Anden

Vun Wikipedia
Wesseln na: Navigatschoon, Söök
Reliefkaart vun de Anden, tohopensett ut Satellitenbiller un Daten over de Hööchde vun de Barge

De Anden (spaansch Cordillera de los Andes, Quechua Anti oder Antis) sünd (över de See) de langste Bargkeed up'e Eer un de hööchsten Barge buten Asien. Se maakt den Süüddeel vun de Amerikaanschen Kordilleren ut, de in Middelamerika unnerbraken sünd.

Wo se liggen doot[ännern | Bornkood ännern]

De Anden loopt langs de Westküst vun Süüdamerika vun Venezuela over Kolumbien, Ecuador, Peru, Bolivien, Argentinien un Chile hen. Vun Noord na Süden to reckt se 7.500 km hen, vun de Tropen (bi 10° Noord) bit wiet hen na de Butentropen (bi 55° Süüd). Dor sünd se bi 50 % langer mit, as de Rocky Mountains in Noordamerika (4.800 km), un meist dubbelt so groot, as dat Himalaya-Karakorum-Hindukusch-System in Asien mit siene 4.400 km. In'n Süden un in Ecuador sünd se bi 200 km breed. Twuschen Arica in Chile un Santa Cruz de la Sierra in Bolivien sünd dat vun Oost na West mehr as 600 km.

Wie se updeelt sünd[ännern | Bornkood ännern]

Cono de Arita, Salta (Argentinien), en Sandsteen-Formatschoon.[1]

De Anden bestaht ut twee, in de wecken Afsnitte ok mehr, grote Bargkeden, de parallel lopen doot. In den Middelafsnitt in Peru, Bolivien, Noordchile un Noordargentinien liggt düsse Keden bannig wiet ut'neen un faat dat zentrale Hoochland (Altiplano) um, wo dat Titicaca-Meer in liggen deit. Dat Inka-Riek sien Zentrum, Cuzco, hett nöördlich vun düt Hoochland legen.

Berge[ännern | Bornkood ännern]

De hööchste Barg in de Anden is de Aconcagua (6.962 m) in Argentinien an de Grenz na Chile. Dor sünd de Anden na den Himalaya, Karakorum, Hindukusch, Pamir, Tian Shan un Tibet de seventhööchsten Barge up'e Eer mit, un de hööchsten buten Asien. 54 Barge in de Anden sünd mehr as 6.100 m hooch.

Bekannte Tippen in de Anden
Aconcagua 13.JPG Aconcagua (6962 m) Argentinien
Huascaran.JPG Nevado Huascarán (6768 m) Peru
Alpamayo.jpg Alpamayo (5947 m) Peru
Yerupaja Grande.jpg Nevado Yerupajá (6634 m) Peru
Sajama.jpg Sajama (6542 m) Bolivien
Illimani.JPG Nevado Illimani (6483 m) Bolivien
Chimborazo from southwest.jpg Chimborazo (6310 m) Ecuador
Huayna Potosí La Paz - Bolivia.jpg Huayna Potosí (6088 m) Bolivien
Fitz Roy und Cerro Torre.jpg Cerro Torre (3133 m) Argentinien/Chile
Bekannte aktive Vulkane
Cotopaxi 1.JPG Cotopaxi (5897 m) Ecuador
Volcan Huila 9-12-2008 (1).jpg Nevado del Huila (5364 m) Kolumbien
Equador Tungurahua.JPG Tungurahua (5010 m) Ecuador
Pichincha desde Itchimbia.jpg Pichincha (4784 m) Ecuador
Pucon, Chile.jpg Villarrica (2840 m) Chile


Annere Vulkane in de Anden

Literatur[ännern | Bornkood ännern]

  • Axel Borsdorf, Christoph Stadel: Die Anden: Ein geographisches Portrait, Springer Spektrum, Berlin 2013, 453 Seiten, ISBN 978-3-8274-2457-0.
  • Klaus Heine, Hans-Peter Niller: Die Anden Südamerikas: Geoarchive für Umweltveränderungen und Klimawandel. Geographische Rundschau 56(3), S. 4–13 (2004), ISSN 0016-7460

Weblenken[ännern | Bornkood ännern]

Commons-logo.svg Anden. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.
Wiktionary Wiktionary: Anden – Bedüdensverklaren, Woortherkamen, Synonymen, Översetten
  • [1] De argentienschen Anden (spaansch)
  • [2] Vulkanismus in de Anden}} (spaansch)

Belege[ännern | Bornkood ännern]

  1. Noticiero Salta: ¿El Cono de Arita es natural o un monumento milenario? (spaansch)