Grad Fahrenheit

Vun Wikipedia
Wesseln na: Navigatschoon, Söök
Eenheit
Norm Angloamerikaansch Maatsystem
Naam Grad Fahrenheit
Grött Temperatur
Eenheitenteken °F
Formelteken T
nöömt na Daniel Gabriel Fahrenheit

Grad Fahrenheit is en physikaalsche Eenheit vun de Temperatur, de na den düütschen Physiker un Utfinner Daniel Gabriel Fahrenheit nöömt is. Se warrt in’t Angloamerikaansche Maatsystem bruukt.

Historie[ännern | Bornkood ännern]

Fahrenheit hett sien Temperaturskala na en Besöök bi den däänschen Astronom Ole Rømer in Kopenhagen utklamüstert. Rømer weer de eerste wesen, de en Thermometer konstrueert hett, dat mit Help vun twee Fixpunkten kalibreert worrn is. Na de Rømer-Skala liggt de Klaampunkt vun’t Water bi 7,5 Grad, de Kaakpunkt bi 60 Grad un de dörsnittliche Temperatur vun’n Lief vun’n Minsch bi 22,5 Grad.

Fahrenheit hett as Nullpunkt för sien Temperaturskala de deepste Temperatur nahm, de in sien Heimatstadt Danzig in den strengen Winter 1708/1709 meten weer. Mit en Mischen ut „Ies, Water un Salmiak oder Seesolt“ (Küllmischen) künn he dorna den Nullpunkt oder den eersten Fixpunkt wedder herstellen (−17,8 °C). Sien Afsicht weer dorbi, ahn negative Temperatur uttokamen, as se bi de Rømer-Skala al in’n Alldag begäng weern.

As tweeten un drüdden Fixpunkt legg he 1714 den Klaampunkt vun rein Water (Iespunkt) bi 32 °F un de „Lieftemperatur vun en gesunnen Minschen“ bi 96 °F fast[1]. De Nadeel bi disse Skala weer aver, dat sünners de ünnere un de bövere Fixpunkt na hüütige Standards nich nau noog to bestimmen sünd. Dorüm müss en ne’e Definitschoon her.

För de Definitschoon vun en Temperaturskala bruukt een blots twee verschedene, dorför aver mööglichst nipp un nau reproduzeerbore Temperaturen un dorto en Fastleggen vun’t Indeelen vun Skalendeelen twüschen de beiden Temperaturen un en Nullpunkt. As ne’e Fixpunkten sünd dorüm de Klaam- un de Kaakpunkt vun Water nahmen worrn. De ne’e Definitschoon schüll aver ok mööglichst goot to de fröhere Definitschoon passen. Dorüm is för den Klaampunkt vun’t Water de Skalenweert vun 32 °F bibehollen un dat Intervall twüschen de Fixpunkten in 180 Skalendeelen opdeelt worrn. Op disse ne’en Skala liggt de dörsnittliche Normaltemperatur vun’n minschlichen Lief bi 98,6 °F (37 °C), also ’n beten höger as de 96 °F, as Fahrenheit dat oorsprünglich fastleggt harr.

De Fahrenheit-Skala weer in Europa lange Tiet bruukt, bit se denn dör de Celsius-Skala aflöst worrn is. Vundaag is de Fahrenheit-Skala blots noch in de USA un en poor annere engelschspraakige Länner begäng.

Ümreken[ännern | Bornkood ännern]

Översicht över de Temperaturskalen
Skala Kelvin Celsius Fahrenheit Rankine Delisle Newton Réaumur Rømer
Eenheit Kelvin Grad Celsius Grad Fahrenheit Grad Rankine Grad Delisle Grad Newton Grad Réaumur Grad Rømer
Eenheitenteken K °C °F °Ra, °R °De, °D °N °Ré, °Re, °R °Rø
eerste Betogspunkt F1 T0
= 0 K
\mathrm{\vartheta_{S}}(H2O)
= 0 °C
TSchm(H2O)
= 32 °F*
T0
= 0 °Ra
TSchm(H2O)
= 150 °De
TSchm(H2O)
= 0 °N
TSchm(H2O)
= 0 °Ré
TSchm(H2O)
= 7,5 °Rø
tweete Betogspunkt F2 Tt(H2O)
= 273,16 K
\mathrm{\vartheta_{K}}(H2O)
= 100 °C
TKaak(H2O)
= 212 °F*
TKaak(H2O)
= 0 °De
TKaak(H2O)
= 33 °N
TKaak(H2O)
= 80 °Ré
TKaak(H2O)
= 60 °Rø
Skalenintervall (F2−F1) / 273,16 (F2−F1) / 100 (F2−F1) / 180* 1 °Ra = 1 °F (F1−F2) / 150 (F2−F1) / 33 (F2−F1) / 80 (F2−F1) / 52,5
Utfinner William Thomson („Lord Kelvin“) Anders Celsius Daniel Fahrenheit William Rankine Joseph-Nicolas Delisle Isaac Newton René-Antoine Ferchault de Réaumur Ole Rømer
Johr vun’t Inföhren 1848 1742 1714 1859 1732 1700 1730 1701
Rebeet, woneem de Skala begäng is weltwiet (SI-Einheit) weltwiet USA, Jamaika USA Russland (19.Jhd.) Westeuropa bit 19. Jhd.

* De Angaven för de Fahrenheit-Skala beschrievt de Definitschoon as se vundaag gellt. Na de oorsprünglichen Definitschoon dör Fahrenheit weer de Temperatur vun en Küllmischen vun Ies, Water un Salmiak oder Seesolt (−17,8 °C = 0 °F) un de „Lieftemperatur vun’n gesunnen Minschen“ (35,6 °C = 96 °F) as Fixpunkten bruukt mit (F2−F1) / 96 Skalendeelen.


Ümreken twüschen Temperaturskalen
na \ vun Kelvin-Skala (K) Celsius-Skala (°C) Réaumur-Skala (°Ré) Fahrenheit-Skala (°F)
TKelvin = TK = \vartheta + 273,15 = T · 1,25 + 273,15 = (TF + 459,67) ÷ 1,8
\mathrm{\vartheta_{Celsius}} = TK − 273,15 = \vartheta = T · 1,25 = (TF − 32) ÷ 1,8
TRéaumur = (TK − 273,15) · 0,8 = \vartheta · 0,8 = T = (TF − 32) ÷ 2,25
TFahrenheit = TK · 1,8 − 459,67 = \vartheta · 1,8 + 32 = T · 2,25 + 32 = TF
TRankine = TK · 1,8 = \vartheta · 1,8 + 491,67 = T · 2,25 + 491,67 = TF + 459,67
TRømer = (TK − 273,15) · 21/40 + 7,5 = \vartheta · 21/40 + 7,5 = T · 21/32 + 7,5 = (TF − 32) · 7/24 + 7,5
TDelisle = (373,15 − TK) · 1,5 = (100 − \vartheta) · 1,5 = (80 − T) · 1,875 = (212 − TF) · 5/6
TNewton = (TK − 273,15) · 0,33 = \vartheta · 0,33 = T · 0,4125 = (TF − 32) · 11/60
na \ vun Rankine-Skala (°Ra) Rømer-Skala (°Rø) Delisle-Skala (°De) Newton-Skala (°N)
TKelvin = TRa ÷ 1,8 = (T − 7,5) · 40/21 + 273,15 = 373,15 − TDe · 2/3 = TN · 100/33 + 273,15
\mathrm{\vartheta_{Celsius}} = TRa ÷ 1,8 − 273,15 = (T − 7,5) · 40/21 = 100 − TDe · 2/3 = TN · 100/33
TRéaumur = TRa ÷ 2,25 - 218,52 = (T − 7,5) · 32/21 = 80 − TDe · 8/15 = TN · 80/33
TFahrenheit = TRa − 459,67 = (T − 7,5) · 24/7 + 32 = 212 − TDe · 1,2 = TN · 60/11 + 32
TRankine = TRa = (T − 7,5) · 24/7 + 491,67 = 671,67 − TDe · 1,2 = TN · 60/11 + 491,67
TRømer = (TRa − 491,67) · 7/24 + 7,5 = T = 60 − TDe · 0,35 = TN · 35/22 + 7,5
TDelisle = (671,67 − TRa) · 5/6 = (60 − T) · 20/7 = TDe = (33 − TN) ÷ 0,22
TNewton = (TRa − 491,67) · 11/60 = (T − 7,5) · 22/35 = 33 − TDe · 0,22 = TN


Eenige Temperaturweerten in de verscheeden Skalen
Meetwert \ Skala Fahrenheit* Rankine Réaumur Celsius Kelvin
middlere Bavenflachtemperatur vun de Sünn 10 430 °F 10 890 °Ra 4 622 °R 5 777 °C 6 050 K
Smöltpunkt vun Iesen 2 795 °F 3 255 °Ra 1 228 °R 1 535 °C 1 808 K
Smöltpunkt vun Blie 621,43 °F 1081,10 °Ra 261,97 °R 327,46 °C 600,61 K
Kaakpunkt vun Water 212 °F 671,67 °Ra 80 °R 100 °C 373,15 K
hööchste buten meten Lufttemperatur 136,04 °F 595,71 °Ra 46,24 °R 57,80 °C 330,95 K
Lieftemperatur vun’n Minschen na Fahrenheit 96 °F 555,67 °Ra 28,44 °R 35,56 °C 308,71 K
Tripelpunkt vun Water 32,02 °F 491,69 °Ra 0,01 °R 0,01 °C 273,16 K
Klaampunkt vun Water 32 °F 491,67 °Ra 0 °R 0 °C 273,15 K
sietste Temperatur in Danzig, Winter 1708/09 0 °F 459,67 °Ra −14,22 °R −17,78 °C 255,37 K
Smöltpunkt vun Quecksülver −37,89 °F 421,78 °Ra −31,06 °R −38,83 °C 234,32 K
sietste buten meten Lufttemperatur −130,90 °F 328,77 °Ra −72,40 °R −90,50 °C 182,65 K
Klaampunkt vun Ethanol −173,92 °F 285,75 °Ra −91,52 °R −114,40 °C 158,75 K
Kaakpunkt vun Stickstoff −320,44 °F 139,23 °Ra −156,64 °R −195,80 °C 77,35 K
afsluut Nullpunkt −459,67 °F 0 °Ra −218,52 °R −273,15 °C 0 K

* De Angaven för de Fahrenheit-Skala beteht sik op de oosprüngliche Definitschoon, de nich nipp un nau mit de hüütige Definitschoon vun de Fahrenheit-Skala övereenstimmt.


Borns[ännern | Bornkood ännern]

  1. Daniel Gabriel Fahrenheit: Experimente und Beobachtungen über das Gefrieren des Wassers im Vacuum. Phil. Transact. London. Vol. XXXIII, 1724, S. 78–84. In: Arthur von Oettingen (Rgv.): Ostwald’s Klassiker der exakten Wissenschaften, Bd. 57. Engelmann, Leipzig 1894.