László Krasznahorkai

László Krasznahorkai [ˈlaːsloː ˈkrɒsnɒhorkɒi] (* 5. Januar 1954 in Gyula, Ungarn) is en ungarsch Schriever un Dreihbookschriever.
Bekanntheit kreeg he dör sien 1985 rutbrocht Debütroman Satanstango, de ebenso as wiedere vun sien latere Romane un Dreihböker dör Béla Tarr verfilmt wurr. De Warken vun Krasznahorkai behanneln faken existenzielle un deels apokalyptische Situatschonen. 2015 wurr sien Gesamtwark mit den International Booker Prize uttekent, 2025 wurr hüm de Nobelpries för Literatur tospraken.
Leven
[ännern | Bornkood ännern]László Krasznahorkai hett tonächst Jura in Szeged studeert, denn van 1976 bit 1983 Ungarsch un Literatur an de Universität Budapest. För längere Tiet hett he nah 1987 in Berlin leevt un in de fröhe 1990er-Johren in China, de Mongolei un Kyōto. In disse Tiet leev he ok för en Wiel in de Wahnen vun Allen Ginsberg in New York, de hüm ok bi dat Schrieven beraden hett.[1]
Krasznahorkai leevt as Free Schriever in Pilisszentlászló dicht bi Budapest as ok in Berlin. In dat Sömmersemester 2008 harr he en Gastprofessur an de Free Universität Berlin. 2014 wurr he mit den America Award in Literature uttekent.
Sien Romane sünd in völ Spraken översett un mit internatischonal Priesen uttekent wurrn. Krasznahorkai kreeg 2015 den Man Booker International Prize. De Vörsittersche vun de Marina Warner hett hüm „en visionären Schriever vun besünner Intensität, de sien spraaklich Utdruck de Beschaffenheit vun de hüdige Existenz in Szenen infangt, de besorgniserregend, befremdlich, erschreckend komisch un faken överwältigend mui sünd“ nöömt. Sien Översetter Ottilie Mulzet un George Szirtes hemm sück to glieker Tiet en Pries för hör Översetten vun sien Warken deelt.[2]
2025 wurr Krasznahorkai de Nobelpries för Literatur tospraken. De Utteknung kreeg he luut Jurybegrünnen „för sien dringlich un visionäär Wark, dat inmidden vun apokalyptisch Schrecken de Macht vun de Kunst bekräftigt“.[3]
Wark
[ännern | Bornkood ännern]Dat Wark deelt sück in twee Perioden, de eerste in den 1980er Johren is kenntekend vun apokalyptischen, dunklen Geschichten över lütt Städer un lütt Minschen, de verneelt wurrn. Later hett sück sien Wark wannelt un dat wurrd völ heller.[2]
Sien Romane sünd faken meditativ präägt. Sien Roman Im Norden ein Berg, im Süden ein See, im Westen Wege, im Osten ein Fluss speelt in en japaansch Kloster, Der Gefangene von Urga in de Wüste vun de Mongolei un in Beijing, in Krieg und Krieg maakt en ungarsch Privatgelehrter en Reis nah New York City, um dor to starven.
Sien eerst Book Satanstango wurr genauso as wiedere vun Béla Tarr verfilmt, wobi Krasznahorkai sülvst de Dreihböker schrieven dee.
Siet 2024 befinnd sück de literarische Vörlaat vun Krasznahorkai in dat Literaturarchiv vun de Öösterrieksch Natschonalbibliothek in Wien.[4]
Böker
[ännern | Bornkood ännern]In düütsch Översetten
[ännern | Bornkood ännern]- Gnadenverhältnisse (Kegyelmi viszonyok, 1986). Översetten Hans Skirecki, Juliane Brandt. Literarisches Colloquium, Berlin 1988, ISBN 3-926178-11-6.
- Satanstango. Roman (Sátántangó, 1985). Översetten Hans Skirecki. Rowohlt, Reinbek 1990, ISBN 3-498-03468-5.
- Melancholie des Widerstands. Roman (Az ellenállás melankóliája, 1989). Översetten Hans Skirecki. Ammann, Zürich 1992, ISBN 3-250-10179-6.
- Der Gefangene von Urga. Roman (Az urgai fogoly, 1993). Översetten Hans Skirecki. Ammann, Zürich 1993, ISBN 3-250-10207-5.
- Krieg und Krieg. Roman (Háború és háború, 1999). Översetten Hans Skirecki. Ammann, Zürich 1999, ISBN 3-250-60021-0.
- Im Norden ein Berg, im Süden ein See, im Westen Wege, im Osten ein Fluß. Roman (Északról hegy, Délről tó, Nyugatról utak, Keletről folyó, 2003). Översetten Christina Viragh. Ammann, Zürich 2005, ISBN 3-250-60080-6.
- Seiobo auf Erden. Erzählungen (Seiobo járt odalent, 2008). Översetten Heike Flemming. S. Fischer, Frankfurt am Main 2010, ISBN 978-3-10-042204-0.
- Die Welt voran. Erzählungen (Megy a világ, 2013). Översetten Heike Flemming. S. Fischer, Frankfurt am Main 2015, ISBN 978-3-10-042221-7.
- Baron Wenckheims Rückkehr. Roman (Báró Wenckheim hazatér, 2016). Översetten Christina Viragh. S. Fischer, Frankfurt am Main 2015, ISBN 978-3-10-002237-0.
- Herscht 07769. Roman. Översetten Heike Flemming. S. Fischer, Frankfurt am Main 2021, ISBN 978-3-10-397415-7.
- Im Wahn der Anderen. Dree Vertellsels. Översetten Heike Flemming. Mit 34 farvig Teeknungen vun Max Neumann. S. Fischer, Frankfurt am Main 2023, ISBN 978-3-10-397495-9.
Filmdreihböker
[ännern | Bornkood ännern]- Verdammnis (Kárhozat, 1988)
- The last boat (Az utolsó hajó, 1989)
- Satanstango (Sátántangó, 1994)
- Die Werckmeisterschen Harmonien (Werckmeister harmóniák, 2000)
- The Man from London (A Londoni férfi, 2007)
- Das Turiner Pferd (A torinói ló, 2011)
Sonstiges
[ännern | Bornkood ännern]- Krieg und Krieg – die vollständige Geschichte (1999) CD-ROM, Budapest
- Music&Literature: Krasznahorkai / Tarr / Neumann (2013), Spezialutgaav vun de Tietschrift in Booklängt mit Texten vun Krasznahorkai as ok Essays över sien Wark, 224 Sieden, ISBN 978-0988879904.[5]
Utteknungen (Utwahl)
[ännern | Bornkood ännern]Literatur
[ännern | Bornkood ännern]- László Krasznahorkai Schwerpunktthema in: Akzente, Heft 5, Okt. 2007. Hanser, München ISBN 3446232273
Weblinks
[ännern | Bornkood ännern]- DNB-Katalog
- László Krasznahorkai in de Internet Movie Database (engelsch)
- Website vun László Krasznahorkai (engelsch)
- László Krasznahorkai - Nur Gott darf Punkte setzen. Deutschlandfunk Kultur Zeitfragen. Sennen van’n 5. Oktober 2018 (Memento von’n 3. März 2024 in dat Internet Archive)
- Vorsicht, ich bin gefährlich leise, Porträt vun Krasznahorkai in de FAZ van'n 7. Oktober 2018
Enkeld Nahwiesen
[ännern | Bornkood ännern]- ↑ Everything you need to know about László Krasznahorkai, winner of the Man Booker International prize in: The Guardian, 20. Mai 2015, afropen an’n 10. Oktober 2025.
- 1 2 Man Booker International prize 2015 won by 'visionary' László Krasznahorkai in: The Guardian, 19. Mai 2015, afropen an’n 10. Oktober 2025
- ↑ The Nobel Prize in Literature 2025. In: nobelprize.org, 9. Oktober 2025 (afropen an’n 10. Oktober 2025).
- ↑ Ein Autor von Weltrang. Österreichische Nationalbibliothek übernimmt den Vorlass von László Krasznahorkai. Österreichische Nationalbibliothek, 15. März 2024, afropen an’n 10. Oktober 2025.
- ↑ Music&Literature, afropen an’n 10. Oktober 2025.
- ↑ Staatssekretärin Mayer gibt Literaturpreise der Republik Österreich 2021 bekannt. In: ots.at. 22. April 2021, afropen an’n 22. April 2021.
- ↑ Nobelpreis für Literatur geht an Ungarn László Krasznahorkai. In: Spiegel Online. 9. Oktober 2025, afropen an’n 10. Oktober 2025.
1901: Prudhomme | 1902: Mommsen | 1903: Bjørnson | 1904: F. Mistral, Echegaray | 1905: Sienkiewicz | 1906: Carducci | 1907: Kipling | 1908: Eucken | 1909: Lagerlöf | 1910: Heyse | 1911: Maeterlinck | 1912: Hauptmann | 1913: Tagore | 1915: Rolland | 1916: Heidenstam | 1917: Gjellerup, Pontoppidan | 1919: Spitteler | 1920: Hamsun | 1921: France | 1922: Benavente | 1923: Yeats | 1924: Reymont | 1925: Shaw | 1926: Deledda | 1927: Bergson | 1928: Undset | 1929: Mann | 1930: Lewis | 1931: Karlfeldt | 1932: Galsworthy | 1933: Boenin | 1934: Pirandello | 1936: O'Neill | 1937: Gard | 1938: Buck | 1939: Sillanpää | 1944: Jensen | 1945: G. Mistral | 1946: Hesse | 1947: Gide | 1948: Eliot | 1949: Faulkner | 1950: Russell | 1951: Lagerkvist | 1952: Mauriac | 1953: Churchill | 1954: Hemingway | 1955: Laxness | 1956: Jiménez | 1957: Camus | 1958: Pasternak | 1959: Quasimodo | 1960: Perse | 1961: Andrić | 1962: Steinbeck | 1963: Seferis | 1964: Sartre | 1965: Sjolochov | 1966: Agnon, Sachs | 1967: Asturias | 1968: Kawabata | 1969: Beckett | 1970: Soltschenizyn | 1971: Neruda | 1972: Böll | 1973: White | 1974: Johnson, Martinson | 1975: Montale | 1976: Bellow | 1977: Aleixandre | 1978: Singer | 1979: Elýtis | 1980: Miłosz | 1981: Canetti | 1982: García Márquez | 1983: Golding | 1984: Seifert | 1985: Simon | 1986: Soyinka | 1987: Brodsky | 1988: Mahfouz | 1989: Cela | 1990: Paz | 1991: Gordimer | 1992: Walcott | 1993: Morrison | 1994: Oë | 1995: Heaney | 1996: Szymborska | 1997: Fo | 1998: Saramago | 1999: Grass | 2000: Gao | 2001: Naipaul | 2002: Kertész | 2003: Coetzee | 2004: Jelinek | 2005: Pinter | 2006: Pamuk | 2007: Lessing | 2008: Le Clézio | 2009: Müller | 2010: Vargas Llosa | 2011: Tranströmer | 2012: Mo | 2013: Munro | 2014: Modiano | 2015: Alexijewitsch | 2016: Dylan | 2017: Kazuo Ishiguro | 2018: Tokarczuk | 2019: Handke | 2020: Glück | 2021: Gurnah | 2022: Ernaux | 2023: Fosse | 2024: Han Kang | 2025: Krasznahorkai