Québec

Vun Wikipedia
Wesseln na: Navigatschoon, Söök
Québec
Quebec
Wapen Flagg
Wapen von Québec
( Wapen)
Flagg vun Québec
( Flagg)
Wahlspröök: Je me souviens („Ik erinner mi“)
Lage
QC-Canada-province.png
Daaten
Amtsspraak Franzöösch
Hööftstadt Québec
Grötste Stadt Montreal
Grööt 1.542.056 km²
Inwahners (2012) 8. 054. 756[1]
Andeel an de Inwahners vun Kanada (2012) 23,1% [2]
Inwahnerdicht 5,6 Ew./km²
BBP in CAD (2006) Samt: 285,158 Mio.
Pro Inwahner: 37.278
Tietrebeet UTC -5
Postaalsche Afkörten QC
Website www.gouv.qc.ca
Politik
Bietritt Konföderatschoon 1. Juli 1867
Vizegouverneur Pierre Duchesne
Premierminister vun Québec Philippe Couillard (PLQ)
Sitze in't Ünnerhüüs 75
Sitze in't Senaat 24

Québec oder Quebec (franzöösch Québec [keˈbɛk], ingelsch Quebec [kwɨˈbɛk] oder [kəˈbɛk]) is vun de Fäche de göttste Provinz vun Kanada un de mit de meisten frankofoosche Inwahners. Se liggt in'n Oosten vun Kanada twüschen de Hudson Bay un de Scheed to de Vereenigten Staten vun Amerika bilangs de Sankt-Lorenz-Stroom (frz. Fleuvre Saint-Laurent). In Québec leeven hütodaags 8,08 Million Inwahners, de man ok Quebecer nömt un op franzöösch Québecois. Québec is de eenzige Region in Festland-Noordamerika, woneem dat eene franzöösche Meerheit givt. In Kanada sünn ingelsch un franazöösch de Amtsspraaken, liekers gellt in Québec nur franzöösch as de eenzige Amtsspraak. De Provinz ehr Hööftstadt is Québec; ehr grötste Stadt is Montréal.

Geografie[ännern | Bornkood ännern]

Koort vun de Sankt-Lorenz-Stroom

Québec liggt in'n Oosten vun Kanada un greenzt in Westen an de Provinz Ontario un de Hudson Bay, in Oosten an de Provinzen Niefundland un Labrador un Nie Bruunswick, in Süüden an de USA (Staten Maine, Nie Hampshire, Vermont un Nie York) un in Noorden an dat Territoorium Nunavut. De Provinz is bannig goot (üm un bi sös mool grötter as Düütschland), liekers wohn dor nich veele Lüüd. De hööchste Barg mit 1652 m is de Mont D'Iberville an de Scheed to Niefundland un Labrador. Québec süvst liecht to'n Deel, as de Provinz Niefundland un Labrador ok, op dat Eiland Labrador.

De Sankt-Lorenz-Stroom, de dwaars dörch de Provinz fleit, is mit dor bie de Partie wenn dat um de götsten Flööte vun de Welt gahn dot. He kummt vun de Goote Seen un mündet in den Atlaantschen Ozeaan. In de Noord-oosten vun de Provinz ehr Hööftstadt Québec ward he jümmer gööter, bet he in de Sankt-Lorenz-Golf mündet. In düsse Golf is ok Québec ehr grötste Eiland Anticosti, in de Noorden vun de Gaspésie-Halfeiland. De bewohnteste Region is dat Plattland an'n Sankt-Lorenz-Stroom, dat vun süüdwesten an Montréal vörbi bet to Québec geiht. Düsse Region is bannig fruchtbaar un is de an meisten nüttne in heel Québec.

Klima[ännern | Bornkood ännern]

In Québec givt dat dree klimaatische Hööftregionen: De fuchtige Kontinentaalklima is in'n Süüden un Westen, mit warmn Sommern un kooltn Wintern. Dor givt dat ok deelwies Tornados un dulle Unwetter, de man aver veel weniger findt as in'n Süüden vun Ontario. De grötste Deel, in de Middel vun de Provinz, hett een subpolaare Klima. De Winter sünn bannig koolt De Sommer sünn warm, man sünn de bloots kort. De Noorden hett Polaarklima. De Winter sünn koolt un düern an leengsten in Kanada. De Sommer sünn kort un koolder as in de Rest vun Québec. Een gooter Eenfluss sünn de Strooms vun de Arktische Ozeaan as tum Biespiel de Labradorstroom.

Historie[ännern | Bornkood ännern]

Europeesche Entdeckung[ännern | Bornkood ännern]

Québec weer de Levensrüüm vu de Urinwahners Inuit, Mohawks, Cree, Algonkin, Innu, Atttikamek, Mi'kmaq, Wayandot, Abenaki, Maliseet un Naskapi. As all düsse Völker as Nomaden op den Kanaadschen Schild föörn doon, wörn de Sankt-Lorenz-Irokesen sesshopt un hebbt ehrns Acker bestellt.

De eerstn Europeer in Québec wörn baskische Fischer, de vun 1525 an bit to'n Osten vun Kanada un to de Sankt-Lorenz-Stroom sin Mündung föörn sünn. De eerste Entdecker de in't Binnenland vun Québec kommn is, wör de Franzoose Jaques Cartier. In 1534 he kummt in Gaspé an un geiht wieter in Süüden op de Stroom. Pierre Chauvin grünnt de eerstn Handelsort in Tadoussac an de Floot Saguenay sin Mündung in 1600. [3]

Niefrankriek[ännern | Bornkood ännern]

In 1608 hett Samuel de Champlain de Stadt Québec grünnd, de to de Kooloniaalhööfstadt vun Niefrankriek utkoorn weer. De Franzoosen hebben veel Handel mit de Indianers treven. Dousende vun Pelze weern nach Frankriek transportiert un in't Gegenzug hebben de Indianers Alkohol un Waffen kricht. Veele Keerkslüüt sünn jümmers wieter in't Binnenland vordrungen un harrn 40 Joohr later in 1648 de Québec ehr hütodaags tweetgötste Stadt Montréal op een Eiland in'n Sankt-Lorenz-Stroom grünnd.

De Nöm "Québec" gaht op dat ut de Algonkin-Spraak kommde Wöör Kebek torüch un bedüdet as veel as "Stroomenge". Tatseechlich vereengt si de Stroom dörch hoohe Felsen vun Québec an. Annere Schrievweesen sünn Québecq (1601) un Kébec (1609).

In 1633 maakt Köönig Ludwig XIV. de Kolonie as eene Kroonkolonie, wat de Tahl de Inwahners op 60.000 stiegen laaten harr. Nur katholische Missionaare draffen de Urihnwahners bekeehrn nach de Verboot vun protestantischen Siedlern, woför de Inwahnertahl wiet achtern de Dörtein Kolonien blevt.

In't Joohr 1754 beginnt de Franzoosen- un Indianerkrieg und weer Deel vun de Sövenjeehrigen Krieg. De Franzoosen kämpft mit de Wyandot gegen de Briten, de tosoom mit de Irokesen eene Allianz bilt. 1759 verliert de franzöösch Armee op de Abrahamebenen vör de Toorn vun Québec de Slacht un so ok den Krieg. Mit de Pariser Freeden vun 1763 weer Niefrankriek eene britisch Kolonie un weer umbenömt in “Provinz Québec”.

Britische Herrschopt[ännern | Bornkood ännern]

Provinz Quebec 1774

Wiehl de Integratschoon de gootendeels franzööschen Inwahners misslingt weer, makt de britische Parlament in 1774 de Québec Act. Dat Gesetz akzeptiert dat franzöösche Rechtssystem, de katholischen Glöövn un de franzöösche Kultur un Spraak. Dat schull verhinnern, dat Québec ok as de Dörtein Kolonien in Süüden opstaandig weer.

Dit Gesetz verleegt ok de Scheed to de Dörtein Kolonien un de Region süüdlich vun de Groote Seen wöör de Provinz Québec tospraaken. Dat finden man de Kolonien nich goot un starten den Amerikaanschen Unabhänigkeitskrieg 1775. De Invasion vun de Provinz Québec hett de britsche Armee noch afwenden können. Dousende vun amerikaanschen Loyalisten sünn in de kanaadschen Provinzen flüchtet. Mit de Freeden vun Paris wöörn de Länner süüdlich vun de Grooten Seen de Vereenigte Staten vun Amerika tospraaken.

In't Joohr 1837 starten de Kolonien Över- un Neederkanada eene Revolotschoon, de neederslaan weer. Glieks achteran in 1840 weer de beeden Kolonien to de Provinz Kanada vereenigt. Acht Joohr later kriegt de Provinz ehr eegene demokraatsche Stellvertreterregierung.

Kanaadsche Provinz[ännern | Bornkood ännern]

Jümmers mehr kanaadsche Inwahners wullen een grootes Kanada. An'n 1. Juli 1867 weern de Provinz Kanada un de Rest vun Kanada to eene Süvstverwaltungskolonie dörch de British North America Act vun de britische Parlament tosaam führt. De Provinz Kanada weer in dit Provinzbund opdeelt in de Provinzen Ontario, wat dat dünntomaal dat Överkanada weer, un Québec, dat dünntomaale Neederkanada.

Natschoonalismus[ännern | Bornkood ännern]

Festiviteeten to de Natschoonaaldaag vun Québec an 24. Juni in Montréal, ok köört Saint-Jean-Baptiste

De Natschoonalismus in Québec is wohl as ool as Québec süvst. As de letzte Region vun Noordamerika de in de Övertahl frankofoon is, hebben sik de franzöösche Siedler jümmers vun de angofoone Rest bedroht feelt. Sei künnt ehr kulur beholen man hett veele Québécois vun de Neederlach de Franzoosn op de Abrahamebenen vun 1759 eene Vision: To heven een unafhänigen Staat. Vun 1963 to 1970 veröft de linksextreme Front de libération du Québec mehr as 200 Ansläge un Banköverfälle um een igensteendigen Staat to kreiern nach marxistischen Vörbild. De fööderale Regeerung hett för koorte Tied de Utnaahmetostand utraupen. Am Eend is de FLQ oplööst worrn. Dat berööhmte Gesetz 101 vun 1977, ok bekannt as de Charta de franzöösche Spraak, seekert een Rechte. In heel Kanada is ingelsch un franzöösch glike Amtsspraaken. In Québec is franzöösch is siet 1974 de eenzige Amtsspraak. In't letzte Johrhunnert sin twee Referedums feel slagen. Initschiiert wöörn de Referendums vun de Parti Québécois welke in 1976 de eerste meehrheitlike Provinzregeerung in Québec stellt hett. De eerste in 1980 sleug feel mit 59,6% Gegenstimmen; de letzte Québec-Referendum 1995 mit 49,5% to 50,5% heel knapp. [4] Öt wörr un is umstritten wo veel de föderaale Regeerung makt hett un ob allns mit richtigen Dingen togahn is. De Vorwurf is, dat de Staat veele Eenbürgerungen makt hett um so meehr “Nee”-Wähler in de Provinz to bekommen. [5] Hüütodags setzt sik de Parti Québécois stark för de Interessen vun Québec een un sünn för eene Afspaltung. De Hööchste Gerichtshof vun Kanada legt 1998 fest, dat de Provinz Québec sik nich eensietig för unafhängig erkleern könnt. Québec wöör de eentiege kanaadsche Provinz, de siene Verfassung vun 1982 nich ünnerschreven hett. De aktuelle Vöörsitzende de Partei Parti Libéral du Québec Philippe Couillard hett sik positiv över de Ratifitschierung Québecs äußert. [6]

De Quebecer in Kanada sin vun de federaalen Regeerung as “Natschoonalität innerhaf vun een eenten Kanadas” annerkannt siet 2006. De föderaale Regeerung hett man kloar makt, dat dit nich de Eenheit Kanadas in Frage stellt. [7]

Inwahners[ännern | Bornkood ännern]

Städter[ännern | Bornkood ännern]

De grötste Stadt vun Québec Montréal mit ehr Skyline
De Provinzhööftstadt Québec mit Blick op Château Frontenac un de Sankt-Lorenz-Stroom

Tabelle


Enkeld Nahwiesen[ännern | Bornkood ännern]

  1. Population, Québec et Canada, 1851-2012 Institut de la statistique Québec, © Gouvernement du Québec, 27. September 2012
  2. Population, Québec et Canada, 1851-2012 Institut de la statistique Québec, © Gouvernement du Québec, 27. September 2012
  3. Québec gestern und heute Québec Original, Offizielle Toursimus-Webseite der Regierung von Québec
  4. Le référendum de 1995 Radio-Canada, aktualisiert am 29. Oktober 2010
  5. Référendum au Québec : résultat louche Claude Lellouche, Francophonie Avenir, 2007
  6. Couillard doit se défendre sur son projet d'adhésion à la Constitution Philippe Couillards Anneeherung an de Verfassung, Le Devoir, 19. Määrt 2013
  7. House passes motion recognizing Québécois as nation CBC News, 27. November 2006