Jever

Vun Wikipedia
Wesseln na: Navigatschoon, Söök
Dat jeversch Slöß.

Jever, de Kreisstadt von den Landkreis Freesland, liggt up ene Geesttung, de wiet in de Masch vörspringen deit. Bit an de Noordsee in'n Noorden un an de Butenjaad in'n Oosten sünd dat noch goot 14 Kilometers. Mit Schippsverkehr un annern Küstenbedriev hett de Stadt nich veel to doon. Vör Jahrhunnerten weer dat noch anners; do kunnen lütte Hannelsscheep dör en Deep bit na Jever föhren un an de Slachte anleggen.

In Jever wurd ok Beer vun de Marke Jever broot.

Geschicht[ännern | Bornkood ännern]

Jever is een von de öllsten Wahnöörd in Noordwest-Neddersassen. 1850 sünd hier 5000 röömsche Münten ut de Tiet von 100 bit 200 n. Chr. funnen woorn. De Fraag, of Jever de Borg weer, de in dat Gudrunleed as „Gyfers up den Sand“ nöömt ward, weet nümms ene Antwoort. Ganz seker is aver, dat hier al um 1100 in ene Müntenprinteree de „Gefri denarii“ maakt woorn. De weern lange Tiet darna sogaar in Frankriek un Russland as weertvulle Geldstücken bekannt. Jever weer domaals ok al en Hannelsplatz un harr dat Stapelrecht.

De nafolgen Geschichte is so veelsietig, dat sik dat an'n besten mit ene Tabell darstellen lett:

  • 1150 Jever is Gauborg von Gau Östringen
  • 1158 Jever is Kurie von dat Benediktinerklooster Raastäe
  • 1200 Jever is Endpunkt von de freesche Hannelsstraat (von Bremen her)
  • 1250 Oort von ene Kurie von de Bremer Kark
  • 1337 as Havenoort nöömt
  • 1347 up dat Stadtsegel as „villa Geverensis“ nöömt
  • 1416 Edo Wiemken de Öllere boot ene Borg
  • 1420 Oostfresen nehmt de Borg in
  • 1428 Hayo Harldas boot ene ne'e Borg
  • 1511 Hööftling Edo Wiemken sturven
  • 1537 Frollein Maria kennt de Lehnshoheit von Karl V. an
  • 1536 Jever ward Stadt, leggt Wall un Graven an
  • 1575 Frollein Maria starv, ut Angst, dat de Oostfresen kaamt, ward de Doot geheem hooln. De Herrschup Jever fallt an den Graaf von Ollnborg
  • 1667-1793 Graaf Anton Günther vermaakt Jever siene Süster, un so kummt dat Jeverland to Anhalt-Zerbst
  • 1793-1804 dat Jeverland fallt an Russland
  • 1807-1810 to Holland
  • 1810-1813 dat Jeverland kummt to dat Kaiserriek Frankriek (Franzosentiet)
  • 1813-1818 wedder to Russland
  • 1818 endgültig to dat Groothertogdoom Ollnborg

Karken[ännern | Bornkood ännern]

  • Evangelisch-lutherske Kark
  • Roomse-Katholiske Kark
  • Baptistenkark
  • Stadtmissjon, ook Evangelische free Gemeente nöömd
  • Nieapostolische Kark

Ut Jever stammen oder hebbt dor leevt[ännern | Bornkood ännern]