 18:44, 21. Jun. 2024 (CEST)

Schliefer

@WetlandWitch Ik fang hier maal enen Afsnidd an. Denn is dat an zentrale Stell wedder to finnen.

Wat heet Schliefer op Platt? "Schliefer" as unanpasst hoogdüütsch Woord. "Slieper" as halv "platt maakt" (het man ook "Schleifer" op Hoog), "Sluper", oder "Klippdass" na de ne’eren Bibels un dat Nedderlandsche?

Ik dreeg de tokamen Tied maal verscheden Bibeluutgaven tohoop, dat wi war Borns hebbt. Flaverius ✍ 20:30, 1. Dez. 2025 (CET)

Ik hebb nu rutfunnen, dat de afrikaans Begreep för de lütten Beester "Dassie" ok in Texten op Engelsch un Hoochdüütsch bruukt warrt. Dat is villicht gor kene slechte Idee, den vun de Lüüd to övernehmen, de us spraaklich an'n neegsten sünd un bi de Deerten in Afrika leven doot. WetlandWitch ✍ 17:20, 4. Dez. 2025 (CET)

De relevanten Stellen sünd: Lev 11,5 LUT, Dtn 14,7 LUT, Spr 30,26 LUT, Ps 104,18 LUT

• Gerhard Amtsberg: Dei Bibel het Klippdachs
• Homuth: 150 plattdeutsche Psalmübertragungen het Klippdacks
• Johannes Paulsen: Dat Nie Testament vun unsen Herrn un Heiland Jesus Christus, na de plattdütsche Oewersettung vun Johann Bugenhagen het noch Kaninken.

Mien Vöörslag: Klippdassen för de Familie mit Redirects Schliefer un plattdüütschen Varianten Klippdachs, Klipptacks usw. För de rezenten Aarden slaag ik vör: Hetereohrax: Steppenklippdass na dat nedderlandsche Vöörbild mit Redirects Buschklippdass na hoogdüütsch Buschschliefer un Geelplackklippdass na nl; Dendrohyrax: Boomklippdass na’t Nedderlandsche; un Procavia: Slicht Klippdass, denn bruukt wi nich allerhand Terminologie uutdenken. As Redirects köönt Felsenklippdass na nl rotsklipdas un Wöostenklippdass na de. Flaverius ✍ 11:52, 5. Dez. 2025 (CET)

In de Bibel geiht dat blot um de Klippdass (Procavia, hoochdüütsch Klippschliefer oder Klippdachs) in'n Negen Oosten. Dat de annern Schliefers (Procaviidae) op Nedderlandsch ok all dat Woort Klipp in ehren Namen hebbt, dor bün ik gor keen Fan vun. Ik orienteer mi dor lever an't Hoochdüütsche. Beter as "Klippdassen" för all Schliefers is villicht "Klippdassoortige". WetlandWitch ✍ 22:11, 5. Dez. 2025 (CET)

Is avers begäng bi Triviaalnaams, dat de Familie den Naam vun ene prominente Aard kriggt. "Klippdassoortige" wiekt denn wedder vun Nedderlandsch un Hoogdüütsch af. Uns Opgaav hier is ja egens keen Spraakuutbo, man de Spraak un Weten so daartostellen as se is. Ik bün nich in de Positschoon to beweerden, wat de beste taxonoomsche Naam. Darüm is dat denk ik beter dicht bi uns Dackspraken to blieven. Wenn för de nedderlandschen Taxonomen Klippdassen good, denn schöolt wi dat ook so weddergeven. Wi hebbt hier al allerhand "Wikipedianismen" bi de Taxonomie, de kene Beleggen buten de Wikipedia hebbt. Mit "Klippdassoortige" schaapt wi noch so enen Neologismus. Flaverius ✍ 23:16, 5. Dez. 2025 (CET)

Goot, denn för all Schliefers "Klippdassen (Procaviidae)"? Denn kann ik later villicht noch en sünnern Artikel över de Klippdass (Procavia) anleggen. Över de annern Oorden weet ik so un so nich veel. Wat ik weet, is dat se all kene Dassen (Melinae) sünd. So bekiekt hebbt de Nedderlänners woll Recht, se all Klippdass to nömen. De Afrikaanssnackers hebbt dat püük lööst mit ehren Ünnerscheden twüschen "Das" un "Dassie". WetlandWitch ✍ 00:07, 6. Dez. 2025 (CET)

Dassie is ja bloot de Diminutiv vun Dass. Un de Diminutiv is ja bi us nich meer richtig produktiv. Dassje, Dasske(n), Dassing sünd also nich so richtig gode Mööglichkeiden.

Klaar de „Baumschliefer“ hebbt egens mit Klippen nix to kriegen, man dat is fakener bi Trivialnaams in de Taxonomie to finnen, dat de Familie na dat wied verbreidst Deert oder dat eerst beschreven Deert benöömt warrt un de anner anner Aarden denn so enen Tosatz as "Boom" kriegt. Flaverius ✍ 11:22, 6. Dez. 2025 (CET)