Jan Hendrik Oort

Vun Wikipedia
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Jan Oort in’t Johr 1961
Gedenktafel an dat Huus in Franeker, woneem Oort boren is

Jan Hendrik Oort (* 28. April 1900 in Franeker; † 5. November 1992 in Leiden) weer en nedderlannschen Astronom.

Leven un Wark[ännern | Bornkood ännern]

Oort studeer an de Rieksuniversität Groningen. He weer door Schöler vun Jacobus C. Kapteyn. Siet 1924 hett he an de Steernwacht vun Leiden arbeit. Vun 1945 bit 1970 weer he Professer an de Universität Leiden un toi de glieken Tiet ok Direkter vun de Steernwacht Leiden.

In’t Johr 1927 heebt Oort un sien Kollegen mit de Oortschen Rotatschoonsformeln de Annahm vun Bertil Lindblad över de Rotatschoon vun uns Galaxie ünnermuert, de toeerst al 1755 vun Immanuel Kant vörslahn weer. Oort hett den Middelpunkt vun de Galaxie ruchweg 30.000 Lichtjohren vun de Eer weg in’t Steernbild Schütt lokaliseert. He wies, dat de Melkstraat en Masse vun 100 Milliarden Sünnmassen hett.

In de 1950er Johren hett Oort de Annahm opstellt, dat dat an’n Rand vun’t Sünnsystem en Rebeet gifft, vun wo de Kometen stammt. Dat Rbeet is vundaag as Oortsche Wulk bekannt. Sien Theorien dorto sünd alltohopen bit hüüt nich nawiest, man allgemeen acht. Wieter wies Oort de Polariseren vun de Strahlen vun’n Kreeftnevel, de he as Synchrotronstrahlen düüt hett.

Vun 1958 bit 1961 weer Oort Präsident vun de Internatschonalen Astronoomschen Union.

Maatschoppen[ännern | Bornkood ännern]

1946 weer Oort in de American Academy of Arts and Sciences wählt, 1953 in de National Academy of Sciences. In’t Johr 1973 weer Oort as Liddmaat vun de Leopoldina wählt. 1955 is he as korresponderen Liddmaat vun de Chöttinger Akademie vun de Wetenschoppen wählt worrn.[1]

Utteken[ännern | Bornkood ännern]

Brunnen "De Oortwolk" vun Jean-Michel Othoniel in Franeker. De Waterdamp steiht för de Kometen an’n Rand vun uns Melkstraat

Weblenken[ännern | Bornkood ännern]

Borns[ännern | Bornkood ännern]

  1. Holger Krahnke: Die Mitglieder der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen 1751–2001 (= Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen, Philologisch-Historische Klasse. Folge 3, Bd. 246 = Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften in Göttingen, Mathematisch-Physikalische Klasse. Folge 3, Bd. 50). Vandenhoeck & Ruprecht, Chöttingen 2001, ISBN 3-525-82516-1, S. 182.