Kyros de Grote
| Kyros de Grote
𐎤𐎢𐎽𐎢𐏁 | ||
| Personen-Informatschoonen | ||
|---|---|---|
| Boortsdag | ümme 590 v. Chr. – 580 v. Chr. | |
| Doodsdag | August 530 v. Chr. | |
| Kunnig för | Köning van | |
Kyros de Grote, ook Kyros II. (ooldpersisch: 𐎤𐎢𐎽𐎢𐏁 Kuruš, persisch کوروش بزرگ Kurosch-e bozorg, babylonisch Kuraš, elamisch Kuraš, aramääsch Kureš, hebrääsch כורש Koreš, ooldgreeksch, latiensch Cyrus; * ümme 590 v. Chr. – 580 v. Chr.; † August 530 v. Chr.) was de Sune van Kambyses I., un beheersche Persien in de Tied van 559 bet 530 v. Chr. os de sesste Köning in de Achämeniden-Dynastie.[1] Sien öldste Sune Kambyses II. folge enne up den Throon.
Kyros hadde med siene Expanschooonspolitik de Grensen van den vœrdem lütken Perserriek düchtig vergröttert un den Grundstten leggt för dat Riek, dat under sienen Nafolgers van Indien œver Iran, Babylon, Lüttasien bet na Ägypten lange un bet 330 v. Chr. bestaan bleev, eer dat Alexander de Grote dat Riek innamm.
Archäoloogsch Undersöök und de Ümmestand, dat vandage de Kielschrivttavels better to verstaan sind, brächten niege Insichten, de dat Bild up den histoorschen Kyros II. wat fiener maken konnen. Ol kort na sienen Dode kemen in’n Volke Legenden ümme Kyros den Groten up, de den Heerscher os enen idealen Köning schienen maken. De oolden Greken hadden düt positiv Bild œvernomen, so dat ook de Bibel de Sicht up Kyros II. os enen religiöös toleranten Heerscher œvernam un he bet vandage os een Ideaalbild för enen goden Köning un Heerscher geld.
Borns
[ännern | Bornkood ännern]- Hanspeter Schaudig: Die Inschriften Nabonids von Babylon und Kyros’ des Großen, samt den in ihrem Umfeld entstandenen Tendenzschriften (= Alter Orient und Altes Testament. Band 256). Ugarit-Verlag, Münster 2001, ISBN 3-927120-75-8.
- Otto Kaiser (Hrsg.): Texte aus der Umwelt des Alten Testaments, Band 1. Alte Folge. Mohn, Gütersloh 1984, ISBN 3-579-00063-2.
- James B. Pritchard: Ancient Near Eastern Texts. Pro Quest, Ann Arbor (Mich.) 2005, ISBN 0-691-03503-2 (Reprint).
- Adolf Leo Oppenheim: The cuneiform texts. O. O. 1970 (Übersetzungen von James B. Pritchards Ancient near Eastern texts).
- Joseph Feix (Hrsg.): Herodots Historien, Griechisch-Deutsch (Sammlung Tusculum). 2 Bände, 5. Auflage, Artemis, München 1995.
- Walther Hinz: Kyros. In: Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie. Band 6, 1980–1983, S. 401.
- Rainer Nickel (Hrsg.): Xenophons Kyrupädie, Griechisch-Deutsch (Sammlung Tusculum). Artemis & Winkler, München 1992, ISBN 3-7608-1670-3.
- Dominique Lenfant (Hrsg.): Ctésias de Cnide. La Perse, l’Inde, autres fragments. In: Les Belles lettres, Paris 2004, ISBN 2-251-00518-8.
Literatur
[ännern | Bornkood ännern]Standardwerke
[ännern | Bornkood ännern]- Vörlaag:DNP
- Vörlaag:EIr.
- Heidemarie Koch: Achämeniden-Studien. Harrassowitz, Wiesbaden 1993, ISBN 3-447-03328-2.
- Lynette Mitchell: Cyrus the Great: a biography of kingship. (Routledge ancient biographies). Routledge, New York 2023.
- Robert Rollinger: Herodots babylonischer Logos. Eine kritische Untersuchung der Glaubwürdigkeitsdiskussion an Hand ausgewählter Beispiele – Historische Parallelüberlieferung – Argumentation – Archäologischer Befund – Konsequenzen für eine Geschichte Babylons in persischer Zeit. Verlag des Instituts für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, Innsbruck 1993, ISBN 3-85124-165-7 (zugleich Diplomarbeit, Universität Innsbruck 1989).
- M. Rahim Shayegan (Hrsg.): Cyrus the Great: Life and Lore. Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts / London 2018, ISBN 978-0-674-98738-8.
- Klaas R. Veenhof: Geschichte des Alten Orients bis zur Zeit Alexanders des Großen. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2001, ISBN 3-525-51686-X.
- Matt Waters: King of the World. The Life of Cyrus the Great. Oxford University Press, Oxford 2022.
- Vörlaag:RE
- Josef Wiesehöfer: Das antike Persien 550 v. Chr bis 650 n. Chr. Patmos, Düsseldorf 2005, ISBN 3-491-96151-3.
- Vörlaag:DNP
- Indrag to de Person in dat Biograafsch-Bibliograafsch Karkenlexikon (hoochdüütsch)
Einzeluntersuchungen
[ännern | Bornkood ännern]- Robert Rollinger: The Median Empire, the End of Urartu and Cyrus the Great Campaign in 547 v. Chr. (Nabonaidus Chronicle II 16). In: Ancient West & East, Band 7, 2009, S. 49–63 (Digitalisat).
- Robert Rollinger: Das Phantom des Medischen „Großreichs“ und die Behistun-Inschrift. In: Ancient Iran and its Neighbours. Studies in hounour of Prof. Józef Wolski on occasion of his 95th birthday (= Electrum. Band 10). Wydawn. Uniwersytetu Jagiellońskiego, Krakau 2005, ISBN 978-83-233-1946-7, S. 11–29.
- Vörlaag:DNP
- Josef Wiesehöfer: Kontinuität oder Zäsur – Babylon unter den Achämeniden. In: Johannes Renger (Hrsg.): Babylon – Focus mesopotamischer Geschichte. Wiege früherer Gelehrsamkeit als Mythos der Moderne. 2. Internationales Colloquium der Deutschen Orient-Gesellschaft. Saarbrücker Druckerei und Verlag, Saarbrücken 1999, ISBN 3-930843-54-4, S. 29–48.
- Josef Wiesehöfer: Daniel, Herodot und „Dareios (Kyros II.) der Meder“. Auch ein Beitrag zur Idee der Abfolge von Weltreichen. In: Von Sumer bis Homer. Festschrift für Manfred Schretter zum 60. Geburtstag (= Alter Orient und Altes Testament. Band 325). Ugarit-Verlag, Münster 2005, ISBN 3-934628-66-4, S. 647–653.
- Reinhard-Gregor Kratz: Das Judentum im Zeitalter des Zweiten Tempels (= Forschungen zum Alten Testament. Band 42). Mohr Siebeck, Tübingen 2006, ISBN 3-16-148835-0.
- Mischa Meier: Deiokes, König der Meder – Eine Herodot-Episode in ihren Kontexten (= Oriens et Occidens. Band 7). Franz Steiner, Stuttgart 2004, ISBN 3-515-08585-8.
- Vesta S. Curtis, Sarah Stewart: The Idea of Iran, Band 1: Birth of the Persian Empire. Tauris, London 2005, ISBN 1-84511-062-5.
- Ran Zadok: Répertoire géographique des textes cunéiformes, Teil 8: Geographical names according to new- and late-Babylonian texts. Reichert, Wiesbaden 1985, ISBN 3-88226-234-6.
- Albert-Kirk Grayson: Assyrian and Babylonian chronicles (= Texts from cuneiform sources. Band 5). Augustin, New York 1975.
- Jack Cargill: The Nabonidus Chronicle and the Fall of Lydia. Consensus with Feet of Clay. In: American Journal of Ancient History, Band 2, 1977, S. 97–116.
- Sidney Smith: Babylonian Historical Texts to the Capture and downfall of Babylon. Methuen, London 1924 (Nachdruck Olms, Hildesheim 1975, ISBN 3-487-05615-1).
- Alireza Shapour Shahbazi: Old Persian inscriptions of the Persepolis platform: plates I–XLVIII== Literatur ==
Standardwerke
[ännern | Bornkood ännern]- Vörlaag:DNP
- Vörlaag:EIr.
- Heidemarie Koch: Achämeniden-Studien. Harrassowitz, Wiesbaden 1993, ISBN 3-447-03328-2.
- Lynette Mitchell: Cyrus the Great: a biography of kingship. (Routledge ancient biographies). Routledge, New York 2023.
- Robert Rollinger: Herodots babylonischer Logos. Eine kritische Untersuchung der Glaubwürdigkeitsdiskussion an Hand ausgewählter Beispiele – Historische Parallelüberlieferung – Argumentation – Archäologischer Befund – Konsequenzen für eine Geschichte Babylons in persischer Zeit. Verlag des Instituts für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, Innsbruck 1993, ISBN 3-85124-165-7 (zugleich Diplomarbeit, Universität Innsbruck 1989).
- M. Rahim Shayegan (Hrsg.): Cyrus the Great: Life and Lore. Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts / London 2018, ISBN 978-0-674-98738-8.
- Klaas R. Veenhof: Geschichte des Alten Orients bis zur Zeit Alexanders des Großen. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2001, ISBN 3-525-51686-X.
- Matt Waters: King of the World. The Life of Cyrus the Great. Oxford University Press, Oxford 2022.
- Vörlaag:RE
- Josef Wiesehöfer: Das antike Persien 550 v. Chr bis 650 n. Chr. Patmos, Düsseldorf 2005, ISBN 3-491-96151-3.
- Vörlaag:DNP
- Indrag to de Person in dat Biograafsch-Bibliograafsch Karkenlexikon (hoochdüütsch)
Einzeluntersuchungen
[ännern | Bornkood ännern]- Robert Rollinger: The Median Empire, the End of Urartu and Cyrus the Great Campaign in 547 v. Chr. (Nabonaidus Chronicle II 16). In: Ancient West & East, Band 7, 2009, S. 49–63 (Digitalisat).
- Robert Rollinger: Das Phantom des Medischen „Großreichs“ und die Behistun-Inschrift. In: Ancient Iran and its Neighbours. Studies in hounour of Prof. Józef Wolski on occasion of his 95th birthday (= Electrum. Band 10). Wydawn. Uniwersytetu Jagiellońskiego, Krakau 2005, ISBN 978-83-233-1946-7, S. 11–29.
- Vörlaag:DNP
- Josef Wiesehöfer: Kontinuität oder Zäsur – Babylon unter den Achämeniden. In: Johannes Renger (Hrsg.): Babylon – Focus mesopotamischer Geschichte. Wiege früherer Gelehrsamkeit als Mythos der Moderne. 2. Internationales Colloquium der Deutschen Orient-Gesellschaft. Saarbrücker Druckerei und Verlag, Saarbrücken 1999, ISBN 3-930843-54-4, S. 29–48.
- Josef Wiesehöfer: Daniel, Herodot und „Dareios (Kyros II.) der Meder“. Auch ein Beitrag zur Idee der Abfolge von Weltreichen. In: Von Sumer bis Homer. Festschrift für Manfred Schretter zum 60. Geburtstag (= Alter Orient und Altes Testament. Band 325). Ugarit-Verlag, Münster 2005, ISBN 3-934628-66-4, S. 647–653.
- Reinhard-Gregor Kratz: Das Judentum im Zeitalter des Zweiten Tempels (= Forschungen zum Alten Testament. Band 42). Mohr Siebeck, Tübingen 2006, ISBN 3-16-148835-0.
- Mischa Meier: Deiokes, König der Meder – Eine Herodot-Episode in ihren Kontexten (= Oriens et Occidens. Band 7). Franz Steiner, Stuttgart 2004, ISBN 3-515-08585-8.
- Vesta S. Curtis, Sarah Stewart: The Idea of Iran, Band 1: Birth of the Persian Empire. Tauris, London 2005, ISBN 1-84511-062-5.
- Ran Zadok: Répertoire géographique des textes cunéiformes, Teil 8: Geographical names according to new- and late-Babylonian texts. Reichert, Wiesbaden 1985, ISBN 3-88226-234-6.
- Albert-Kirk Grayson: Assyrian and Babylonian chronicles (= Texts from cuneiform sources. Band 5). Augustin, New York 1975.
- Jack Cargill: The Nabonidus Chronicle and the Fall of Lydia. Consensus with Feet of Clay. In: American Journal of Ancient History, Band 2, 1977, S. 97–116.
- Sidney Smith: Babylonian Historical Texts to the Capture and downfall of Babylon. Methuen, London 1924 (Nachdruck Olms, Hildesheim 1975, ISBN 3-487-05615-1).
- Alireza Shapour Shahbazi: Old Persian inscriptions of the Persepolis platform: plates I–XLVIII (= Corpus inscriptionum Iranicarum. Teil 1: Inscriptions of ancient Iran. Band 1, Portfolio 1). Lund== Literatur ==
Standardwerke
[ännern | Bornkood ännern]- Vörlaag:DNP
- Vörlaag:EIr.
- Heidemarie Koch: Achämeniden-Studien. Harrassowitz, Wiesbaden 1993, ISBN 3-447-03328-2.
- Lynette Mitchell: Cyrus the Great: a biography of kingship. (Routledge ancient biographies). Routledge, New York 2023.
- Robert Rollinger: Herodots babylonischer Logos. Eine kritische Untersuchung der Glaubwürdigkeitsdiskussion an Hand ausgewählter Beispiele – Historische Parallelüberlieferung – Argumentation – Archäologischer Befund – Konsequenzen für eine Geschichte Babylons in persischer Zeit. Verlag des Instituts für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, Innsbruck 1993, ISBN 3-85124-165-7 (zugleich Diplomarbeit, Universität Innsbruck 1989).
- M. Rahim Shayegan (Hrsg.): Cyrus the Great: Life and Lore. Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts / London 2018, ISBN 978-0-674-98738-8.
- Klaas R. Veenhof: Geschichte des Alten Orients bis zur Zeit Alexanders des Großen. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2001, ISBN 3-525-51686-X.
- Matt Waters: King of the World. The Life of Cyrus the Great. Oxford University Press, Oxford 2022.
- Vörlaag:RE
- Josef Wiesehöfer: Das antike Persien 550 v. Chr bis 650 n. Chr. Patmos, Düsseldorf 2005, ISBN 3-491-96151-3.
- Vörlaag:DNP
- Indrag to de Person in dat Biograafsch-Bibliograafsch Karkenlexikon (hoochdüütsch)
Einzeluntersuchungen
[ännern | Bornkood ännern]- Robert Rollinger: The Median Empire, the End of Urartu and Cyrus the Great Campaign in 547 v. Chr. (Nabonaidus Chronicle II 16). In: Ancient West & East, Band 7, 2009, S. 49–63 (Digitalisat).
- Robert Rollinger: Das Phantom des Medischen „Großreichs“ und die Behistun-Inschrift. In: Ancient Iran and its Neighbours. Studies in hounour of Prof. Józef Wolski on occasion of his 95th birthday (= Electrum. Band 10). Wydawn. Uniwersytetu Jagiellońskiego, Krakau 2005, ISBN 978-83-233-1946-7, S. 11–29.
- Vörlaag:DNP
- Josef Wiesehöfer: Kontinuität oder Zäsur – Babylon unter den Achämeniden. In: Johannes Renger (Hrsg.): Babylon – Focus mesopotamischer Geschichte. Wiege früherer Gelehrsamkeit als Mythos der Moderne. 2. Internationales Colloquium der Deutschen Orient-Gesellschaft. Saarbrücker Druckerei und Verlag, Saarbrücken 1999, ISBN 3-930843-54-4, S. 29–48.
- Josef Wiesehöfer: Daniel, Herodot und „Dareios (Kyros II.) der Meder“. Auch ein Beitrag zur Idee der Abfolge von Weltreichen. In: Von Sumer bis Homer. Festschrift für Manfred Schretter zum 60. Geburtstag (= Alter Orient und Altes Testament. Band 325). Ugarit-Verlag, Münster 2005, ISBN 3-934628-66-4, S. 647–653.
- Reinhard-Gregor Kratz: Das Judentum im Zeitalter des Zweiten Tempels (= Forschungen zum Alten Testament. Band 42). Mohr Siebeck, Tübingen 2006, ISBN 3-16-148835-0.
- Mischa Meier: Deiokes, König der Meder – Eine Herodot-Episode in ihren Kontexten (= Oriens et Occidens. Band 7). Franz Steiner, Stuttgart 2004, ISBN 3-515-08585-8.
- Vesta S. Curtis, Sarah Stewart: The Idea of Iran, Band 1: Birth of the Persian Empire. Tauris, London 2005, ISBN 1-84511-062-5.
- Ran Zadok: Répertoire géographique des textes cunéiformes, Teil 8: Geographical names according to new- and late-Babylonian texts. Reichert, Wiesbaden 1985, ISBN 3-88226-234-6.
- Albert-Kirk Grayson: Assyrian and Babylonian chronicles (= Texts from cuneiform sources. Band 5). Augustin, New York 1975.
- Jack Cargill: The Nabonidus Chronicle and the Fall of Lydia. Consensus with Feet of Clay. In: American Journal of Ancient History, Band 2, 1977, S. 97–116.
- Sidney Smith: Babylonian Historical Texts to the Capture and downfall of Babylon. Methuen, London 1924 (Nachdruck Olms, Hildesheim 1975, ISBN 3-487-05615-1).
- Alireza Shapour Shahbazi: Old Persian inscriptions of the Persepolis platform: plates I–XLVIII (= Corpus inscriptionum Iranicarum. Teil 1: Inscriptions of ancient Iran. Band 1, Portfolio 1). Lund Humphries, London 1985, ISBN 0-85331-489-6.
- Manfred Mayrhofer: Zum Namensgut des Avesta. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1977, ISBN 3-7001-0196-1.
- Martin L. West: Early Greek philosophy and the Orient. Clarendon Press, Oxford 1971 (Nachdruck Oxford University Press, Oxford 2002, ISBN 0-19-814289-7).
Humphries, London 1985, ISBN 0-85331-489-6.
- Manfred Mayrhofer: Zum Namensgut des Avesta. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1977, ISBN 3-7001-0196-1.
- Martin L. West: Early Greek philosophy and the Orient. Clarendon Press, Oxford 1971 (Nachdruck Oxford University Press, Oxford 2002, ISBN 0-19-814289-7).
(= Corpus inscriptionum Iranicarum. Teil 1: Inscriptions of ancient Iran. Band 1, Portfolio 1). Lund Humphries, London 1985, ISBN 0-85331-489-6.
- Manfred Mayrhofer: Zum Namensgut des Avesta. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1977, ISBN 3-7001-0196-1.
- Martin L. West: Early Greek philosophy and the Orient. Clarendon Press, Oxford 1971 (Nachdruck Oxford University Press, Oxford 2002, ISBN 0-19-814289-7).
Nettverwiese
[ännern | Bornkood ännern]Nawiese
[ännern | Bornkood ännern]- ↑ Josef Wiesehöfer: Kyros 2. In: Der Neue Pauly (DNP). Band 6, Metzler, Stuttgart 1999, ISBN 3-476-01476-2, Sp. 1014–1017, hier Sp. 1014.
