Sima Qian
| Sima Qian
司馬遷/司马迁 | ||
| Personen-Informatschoonen | ||
|---|---|---|
| Boortsdag | üm 145 v. Chr./135 v. Chr. | |
| Doodsdag | üm 90 v. Chr. | |
| Natschoonalität | chineesch | |
| Arbeid | Historiker, | |
Sima Qian (chineesch 司馬遷 / 司马迁, Sīmǎ Qiān, W.-G. Szŭ-ma Ch'ien, Hovnaam Zichang 子長 / 子长, Zǐcháng, W.-G. Tzu-ch'ang; *üm 145 v. Chr., † üm 90 v. Chr.) weer een chineeschen Historiker, Astroloog un Schriever uut de Tied vun de fröhe Han-Dynastie. He gellt wegen dat Shiji (史記 (plattdüütsch Histoorsche Berichten), dat de Historie vun China vun den legennenhaften Gelen Kaiser bet to Sima Qian sien Tied ünner de Herrschop vun de Kaiser Wu Handi beschrivt, för de Begrünner vun de chineesche Historienschrieveree. As eerste chineesche Universaalhistorie weer dat Shiji noch bet in dat 20. Jhd. Vöörbild för de Historienschrieveree in’n chineeschsprakigen Ruum.[1]
Sima Qian sien Vadder, Sima Tan, wull al ene vullstännige Historie vun China schrieven. He het man alleen een paar Vöörarbeiden fardig kregen, eerdat he doodbleev. Nadem dat Sima Qian den Posten as Historienschriever an’n Kaiserhoff arvt harr, maak he mit de Arbeid vun sien Vadder wieder. 99 v. Chr. is he man bi de Kaiser in Ungnaad fullen un keem in de Bredouille, üm dat he sik för den Generaal Li Ling, de för schüllig gull, dat de Feldtog gegen de Xiongnu feelslaan is, uutspraken harr. He kunn sik as Straaf uutsöken, of he hinricht oder kastreert warrn will un soch sik de Kastratschoon uut, dat he dat Shiji noch to Enn bringen kunn. Ook wenn Sima Qian allgemeen för siene Historienschrieveree bekannt is, wiest anner nableven Warken, dat he ook een talenteert Dichter un Prosaschriever weer.
Sima Qian weer sik al bewusst, dat sien Wark groten Inflood op de Nawelt hebben schull. He vergliekt dat Historienwark in dat Nawoord mit de Klassikers vun de chineesche Literatuur, so as dat Guoyu vun Zuo Qiuming, dat Li Sao vun Qu Yuan un De Kriegskunst vun Sunzi.
Leven
[ännern | Bornkood ännern]Sima Qian keem in Xiayang in Zuopingyi (bi dat hüdige Hancheng in Shaanxi) op de Welt. Sien Geboortsjaar is sachtens 145 v. Chr., na anner Borns man ook 135 v. Chr.[2]
Üm 136 v. Cht., kreeg sien Vadder an’n Kaiserhoff den Posten as Taishi (太史, plattdüütsch groten Historiker/Schriever/Astroloog).[3]
De Posten as Taishi harr in de Hierachie vun’n Kaiserhoff een recht ringen Rang un harr de Opgaav den Klenner för dat Jaar to bereken un na de Astrologie günstige un ungünstige Daag to bestemmen.[4] Anner Opgaven vun de Taishi weren den Kaiser op Reisen to begleiden un wichtige Begevenheiden daaltoschrieven.[5]
Na sien egen Vertellens, kunn Sima Qian mit 10 de olen Schriften lesen un gull för enen goden tokümstigen Geleerten. Sima Qian sien Ümfeld weer vun de Konfuzianismus präägt un he bekeek de Historienschrieveree as een wichitgen Bestanddeel vun de kindliche Pietäät (chineesch 孝, xiào oder chineesch 孝順 / 孝顺 Pietäät in de Sinn vun Respekt oder Plichtgefööl) in dat konfuziaansche Denken.[6]
126 v. Chr. reis de 20-jörige Sima Qian dör dat chineesche Riek vun de Han-Dynastie.[7] Vun de Höövdstadt Chang’an (vundaag Xi’an) uut reis he eerstd na Süüd to över de Jangtsekiang bet in dat Königriek Changsha (vundaag Hunan), wo he de Stell an de Stroom Miluo besoch, wo de Dichter Qu Yuan in de Tied vun de strieden Rieken to Water gaan un sik verdrunken het.[8]
He besoch denn dat Grav vun de legendenhaften Herrschers Yu op den Barg Xianglu un de de Kaiser Shun in de Jiuyi-Bargen (vundaag bi Ningyuan in Hunan) [9][10]
He maak sik denn wedder op de Weg na Noord to na Huaiyin (vundaag Huai’an, Jiangsu) dat Grav vun de Generaal Han Xin to seen, reis wieder na Noord to un besoch Qufu, de Heimaat vun Konfuzius.[11]
Serien un Theaterstücken
[ännern | Bornkood ännern]Sima Qian sien Leven weer Grundlaag för verscheden chineeschen TV-Serien un een Theaterstück
| Jaar | Work | Genre | Schauspeler | Born | |
|---|---|---|---|---|---|
| Originaaltitel | Översett Titel | ||||
| 1997 | 司马迁与汉武帝 | Sima Qian and Emperor Wu of Han | TV-Serie | Qiu Yonglu | Vörlaag:Sfnp |
| 2001 | 大汉天子 | De grote Han-Kaisr | TV-Serie | Li Chengyu | [12] |
| 2005 | 汉武大帝 | Kaiser Wuhan | TV-Seriw | Vörlaag:Interlanguage link | [13] |
| 2021 | 典籍里的中国 | China in Klassikers | Theaterstück | Vörlaag:Ubl | [14] |
Warkuutgave
[ännern | Bornkood ännern]- Hoogdüütsch
- Aus den Aufzeichnungen des Chronisten – Shǐjì xuǎn «史记选», 3 Bänn. Verlag für fremdsprachige Literatur, Beijing 2016, ISBN 978-7-119-09676-6. Band 1 un 2 översett vun Gregor Kneussel, Band 3 vun Alexander Saechtig.
- Engelsch
- Records of the Grand Historian of China (= Records of Civilization. Band 65). Columbia University Press, New York 1961. (2 Bänn, översett vun [Burton Watson).
Litteratuur
[ännern | Bornkood ännern]- Artikels
- Fritz-Heiner Mutschler: Tacitus und Sima Qian. Eine Annäherung. In: Philologus, Band 150 (2006), ISSN 2196-7008, S. 115–135.
- Fritz-Heiner Mutschler: Tacitus und Sima Qian. Persönliche Erfahrung und historiographische Perspektive. In: Philologus, Band 151 (2007), ISSN 2196-7008, S. 127–152.
- Fritz-Heiner Mutschler: Sima Qian and his Western Colleagues: On Possible Categories of Description. In: History and Theory, Band 46 (2007), ISSN 0018-2656, S. 194–200.
- J. R. Allen: "An Introductory Study of Narrative Structure in the Shi ji". In: Chinese Literature: Essays, Articles, Reviews, Bd. 3, Nr. 1, 1981, S. 31–61.
- J. R. Allen: "Records of the Historian". In: Masterworks of Asian Literature in Comparative Perspective: A Guide for Teaching, Armonk: Sharpe, 1994, S. 259–271.
- H. H. Dubs: "History and Historians under the Han". In: Journal of Asian Studies, Bd. 20, Nr. 2, 1961, S. 213–218.
- S. W. Durrant: "Self as the Intersection of Tradition: The Autobiographical Writings of Ssu-Ch'ien". In: Journal of the American Oriental Society, Bd. 106, Nr. 1, 1986, S. 33–40.
- G. R. Hardy: "Can an Ancient Chinese Historian Contribute to Modern Western Theory?". In: History and Theory, Bd. 33, Nr. 1, 1994, S. 20–38.
- J. L. Kroll: "Ssu-ma Ch'ien Literary Theory and Literary Practice". In: Altorientalische Forschungen, Bd. 4, 1976, S. 313–325.
- W. Y. Li: "The Idea of Authority in the Shi chi". In: Harvard Journal of Asiatic Studies, Bd. 54, Nr. 2, 1994, S. 345–405.
- B. Moloughney: "From Biographical History to Historical Biography: A Transformation in Chinese Historical Writings". In: East Asian History, Bd. 4, Nr. 1, 1992, S. 1–30.
- John Markley: Peace and Peril. Sima Qian's portrayal of Han - Xiongnu relations. In: Silk Road Studies XIII, Turnhout 2016, ISBN 978-2-503-53083-3.
- Monografien
- W. G. Beasley & E. G. Pulleyblank: Historians of China and Japan. In: Oxford: Oxford University Press, 1961.
- C. S. Cardner: Traditional Historiography. In: Cambridge: Harvard University Press, 1970.
- Stephen W. Durrant: The cloudy mirror. Tension and conflict in the writing of Sima Qian. Albany: State University of New York Press, 1995, ISBN 0-7914-2655-6.
- Grant Hardy: Words of bronze and bamboo. Sima Qian’s conquest of history. New York: Columbia University Press, 1999, ISBN 0-231-11304-8..
Nettverwiese
[ännern | Bornkood ännern]
- ↑ Zitat-Fehler: Ungülligen Tag <ref>; is keen Text för Refs mit den Naam jay angeven.
- ↑ David R. Knechtges: The Cambridge History of Chinese Literature, Volume 1: To 1375. Cambridge University Press 2014, S. 959.
- ↑ de Crespigny, Rafe (2007). A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms (23–220 AD). Brill, p. 1222; Knechtges, David R. (2014). The Cambridge History of Chinese Literature, Volume 1: To 1375. Cambridge University Press, p. 960.
- ↑ Knechtges, David R. (2014). The Cambridge History of Chinese Literature, Volume 1: To 1375. Cambridge University Press, S. 960.
- ↑ Hughes-Warrington, Marnie (2000). Fifty Key Thinkers on History. Routledge, p. 291.
- ↑ Hughes-Warrington, Marnie (2000). Fifty Key Thinkers on History. Routledge, p. 291.
- ↑ Knechtges, David R. (2014). The Cambridge History of Chinese Literature, Volume 1: To 1375. Cambridge University Press, p. 960.
- ↑ Knechtges, David R. (2014). The Cambridge History of Chinese Literature, Volume 1: To 1375. Cambridge University Press, p. 960.
- ↑ Knechtges, David R. (2014). The Cambridge History of Chinese Literature, Volume 1: To 1375. Cambridge University Press, p. 960.
- ↑ Watson, Burton (1958). Ssu-ma Ch’ien: Grand Historian of China. Columbia University Press, p. 47.
- ↑ Knechtges, David R. (2014). The Cambridge History of Chinese Literature, Volume 1: To 1375. Cambridge University Press, p. 960.
- ↑ Vörlaag:Chú thích tạp chí
- ↑ Vörlaag:Chú thích web
- ↑ Vörlaag:Chú thích web
