Vadersdörp

Vun Wikipedia
Wesseln na: Navigatschoon, Söök

Vadersdörp (düütsch: Vadersdorf) is en Dörp op de Insel Fehmarn un en Stadtdeel vun de Stadt Fehmarn in den Landkreis Oostholsteen in Sleswig-Holsteen.

  • Grött: ca. 720 ha.
  • Inwahner: ca. 130 (2006)
  • Auto-Kennteken: OH (Oost-Holsteen)
  • Telefonvörwahl: 04371
  • Laag: In de Mitt vun de Insel Fehmarn in de Oostsee, keen fiev Kilometer weg von de Noordstrann. Naberdörper sünd Gammendörp, Oostermarkelsdörp und Bisdörp.

Vadersdörp is een Stratendörp vun Noord na Süd, dat meent, dat wi twee Reeh mit Hüüs, Schüün un Veehhüüs hebbt. In de Mitt vun de Dörp is een Dörpsdiek un gliek dorbie wär de ole Thingplatz.

Dörpgeschicht[ännern | Bornkood ännern]

Dat Waldemar-Erdbook vun 1231 schrifft Fathærsthorp un seggt, dat dat Dörp 20 mansi groot is, dat sünd ümbi 720 Hektar. As öltste Inwahner weeren 1280 een Yerre Riquartsen un 1329 Hinrik Riquartsen, Janecke Wimer un Claus Wimer nannt. In de List vun de Settinghe vun 1552 ward in Vaderstorppe 32 Abgabeplichtige mit tosamen 78 Mark und 4 Schilling opföhrt. Bit Enn vun de 17. Jhd. hett Vadersdörp blot Buern un Knecht hatt. Handwerker geeft dat domals noch nich, awer Naberschappshölp, dorünner Buerknechts-, Doden- un Brandgilden.

Een Stüerlist vun 1744 tellt op:

  • 10 Hööffstellen ahn Land
  • 8 Hööfstellen mit Land, awer ahn Peer.
  • 6 Hööfstellen mit Land un je twee Peer.
  • 11 Hööfstellen mit Land un söss bit twölf Peer.

De deelwies grote Tahl von Peer het to bedüden, dat de Buern söss Peer bruukt hebt, um een Ploog to trecken.

För dat Johr 1713 hebbt wi een List, vun wat de Lüdd leevt hebt. Op 358 Hektar Acker ward anbuut:

Dat Veeh in Vadersdörp is na de glieke List vun 1713 so groot:

De Entwicklung vun de Inwahnertahlen:

  • 1730: Vadersdörp: 165 Inwahner - Insel Fehmarn 6313 Inwahner
  • 1803: Vadersdörp: 164 Inwahner - Insel Fehmarn 7626 Inwahner
  • 1845: Vadersdörp: 215 Inwahner - Insel Fehmarn 8590 Inwahner
  • 1885: Vadersdörp: 217 Inwahner - Insel Fehmarn 10150 Inwahner
  • 1925: Vadersdörp: 178 Inwahner - Insel Fehmarn 10360 Inwahner
  • 1961: Vadersdörp: 132 Inwahner - Insel Fehmarn 12161 Inwahner
Huusstatistik      Wahnhüüs    Schüün    Veehhüüs   
1730 35 3 11
1784 33 12 5
1793 31 12 4
1803 31 12 3
1813 31 11 2
1833 35 13 3
1950 35 15 2

De Dörpnachtwächter mütt

dat Dörp all half Stünn afpatroulleeren, frem Lüüd anropen un na eeren Weg frogen, Spitzboov griepen un in Gewohrsam nehmen, Inwahner opwecken, bi de se klaut hebbt un bi Füer Alarm blasen un de Füerwehr ropen. För dat Stünn-Blasen op dat Kauhhorn geev dat düsse Verse:

Tuuut ... Dee Klock hett tein schlagen. Tein is de Klock ... tuuut
Ick wünsch in uns Dörp för Mann un Fru
Gesundheit jo un goode Ruh.
Too Eeten un too Drinken ümmer nuch
Schlap good un maak keen Striet in Puch.
tuuuuuut


Vadersdörper Flurnaam[ännern | Bornkood ännern]

  • Oosten Südendahl
  • Oostendörp Nordendahl
  • Vör de Nordertor
  • Achter de Koppel
  • Börnschlag
  • Oosten op Lang Sieden
  • Norden op Lang Sieden
  • Oosten-Geeren
  • Blöcken
  • Grote Törken
  • Lütte Törken
  • Lütt-Schwienskamp
  • Grot Schwienskamp
  • Möhlenslag
  • Op de Süderwiesch
  • Op de Grusel
  • Gruselgraben / Lang Lempenfeld
  • Middel Lempenfeld
  • Kort Lempenfeld
  • Kort Lempendörp / Schwienskopp
  • Schwienskopp
  • Langenslag
  • Westen-Geeren
  • Op Fuhlenhoben
  • Nedden Fuhlenhoben
  • Fuhlenhoben / Bonnasrönn
  • Krüüzweg Südendahl
  • Westen Südendahl
  • Westen Nordendahl
  • De Kamp
  • Krüüzweg Nordendahl
  • In Grund
  • Bonnasrönn

School[ännern | Bornkood ännern]

De örste School in Vadersdörp hett dat al fröh geben. In dat Johr 1693 ward Görges Kohlhoff as Schoolmeister nannt. Dorna gifft dat en Nebenschool un vun 1815 hebbt se in Vadersdörp en egen Dörpschool hatt. In dat Johr 1879 ward en nie Schoolhuus boot. Fast de ganze Tied bit to Enn is de School eenklassig weest. All Kinner vun de örste bit de neegenste Klass weer in een Schoolruum, mehr geevt dat uk nich in de School. 1968 ward de School oplöst, de Kinner sünd na de Dörpergemeinschapsschool in Landkarken kummen.

De Schriewer Klaus Groth hett in en vun sin Episoden öwer de Schoolmeister Hans Mildenstein vertellt, dat de Schoolmeister versöcht hett, de Buern de grote Dichtkunst bitobringen, awer de Buern hebbt nich wullt.

De Schriewer Hans Hansen Palmus weer twüschen 1926 und 1963 binah veerte Johr Schoolmeister in de Vadersdörper Volksschool. Bannich veel vun sin Gedichten sünd öwer dat Schoolleben in de lütte School.

List vun de Vadersdörper Schoolmeisters vun 1750 bit 1963:

  • vör 1750: Michael Maas
  • 1753,1765: Joachim Meyer, † 1777
  • 1760: Claus Uppensieck
  • 1766: Heinrich Lafrentz, † 1789
  • 1767 - 1786: Hinrich Christian Kagel, * 1737, † 1786
  • 1786 - 1789: Heinrich Lafrentz, † 1789
  • 1797, 1801: Jürgen Sievert, * 1757, † 1836
  • 1803, 1813: Hans Christian Stahl
  • 1814: Joachim Mundt, * 1780 in Stokendörp, † 1857
  • 1815 - 1831: Claus Friedrich Osterkamp, * 1786 in Kopendörp, † 1831
  • 1831 - 1865: Hans Mildenstein, * 1797 in Orth
  • 1865 - 1881: Heinrich Bliesemann, * 1831 in Dänschendörp, † 1881
  • 1879 - 1880: interim Emil Christian Friedrich Ferdinand Henning, * 1861 in Grube
  • 1881: Johann Cloppenburg, * 1862 in Kudensee, † 1930
  • 1881 - 1889: Peter Björnsen, * 1857 in Flensborg, † 1939
  • 1889: Lohse
  • 1889 - 1891: Paul Adolf Heinrich Ferdinand Mirau, * 1864 in Matzwitz, † 1921
  • 1891 - 1892: Scheel
  • 1892 - 1926: Friedrich Gustav Max Kerkamm, * 1870 in Schraplau, † 1942 in Flensborg
  • 1926 - 1963: Hans Hansen Palmus, * 1901 in Sonderborg, † 1939 in Hamborg
  • 1946 - 1947: Annemarie Beck
  • 1950 - 1953: Martha Thomsen
  • 1963 - 1968: Hans Hermann Götzel