Maand (Astronomie)

Vun Wikipedia
Wesseln na: Navigatschoon, Söök
Een Utwohl von Maanden ut uns Sünnsystem in'n Vergliek von de Grött von de Eer.

Ganz allgemeen betekend de Begreep Maand (ok Trabant oder natürlich Satellit nöömt) in de Astronomie een Himmelskörper, de natürlich entstaan is un üm een Planet, Dwargplanet oder ok Asteroid kreist. Tohopen bewegt se sik as een System op een Ümlopbaan üm een Steern in de Mitt. So is dat t. B. in uns Sünnsystem mit de Eer un ehrn eenzig Trabanten, den Maand, de tosamen üm de Sünn lopt.

Blang de natürlichen Satelliten gifft dat ok noch de künstlichen Satelliten in de Ruumfahrt. De kreist twar ok üm een Himmelskörper, hebbt ober mit de Maanden nix to don.

Maanden in’t Sünnsystem[ännern | Bornkood ännern]

De Eer is nich de eenzige Planet, de en Maand hett – un de jo ok sien Naamen geven hett för de ganze Grupp vun all de Trabanten. Welke vun de Planeten und Dwargplaneten in dat Sünnsystem hebbt mehr, un annere weniger (Dwargplaneten sünd kursiv schreven, de gröttsten Maanden sünd opwiest):

Dor to is to seggen, dat veele dorvun (besonners bi Jupiter, Saturn, Uranus un Neptun) nich veel grötter sünd as ’n Stadtdeel vun Hamborg, un mach ok wesen, dat wi in de Tokunft noch veel mehr dorvun finnt.

Ok bi enkelte Asteroiden sünd al Maanden funnen worrn. T. B. hett de Ruumsond Galileo den Maand Dactyl von den Asteroiden (243) Ida fotografeert. Meistens aver warrt de blots op Ümweeg opdeckt dör dat Verholln von Lichtkurven, wenn dorin en regelmatig Verdüstern to sehn is. Annere Maanden sünd to’n Bispeel Actaea vun den Asteroiden (120347) Salacia, Alexhelios un Cleoselene vun den Asteroiden (216) Kleopatra oder Vanth vun den Asteroiden (90482) Orcus.

Planeten gifft dat ok in annere Sünnsystemen, un dat is wohrschienlich, dat ok dor noch bannig veel Maanden rümsuust, man bit hüüt is de Technik nich so wiet, dat optodecken.

Wat aver noch nich opdeckt worrn is, sünd Maanden, de sülvst ok noch en egen Trabanten hebbt. Dat is wegen de Physik dorachter aver ok nich wohrschienlich, as de Ümloopbahnen vun solke „Maandmaanden“ in den Hill-Ruum vun’n Maand normalerwies nich lang vun Bestand sünd.