Mercosur

Flagg vun den Mercosur

Mercosur (spaansch Utspraak ˌmeɾ.ko.ˈsuɾ) is de afkört Beteken för den Gemeensamen Markt in Süüdamerika. De spaansch Bedüüden för de Afkörten is Mercado Común del Sur (Gemeensam Markt vun den Süüden). De ebenfalls offiziell portugiesch Beteken is Mercosul för Mercado Comum do Sul, un in dat in Paraguay snackt Guaraní is Ñemby Ñemuha de begäng Beteken.

De Mercosur is dör dat Ünnerteken vun den Verdrag vun Asunción van‘ 26. März 1991 tostannen kommen. Dat hannelt sück um en Binnenmarkt mit mehr as 260 Millionen Minschen (Stand 2006), de to Tiet 12,8 Millionen Quadratkilometer umfaat, wat ungefähr 72 % vun de Flach vun Süüdamerika bzw. 56 % vun de Flach vun Latienamerika is. De Mercosur schafft en Bruttoinlandsprodukt vun etwa 1 Billion US-Dollar (rund 75 Perzent vun dat gesamt BIP vun den latienamerikaanschen Kontinent), in‘ Butenhannel bedrocht de Wert vun de Exporte etwa 200 Mrd. US-Dollar un de för Importe etwa 130 Mrd. Dollar.

Liddmaatstaaten un eng anslooten Staaten

Liddmaaten vun den Mercosur sünd:

• Argentinien
• Brasilien
• Paraguay
• Uruguay
• Venezuela (hett 2006 den Biträe ünnertekent, de formelle Upnahm steiht aber noch ut)

eng anslooten (assozieert) Staaten sünd:

• Chile (1996)
• Bolivien (1997)
• Peru (2003)
• Kolumbien (2004)
• Ecuador (2004)

Mit Mexiko nehm der Mercosur an‘ 8. Juli 2004 Verhanneln över en Assoziatschoon up.

Bolivien hett sietdem Evo Morales dor Präsident is (Anfang 2006) mehrfak Interesse an en Vullliddmaatschap bekund. Dat dat tostannen kummt hangt aber dorvan af, of de Andengemeenschap (CAN) wiederhen bestahn blifft, to’n annern aber ok van den Utgang vun en Konflikt mit Brasilien af, de mit de Verstaatlichung vun de Gas- un Öölförderung in dit Land tosommenhangt.

In‘ Gegensatz dorto hett Uruguay 2006 in‘ Tosommenhang mit de Striedereen mit Argentinien um den Bau vun Zellulosefabriken de eegen Liddmaatschap in Fraag stellt. Dat Land sütt sück dör de Statuten vun den Mercosur in sien Hannelnsspeelruum vör allen in‘ Henblick up unafhängig Freehannelsafkommen mit anner Länner inschränkt.

Liddmaat vun den Mercosur könn nah dat Protocolo de Ushuaia sobre Compromiso Democrático (Protokoll vun Ushuaia över de Demokratie) blots demokraatsch Staaten wurrn. Disse Regelung sall verhinnern, dat de latienamerikaansch Länner weer torüch in de Diktatur fallen.

De eenheitlich blau Passen vun de Liddmaatstaaten drocht - ähnlich as de Schrifttoog in de Liddmaatstaaten vun de EU – över de Naam vun den Staat den Schrifttoog „Mercosur“, up brasiliaansch Passen „Mercosul“.

Teelen

De Teelen vun den Mercosur finnen sück in de Präambel vun den Verdrag vun Asunción. De Verdrag nennt as Teelen vun den wertschaplichen un politischen Intergratschoonsprozess:

1. de Vergröttern vun de natschonale Märkte vun de Liddmaatstaaten as grundsätzlich Bedingung to de flinker maken vun de wertschaplichen Entwickelnsperzessen ünner Berücksichtigung vun de sozialen Gerechtigkeit; dit sall ünner Beachtung vun den Schuul vun de Umwelt as ok dör dat Verbetern vun de Infrastruktur tüschen de Liddmaatstaaten, dör de Koordination vun makroökonoomsch Politiken un dör de Ergänzung vun sektoral Politiken henkreegen wurrn;
2. en adäquate Inbinnen vun de Liddmaatstaaten in dat internatschonal Gefüge vun de groot Wertschapsblocken;
3. de Förderung vun de wetenschaplich un technisch Entwickeln vun de Liddmaatstaaten (dordör sall en Verbetern vun dat Angebots un de Qualität vun de Göder un Deenstleistungen un somit de Verbetern vun de Levensbedingungen henkreegen wurrn) un
4. de Herbiführen vun en immer mehr umfaaten Union tüschen de Völker.

Disse Teelen sullen luut Art. 1 vun den Verdrag vun Asunción dör de Schaffen vun en gemeensamen Markt bit to’n 31. Dezember 1994 reckt wurrn, de folgend Eegenschapen upwiest:

• den freen Verkehr vun Göder, Deenstleistungen un Produktschoonsfaktoren tüschen de Liddmaatstaaten; ünner annern dör dat Afschaffen vun Toll, nich-tarifären Hannelshemmnissen un jedweden anner Maatnahmen mit glieker Wirken:
• de Inrichten vun en gemeensamen Butentoll un dat Fastleggen vun en gemeensam Hannelspolitik tegenöver Dartstaaten oder Gruppeeren vun Staaten un de Koordineeren vun de Positschonen in regionalen un internatschonalen Wertschapsforen;
• de Koordinatschoon vun de makroökonoomschen un sektoralen Politiken tüschen de Liddmaatstaaten, dorto hörrn: de Butenhannelspolitik, de Agrarpolitik, de Industriepolitik, de Fiskal-, Geld-, Wesselkurs-, un Kapitalmarktpolitik, de Deenstleistenspolitik, de Tollpolitik, de Verkehrspolitik, de Kommunikatschoonspolitik un anner Politiken, up de man sück eenigt, um adäquat Bedingungen för den Wettbewarf tüschen de Liddmaatstaaten to schaffen; un
• de Tosaag vun de Liddmaatstaaten, hör Gesettgeven in de bedrapen Rebeden upnanner aftostimmen, um den Integratschonsperzess starker to maken.

Nahdem de Entwicklung vun den Mercosur Enn‘ vun de 1990er Johren wat in’t Stocken keem, wurr 2000 vun de Liddmaatstaaten en as „Relanzamiento del Mercosur“ (Neestart vun den Mercosur) betekent nee Deelstreck vun de regional Integratschoon inlüüt. De harr nu dat Teel, de Tollunion nah binnen un nah buten starker to maken.

De Regeeren vun de Liddmaatstaaten hebbt dorum de Konvergenz un Koordinatschoon vun de Makroökonomie ünnerstreeken. so will man en nahhollend Fiskal- un monetäre Politik henkriegen, um de Pries stabil to hollen und dat to garanteeren.

Wiederhen sall sück de Mercosur nah dissen Neestart mit folgend Deelberieken intensiv befaaten:

• Togang to de Markten
• Tollaffertigen flinker to maken
• Dorför sörgen, dat Investitschoon, Produktschoon un Utfuhr beter wurrn
• Gemeensam Tolltarif
• Wettbewarfsrecht
• Lösen vun Striedereen
• Umsetten vun dat Mercosur-Recht in de Liddmaatstaaten
• Institutschonelle Struktur starker maken
• Butenbeziehungen

Probleme vun dat Wieder- un Deepermaken

In‘ Tosommenhang mit de Vergröttern un Deepermaken vun den Staatenbund gifft dat en ganzen Hoopen vun Problemen, de disse beid Perzessen behinnern.

• Eenmal gifft dat de traditschonellen Rivalitäten, as to’n Bispeel tüschen Brasilien un Argentinien (de breckt ok bi de Diskussion um de Reform vun de Vereente Natschonen weer up) oder ok tüschen Chile un Bolivien (Togang to‘n Pazifik, Salpeterkrieg).
• Wiederhen gifft dat in den Mercosur in‘ Gegensatz to de EU mit Brasilien en Land, dat wegen sien Grött de annern domineeren kunn. Dat makt dat swoorer, de Utwirken vun de baben nömmt Rivalität mit Argentinien to minneseeren.
• En Hööftkonfliktpunkt ist o Tiet de fehlende Strategie in‘ Ümgang mit de USA (FTAA), de sück siet de Vullliddmaatschap vun Venezuela – villicht laterhen ok vun Bolivien – noch starker wurrn kann.
• Liddmaaten vun den Mercosur is dat ünnerseggt, mit Dartstaaten bilateraal Freehannelsafkommen to sluuten. Dat führt in Uruguay un Paraguay dorto, dat de beid överleggt, ut den Staatenbund weer uttotreden.

Organs

Abbildung 1: De Organs vun den Mercosur

De Verdrag vun Asunción van 1991 hett blots twee Organs kenn un deren Funktschonen wiels de Övergangstiet to’n gemeensamen Markt man blots bannig unscharp verklort. Dat harr den Vördeel, dat man sück an kien stief Strukturen hollen muss, wat en andüernd Entwickeln vun den Integratschoonsperzess eenfaker maken dee. Dat Protokoll vun Ouro Preto van 1994 hett de institutschonell Struktur vun den Mercosur so fastleggt, dat dat a) nee Organs schafft hett un b) hör Eegenschapen un Tostännigkeiten fastleggt hett. De Art. 1 vun dat Protokoll vun Ouro Preto nennt as Organs vun den Mercosur:

• El Consejo del Mercado Común (CMC)
• El Grupo Mercado Común (GMC)
• La Comisión de Comercio del Mercosur (CCM)
• La Comisión Parlamentaria Conjunta (CPC)
• El Foro Consultivo Económico-Social (FCES)
• La Secretaría Administrativa del Mercosur (SAM)

(Vgl. Afbillen 1)

• Tribunal Permanente de Revisión del Mercosur (siet 2004)
• Parlament vun den Mercosur (7. Mai 2007)

De eersten beid Organs un dat Sekretariat gifft dat all, siet dem de Verdrag ünnerschreven wurr. Dat Sekretariat harr in den Verdrag vun Asunción noch nich den Status vun en Organ, sonnern weer en de GMC toordnet Verwaltensnebenorgan.

Weder in‘ Verdrag vun Asunción noch in dat Protokoll vun Ouro Preto finnen sück de Mercosur-Tippen. De Tippen sünd halfjohrig Drapen vun de Präsidenten vun de Mercosur-Staaten, de to glieker Tiet mit de Sitzungen vun den CMC stattfinnen. De Tippen sünd ut en politisch Initiative entstahn un bestaht siether dör Gewohnheit wieder. In Art. 6 vun dat Protokoll vun Ouro Preto find sück somit ok de eenzig Henwies up de Tippen:

„Der Rat des Gemeinsamen Marktes tritt jedes Mal zusammen, wenn er es für sinnvoll erachtet, verpflichtend ist mindestens eine Sitzung im Semester unter der Beteiligung der Präsidenten der Mitgliedstaaten.“

Historie vun den Mercosur

• 1991, 26. März: De Verdrag vun Asunción wurrd ünnerschreven
• 1991, 17. Dezember: Dat Protokoll vun Brasília (System to dat Lösen vun Meenungsverscheedenheiten) wurrd ünnerschreven
• 1994, August: Ünnerteken vun dat Protokoll vun Buenos Aires
• 1994, 9. Dezember: Ünnerteken vun dat Protokoll vun Ouro Preto (institutschonell Struktur vun den Mercosur)
• 1995, 7. Dezember: Verafscheeden vun dat Programm Mercosur 2000 (Aktschoonsprogramm)
• 1995, 15. Dezember: Ünnerteken vun en Rahmenafkommen mit de Europäisch Union
• 1996, 25. Juni: Ünnerteken vun dat Assoziatschonsafkommen mit Chile
• 1997: Ünnerteken vun dat Assoziatschonsafkommen mit Bolivien
• 1998, 24. Juli: Dat Protokoll vun Ushuaia (Plicht to Deokartie in‘ Mercosur)
• 2000, 15. Dezember: Präsidiale Verkloren över de fundamental Rechten vun de Verbruker in‘ Merrcosur (Declaración Presidencial de Derechos Fundamentales de los Consumidores del Mercosur)
• 2001, 22. Juni: Rahmenafkommen över de Umwelt
• 2002, 18. Februar: Ünnerteken vun dat Protokoll vun Olivos (System to dat Lösen vun Meenungsverscheedenheiten)
• 2003, 26. August: Ünnerteken vun dat Assoziatschonsafkommen mit Peru
• 2003, 15. Dezember: Aktschoonsprogramm 2004-2006
• 2003, 16. Dezember: Ünnerteken vun en Freehannelsafkommen tüschen den Mercosur un de Andengemeenschap. De Freehannelszoon sall af 1. Juli 2004 gellen.
• 2005, 9. Dezember: Venezuela kriggt Beobachterstatus ahn Stimmrecht.
• 2006, 4. Juli: Venezuela ünnertekent den Biträe to’n Mercosur. De Ratifizeeren dör de Parlamente vun Brasilien un Paraguays steiht in‘ September 2010 aber immer noch ut.
• 2007, 7. Mai: eerste Sitzung vun dat Parlament vun den Mercosur.
• 2007, 22. Mai: Up en Drapen vun de Mercosur-Staaten, Bolivien un Ecuador in Paraguay wurr de Grünnen vun en vun de IWF un Weltbank unafhängig Bank vun den Süüden beslooten. De Verdrag wurr bit September 2010 nich vun de Parlamente vun all Liddmaatstaaten genehmigt.
• 2010, 2. August: De Ministerrat vun den Mercosur beslutt en Institut för Minschenrechte to schaffen. Seet vun de Organisatschoon is die ehmalige Technikerschool vun de Marine vun Argentinien, de in de Tiet van 1976 bit 1983 as Geheimgefängnis un gröttst Folterzentrum vun dat Land deent hett.

Mercosur un FTAA

De Mercosur-Länner seecht sück as Gegenmacht to de USA in de Verhandlungen um en gesamtamerikaansch Freehannelszoon (FTAA). Tüschen de beid Blocken gifft dat dorbi düchtig Interessengegensatzen: Wiels de USA vör allen ünner de Clinton-Regeeren up gau Tollsenkungen drängt hett, woullen de latienamerikaansch Staaten doröver eerst in en letzten Träe verhanneln.

Mercosur un EU

De Mercosur un de Europäische Union hebbt an‘ 15. Dezember 1995 en Assoziatschoonsafkommen ünnertekent, dat en Vörstuuf to dat Ünnerteken vun en Freehannelsafkommen dorstellt. 2004 weer man in de Verhandlung över dat Freehannelsafkommen all temelk wiet kommen un man hett optmistisch dormit rekent, dat Ganze in Harvst 2004 to’n Afsluss to bringen. Allerdings bleev en groot Strietpunkt de Togang to’n Europäischen Markt för Agrarprodukte ut de Mercosur-Länner. Siet 2004 wurrd blots noch up technisch Ebene verhannelt. Ännern deiht sück dat woll eerst, wenn de Doha-Runn vun de Welthandelsorganisatschoon (WTO) Spood hett. De Runn is aber to Tiet utsett. Europäische Kommission, Regions: Mercosur, http://ec.europa.eu/trade/creating-opportunities/bilateral-relations/regions/mercosur/index_en.htm, Togreep 19. September 2011</ref>

Dat EU-Angebot an den Mercosur 2004 hett so utsehn:

	Quoten (in Tünn) nah Afsluss vun de
Produkte	Mercosur-Verhandlungen	WTO-Verhandlungen
Bioethanol	500.000	500.000
Mais	400.000	300.000
Weeten	100.000	100.000
Rindfleesch vun hooch Qualität	50.000	50.000
Geflügelprodukte	37.500	37.500
Schwienfleesch	6.000	6.000
Bananen	30.000	0
Melkpulver	6.500	6.500
Kääs	10.000	10.000
Ries	20.000	20.000

Born: Europäische Kommission

De Mercosur-Länner weern mit dissen Vörslag allerdings bi wieden noch nich tofräe. Dat EU-Angebot weer an Bedingungen knütt. So sullen de Mercosur-Liddmaatstaaten binnerhalv vun teihn Johr den Toll för meest all Industrieprodukte afschaffen. De Toll up Produkte, deren Toll all ünner 4% liggt, sull sofort afschafft wurrn.

Literatur

• Samuel A. Arieti: The Role of MERCOSUR as a Vehicle for Latin American Integration, in: Chicago Journal of International Law 6 (2005/2006) S. 761-773.
• Susanne Gratius: Mercosur – Gravitationszentrum in Südamerika? In: Bodemer/Gratius (Hrsg.): Lateinamerika im internationalen System. Zwischen Regionalismus und Globalisierung. Opladen 2003, ISBN 3-8100-4025-8
• Silvia Hunger: Die Freihandelszone zwischen Mercosur und EU. Eine von Hindernissen geprägte Kooperation. Saarbrücken 2008, ISBN 978-3-639-09555-5
• Wolfram Klein: Der Mercosur. Wirtschaftliche Integration, Unternehmer und Gewerkschaften. Freiburg 1996, ISBN 3-928597-18-3
• Ingo Malcher: Der Mercosur in der Weltökonomie. Eine periphere Handelsgemeinschaft in der neoliberalen Globalisierung. Baden-Baden 2005, ISBN 3-8329-1266-5
• Marcos Augusto Maliska: Die Supranationalität in Mercosul. Die Übertragung von Hoheitsrechten und das Problem der demokratischen Legitimität. In: Jahrbuch des Öffentlichen Rechts der Gegenwart, Neue Folge / Bd. 56, 2008, S. 639-654.
• Marcel Vaillant: Mercosur. Southern Integration under Construction. In: Internationale Politik und Gesellschaft. Heft 2, 2005. ISSN 0945-2419
• Ulrich Wehner: Der Mercosur. Rechtsfragen und Funktionsfähigkeit eines neuartigen Integrationsprojektes und die Erfolgsaussichten der interregionalen Kooperation mit der Europäischen Union. Baden-Baden 1999, ISBN 3-7890-6026-7
• Danilo Zimbres: The Mercosur after the return to democracy: a social constructivist approach to understanding the formation of MERCOSUR In: Diplomacia.biz.

Weblenken

Mercosur. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to't Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.

• Offizielle Seite des Mercosur (spaansch un portugiesch)
• Red Académica Uruguaya: MERCOSUR (spaansch)
• Außenbeziehung der EU zum Mercosur (engelsch)
• Handelsbeziehungen EU-Mercosur (Engelsch mit mehrspraakig „News-Links“)
• Kein Auslaufmodell: 20 Jahre Mercosur (GIGA Focus 3/2011)