Robert Morley

Robert Adolph Wilton Morley, CBE (* 26. Mai 1908 in Semley, Wiltshire; † 3. Juni 1992 in Wargrave, Berkshire) weer en britisch Schauspeler un Schrieverr. De swoor Mime speel för begäng profileerte Nebenrullen as britischer Snob oder Exzentriker un weer in dit Rullenfack johrteihntenlang spoodriek.
Leven
[ännern | Bornkood ännern]De Söhn vun en Offizier weer von sien Öllern för en Diplomatenloopbahn vörsehn un kreeg tonächst en Utbillen an dat militärisch utricht Wellington College, dat he överhoopt nich much, denn in Frankriek, Düütschland un Italien. Sien Moder stamm ut en düütschstämmig, südafrikaansch Familie. He hett sück aber vun de Diplomatie af und to dat Theater henwennd. Sien Schauspeelutbillen hett he an de renommert Royal Academy of Dramatic Art (RADA) kreegen. Sien Bühnendebüt geev he 1929 in dat Strand Theatre in en Upführung vun Robert Louis Stevenson sien Schatzinsel. Sien eersten grooten Spood in en Hööftrull kunn he 1936 as Oscar Wilde an dat Londoner Westend in dat glieknaamig Stück vun Leslie Stokes fiern. Twee Johr later geev he todem sien Debüt an‘n New Yorker Broadway. In de Folgejohren speel he en verscheeden Bühnen in London, New York un Sydney.
Filmkarriere
[ännern | Bornkood ännern]1938 geev Robert Morley sien Filmdebüt as Ludwig XVI. in Marie-Antoinette. Sien Interpretatschoon vun den naiven, ängstlichen un togliek nich nahgeven Herrscher broch hüm en Oscar-Nomineeren in. In en fieftig Johr umspannend Filmkarriere speel de Mime mit de imposant Statur un de distingueerten, licht nasalen Spreekwies faken versnobte Adelige un Honoratschoren mit en Sinn för Understatement un en Schööt Sülvstironie. Sien passend düütsch Synchroonstimm wurr mit Erich Fiedler funnen, de sien Organ un Artikulatschoon de Stimm vun Morley kongenial entspreken deen.
In Filmen vun de ünnerscheedlichst Genres geev Robert Morley tomeest Nebenrullen en nich to verwesseln Prägung. He speel in Avendüerfilmen as African Queen (as Pastor un Bröer vun Katharine Hepburn), in Historienfilmen as Beau Brummell (as George III.) un Dschingis Khan (as Kaiser vun China), in Kummedien as Die tollkühnen Männer in ihren fliegenden Kisten un Das Millionending (mit Peter Ustinov), in Dramen as Der Amerikaner (mit Charles Bronson) un Der Verdammte der Inseln (nah Joseph Conrad), Krimis as de düütsch-engelschEdgar-Wallace-Verfilmung Das Geheimnis der weißen Nonne un as Mycroft Holmes, de Bröer vun den Meesterdetektiv, in Sherlock Holmes’ größter Fall, in Kriminalkummedien as Topkapi (mit Peter Ustinov un Melina Mercouri), Horrorfilmen as Theater des Grauens (as Opfer vun Vincent Price) as ok Literaturverfilmungen as Alice im Wunderland nah Lewis Carroll un Little Dorritt nah Charles Dickens. Gliek tweemal verkörper he en en beeten sünnerlich Clubliddmaat in Jules Verne sien In 80 Tagen um die Welt – sowohl in den Kinofilm van 1956 mit David Niven as Phileas Fogg as ok in den Feernsehmehrdeeler van 1989 mit Pierce Brosnan in de Hööftrull. Ebenfalls tweemal weer Robert Morley ok in Kriminalkummedien nah Agatha Christie to sehn: Wiels he 1963 den affekteerten un för en körten Tiet mordverdächtigen Hector Enderby in den Miss-Marple-Film Der Wachsblumenstrauß dorstellen dee, weer he twee Johr as britisch Geheimagent Arthur Hastings Assistent in Die Morde des Herrn ABC Hercule Poirot. In‘n Geheimdienstmilieu speel he 1979 de Rull vun den zynischen Doctor Perceval in Otto Preminger sien letzten Speelfilm Der menschliche Faktor.
Morley as Schriever
[ännern | Bornkood ännern]Neben sien Bühnen- un Filmarbeit weer Robert Morley ok spoodriek as Schriever. He schreev lichte, humorvull un deepsinnig Körtgeschichten, Satiren, autobiografische Warken (Responsible Gentleman) un Bühnenwarken as dat vun George Cukor 1949 mit Spencer Tracy verfilmte Stück Edward, My Son. Eenige Böker as dat 1978 herutbrocht Book of Bricks, dat he autistisch Kinner widmet hett, hemm sück sogor to Bestsellern entwickelt.
Ehrungen
[ännern | Bornkood ännern]1957 wurr he vun de britischen Königin to’n Commander of the Order of the British Empire (CBE) nömmt, En Erheven in de Ridderstand hett he aber aflehnt. 1980 wurr hüm för sien künstlerisch un literarisch Schaffen de Ehrendoktertitel vun de University of Reading verleeht.
Familie
[ännern | Bornkood ännern]Robert Morley hett 1940 Joan North Buckmaster (1910–2005), de Dochter vun de renommeert britischen Schauspelerin Dame Gladys Cooper heiraadt, mit de he dree Kinner harr: Sheridan (1941–2007), Annabel (* 1946) un Wilton (* 1951). De öldste Söhn hett as Theaterkritiker un Schriever arbeit un hett 1993 en Biografie vun sien Vader herutbrocht (Robert, My Father), as tovör ok all sien Schwägerin Margaret Morley in dat Johr 1979 mit den Titel Larger than Life.
An‘n 3. Juni 1992 is Robert Morley in dat Öller vun 84 Jahren nah en Slaganfall storven. Bisett wurr he up den St. Marys Churchyard in Wargrave (Berkshire/England).
Filmografie (Utwahl)
[ännern | Bornkood ännern]- 1938: Marie-Antoinette
- 1940: Major Barbara
- 1942: Die Blockade (The Big Blockade)
- 1942: Der junge Mr. Pitt (The Young Mr. Pitt)
- 1942: Ein gefährliches Unternehmen (The Foreman Went to France)
- 1945: Die Atlantik-Brücke (I Live in Grosvenor Square)
- 1951: African Queen (The African Queen)
- 1951: Der Verdammte der Inseln (Outcast of the Islands)
- 1953: Wiedersehen in Monte Carlo (Melba)
- 1953: Schach dem Teufel (Beat the Devil)
- 1954: Beau Brummell
- 1954: Vier bleiben auf der Strecke (The Good Die Young)
- 1954: Kleiner Jockey ganz groß (The Rainbow Jacket)
- 1955: Liebe, Tod und Teufel (The Adventures of Quentin Durward)
- 1956: In 80 Tagen um die Welt (Around the World in Eighty Days)
- 1956: Heirate nie in Monte Carlo (Loser Takes All)
- 1958: Arzt am Scheideweg (The Doctor’s Dilemma)
- 1958: Sheriff wider Willen (The Sheriff of Fractured Jaw)
- 1958: Herzlich willkommen im Kittchen (Law and Disorder)
- 1959: Die Reise (The Journey)
- 1959: Mister Miller ist kein Killer (The Battle of the Sexes)
- 1959: Die Nacht ist mein Feind (Libel)
- 1960: Oscar Wilde
- 1961: Hallo, Mr. Twen (The Young Ones)
- 1962: Der Weg nach Hongkong (The Road to Hong Kong)
- 1962: Diebe haben Vorfahrt (Go to Blazes)
- 1963: Der Wachsblumenstrauß
- 1963: Neun Stunden zur Ewigkeit (Nine Hours to Rama)
- 1963: In Liebe eine 1 (Take Her, She’s Mine)
- 1963: Das alte finstere Haus (The Old Dark House)
- 1964: Der Menschen Hörigkeit (Of Human Bondage)
- 1964: Manche mögens geheim (Hot Enough for June)
- 1964: Topkapi
- 1965: Dschingis Khan (Genghis Khan)
- 1965: Die tollkühnen Männer in ihren fliegenden Kisten
- 1965: Sherlock Holmes’ größter Fall (A Study in Terror)
- 1965: Tod in Hollywood (The Loved One)
- 1965: Die Morde des Herrn ABC (The Alphabet Murders)
- 1966: Hotel Paradiso
- 1966: Das Geheimnis der weißen Nonne (The Trygon Factor)
- 1966: Das Mondkalb (Way … Way Out)
- 1967: Dave – Zuhaus in allen Betten (Sinful Davey)
- 1967: Siebenmal lockt das Weib (Woman Seven Times)
- 1968: Luther
- 1968: Das Millionending (Hot Millions)
- 1969: Der Amerikaner (Twinky)
- 1970: Ein blinder Passagier hat’s schwer (Doctor in Trouble)
- 1970: Cromwell – Krieg dem König (Cromwell)
- 1970: Song of Norway
- 1971: Das Mörderschiff (When Eight Bells Toll)
- 1973: Theater des Grauens (Theatre of Blood)
- 1976: Der blaue Vogel (The Blue Bird)
- 1978: Die Schlemmer-Orgie (Who Is Killing the Great Chefs of Europe?)
- 1979: Scavenger Hunt
- 1979: Der menschliche Faktor (The Human Factor)
- 1980: Ein Himmelhund von einem Schnüffler (Oh Heavenly Dog)
- 1981: Ein perfekter Bruch (Loophole)
- 1983: Höllenjagd bis ans Ende der Welt (High Road to China)
- 1985: Alice im Wunderland (Alice in Wonderland, Fernsehfilm)
- 1987: Klein Dorrit (Little Dorrit)
- 1987: The Wind
- 1988: Feuersturm und Asche (War and Remembrance, Fernseh-Miniserie)
- 1989: In 80 Tagen um die Welt (Around the World in 80 Days)
Warken (Utwahl)
[ännern | Bornkood ännern]- 1935 Short Story
- 1948 Edward, My Son (dt. Eduard, mein Sohn)
- 1953 Hippo Dancing
- 1966 Responsible Gentleman, London: Heineman.
- 1974 A Musing Morley: the selected writings of Robert Morley, London: Robson.
- 1975 A Ghost on Tiptoe: a comedy Robert Morley and Rosemary Anne Sisson, London-New York: S. French.
- 1976 Morley Marvels, London: Robson.
- 1978 Robert Morley's Book of Bricks, London: Weidenfeld and Nicolson.
- 1979 Robert Morley's Book of Worries, London: Weidenfeld and Nicolson.
- 1979 More Morley, London: Coronet.
- 1980 Morley Matters, London: Robson.
- 1981 The Best of Robert Morley, London: Robson.
- 1981 The Second Book of Bricks, London: Wiedenfeld & Nicolson.
- 1981 Worry: How to Kick the Serenity Habit in 98 Easy Steps Ill, New York: Putnam.
- 1983 "Pardon Me, but You're Eating My Doily!" New York: St. Martin's Press.
- 1988 The Pleasures of Age, London: Hodder & Stoughton.
- 1990 Aerobics for the Spirit, Dallas: Word Publications.
- 1990 Around the World in Eighty-one Years, London: Hodder & Stoughton.
Literatur
[ännern | Bornkood ännern]- Margaret Morley: Larger than Life. The Biography of Robert Morley. Robson, London 1979, ISBN 0-860-51064-6.
- Sheridan Morley: Robert, My Father. Weidenfeld & Nicolson, London 1983, ISBN 0-297-81329-3.
Weblinks
[ännern | Bornkood ännern]- Robert Morley in de Internet Movie Database (engelsch)
- DNB-Katalog