William Shakespeare

William Shakespeare (* April 1564 in Stratford-upon-Avon; † 23. April 1616 ok dor) weer en engelschen Schriever vun Theaterstücken. Shakespeare warrt allgemeen as de wohrschienlich gröttste Schriever in engelsche Spraak ansehn.
Shakespeare is 1564 in Stratford-upon-Avon as Söhn vun den Hanschenmaker un Öllermann John Shakespeare un Mary Arden boren un dor ok opwussen. Sien genauen Geboortsdag is nich bekannt, aver dat steiht fast, dat he an’n 26. April döfft worrn is. Mit 18 al hett he heiraadt, Anne Hathaway, un harr mit ehr twee Döchter un een Söhn. In de Tiet twischen 1585 un 1592 hett he in London as Schauspeler un Stückschriever för’t Theater anfungen. Üm un bi 1613 hett he sik wedder Stratford-upon-Avon trüchtagen un is dor 1616 doodbleven. 1623 is de Eerste Folio rutkamen, in den 36 vun Shakespeare sien Warken tohoopfaat weren, un de vör en ganze Reeg vun siene Warken de wichtigste un öllste Born för den Originaltext is.
Alltohoop sünd vun Shakespeare 38 Stücken, 154 Sonetten, twee längere Vertellgedichten un welk körtere Gedichten nableven. De 154 Sonetten hett Renate Wüstenberg kumplett in’t Plattdüütsche översett.
Warken
[ännern | Bornkood ännern]- †: wohrschienlich blot to’n Deel vun Shakespeare sülvst schreven
|
|
|
|
Samtuuutgaven
[ännern | Bornkood ännern]Old-Spelling-Uutgaven (Uutgaven in Originaalschrievwies)
[ännern | Bornkood ännern]- The First Folio of Shakespeare. The Norton Facsimile. Ed. by Charlton Hinman. Norton, New York 1969.
- The complete works of William Shakespeare. Ruutgeven vun W. J. Craig, London 1978.
- The Oxford Shakespeare. The Complete Works. Original Spelling Edition. Ed. by Stanley Wells, Gary Taylor, John Jowett, William Montgomery. Clarendon Press, Oxford 1987.
Uutgaven in moderne Schrievwies
[ännern | Bornkood ännern]- The Arden Shakespeare. Complete Works. Revised edition. Ed. by Ann Thompson, David Scott Kastan, Richard Proudfoot. Thomson Learning, London 2001. (sünner de Anmarkels uut de Ardenuutgaven)
- The Oxford Shakespeare. The Complete Works. Second edition. Ed. by Stanley Wells, Gary Taylor, John Jowett, William Montgomery. Clarendon Press, Oxford 2005. (sünner de Anmarkels)
- The Norton Shakespeare. Based on the Oxford Edition. Second edition. Ed. by Stephen Greenblatt, Jane E. Howard, Katharine Eisaman Maus. Norton, New York 2008.
Up Platt översett
[ännern | Bornkood ännern]- A Midsummernight’s Dream
- Holger Jansen: Mittsommernachtsdröömen. Höörspeel ünner de Regie vun Hans Helge Ott, NDR/RBB 2004.
- Arnold Preuß: En Sömmernachtsdroom: na William Shakespears “A Midsummers Night's Dream”, VVB, Noordersteed 2006.
- As you like it
- Friedrich Hans Schaefer: Wat ji wüllt: Lustspiel in fünf Akten (= Speeldeel 996). Mahnke, Veern 1994.
- Hamlet
- Thomas-Michael Wulf: Hamlet: Tuerspäl in fif Akten (= Grote Literatur platt maakt 4). epubli, Berlin 2020, ISBN 978-3-7531-0590-1
- Much Ado about Nothing
- Veel Larm üm nix. Översett un inszeneert vun Jochim Gehring för de Nedderdüütsch Bühn Kiel.
- Romeo and Juliet
- Fritz Reuter: De meckelnbörgschen Montecchi un Capuletti, oder De Reis’ nah Konstantinopel. Hesse & Becker, Leipzig 1905.
- Jochim Gehring: Romeo un Julia. Översett un inszeneert vun Jochim Gehring för de Nedderdüütsche Bühn Kiel.
- Hartmut Cyriacks, Reinhard Goltz, Peter Nissen: Romeo un Julia auf Plattdeutsch. Belchen, Freiburg im Breisgau 2001, ISBN 3-934029-12-4
- Sonetten
- Renate Wüstenberg: Siene Sonette / William Shakespeare. Ruutgeven vun de Fritz-Reuter-Sellschop; Hinstörp, Rostock 2002 ISBN 3-356-00965-6.
- The Merry Wives of Windsor
- Robert Dörr: De lostgen Wiewer von Windsor: En’t Plattdietsche äwersett von Robert Dorr. Met ’nem Värword von Klaus Groth. Kaulfuß, Liegnitz 1877; Nadruck, Schuster, Leer. (online
- Friedrich Kreklow: De lustigen Wiver von Windbarg: En lustig Spill in 4 Akten sier fri na Shakespeare (= Niederdeutsche Bücherei 173). Hermes, Hamborg 1942
- The Taming of a Shrew
- Dat wedderborstige Käthchen. Översett un inszeneert vun Jochim Gehring för de Nedderdüütsch Bühn Kiel.
Literatur
[ännern | Bornkood ännern]- Peter Ackroyd: Shakespeare: Die Biographie. Översett vun Michael Müller un Otto Lucian. Knaus, München 2006, ISBN 3-8135-0274-0.
- Manfred Beyer: "A beggar's book outworths a noble's blood". Werte und Wertekonflikte in Shakespeares Dramen (= Anglistische Forschungen, Bd. 392). Winter, Heidelberg 2009, ISBN 978-3-8253-5548-7.
- Harold Bloom: Shakespeare. Die Erfindung des Menschlichen. Komödien und Historien. Översett vun Peter Knecht. Berlin Verlag, Berlin 2002.
- Harold Bloom: Shakespeare. Die Erfindung des Menschlichen. Tragödien und späte Romanzen. Översett vun Peter Knecht. Berlin Verlag, Berlin 2002.
- Edmund K. Chambers: William Shakespeare. A study of facts and problems. Clarendon Press, Oxford 1930.
- Thomas Döring: Wie er uns gefällt – Gedichte an und auf William Shakespeare. Eine Jubiläumsanthologie zum 450. Geburtstag Shakespeares und zum 70. Verlagsgeburtstag. Manesse Verlag Zürich 2014, ISBN 978-3-7175-4086-1.
- Nicholas Fogg: Hidden Shakespeare: a Biography. Amberley, Stroud 2012, ISBN 978-1-4456-0769-6.
- Hans-Dieter Gelfert: William Shakespeare in seiner Zeit. C. H. Beck, München 2014, ISBN 978-3-406-65919-5.
- Stephen Greenblatt: Will in der Welt. Wie Shakespeare zu Shakespeare wurde. Berlin-Verlag, Berlin 2004, ISBN 3-8270-0438-1.
- Stephen Greenblatt: Verhandlungen mit Shakespeare. Innenansichten der englischen Renaissance. Wagenbach, Berlin 1990, ISBN 3-8031-3553-2.
- Frank Günther: Unser Shakespeare. Einblicke in Shakespeares fremd-verwandte Zeiten. München 2014, ISBN 978-3-423-26001-5.
- Hildegard Hammerschmidt-Hummel: William Shakespeare – Seine Zeit – Sein Leben – Sein Werk. Philipp von Zabern, Mainz 2003, ISBN 3-8053-2958-X.
- Anselm Haverkamp: Hamlet. Hypothek der Macht. Kulturverlag Kadmos, Berlin 2001, ISBN 3-931659-30-5 (2., verwiedert Uplaag, ook daar 2004, ISBN 3-931659-42-9).
- Graham Holderness: Nine lives of William Shakespeare. Continuum, London u. a. 2011, ISBN 978-1-4411-5185-8.
- Ernst A. J. Honigmann: The Lost Years. Manchester University Press, 1985, ISBN 0-7190-1743-2.
- Ernst A. J. Honigmann: Shakespeare’s Life In: Margreta de Grazia, Stanley Wells (Ruutgevers): The Cambridge Companion to Shakespeare. Cambridge University Press, Cambridge 2001, ISBN 0-521-65094-1, S. 1–13.
- Jürgen Klein: Shakespeare: Humanität im Spannungsfeld von Kontrast und Konflikt, Berlin, Brüss etc. 2024: Peter Lang, ISBN 978-3-631-67203-7.
- Charles T. Onions: A Shakespeare glossary. Oxford 1911; 2. Oplaag ook daar 1919; Nadruck 1929.
- Günter Jürgensmeier (Ruutgever): Shakespeare und seine Welt. Galiani, Berlin 2016, ISBN 978-3-86971-118-8.
- Irvin Leigh Matus: Shakespeare, In Fact. Continuum, New York 1999, ISBN O-8264-0928-8.
- Roger Paulin: The Critical Reception of Shakespeare in Germany 1682–1914. Native literature and foreign genius. (Anglistische und amerikanistische Texte und Studien, 11). Olms, Hilmessen u. a. 2003, ISBN 3-487-11945-5.
- Helene Richter: Shakespeare der Mensch. Tauchnitz, Leipzig 1923.
- Ina Schabert (Ruutgeversch): Shakespeare-Handbuch. Die Zeit, der Mensch, das Werk, die Nachwelt. 5., döörkeken un vergröttert Oplaag. Kröner, Stuttgart 2009, ISBN 978-3-520-38605-2.
- Samuel Schoenbaum: William Shakespeare. Eine Dokumentation seines Lebens. Insel, Frankfort an’n Main 1981, ISBN 3-458-04787-5.
- Samuel Schoenbaum: Shakespeare’s Lives. New edition. Clarendon Press, Oxford 1991, ISBN 0-19-818618-5.
- Marvin Spevack: A complete and systematic concordance to the works of Shakespeare. Band I ff., Hilmessen 1970.
- Ulrich Suerbaum: Shakespeares Dramen. UTB, Stuttgart 2001, ISBN 3-8252-1907-0.
- Ian Wilson: Shakespeare – The Evidence. Unlocking the Mysteries of the Man and his Work. London 1993, ISBN 0-7472-0582-5.
Weblenken
[ännern | Bornkood ännern]- Shakespeare op Platt
- Welk vun Shakespeare sien Sonetten översett vun Martha-Luise Lessing (plattdüütsch, engelsch, hoochdüütsch)
- Över Shakespeare sien Sonetten översett vun Renate Wüstenberg (plattdüütsch, hoochdüütsch)