Johan van Oldebarnevelt

Vun Wikipedia
Wesseln na: Navigatschoon, Söök
Johan van Oldenbarnevelt

Johan van Oldenbarnevelt (* 14. September 1547 in Amersfoort; † 13. Mai 1619 in Den Haag) weer en nedderlannschen Staatsmann un Diplomat (Raatspensionär).

Anfang[ännern | Bornkood ännern]

1564 vertrock Oldebarnevelt nah Den Haag un arbeit dor bi en Afkaten. Vunwegen sien Studium keem he in allerhand Länner rüm. He studeer in Löven, Bourges, Heidelbarg, Köln un Padua. Dornoh is he in dat Johr 1572 Hölpsmann vun Wilhelm vun Oranien wurrn. 1575 heiraat he Maria vun Utrecht, wat en rieke Fro weer. So keem he süms to allerhand Vermögen. Vun 1576 - 1582 weer he Afkaat vun den Raat vun de Stadt Rotterdam. In düsse Tiet güng dat mit de Stadt oorntlich vörut.

Karrier[ännern | Bornkood ännern]

1586 is he Landsafkaat vun de Staaten Holland un Utrecht wurrn. He möss as nederlannschen Staatsmann rümlaveren mank de Grootmächt England, Frankriek, Spanien un verscheden düütsche Staaten. Dat kreeg he ganz goot hen. 1602 sorg he dor mit vör, dat de VOC (Vereente Oostindische Company) grünnt wurrn is. 1609 bröch he en 12-jöhrigen Wapenstillstand mit Spanien towege.

Enn[ännern | Bornkood ännern]

Oldebarnevelt keem nich so goot mit den neen Statthöller Prinz Moritz vun Oranien torecht. Dat geev Striet, vunwegen dat he nich geern Macht ut de Hannen geev. Babenhen höör he to de Grupp vun de Remonstranten to, de sik vun de nedderlannsche Reformeerte Kark afscheedt harr. Achter düsse Kark stünn avers de Prinz. So keem he allerwegens in’e Bredouille. Amenn hett he Amt un Leven verloren. Moritz vun Oranien hett in en Staatsgreep de Macht övernahmen un Oldebarnevelt un siene Frünnen (dormank Hugo Grotius) afsett un achter Trallen bringen laten. He is anklaagt wurrn vunwegen Hoochverraat un is an'n 12. Mai 1619 to Dode verordeelt wurrn. An'n 13. Mai 1619 wurr he denn in Den Haag en Kopp körter maakt. Sien lesten Wöör to’n Scharprichter weern: „Maak dat kort“.