Indogermanistik
De Indogermanistik oder Indoeuropäistik, ook indogermaansche/indoeuropääsche Spraakwetenschop is ene Ünnerdisziplin vun de Spraakwetenschop, de sik mit de indoreuropääschen Spraken un de Kultuurgeschicht, de daar tohöört, befaat.[1]
De Disziplin het sik in’t late 18. un 19. Jaarhunnerd in Europa ruutbildt, as Spraakwetenschoppers as Marcus Zuerius van Boxhorn, Franz Bopp un August Schleicher de Methoden verfienert hebbt, üm den gemeensamen Oorsprung vun de Spraken to rekonstrueren. De Indogermanistik is op uut, de oorindoeuropääsche Spraak, de Oorspraak un gemeensamen Vöörlöper vun de indoeuropääschen Spraken, mit de Methoden vun der historische komparative Spraakwetenschop to rekonstrueren. Togliek befaat se se sik man ook mit Fragen na de Oorheimat , Kultuur, Mytholgie un Sellschop vun de Oorindoeuropäers un stütt sik hier ook op Ünnersöökresultaten uut de Archäologie un Genetik.
De Indogermanistik as Studienfack, so as Instituten, Facktiedschriften un Bookregen is besünners in Europa, vöör allen in Düütschland, un de Verenigten Staten to finnen.
Historie vun’t Fack
[ännern | Bornkood ännern]Fröhe Arbeiden un Theorien
[ännern | Bornkood ännern]De olen Greken weren sik bewusst, dat ere Spraak sik sied de Tied vun Homer (üm 730 v. Chr.) verännert harr. Aristoteles (üm 330 v. Chr.) ünnerscheed veer Typen vun Spraakwannel: Infögen, Weglaten, Ümstellen un Uutwesseln. In dat 1. Jaarhunderd v. Chr. weren de Römer sik al bewusst, dat Greeksch un Latiensch Gemeensamkeiden, to’n Bispeel bi de Grammatik , hebbt.
In de late Antike keem ünner mit dat Christendom un der Bibel der Ansicht vun dat Hebrääsche as Oorspraak vun allen Menschen op. De Idee is to’n Bispeeel bi Augustinus to finnen. De europäaschen Spraken euren daarüm as „jafeetsche“ Spraken betekent na Jafet, enen Söhn vun Noah, de na de Legenn na Europa verdreven wurr. Een vun de eersten Gelehrten, de de Idee vun een hebrääschen Oorsprung vun de europääsche Spraken in Fraag stell, weer Joseph Scaliger (1540–1609). He identifizeer greeksche, germaansche, romaansche un slaawsche Spraakgruppen döör den Vergliek vun dat Woord för „Godd“ in verschedene europääsche Spraken. 1710 wenn Leibniz in enen korten Essay Ideen uut den Graduismus un den Uniformitarismus op de Spraakwetenschop an.[2] As ook Scaliger wies he een hebrääschen Oorsprung af, man he leen ook de Idee vun nich verwandte Spraakgruppen af un meen, dat alle Spraken ene gemeensame Oorspraak hebbt.[3]
Jümmers meer Grammatiken vun europääsche Spraken, de nich Lateinsch oder klassisch Greeksch weren, wurrn an’t Enn vun’t 15. Jaarhunnerd publizeert. So keen dat ook stärker to’n Vergliek vun de verschedene Spraken.
In’t 16. Jaarunnerd segen Reis- un Kooplüüd in Indien to’n ersten Maal Gemeensamkeiden vun europääsche un indsche Spraken. So bericht Filippo Sassetti över düüdliche Gemeensaamkeiden twüschen Sanskrit un Italieensch.
List vun wichtigen Indogermanisten
[ännern | Bornkood ännern]Wichtige Forscherlüüd in der Historie vun dat Fack weren:
Indogermanistsche Instituten vundaag
[ännern | Bornkood ännern]Disse List wiest eine Uutwahl Universitäten, de Instituten oder Fakultäten hebbt, de sik mit Indogermanistik befaat:
| Land | Universitäten/Institutschonen | Wetenschoppers |
|---|---|---|
 Däänmark |
Universität Kopenhagen | Birgit Anette Olsen, Thomas Olander |
 Düütschland |
Olav Hackstein, Martin Joachim Kümmel, Daniel Kölligan, Ilya Yakubovich, Elisabeth Rieken, Eugen Hill, Theresa Roth, Götz Keydana, Sabine Häusler, Stefan Schaffner, Gerd Carling | |
 Frankriek |
Daniel Petit, Agnes Korn, David Sasseville, Carlotta Viti | |
 Grekenland |
Zypern | Alexander Nikolaev |
 Italien
|
Silvia Luraghi | |
 Kroatien |
Universität Zagreb | Ranko Matasović |
 Nedderlannen |
Leiden | Leonid Kulikov, Alexander Lubotsky, Alwin Kloekhorst, Michaël Peyrot |
 Öösterriek |
Hannes A. Fellner, Ivo Hajnal, Melanie Malzahn, Laura Grestenberger | |
 Polen |
Jagiellonen-Universität | Ronald Kim |
 Slowenien |
Universität Ljubljana | Varja Cvetko Oresnik |
 Spanien |
Francisco Rodríguez Adrados, Blanca María Prósper | |
 Sweden |
Christiane Schaefer, Jenny Larsson, Axel Palmér | |
 Swiez |
Paul Widmer, Michiel de Vaan | |
 Tschechien |
Václav Blažek, Dita Frantíková | |
 Vereenigt Königriek |
James Clackson, Andreas Willi | |
.svg){kind=small} Vereenigte Staaten |
Benjamin W. Fortson IV, Hans Heinrich Hock, Jay Jasanoff, Anthony D. Yates, Andrew Sihler, Winfred P. Lehmann, Hrach Martirosyan, Craig Melchert, Anthony D. Yates,[86] Alan Nussbaum, Eric P. Hamp, Jaan Puhvel |
Akadeemsche Publikatschonen
[ännern | Bornkood ännern]Tiedschriften
[ännern | Bornkood ännern]- Kuhn's Zeitschrift KZ sied 1852, 1988 ümbenannt to Historische Sprachforschung HS
- Indogermanische Forschungen IF sied 1892
- Glotta sied 1909
- Bulletin de la Société de Linguistique de Paris BSL sied 1869
- Die Sprache sied 1949
- Münchner Studien zur Sprachwissenschaft MSS sied 1952
- Journal of Indo-European Studies JIES sied 1973
- Tocharian and Indo-European Studies sied 1987
- Studia indo-europaea sied 2001
- International Journal of Diachronic Linguistics and Linguistic Reconstruction IJDL Mönken sied 2004
- Indo-European Linguistics IEUL sied 2012
Bookregen
[ännern | Bornkood ännern]- Leiden Studies in Indo-European, gründt 1991
- Copenhagen Studies in Indo-European, gründt 1999
- Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series, gründt 2005
Footnoten
[ännern | Bornkood ännern]- ↑ Home - Humanities Division - UCLA.
- ↑ Gottfried Leibniz, "Brevis designatio meditationum de originibus gentium, ductis potissimum ex indicio linguarum", Miscellanea Berolinensia. 1710.
- ↑ Henry Hoenigswald, "Descent, Perfection and the Comparative Method since Leibniz", in: Leibniz, Humboldt, and the Origins of Comparativism, 1990.
- ↑ Indogermanische Gesellschaft - Lehrstühle. Afropen an’n 22. September 2023.