Noorddüütschland

Noorddüütschland betekent den Noorddeel vun Düütschland. Dat Rebeed is nich exakt defineert.

Defintschonen richt sik faken na dat Noorddüütsch Deepland, dat plattdüütsch Spraakrebeed, de Hanse oder dat Geföhl dichtbi de Noord- oder Oostsee to leven.

So ümfaat Noorddüütschland de Länner Sleswig-Holsteen, Hamborg, Mekelnborg-Vörpommern un Bremen un deelwies ook Westfalen, de Ollmark un Noordbrannenborg (Prignitz, Uckermark, Barnim, Fläming).

Historie

Middelöller un fröhe Neetied

In’n Oostfrankenriek weer dat hüdige Noorddüütschland grotendeels dat Hartogdom Sassen un dat Rebeed vun de Sassen, de Ooldsassisch snacken. Dat Spraakrebeed breedt sik mit de Landuutbau in’n Middelöller na Oost to uut.

In’n laten Middelöller full dat Hartogdom Sassen in vele lütter Hartogdömer , Graavschoppen, Bischopdömer un free’e Städen uuteen.

Ene klare Grenz to Middel- un Süüddüütschland geev dat nich. As Grenz köönt in de Tied dat middelsassisch Spraakrebeed gellen oder de Hanse, de buten de Regioon man een paar Städen as Maten harr.

De Inflood von den röömsch-düütschen Kaiser, de vun dat 15. Jhd an een vun Habsburg weer un in Süüddüütschland seet, weer in de Tied ook ringer as in anner Delen vun dat Hillig Röömsch Riek vun Düütsche Natschoon. Mit de Reformatschoon, in de vele noorddüütschen Rieksstänn protestantsch wurrn, neem de Inflood vun de Kaiser noch starker af.

Von dat 18. Jhd. an wuss mit Prüßen ene protestantsche noorddüütsche Grootmacht ran, de Konkurrenz to de süüddüütsche kathoolsche Kaiser weer.

Düütsch Bund

In’n Düütsch Bund kann Noorddüütschland as dat Rebeed gellen, in dat Prüßen de dominante Kraft weer. De süüddüütschen Staten op de anner Sied stünnen ünner de Inflood vun dat Kaiserdom Öösterriek. Een Ünnerscheed twüschen Middeldüütschland un Noorddüütschland geev dat avers nich.

För klaar noorddüütsch güllen de grote Deel vun dat Königriek Preußen (Oost- un Westpreußen, Pommern, Brannenborg, Westfalen, avers nich de Rhienprovinz un Slesien, dat Königriek Hannober, dat Groothartogdom Ollnborg, de Hartogdömer Holsteen, Loonborg, Mekelborg-Swerin un Mekelborg-Strelitz, de Förstendömer Lippe-Deppelt un Lippe-Schaumborg un de Hansestäden Hamborg, Bremen un Lübeek.

De däänsche König weer man in Personaalunion Hartog vun Holsteen un Loonborg, so dat de Hartogdömer to Däänmark tohören, man ook to’n Düüütsch Bund.

Spraak, Dialekten un Kultuur

Historisch un traditschonell is de Spraak in Noorddüütschland Plattdüütsch.

Literatur

Christoph Weinert u. Ingo Helm: Die Geschichte Norddeutschlands. Hoffmann & Campe, Hamburg 2005, 352 S. m. zahlr. Abb.; ISBN 3-455-09520-8; Book tonde NDR-Feernseereeg
[AutorInnenkollektiv]: DreiStromLand. Ems – Weser – Elbe. Die große EWE-Medienkassette über das Land zwischen den drei Strömen: alle Städte, Samtgemeinden und Gemeinden in Wort, Bild, Karten und Film. Bremen 2005; dorin:
Das große EWE-Handbuch der Städte, Samtgemeinden und Gemeinden zwischen Ems, Weser und Elbe. Band 1–3, 376+344+240 S. m. zahlr. Abb.
Margot Böse, Jürgen Ehlers, Frank Lehmkuhl: Deutschlands Norden – vom Erdaltertum zur Gegenwart. Springer-Verlag, Berlin/Heidelberg 2018, ISBN 978-3-662-55372-5.