Chalkopyrit

Vun Wikipedia
Wesseln na: Navigatschoon, Söök
Chalkopyrit
Min chalcopyrite.jpg
Cheemsch
Tohopensetten
CuFeS2
Mineralklass Sulfid un Sulfosolten
2.CB.10 (na Strunz)
2.9.1.1 (na Dana)
Kristallsystem tetragonal
Klöör gold- bit messinggeel
mit’n Gröönsteek
Streekklöör grönlich-swaat
Mohshard 3,5 - 4
Dicht (g/cm³) 4,1 - 4,3
Gleem Metallgleem
Transparenz undörsichtig
Brook musselig, uneven, sprööd
Splitten unvullkamen
Indruck tetraedisch Kristallen,
massig, drubenoortig
faken Kristallflachen
Tweeschenbilden fakener als enkelt Kristall
Kristalloptik
Breektall
Dubbelbreken
(optisch Utrichten)
Pleochroismus
Winkel/Dispersion
vun de optischen Assen
2vz ~
annere Egenschoppen
Phaaswesseln
Smöltpunkt
cheemsch Verhollen
lieke Mineralen Pyrit, Markasit
Magnetkies, Gold
Radioaktivität nich radioaktiv
Magnetismus
sünnerlich Kennteken

Chalkopyrit (ok as Kopperkies, Geelkopperierz, Kopperiesenierz betekend) is en bannig faken vörkommend Mineral ut de Klass vun de Sulfide. Kopperkies hett de cheemsch Tohopensetten CuFeS2, wiest also en Proportschoon Metall:Swevel vun 1:1 op un hett en Kopperandeel vun bit to 35 %. Dat Mineral kristalliseert in en tetragonal Kristallsystem mit en Mohshard vun 3,5 bit 4 un en Dicht vun dörsnittlich 4,2 g/cm³.

Vun wegen sien golden Gleem un sien tetraederförmig Tweeschenbilden (Dördringtweeschen vun twee Sphenoeder – dat is’n kielförmig Kristallform) mitünner mit den kuubsch Pyrit verwesselt. Chalkopyrit hett aver en starker’t Geel un löpt dör Verwittern mit de Tiet buntklöört an.

Af 550°C is dat Kristallsystem in β-Chalkopyrit kuubsch.

Entstahn un Vörkamen[ännern | Bornkood ännern]

Chalkopyrit bildt sik massiv, mitünner aver ok kristallin in hydrothermale Gäng un in ünnerscheedlich metamorphe un magmatische Steen tohopen mit Pyrit un Bornit.

Dat Mineral verwittert to Bruuniesensteen, Tegelierz, Kopperpechierz (en Mischen ut Cuprit un Tenorit) un annere Koppersolten as Malachit, Azurit oder Koppersulfat (Chalkanthit).

To finnen is Kopperkies ünner annern in Arawaka und Osarizawa in Japan, Huaron und Huanzala in Peru, Sudbury in Kanada, Cavnic in Rumänien, Dalnegorsk in Russland, Banská Štiavnica in de Slowakei, Rio Tinto in Spanien, Bingham un Bisbee in de USA un ok in Süüdafrika.

Verwennen[ännern | Bornkood ännern]

Chalkopyrit is en vun de bedüdensten Kopperierze, nich so dull wegen sien Kopperandeel vun dörsnittlich 25 %, man wegen sien wiet Verbreden.

Ut de Klass vun de Chalkopyrite (2/C1.03), to de ok Chalkopyrit sülvst tohöört, künnt eenige Stoffen as aktiv Material in Solarzellen bruukt warrn. Bitlang (op’n Stand vun 2006) warrt hier vör allen – enkelt oder in Mischen – de Chalkopyriten CuInSe2 un CuInS2 (Roquesit) bruukt. Dorüm is de Technologie ok ünner den Överbegreep CIS-Solarzelle begäng worrn.