Zum Inhalt springen

Omar Yaghi

Vun Wikipedia
Omar Yaghi (2025)

Omar Mwannes Yaghi (* 9. Februar 1965 in Amman, Jordanien) is en US-amerikaansch-palästinensisch-jordaansch Chemiker un Perfesser an de University of California, Berkeley. 2025 kreeg gemeensam mit Susumu Kitagawa un Richard Robson den Nobelpries för Chemie för de Entwicklung vun metallorganischer Gerüstverbindungen.[1][2]

Yaghi stammt ut en palästinensisch Flüchtlingsfamilie. He is in en groot Familie mit begrenztem Togang to Water un ahn Strom upwussen. Mit 15 Jahren truck he in de USA. He hett an de University at Albany, The State University of New York studeert, wo he 1984 sien Bachelor kreeg. Sien Doktertitel kreeg he 1990 an de University of Illinois. Ansluutend weer he för dree Johr as NSF-Fellow in Harvard. Dornah is he an de Arizona State University gahn, bevör he 1999 an de University of Michigan as Robert W. Parry Collegiate Professor wesseln dee.[3] Vun Januar 2006 bit 2012 weer he an de University of California, Los Angeles tätig.[4]

Yaghi forscht an Metal Organic Frameworks un anner Gerüsten, de Waterstoff[5] oder Kohlendioxid[6] spiekern un wenn nödig weer afgeven können.

2007 kreeg he den Newcomb Cleveland Prize vun de AAAS för de best wetenschaplich Arbeit un för butergewöhnlich Leistungen in de Wetenschap. Ebenfalls 2007 wurr he mit de Materials Research Society Medal uttekent.[7] 2010 kreeg he den Centenary Prize vun de Royal Society of Chemistry. 2015 wurr he mit den König-Faisal-Pries in de Kategorie Wetenschap un 2017 mit den Albert Einstein World Award of Science un den BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award uttekent. 2018 kreeg he den Wolf-Pries för Chemie, för 2019 wurr hüm de Gregori-Aminoff-Pries tospraken. Ok in dat Johr 2019 wurr Yaghi in de National Academy of Sciences wählt, 2022 in de American Academy of Arts and Sciences. 2020 kreeg ge de August-Wilhelm-von-Hofmann-Denkmünt.[8] In dat glieker Johr wurr Omar Yaghi as Liddmaat vun de Sektschoon Chemie in de Nationale Akademie der Wissenschaften Leopoldina upnommen. 2023 wurr hüm de Wilhelm-Exner-Medaille verleeht.[9] 2024 wurr he mit den Tang Prize in de Kategorie „Nahhollend Entwicklung“ uttekent[10] un ebenfalls 2024 mit den Balzan-Pries för sien Bidrääg to „Nanoporöse Materialien för Umweltanwendungen“.[11] För 2025 kreeg Yaghi den Von Hippel Award tospraken. Mit Susumu Kitagawa un Richard Robson kreeg he 2025 den Nobelpries för Chemie für die Entwicklung metallorganischer Gerüstverbindungen.[2]

Wat he herutbrocht hett (Utwahl)

[ännern | Bornkood ännern]
  • Omar M. Yaghi, Guangming Li, Hailian Li: Selective binding and removal of guests in a microporous metal–organic framework. In: Nature. Band 378, Nr. 6558, 1995, S. 703–706, doi:10.1038/378703a0.
  • Omar M. Yaghi, Hailian Li: T-Shaped Molecular Building Units in the Porous Structure of Ag(4,4‘-bpy)·NO3. In: Journal of the American Chemical Society. Band 118, Nr. 1, 1996, S. 295–296, doi:10.1021/ja953438l.
  • Omar M. Yaghi et al.: Synthetic Strategies, Structure Patterns, and Emerging Properties in the Chemistry of Modular Porous Solids. In: Accounts of Chemical Research. Band 31, Nr. 8, 1998, S. 474–484, doi:10.1021/ar970151f.
  • Hailian Li et al.: Design and synthesis of an exceptionally stable and highly porous metal-organic framework. In: Nature. Band 402, Nr. 6759, 1999, S. 276–279, doi:10.1038/46248.
  • Mohamed Eddaoudi et al.: Modular Chemistry: Secondary Building Units as a Basis for the Design of Highly Porous and Robust Metal−Organic Carboxylate Frameworks. In: Accounts of Chemical Research. Band 34, Nr. 4, 2001, S. 319–330, doi:10.1021/ar000034b.
  • Omar M. Yaghi et al.: Reticular synthesis and the design of new materials. In: Nature. Band 423, Nr. 6941, 2003, S. 705–714, doi:10.1038/nature01650, PMID 12802325.
  • Jesse L. C. Rowsell, Omar M. Yaghi: Metal–organic frameworks: a new class of porous materials. In: Microporous and Mesoporous Materials. Band 73, Nr. 1-2, 2004, S. 3–14, doi:10.1016/j.micromeso.2004.03.034.
  • Adrien P. Côté et al.: Porous, Crystalline, Covalent Organic Frameworks. In: Science. Band 310, Nr. 5751, 2005, S. 1166–1170, doi:10.1126/science.1120411, PMID 16293756.
  • E.C. Spencer et al.: Determination of the hydrogen absorption sites in Zn4O(1,4-benzenedicarboxylate) by single crystal neutron diffraction. In: Chemical Communications. Nr. 3, 2005, S. 278–280, doi:10.1039/b511941c.
  • Baoling Huang et al.: Thermal conductivity of a metal-organic framework (MOF-5): Part II. Measurement. In: International Journal of Heat and Mass Transfer. Band 50, Nr. 3-4, 2006, S. 405–411, doi:10.1016/j.ijheatmasstransfer.2006.10.001.
  • Hong‐Cai Zhou, Jeffrey R. Long, Omar M. Yaghi: Introduction to Metal–Organic Frameworks. In: Chemical Reviews. Band 112, Nr. 2, 2012, S. 673–674, doi:10.1021/cr300014x.
  • Hiroyasu Furukawa et al.: The Chemistry and Applications of Metal-Organic Frameworks. In: Science. Band 341, Nr. 6149, 2013, doi:10.1126/science.1230444.
Omar Yaghi. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.

Enkeld Nahwiesen

[ännern | Bornkood ännern]
  1. Omar M. Yaghi. In: nobelprize.org. 8. Oktober 2025, afropen an’n 8. Oktober 2025 (engelsch).
  2. 1 2 Georgina Rannard: Chemistry Nobel awarded to three scientists for their work on metal organic frameworks. In: bbc.com. 8. Oktober 2025, afropen an’n 8. Oktober 2025 (engelsch).
  3. Nancy Imelda Schafer: U. Michigan’s Omar Yaghi on What’s In Store for MOFs. In: sciencewatch.com. 15,6, November 2004, archiveert von dat Original am 11. August 2011; afropen an’n 9. Oktober 2025 (engelsch).
  4. Omar M. Yaghi. In: ucla.edu. Archiveert von dat Original am 10. Februar 2012; afropen an’n 9. Oktober 2025 (engelsch).
  5. Susanne Donner: Kleiner Tank mit großen Löchern. (pdf; 362 kB) In: Handelsblatt. 21. September 2006, S. 9, archiveert von dat Original am 20. Juli 2007; afropen an’n 9. Oktober 2025 (wiedergegeben auf uni-konstanz.de).
  6. Ben Schwan: Klimagas-Schlucker am Schornstein. In: heise online. 5. März 2008, afropen an’n 9. Oktober 2025.
  7. MRS Medal Recipients. In: mrs.org. Afropen an’n 9. Oktober 2025 (engelsch).
  8. GDCh Awards 2020/DBG Awards 2020: Graphical Abstract. In: Angewandte Chemie International Edition. 11. Juni 2020, afropen an’n 9. Oktober 2025.
  9. Omar M. Yaghi. In: Wilhelm Exner Medaillen Stiftung. Afropen an’n 14. Oktober 2025 (öösterrieksch Hoochdüütsch).
  10. Omar M. Yaghi Receives 2024 Tang Prize in Sustainable Development for Groundbreaking Work in Innovative Materials for Carbon Capture, Energy Storage, and Water Harvesting. In: tang-prize.org. 18. Juni 2024, afropen an’n 9. Oktober 2025 (engelsch).
  11. Preisträger: 2024. In: balzan.org. Afropen an’n 9. Oktober 2025.