Hans Georg Dehmelt
Hans Georg Dehmelt (* 9. September 1922 in Görlitz; † 7. März 2017 in Seattle) weer en düütsch-US-amerikaansch Physiker. 1989 kreeg he den Nobelpries för Physik.
Leven
[ännern | Bornkood ännern]Hans Georg Dehmelt wurr an’n 9. September 1922 in Görlitz boren un is in Berlin upwussen. Nah sien Abitur 1940 an dat Gymnasium zum Grauen Kloster deen he in en motoriseert Floogafwehreenheit. Nahdem he de Slacht vun Stalingrad överleevt harr, wurr he vun de Wehrmacht to’n Physikstudium an de Universität Breslau beoorloovt. 1944 wurr Dehmelt an de Westfront afkommandeert un keem wiels de Ardennenoffensive in amerikaansch Kriegsfangenschap.
Nah sien Freelaaten 1946 hett he sien Studium an de Universität Chöttingen fortsett, ünner annern bi Richard Becker, Hans Kopfermann, Werner Heisenberg, Max von Laue, Wolfgang Paul un Max Planck, bi de sien Beerdigung he as Sargdräger utwählt wurr. Nah sien Diplomarbeit 1948 över en Thomson-Massen-Spektrographen wurr he 1949 mit en Arbeit över Kernquadrupolfrequenzen in kristallinen Jodverbindungen promoveert. He kreeg en Inlaaden an de Duke University un hett dor twee Johr lang forscht.[1] In’n Ansluss gung he 1952 an de University of Washington in Seattle, dor wurr he 1955 to’n Assistenzperfesser, 1958 to’n buterordentlichen un 1961 to‘n ordentlichen Perfesser nöömt. 1961 kreeg he ok de amerikaansch Staatsbörgerschap.[2] 2002 wurr Dehmelt emeriteert. He is in’n März 2017 in Seattle storven.[3]
Dehmelt weer in eerst Ehe mit Irmgard Lassow verheiradt un hett een Söhn. Nah den Dood vun sien Frau weer he in en tweet Ehe mit Ärztin Diana Dundore verheiraadt.
Wark
[ännern | Bornkood ännern]Nahdem Dehmelt 1956 eerstmals de Vördeelen vun Ionenfallen för de hochuplösend Spektroskopie beschreeven harr, hett he in de folgend Johren de Grundlagen för ehrn Bau leggt. So gelung hüm 1959 de Insluss vun en Elektron för teihn Sekunnen in en Magnetronfall, de latere Penning-Fall. 1973 gelung de dürsam Spiekern vun en enkeld Elektron un dat Ertüügen vun en Eenzelelektronoszillator, an de ünner annern ok David Jeffrey Wineland un Phil Ekstrom bedeeligt weern. In de nächst Johren hett he disse Technik so wiet verbeetert, dat hüm dat bit 1987 gelung, den g-Faktor vn Elektron un Positron düchtig nipp un nau to vermeeten.
Dehmelt wurr 1989 gemeensam mit Wolfgang Paul mit de Hälft vun den Nobelpries för Physik „für die Entwicklung der Ionenkäfigtechnik“ uttekent. De anner Hälft gung an Norman Foster Ramsey.
Utteknungen un Ehrungen
[ännern | Bornkood ännern]- 1970: Davisson-Germer-Pries vun de American Physical Society
- 1977: Liddmaat vun de American Academy of Arts and Sciences
- 1978: Liddmaat vun de National Academy of Sciences
- 1985: Rumford-Pries (American Academy of Arts and Sciences)
- 1989: Nobelpries för Physik
- 1995: National Medal of Science (National Science Foundation)
In sien Gebortsstadt Görlitz wurr en Straat nah Hans Georg Dehmelt nöömt.
Literatur
[ännern | Bornkood ännern]- Peter Toschek: Hans Dehmelt (1922–2017). In: Nature. Band 545, 2017, S. 290, doi:10.1038/545290a.
Weblinks
[ännern | Bornkood ännern]- Indrag up de Sieden vun den Nobelpries (engelsch)
- DNB-Katalog
- Homepage vun Hans Georg Dehmelt an de University of Washington
- Hans Georg Dehmelt In: Physics History Network. American Institute of Physics (engelsch)
Enkeld Nahwiesen
[ännern | Bornkood ännern]- ↑ Hans G. Dehmelt – Facts. Website dvun de Nobel-Stiftung, afropen an’n 17. März 2017 (engelsch).
- ↑ Jürgen Wenske: Er schuf die Grundlage für die Entwicklung der Atomuhr. In: Neustädter Heimatbrief. Utgaav Dezember 2017, S. 27.
- ↑ James Urton: Hans Dehmelt – Nobel laureate and UW professor emeritus – has died at age 94. University of Washington, 21. März 2017, afropen an’n 1. Mai 2017.