Böverjura

Vun Wikipedia
Wesseln na: Navigatschoon, Söök
Ärathem
Ära
System
Periood
Serie
Epoch
Stoop
Öller
≈ Öller (Mya)
M
E
S
O
Z
O
I
K
U
M
höger höger höger jünger
Jura Böverjura Tithonium 152,1–145
Kimmeridgium 157,3–152,1
Oxfordium 163,5–157,3
Middeljura Callovium 166,1–163,5
Bathonium 168,3–166,1
Bajocium 170,3–168,3
Aalenium 174,1–170,3
Ünnerjura Toarcium 182,7–174,1
Pliensbachium 190,8–182,7
Sinemurium 199,3–190,8
Hettangium 201,3–199,3
deeper deeper deeper öller

De Böverjura is in de Chronostratigrafie de böverste (jüngste) Serie vun’t Jura in de Eerdhistorie. Fröher weer disse Tietafsnitt ok as Malm oder Witt Jura betekent un finnt sik ünner disse Begrepen noch in öllere Literatur un to’n Deel ok in de aktuellen populärwetenschopplichen Literatur. Beide Begrepen schülln aver för de chronostratigraafschen Eenheiten nich mehr bruukt warrn. In’n Rahmen vun de Indelen vun’n Süüddüütschen- un Noorddüütschen Jura in de Lithostratigrafie warrt de Begrepen aver in’n Sinn vun en Grupp vun Formatschonen jümmer noch bruukt.

De Böverjura liggt op de Serie vun’n Middeljura un warrt vun’t Berriasium vun de Ünnerkried-Serie överlagert. In de geochronologischen Indelen ümfaat dat ruchweg de Tiet vun vör 161,2 bit vör 145,5 Millionen Johren.

Öllere Beteken[ännern | Bornkood ännern]

In öllere Arbeiten, sünners aver in de populärwetenschopplichen Literatur warrt disse Afsnitt as Witten Jura, Wittjura oder ok as Malm betekent. Dat is aver nich richtig, vun wegen dat dormit twee ünnerscheedliche stratigraafsche Indelen (Chronostratigrafie un Lithostratigrafie) mitenanner vermengeleert warrt: De lithostratigraafsche Eenheit vun’n Witten Jura in Süüddüütschland is vör allen vun hellen Kalk un Kalkmergel bestimmt. Dorvun kummt ok de Naam. As de Aflagern vun’n Witten Jura düütlich na’n Anfang vun’t Böverjura insetten un in wiete Delen vun’n Süüddüütschen Jura al wiet vör de Jura-Kried-Grenz ophören deen, hett de lithostratigraafsche Begreep vun’n Wittjura nich nipp un nau de glieke Bedüden as de chronostratigraafsche Böverjura-Serie.

En annern histoorschen Begreep is de Malm, de för de Serie vun’n Böverjura noch faken bruukt warrt. De Beteken kummt vun Stenen, de in’t Rebeet vun Oxford in England an de Böverflach kamt. Vundaag is de Begreep provisoorsch för en lithostratigraafsche Grupp in’n Böverjura vun Noorddüütschland reserveert (Noordddüütschen Malm). Hier is dat dorgegen so, dat de Münder-Formatschoon, de bit nu as böverste lithostratigraafsche Formatschoon in’n „Malm“ stellt weer, noch bit in de Ünnerkried reckt. Man, wo nipp un nau de Grenz to tehn is, gifft dat noch keen afsluten Oordeel un jüst so ok nich över de Verwennen vun de lithostratigraafschen Eenheit vun’n Noorddütschen Malm in Middel- un Noorddüütschland.[1].

Chronostratigraafsche Indeelen[ännern | Bornkood ännern]

De chronostratigraafsche Serie vun’t Böverjura warrt as folgt unterdeelt:

Verbreden[ännern | Bornkood ännern]

Tiersteinfels op de Schwäbschen Alb bi Bad Ditzenbach

De Böverjura is in Süüddüütschland (Schwäbische Alb un Fränkische Alb), in’n franzööschen Jura un in de Swiez op wiete Flachen opslaten. Dorblangen kummt de Böverjura aver ok in Noorddüütschland in’t Werserbargland un in’t Leinebargland an de Böverflach.

Weertschoppliche Bedüden un Fossillagersteden[ännern | Bornkood ännern]

Platenkalk-Steenbrook bi Maxberg, Solnhofen

Bi’t Böverjura hannelt sik dat üm Kalkstenen mit Horizonten, de Fossilen bargt. Beropene Kalkstenen vun’n Witten Jura sünd de bannig fienkörnigen Platenkalken ut Solnhofen un ümto, de 1798 vun Alois Senefelder för den Steendruck, de Lithografie opdeckt worrn sünd.

För de Paläontologie liggt de rutragen Bedüden in’t Opdecken vun den eersten un wietere Exemplaren vun’n Archaeopteryx in de Solnhofener Platenkalken. Blangen de Solnhofener Platenkalken is de Treuchtlinger Marmor överregional bekannt. Dat is en Kalksteen, de riek is an Fossilen as Ammoniten, Belemniten, Brachiopoden, Seeigels un Musseln. De warrt för architektonischen Bruuk to Wand- un Boddenplaten verarbeit.

Borns[ännern | Bornkood ännern]

  1. Eckhard Mönnig: Der Jura von Norddeutschland in der Stratigraphischen Tabelle von Deutschland 2002. Newsletters on Stratigraphy, 41(1-3): 253-261, Stuttgart 2005

Literatur[ännern | Bornkood ännern]

  • Friedrich August Quenstedt: Der Jura. Verlag Laupp, Tübingen 1856-57.
  • Gert Bloos, Gerd Dietl & Günter Schweigert: Der Jura Süddeutschlands in der Stratigraphischen Tabelle von Deutschland 2002. Newsletters on Stratigraphy, 41(1-3): 263-277, Stuttgart 2005 ISSN 0078-0421
  • Felix Gradstein, Jim Ogg, Jim & Alan Smith: A Geologic timescale. Cambridge University Press 2005 ISBN 9780521786737
  • Eckhard Mönnig: Der Jura von Norddeutschland in der Stratigraphischen Tabelle von Deutschland 2002. Newsletters on Stratigraphy, 41(1-3): 253-261, Stuttgart 2005 ISSN 0078-0421

Weblenken[ännern | Bornkood ännern]