Zum Inhalt springen

Abbasiden-Kalifaat

Vun Wikipedia
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.
Dat Abbasiden-Kalifaat ümme 850
Swarte Flagge med araabschen Schrifttog
Flagge van den Abbasiden-Kalifaat

Dat Abbasiden-Kalifaat oder Abbasiden-Riek was een islaamsch Riek, dat de Abbasiden-Dynastie in de Tied van 750 bet 1258 beheerscht het. De Höövdstad van den Riek was eerst Kufa, läter Bagdad, denn Samarra un ar-Raqqa. Den Riek stund de Kalif bovenan, de weltlike Böverste was. De Abbasiden nemen meest dat hele Umayyaden-Kalifaat in, de bet 750 van Damaskus uut heerscht hadden. De Umayyaden künnen man al-Andalus up dat ibeersche Halveiland, vandage Spanien un Portugal, unner ere Heerschop waren, wo se naher dat Emiraat Córdoba, läter dat Kalifaat Córdoba uprichten, dat bet 1031 standholen het.

Historie[ännern | Bornkood ännern]

Kaarte van de Upkomst van de Abbasiden
Franssprakige Kaarte med den Abbasidenriek ümme 820

Upkumst[ännern | Bornkood ännern]

De Upkumst van den Abbasidenriek begunn med enen Upstand tegen de Umayyaden in de Regioon Khorasan, vandage in’n ööstliken Iran. För den Upstand gav et verscheden Grünne.

  • De Pers’schen fölen sik wegen de Arabers as Börger up’n tweden Range un mösten to’n Bispeel höger Afgaven talen.
  • De Abbasiden bekeken sik dat de rechten Kalifen, ümme dat se van Abbas ibn Abd al-Muttalib (566-652) afstammen, un so Nakomens van den Propheet Mohammed sind. De Ummayyaden stammen van enen ander Stamm as Mohammed af.
  • Verdreet över de welige, rieve un „weltike“ Levensstil van den Ummayaden kam in Damskus up un dat Verlangen trügge na de „simplen Anfänge“ in de Anfangstied van den Islaam to gaan kam up.

An den Upstand, de 747 begunn, nemen Persers un ook Arabers deel. De Leidsman van den Upstand was Abu-Abbas Al-Saffah, een Nakomen van den boven benöömten Onkel van Mohammed.

In’n Jare 750 het he bi Kufa (in’n Süden van’n Iran vandage) de Armee van den Umayyaden in de Salcht bi de Zab toslaan. Na düssen Sieg kreeg he den Erentitel al Saffah („De Bloodvergeter“).

Kufa make he to de eerste Höövdstad. 766 grünnen de Abbasiden ene niege Hoovdstad med den Namen Medinat as Salam oder de Stad van Frede. Läter word düsse Stad unner den Namen Bagdad bekennt.

Daalgang[ännern | Bornkood ännern]

In de Tied van Harun ar-Rashid nam de politsche Inflood, den de Abbasiden, had hebbet bilüttken af. Emirate up dat ibeersche Halveiland, Noordafrika un Iraan worden to’n groten Deel unafhängig un repen sülvenst Kalifate uut.

Unner Kalif Al-Mu'tasim toog de Höövdstad 839 van Bagdad na Samarra ümme. De Söldnerheere, de Ghilman, wat to’n groten Deel uut Slavenweren, können veel Macht winnen

946 verövern de Bujiden, ene schiitsche Stamm den Westen van’n Iran, un ook Bagdad. Se leten den Kalifen as religiöös Böversten leven, man övernemen de Macht in’r Politik un in’n Militär. De sunnitsche kalif worde so man ene Marinette, de unner de Kuntrolle van de Schiiten stund. Daarna keem dat Syysteem van de Iqta up.

To’n Anfang van dat 11. jaarhunderd ümstellen schiitsche Staten dat Kalifaat, de Bujiden in’n oosten un de Fatimiden in’n Süden. Eerst vragen de Kalifen de sunnitschen Ghasnawiden na Hülp un 1040 ook de Seltschuken. 1055 befriegen de Seltschuke Togrul Beg de Höövdstad Bagdad van de Bujiden. Na dat de Seltschuken Bagdad 1157 belagert hadden, kreeg de Kalif sienen Stauts trügge.

1258 maken de Mongolen Bagdad tonichte. De mongoolschen Rieders richten Bloodbad an. De Kalif un de meesten hogen Amtdregers hebbet de Mongolen den Kopp afslaan. De Mongolen vernichten de Gräven un Buwärke to’n Bewatern van’n Land rund ümme de Stad un vele Buwärke binnen Stad. Sied denn dat de Mongolen Bagdad vernicht hadden, was dat Gebeed twischen Euphraat un Tigris nich meer so fruchbaar un riek as in de Tied van de Abbasiden, bevöör dat se dat Land daar verwöösten.

Enkel Familienliddmaten van de abbasidschen Kalifen können in dat Mammelukkensultanaat flüchten, wo se den Titel Kalif wedder kregen, bet de Osmanen dat Gebeed 1517 verövern.

Wetenschop un Kultuur[ännern | Bornkood ännern]

Deel van ene Bladdside uut enen Koraan, de in’n 8. oder 9. Jhd. schreven worde, de Tied van den Abbasiden-Kalifaat

Dat Abbasidenriek kam unner den verscheden Kalifen to enen Hoogpunkt in de Kunst, Architektuur un Literatuur. Düsse Tied geld för dat güllen Tied van den Islaam.

Verscheden Koraanverse un Hadithe so as de inkt van een geleerde is heiliger dan het bloed van een martelaar neemt Inflood up Abbaside. De Kalif Al-Ma’mun grünne dat Huus van de Wiesheed in Bagdad, wo Geleerte klassische greeksche, persische un indsche Wärke studeren in’t Araabsche översetten.

De Vertellsels van Dusendunene Nacht worden in de Tied van den Kalifen Harun ar-Rashid schreven.

Bukunst[ännern | Bornkood ännern]

De runne Stad Bagdad. Kalif Al-Mansur bugge Bagdad as ene runne Stad twischen 762 un 767. De Mongolen maken de Stad 1258 tonichte
Dat spiraalförmige Minarett van Samarra
De Imam Alimoschee in de Iraaksche Stad Nadschaf, leten de Abbasiden buggen

De Abbasiden leten ene niege Höövdstad buggen: Bagdad. Se buggen Bagdad as enen Krink. De Summerresidens ar-Raqqa, in Noordsyrien, leten se ook as ene Krinkstad buggen.

Veel van de abbasidsche Bukunst is verlüstig gaan. Een Buwärk, dat noch steet, is de Grote Moschhe van Samarra, de up de Weltärvelist staat. Een ander Buwärk is de Palast van Ukhaidir un de Gollen Moschee in’n Iraak, In’n Iraan buggen de Abbasiden de Friedagsmosche van Isfahan, in Ägypten de Ibn Tulunmoschee.

Seperatismus unner de Abbasiden[ännern | Bornkood ännern]

Kalifen van de Abbasiden in Bagdad[ännern | Bornkood ännern]

Genealoogsche Stammboom van de Abbasidenfamilie. In gröön, de abbasidschen Kalifen van Bagdad. In geel, de abbasidischen Kalifen van Kairo. Mohammed is inbegrepen (in Grootbookstaven) üm de Verwandschop van de Abbasiden met enne towiesen.

De Abbasiden hadden 767 Jaare regeerd un in de Tied 54 Kalifen:

Regeertied Naam
750 - 754 Abu'l Abbas As-Saffah
754 - 775 Al-Mansur
775 - 785 Muhammad bin Abdullah al-Mahdi
785 - 786 Al-Hadi
786 - 809 Harun ar-Rashid
809 - 813 Al-Amin
813 - 833 Al-Ma'mun
833 - 842 Al-Mu'tasim
842 - 847 Al-Wathiq
847 - 861 Al-Mutawakkil
861 - 862 Al-Muntasir
862 - 866 Al-Musta'in
866 - 869 Al-Mu'tazz
869 - 870 Al-Muhtadi
870 - 892 Al-Mu'tamid
892 - 902 Al-Mu'tadid
902 - 908 Al-Muktafi
908 - 932 Al-Muqtadir
932 - 934 Al-Qahir
934 - 940 Ar-Radi
940 - 944 Al-Muttaqi
944 - 946 Al-Mustakfi
946 - 974 Al-Muti
974 - 991 At-Ta'i
991 - 1031 Al-Qadir
1031 - 1075 Al-Qa'im I
1075 - 1094 Al-Muqtadi
1094 - 1118 Al-Mustazhir
1118 - 1135 Al-Mustarshid
1135 - 1136 Ar-Rashid
1136 - 1160 Al-Muqtafi
1160 - 1170 Al-Mustanjid
1170 - 1180 Al-Mustadi
1180 - 1225 An-Nasir
1225 - 1226 Az-Zahir
1226 - 1242 Al-Mustansir
1242 - 1258 Al-Musta'sim

Kalifen van de Abbasiden in Kairo[ännern | Bornkood ännern]

De törkschen Mammelukken, de in’n 13. Jaarhunderd de Macht in Ägypten övernemen, söken sik een Liddmaat van de Abbasiden-Dynastei as kalifen uut. 1517 veröver dat osmmaansche Riek den negen Oosten un övernemen den Namen kalifaat. De osmaansche övernemen ook dat Amt van den Kalifen.

Regeertied Naam
1261 Al-Mustansir II
1262-1302 Al-Hakim I
1302-1340 Al-Mustakfi I
1340-1341 Al-Wathiq I
1341-1352 Al-Hakim II
1352-1362 Al-Mu'tadid I
1362-1383 Al-Mutawakkil I
1383-1386 Al-Wathiq II
1386-1389 Al-Mu'tasim
1389-1406 Al-Mutawakkil I
1406-1414 Al-Musta'in
1414-1441 Al-Mu'tadid II
1441-1451 Al-Mustakfi II
1451-1455 Al-Qa'im II
1455-1479 Al-Mustanjid
1479-1497 Al-Mutawakkil II
1497-1508 Al-Mustamsik
1508-1517 Al-Mutawakkil III

Nawiese[ännern | Bornkood ännern]