Actinium

Vun Wikipedia
Wesseln na: Navigatschoon, Söök
89 RaActiniumTh
La

Ac

nix
Ac-TableImage.png
Allgemeen
Naam, Teken, Atomtall Actinium, Ac, 89
Cheemsch Serie Actinoid
Klöör sülvern
Atommass 227,0278 g/mol
Elektronenkonfiguratschoon [Rn]6d17s2
Elektronen je Schaal 2, 8, 18, 32, 18, 9, 2
Physikaalsche Egenschoppen
Phaas Faststoff
Dicht 10,07 g·cm−3 (bi RT)
Smöltpunkt 1323 K
(1.050 °C)
Kaakpunkt 3473 K
(3.200°C)
Atomare Egenschoppen
Kristallstruktur kubisch flachzentreert
Ionisatschoonsenergien 1.: 499 kJ/mol
2.: 1170 kJ/mol
Atomradius 195 pm
Annere Egenschoppen
Isotopen (Utwahl)
Hööftartikel: Isotopen vun Actinium
Iso VN t½ VO VE (MeV) VP
224Ac nee 2,9 h ε 1,403 224Ra
α 9,100 220Fr
β- 0,232 224Th
225Ac nee 10 d α 5,935 221Fr
226Ac nee 29,4 h β- 0,640 226Th
ε 1,116 2226Ra
α 5,536 222Fr
227Ac 100 % 21,773 a β- 0,045 227Th
α 5,536 223Fr
228Ac Sporenisotop 6,15 h β- 2,127 228Th

Actinium (latiniseert vun’t greeksche ακτίνα „Strahl“) is en cheemsch Element ut dat Periodensystem mit de Atomtall 89 un dat Atomteken Ac. Dat Element is en radioaktiv Metall ut den d-Block. Actinium höört to Övergangselementen un is togliek de Naamsgever vun de Actinoiden.

Historie[ännern | Bornkood ännern]

Actinium is in’t Johr 1899 vun den franzööschen Chemiker André-Louis Debierne opdeckt worrn, de dat Element ut Pechblenn isoleert hett. Toeerst hett he den Element vergliekbore Egenschoppen mit dat Titan[1] oder dat thorium[2] toschreven. Unafhangig dorvun weer Actinium 1902 ok vun Friedrich Giesel opdeckt[3] un wies op lieke Egenschoppen to dat Lanthan hen. !904 hett he dat Element "Emanium" nöömt[4]. Na’n Vergliek vun de beiden Stoffen in dat Johr 1904 is denn de Naam vun Debiernes övernahmen worrn, vun wegen dat he dat Element toeerst opdeckt harr[4] [5].

In Publikatschonen vun 1971[6] un later in 2000[7] weer de Historie vun’t Opdecken jümmer noch as unklor beschreven. Dorin warrt wiest, dat de Publikatschonen vun 1904 op de een Siet un de vun 1899 un 1900 op de annern sik an eenige Steden towedder snacken doot.

Winnen un Dorstellen[ännern | Bornkood ännern]

In Uranierzen is Actinium blots in lütte Mengden binnen, so dat dat keen Rull speelt för’t Winnen. Technisch warrt 227Ac dör Bestrahlen vun 226Ra mit Neutronen in Karnreakters herstellt.

\mathrm{^{226}_{\ 88}Ra\ +\ ^{1}_{0}n\ \longrightarrow \ ^{227}_{\ 88}Ra\ \xrightarrow[42,2 \ min]{\beta^-} \ ^{227}_{\ 89}Ac}

(Anm.: De Tieten geevt de Halfweertstieten an)

Dör den gauen Verfall vun’t Actinium is dat bit hüüt blots in lütte Mengden maakt worrn. De eerste künstliche Produkschoon vun Actinium is in’t Argonne National Laboratory in Chicago maakt worrn.

Egenschoppen[ännern | Bornkood ännern]

Dat Metall hett en sülverwitte gleemige Klöör un is vergliekswies week. Actinium reageert bannig gott un warrt vun Luft un Water angrepen. Dör sien starke Radioaktivität gleiht dat Element in’n Düstern in en blassblau Licht. Dat Ac(III)-Ion is ahn Klöör. In sien cheemsch Verhollen is Actinium teemlich gliek as dat Lanthan. In all sien teihn bekannte Verbinnen is dat Element dreeweertig.

Isotopen[ännern | Bornkood ännern]

Vun Actinium sünd 26 Isotopen bekannt. Dorvun gifft dat in de Natur aver blots twee. An’n bestännigstens is dat Isotop 227Ac mit en Halfweertstiet vun 21,8 Johren. Dit Isotop is en Alpha- un Beta-Strahler, dat as Verfallsprodukt vun’t 235U tostannenkummt un to lütte Delen in’t Uranierz vörkummt. Dorut kann een wäägbore Mengden vun’t 227Ac winnen, mit de man dat Element eenigermoten eenfach ünnersöken un studeeren kann. Man, dorför is’n opwännige Strahlenschuulvörsorg nödig, vun wegen dat ünner de Verfallsprodukten ok eenige Gammastrahler sünd.

Bruuk[ännern | Bornkood ännern]

Actinium warrt insett to’n Tügen vun Neutronen, de bi Aktiveerensanalysen en Rull speelt. Bito warrt dat element för de thermoionische Engergieümwanneln nütt.

De Verfall vun’t 227Ac verlöpt op twee Weeg: De gröttste Deel verfallt ünner Emisschoon vun Betastrahlen in 227Th, wiel ruchweg 1 % över’t Utsennen vun Alpha-Deelken to 223Fr verfallt. Somit kann also en Lösen vun 227Ac as Born för dat kortlevige 223Fr bruukt warrn. Dat kann denn regelmatig afscheedt un ünnersöcht warrn.

Borns[ännern | Bornkood ännern]

  1. A.-L. Debierne: Sur un nouvelle matière radio-active, Comptes rendus, Vol. 129, S. 593-595, 1899 [1]
  2. A.-L. Debierne: Sur un nouvelle matière radio-actif l’actinium, Comptes rendus, Vol. 130, S. 906-908, 1900 [2]
  3. F. O. Giesel: Ueber Radium und radioactive Stoffe, Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft, Bd. 35, Nr. 3, S 3608-3611, 1902
  4. 4,0 4,1 F. O. Giesel: Ueber den Emanationskörper (Emanium), Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft, Bd. 37, Nr. 2, S. 1696-1699, 1904
  5. F.O. Giesel: Ueber Emanium, Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft, Bd. 38. Nr. 1, S. 775-778, 1905
  6. H. W. Kirby: The Discovery of Actinium, Bd. 62, Nr. 3, S. 290-308, 1971 [3]
  7. J. P. Adloff: The centenary of a controversial discovery: actinium, Radiochim. Acta, 2000

Weblenken[ännern | Bornkood ännern]

Commons-logo.svg Actinium. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.