Maand (Astronomie)

Vun Wikipedia
Wesseln na: Navigatschoon, Söök
Utwohl vun Maanden ut uns Sünnsystem in’n Vergliek to de Grött vun de Eer.

Algemeen betekent de Begreep Maand (ok Trabant oder natürlich Satellit nöömt) in de Astronomie en Himmelskörper, de natürlich entstahn is un üm en Planet, Dwargplanet oder ok Asteroid kreist. Tohopen bewegt se sik as en System op en Ümlopbaan üm en Steern in de Mitt. So is dat t. B. in uns Sünnsystem mit de Eer un ehrn eenzig Trabanten, den Maand, de tosamen üm de Sünn loopt.

Blang de natürlichen Satelliten gifft dat ok noch de künstlichen Satelliten in de Ruumfahrt. De kreist ok üm en Himmelskörper, hebbt aver mit de Maanden nix to don.

Maanden in’t Sünnsystem[ännern | Bornkood ännern]

De Eer is nich de eenzige Planet, de en Maand hett – un de jo ok sien Naamen geven hett för de ganze Grupp vun all de Trabanten. Welke vun de Planeten un Dwargplaneten in dat Sünnsystem hebbt mehr, un annere weniger (Dwargplaneten sünd kursiv schreven, de gröttsten Maanden sünd opwiest):

Dor to is to seggen, dat veele dorvun (besonners bi Jupiter, Saturn, Uranus un Neptun) nich veel grötter sünd as ’n Stadtdeel vun Hamborg, un mach ok wesen, dat wi in de Tokunft noch veel mehr dorvun finnt.

Ok bi enkelte Asteroiden sünd al Maanden funnen worrn. T. B. hett de Ruumsond Galileo den Maand Dactyl von den Asteroiden (243) Ida fotografeert. Meistens aver warrt de blots op Ümweeg opdeckt dör dat Verholln von Lichtkurven, wenn dorin en regelmatig Verdüstern to sehn is. Annere Maanden sünd to’n Bispeel Actaea vun den Asteroiden (120347) Salacia, Alexhelios un Cleoselene vun den Asteroiden (216) Kleopatra oder Vanth vun den Asteroiden (90482) Orcus.

Planeten gifft dat ok in annere Sünnsystemen, un dat is wohrschienlich, dat ok dor noch bannig veel Maanden rümsuust, man bit hüüt is de Technik nich so wiet, dat optodecken.

Wat aver noch nich opdeckt worrn is, sünd Maanden, de sülvst ok noch en egen Trabanten hebbt. Dat is wegen de Physik dorachter aver ok nich wohrschienlich, as de Ümloopbahnen vun solke „Maandmaanden“ in den Hill-Ruum vun’n Maand normalerwies nich lang vun Bestand sünd.