Makemake (Dwargplanet)

Vun Wikipedia
Wesseln na: Navigatschoon, Söök
(136472) Makemake
Egenschoppen vun’n Orbit
(Simulatschoon)
Orbitklass Dwargplanet
Perihel — Aphel 38,543 — 52,778 AE
Bahnexzentrizität 0,156
Bahnnegen gegen de Ekliptik 28,998 °
Ümlooptiet 308,540 a
middlere Bahnsnelligkeit 4,404 km/s
Physikaalsch Egenschoppen
Dörmeter ~1.800 km
Rotatschoonsduer  ? h
Albedo  ?
Historie
opdeckt vun M. Brown, C. Trujillo
D. Rabinowitz
an’n 2005-03-3131. März 2005
in Mount Palomar
Vörlöpig Beteken 2005 FY9

(136472) Makemake (vörlöpige Beteken 2005 FY9) is de Beteken vun en Dwargplanet ut’n Kuipergördel, de to de Ünnerklass vun de Plutoiden tellt warrt. Opdeckt weer dat transneptuunsch Objekt an’n 31. März 2005 vun Mike Brown (CalTech), Chad Trujillo (Gemini-Steernwacht) un David Rabinowitz (University of Yale) mit en Teleskop vun de Mount-Palomar-Steernwacht. Dat Objekt harr vun de Opdeckers toeerst den inoffiziellen Arbeitsnaam Easterbunny („Oosterhaas“) kregen.

Ümloopbahn[ännern | Bornkood ännern]

De Ümloopbahn vun Makemake (blau) in’n Vergliek to de vun Pluto (root), 2003 EL61 (gröön) un Neptun (grau)

Makemake bewegt sik op en elliptische Ümloopbahn in’n Afstand twüschen 38,5 AE (Perihel) un 52,8 AE (Aphel) üm de Sünn. De Bahn is mit ruchweg 29° gegen de Ekliptik neegt. för een Ümloop bruukt Makemake 309 Johren.

Opdecken[ännern | Bornkood ännern]

De Opdecken vun dat Objekt weer an’n 29. Juli 2005 bekannt maakt, an’n glieken Dag as ok de Opdecken vun de beiden groten transneptunschen Objekten (136108) Haumea un (136199) Eris. Na’n hüütigen Stand vun uns Weten stellt disse dree Objekten tohopen mit (134340) Pluto de veer gröttsten bekannten Objekten in’n Kuipergördel dor. De Dörmeter vun Makemake warrt op ruchweg 1.800 km schätzt, wat üm un bi ¾ vun de Grött vun Pluto is. Sien schienbore Helligkeit liggt bi ruchweg 17mag. Dormit is he na Pluto dat tweethellste Objekt in’n Kuipergördel.

Dat Makemake to de 2005 nee defineerte Klass vun de Dwargplaneten toordent warrn dee, weer antonehmen. Vun wegen sien Grött befinnt sik dat Objekt all Wohrschienlichkeit na in en hydrostatsch Gliekgewicht un müss dorüm ruchweg de Form vun en Kugel hebben. Nich opletzt ok, as he ok düütlich grötter is as de Dwargplanet (1) Ceres.

Op’n Besluss vun de Internatschonalen Astronoomschen Union (IAU) vun’n 11. juni 2008 is Makemake de Ünnerklass vun de Plutoiden toordent worrn, wat en Ünnerklass vun de Dwargplaneten is, vun wegen dat de afsluute Helligkeit lütter as +1 is.[1]

In’n Juli 2008 hett dat Objekt 2005 FY9 den offiziellen Naam Makemake kregen, nöömt na de Schöppergottheit vun de Kultur vun’t Oostereiland.[2]

Borns[ännern | Bornkood ännern]

  1. IAU 2008 Plutoid chosen as name for Solar System objects like Pluto, 11 Juni 2008, Paris
  2. USGS Astrogeology Research Program Gazetteer of Planetary Nomenclature - Planet and Satellite Names and Discoverers